Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 6106-6125

iyaṃ mahendraprabhṛtīnadhiśriyaś caturdigīśānavamatya māninī /
arūpahāryaṃ madanasya nigrahāt pinākapāṇiṃ patimāptumicchati //

iyaṃ mukhāmbhoruhasaṃnidhāne vilambidhammillataticchalena /
samāgatāṃ sādarameva bālā dvirephamālāmuta vā dadhāti //

iyaṃ yaśāṃsi dviṣataḥ sudhārucaḥ kimaṅkametad dviṣataḥ kimānanam /
yaśobhirasyākhilalokadhāvibhir vibhīṣitā dhāvati tāmasī masī //

iyaṃ raṅgapraveśena kalānāṃ copaśikṣayā /
vañcanāpaṇḍitatvena svaranaipuṇyamāśritā //

iyaṃ vilāsadrumadohadaśrīr iyaṃ sudhā yauvanadugdhasindhoḥ /
lāvaṇyamāṇikyarucicchaṭeyam iyaṃ manaḥkārmaṇacūrṇamuṣṭiḥ //

iyaṃ vyādhāyate bālā bhrūrasyāḥ kārmukāyate /
kaṭākṣāś ca śarāyante mano me hariṇāyate //

iyaṃ samdhyā dūrādahamupagato hanta malayāt tadekāṃ tvadgehe karuṇavati neṣyāmi rajanīm /
samīreṇaivoktā navakusumitā cūtalatikā dhunānā murddhānaṃ nahi nahi nahītyeva kurute //

iyaṃ sā kālindī kuvalayadalasnigdhamadhurā madāndhavyākūjattaruṇajalaraṃkupraṇayinī /
purā yasyās tīre sarabhasasatṛṣṇaṃ murabhido gatāḥ prāyo gopīnidhuvanavinodena divasāḥ //

iyaṃ sā lolākṣī tribhuvanalalāmaikavasatiḥ sa cāyaṃ duṣṭātmā svasurapakṛtaṃ yena mama tat /
itas tīvraḥ kāmo gururayamitaḥ krodhadahanaḥ kṛto veṣaś cāyaṃ kathamidamiti bhrāmyati manaḥ //

iyaṃ sunayanā dāsīkṛtatāmarasaśriyā /
ānanenākalaṅkena jayantīnduṃ kalaṅkitam //

iyaṃ surataraṅgiṇī na punaratra nausaṃgamo bhavet taraṇimajjanaṃ pathika naiva pānthāgamaḥ /
nidhāya hṛdaye sadā vipulacārukumbhadvayaṃ sakhe ghanaghanāgame ghanarasasya pāraṃ vraja //

iyaṃ sustanī mastakanyastakumbhā kusumbhāruṇaṃ cāru vāso vasānā /
samastasya lokasya cetaḥpravṛttiṃ gṛhītvā ghaṭe nyasya yātīva bhāti //

iyaṃ sṛṣṭā cañcatkanakalatikā paṅkajabhuvā niṣiktā lāvaṇyāmṛtarasabhareṇānudivasam /
akasmād romālīmadhupapaṭalīha sphurati yat tataḥ śaṅke puṣpodgamasamayamāyātamadhunā //

iyaṃ svargādhināthasya lakṣmīḥ kiṃ yakṣakanyakā /
athavā vipinasyaiva devatā kimu pārvati //

iyaṃ hi nidrā nayanāvalambinī lalāṭadeśādupasarpatīva mām /
adṛśyarūpā capalā jareva yā manuṣyasattvaṃ paribhūya vardhate //

iyaṃ hi yoniḥ prathamā yāṃ prāpya jagatīpate /
ātmā vai śakyate trātuṃ karmabhiḥ śubhalakṣaṇaiḥ //

iyaṃ hi lokavyatirekavartinī svabhāvataḥ pārthivatā samuddhatā /
balāt tadenāṃ vinayena yojayen nayasya siddhau vinayaḥ puraḥsaraḥ //

iyatā vayasā na sādhitaṃ yat parataḥ kiṃ nu kariṣyatīti vedhāḥ /
tilataṇḍulitāsya romarekhā- cchalataḥ kajjalacūrṇamālilimpa //
iyatīṃ subhagāvasthāṃ gato'si yasyāḥ kṛte smarātaṅkāt /
mūrcchāṃ harāmi sā tava gatapuṇyā nayanasalilena //

iyatī jagatī kiyatī bhavitā namitānanatāmiti yāti hayaḥ /
viyadaṅgaṇariṅgaṇaraṅgavidhau parinartitumutkramatīva nabhaḥ //

iyat pṛthvīmātraṃ tadanu ca nabhomaṇḍalamiya- diyān pātālānto jalamapi pṛthivyāmiyaditi /
iti jñātvā kūpe viditaviṣayo nāyamaparaḥ paraṃ mugdho bhekaḥ prabalatararāvaṃ prakurute //