Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 4423-4443

ācāraḥ kulamākhyāti vapurākhyāti bhojanam /
vacanaṃ śrutamākhyāti snehamākhyāti locanam //

ācāraḥ khalu kartavyaḥ prāṇaiḥ kaṇṭhagatairapi /
ācāraiḥ śudhyate deho vastraṃ kṣārodakairiva //

ācāraḥ paramo dharma ācāraḥ paramaṃ tapaḥ /
ācāraḥ paramaṃ jñānam ācārāt kiṃ na sādhyate //

ācāraḥ paramo dharmaḥ śrutyuktaḥ smārta eva ca /
tasmādasmin sadā yukto nityaṃ syādātmavān dvijaḥ //

ācāraḥ paramo dharmaḥ sarveṣāmiti niścayaḥ /
hīnācāraparītātmā pretya ceha ca naśyati //

ācāraḥ prathamo dharmo nṛṇāṃ śreyaskaro mahān /
ihaloke parā kīrtiḥ paratra paramaṃ sukham //

ācāra ityavahitena mayā gṛhītā yā vetrayaṣṭiravarodhagṛheṣu rājñaḥ /
kāle gate bahutithe mama saiva jātā prasthānaviklavagateravalambanāya //

ācāradhārādhavalīkṛtānāṃ rādhādhavārādhanamānasānām /
vidyāvivekonnatibhūṣitānāṃ bhavādṛśānāmiha kā praśaṃsā //

ācāraprabhavo dharmo nṛṇāṃ śreyaskaro mahān /
ihaloke parā kīrtiḥ paratra paramaṃ sukham //

ācāraprerako rājā hyetat kālasya kāraṇam /
yadi kālah pramāṇaṃ hi kasmād dharmo'sti kartṛṣu //

ācāramācara cirād ālasyamapāsya jātyucitam /
lokānurāgasādhanam ārādhanametadeva hareḥ //

ācārasaṃbhavo dharmo dharmād vedāḥ samutthitāḥ /
vedairyajñāḥ samutpannā yajñairdevāḥ pratiṣṭhitāḥ //

ācārahīnaṃ na punanti vedā yadyapyadhītā saha ṣaḍbhiraṅgaiḥ /
chandāṃsyenaṃ mṛtyukāle tyajanti nīḍaṃ śakuntā iva jātapakṣāḥ //

ācārahīnasya tu brāhmaṇasya vedāḥ ṣaḍaṅgāstvakhilāḥ sayajñāḥ /
kāṃ prītimutpādayituṃ samarthā andhasya dārā iva darśanīyāḥ //

ācārāt phalate dharma ācārāt phalate dhanam /
ācārācchriyamāpnoti ācāro hantyalakṣaṇam //

ācārād vicyuto vipro na vedaphalamaśnute /
ācāreṇa tu saṃyuktaḥ saṃpūrṇaphalabhāk smṛtaḥ //

ācārāllabhate dharmam ācārāllabhate dhanam /
ācārācchriyamāpnoti ācāro hantyalakṣaṇam //

ācārāllabhate hyāyur ācārādīpsitāṃ prajām /
ācārād dhanamakṣayyam ācāro hantyalakṣaṇam //

ācārāllabhate hyāyur ācārāllabhate śriyam /
ācārāt kīrtimāpnoti puruṣaḥ pretya ceha ca //

ācāro grāmavāsānto gṛhāntā prabhutā striyaḥ /
nṛpaśrīrbrahmaśāpāntā phalāntaṃ brahmavarcasam //