Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 6227-6246

ihodyāne sampratyahaha pariśiṣṭāḥ kramavaśād amī valmīkās te bhujagakulalīlāvasatayaḥ /
gatās te vistīrṇastabakabharasaurabhyalaharī- parītavyomānaḥ prakṛtiguravaḥ ke'pi taravaḥ //

ihopapattirmama kena karmaṇā kva vā prayātavyamito bhavediti /
vicāraṇā yasya na vidyate smṛtau kathaṃ sa dharmapravaṇo bhaviṣyati //

īkṣaṇadhyānasaṃsparśair matsyakūrmavihaṅgamāḥ /
poṣayanti svakān putrān tadvat paṇḍitavṛttayaḥ //

īkṣitopadiśatīva nartituṃ tatkṣaṇoditamudaṃ manobhuvam /
kāntadantaparipīḍitādharā pāṇidhūnanamiyaṃ vitanvatī //

īdṛśaṃ kārayen nyāsaṃ yena śreyo bhaviṣyati /
anye'pi duṣṭamantreṇa na hiṃsanti kadācana //

īdṛśaṃ nigadati priye dṛśaṃ saṃmadāt kiyadiyaṃ nyamīlayat /
prātarālapati kokile kalaṃ jāgarādiva niśaḥ kumudvatī //

īdṛśaṃ vyasanaṃ prāptaṃ bhrātaraṃ yaḥ parityajet /
ko nāma sa bhavet tasya yameṣa na parityajet //

īdṛśasya bhavataḥ kathametal lāghavaṃ muhuratīva rateṣu /
kṣiptamāyatamadarśayadurvyāṃ kāñcidāma jaghanasya mahattvam //

īdṛśe vyavahārāgnau mantribhiḥ paripātitāḥ /
sthāne khalu mahīpālā gacchanti kṛpaṇāṃ daśām //

īdṛśaiḥ śvetakākīyai rājñaḥ śāsanadūṣakaiḥ /
apāpānāṃ sahasrāṇi hanyante ca hatāni ca //

īpsitaṃ manasaḥ sarvaṃ kasya saṃpadyate sukham /
daivāyattaṃ yataḥ sarvaṃ tasmāt saṃtoṣamāśrayet //

īrṣyayā rakṣato nārīr dhik kulasthitidāmbhikān /
smarāndhatvāviśeṣe'pi tathā naramarakṣataḥ //

īrṣyayaiva samudvignāḥ puruṣād duṣṭacetasaḥ /
atisaktāḥ palāyante śrīdhṛtismṛtikīrtayaḥ //

īrṣyā kalahamūlaṃ syāt kṣamā mūlaṃ hi saṃpadām /
īrṣyādoṣād vipraśāpam avāpa janamejayaḥ //

īrṣyā kulastrīṣu na nāyakasya niḥśaṅkakelirna parāṅganāsu /
veśyāsu caitad dvitayaṃ prarūḍhaṃ sarvasvametās tadaho smarasya //

īrṣyād hi kupyate veśyā prasaṅgāc ca virajyate /
stabdhātigamanāc cāpi dānādapi vilupyate //

īrṣyāprasphuritādharoṣṭharuciraṃ vaktraṃ na me darśitaṃ sādhikṣepapadā manāgapi giro na śrāvitā mugdhayā /
maddoṣaiḥ sarasaiḥ pratāpitamanovṛttyāpi kopo'nayā kāñcyā gāḍhatarāvabaddhavasanagranthyā samāveditaḥ //

īrṣyābhayakrodhasamanvitena lubdhena rugdainyanipīḍitena /
vidveṣayuktena ca sevyamānam annaṃ na samyak paripākameti //

... ... ... ... ... ... //
īrṣyāmalaṃ khaleṣvāste viṣamāśīviṣeṣviva //

īrṣyāroṣajvalito nijapatisaṅgaṃ vicintayaṃs tasyāḥ /
cyutavasanajaghanabhāvana- sāndrānandena nirvāmi //