Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 6609-6628

utpalasya hi raktimā sādhoḥ paropakāritā /
asādhoḥ karuṇābhāvaḥ svabhāvāstrividhā yathā //

utpallava iva kiraṇaiḥ kusumita iva tārakābhirayaminduḥ /
udayatyudayataṭānte surataruriva śītalacchāyaḥ //

utpaśyāmi drutamapi sakhe matpriyārthaṃ yiyāsoḥ kālakṣepaṃ kakubhasurabhau parvate parvate te /
śuklāpāngaiḥ sajalanayanaiḥ svāgatīkṛtya kekāḥ pratyudyātaḥ kathamapi bhavān gantumāśu vyavasyet //

utpātakaṃ tadiha deva vicāraṇīyaṃ nārāyaṇo yadi patedathavā subhadrā /
kādambarīmadavighūrṇitalocanasya yuktaṃ hi lā galadhṛtaḥ patanaṃ pṛthivyām //

utpātaketuriva manmathanāyakasya vajraprahāra iva kelilatāvanasya /
saṃhārakāla iva pānthavadhūjanasya grīṣmasya bhāti divasaḥ sakhi dūritāśaḥ //

utpātajaṃ chidramasau vivasvān vyādāya vaktrākṛti lokabhīṣyam /
attuṃ janān dhūsararaśmirāśiḥ siṃho yathā kīrṇasaṭo'bhyudeti //

utpātāya ca kāvye durupaśrutirabhinaye ca nāṭyānām /
svasthānāmapi yadvad dhvastā dhārā dharitrīti //

utpādakabrahmadātror garīyān brahmadaḥ pitā /
brahmajanma hi viprasya pretya ceha ca śāśvatam //

utpādanamapatyasya jātasya paripālanam /
pratyarthaṃ lokayātrāyāḥ pratyakṣaṃ strīnibandhanam //

utpādayati lokasya prītiṃ malayamārutaḥ /
nanu dākṣiṇyasaṃpannaḥ sarvasya bhavati priyaḥ //

utpādayatyalamidaṃ manaso viṣādaṃ sīdatsaroruhanibhaṃ vadanaṃ tvadīyam /
jñātvā nidānamahamatra samānaduḥkhā prāṇairapi priyatame bhavituṃ samīhe //

utpādayanto suratasya vighnaṃ parasparālāpasukhaṃ harantī /
saṃrāgiṇaḥ kāmijanasya gāḍham akṣṇorlalambe sahasaiva nidrā //

utpāditā svayamiyaṃ yadi tat tanūjā tātena vā yadi tadā bhaginī khalu śrīḥ /
yadyanyasaṃgamavatī ca tadā parastrī tattyāgabaddhamanasaḥ sudhiyo bhavanti //

utpādya kṛtrimān doṣān dhanī sarvatra bādhyate /
kṛtadoṣasahasro'pi nirdhanaḥ parameśvaraḥ //

utpādya putrānanṛṇāṃśca kṛtvā vṛttiṃ ca tebhyo'nuvidhāya kāṃcit /
sthāne kumārīḥ pratipādya sarvā araṇyasaṃstho munivad bubhūṣet //

utpādya yat svayamapi prabalānurāga- bhājas tathānusarato'pi divākarasya /
chāyā prasarpati sudūramanena manye klṛptaṃ tayā sadṛśameva kulīnatāyāḥ //

utpucchaḥ pramadocchvasad vapuradhovisraṃsipakṣadvayaḥ svairotphālagatikrameṇa parito bhrāntvā salīlaṃ muhuḥ /
utkaṇṭhālasakūjitaḥ kalarutāṃ bhūyo riraṃsārasa- nyagbhūtāṃ caṭakaḥ priyāmabhisaratyudvepamānaḥ kṣaṇam //

utpucchānatadhūtapakṣatatayo jhātkāriṇo vibhramair udvācyāstatacañcavo layavaśādutkṣiptapādā muhuḥ /
paśyanto nijakaṇṭhakāṇḍamalināṃ kādambinīmunnata- grīvābhyarṇamilatkalāpaviṭapā nṛtyanti kekābhṛtaḥ //

utpravālānyaraṇyāni vāpyaḥ saṃphullapa kajāḥ /
candraḥ pūrṇaśca kāmena pānthadṛṣṭerviṣaṃ kṛtam //

utplutya dūraṃ paridhūya pakṣā- vadho nirīkṣya kṣaṇabaddhalakṣyaḥ /
madhyejalaṃ buḍḍati dattajhampaḥ samatsyamutsarpati matsyara kaḥ //