Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 4223-4242

ākaraḥ kāraṇaṃ jantor daurjanyasya na jāyate /
kālakūṭaḥ sudhāsindhoḥ prāṇināṃ prāṇahārakaḥ //

ākaraḥ sarvaśāstrāṇāṃ ratnānāmiva sāgaraḥ /
guṇairna parituṣyāmo yasya matsariṇo vayam //

ākaraprabhavaḥ kośaḥ kośāddaṇḍaḥ prajāyate /
pṛthivī kośadaṇḍābhyāṃ prāpyate kośabhūṣaṇā //

ākarṇapalitaḥ śyāmo vayasāśītipañcakaḥ /
raṇe paryacarad droṇo vṛddhaḥ ṣoḍaśavarṣavat //

ākarṇamullasati mātarapāṅgadeśe kālāñjanena ghaṭitā tava bhāti rekhā /
śaivālapaṅktiriva saṃtatanirjihāna- kāruṇyapūrapadavī kalitānubandhā //

ā karṇamūlamapakṛtya dhanuḥ sabāṇaṃ mayyeva kiṃ praharasi smara baddhakopaḥ /
tasyāṃ muhuḥ kṣipa śarān hariṇekṣaṇāyāṃ tanmanmatho'pi bhava manmatha eva mā bhūḥ //

ākarṇaya tvamimamabhyupagamya vādaṃ jānātu ko'pi yadi vā hṛdayaṃ śrutīnām /
tasyāpyasaṃkhyabhavabandhaśatārjito'yaṃ dvaitabhramo galatu janmaśataiḥ kiyadbhiḥ //

ākarṇaya sarojākṣi vacanīyamidaṃ bhuvi /
śaśāṅkastava vaktreṇa pāmarairupamīyate //

ākarṇāntavisarpiṇaḥ kuvalayacchāyāmuṣaścakṣuṣaḥ kṣepā eva tavāharanti hṛdayaṃ kiṃ saṃbhrameṇāmunā /
mugdhe kevalametadāhitanakhotkhātāṅkamutpāṃśulam bāhvormūlamalīkamuktakabarībandhacchalād darśitam //

ākarṇitāni rasitāni yayā prasarpat pradyumnarājarathaniḥsvanasodarāṇi /
uccai raṇaccaraṇanūpurayā purandhryā kṣipraṃ priyaṃ kupitayāpi tayābhisasre //

ākarṇya garjitaṃ ghoraṃ jaladānāṃ samāgame /
bālā vidhūtalajjeva satrāsaṃ śliṣyati priyam //

ākarṇya garjitaravaṃ ghanagarjitulyaṃ siṃhasya yānti vanamanyadibhā bhayārtāḥ /
tatraiva pauruṣanidhiḥ svakulena sārdhaṃ darpoddhuro vasati vītabhayo varāhaḥ //

ākarṇya jayadevasya govindānandinīrgiraḥ /
bāliśāḥ kālidāsāya spṛhayantu vayaṃ tu na //

ākarṇyante tapanatanayagrāmasaṃlāpaghoṣā mandaṃ mandaṃ grasati niyataḥ kālapāśo'pi kaṇṭhe /
āpṛcchyante kṛtajigamiṣāsaṃbhramāḥ prāṇavātā naivedānīmapi viṣayavaimukhyamabhyeti cetaḥ //

ākarṇya bhūpāla yaśastvadīyaṃ vidhūnayantīha na ke śirāṃsi /
viśvaṃbharābhaṅgabhayena dhātrā nākāri karṇau bhujageśvarasya //

ākarṇya māmavādīd dhanyāstā yuvatayaḥ sakhi kaṭhorāḥ /
yā viṣahante dīrgha- priyatamavirahānalāsāram //

ākarṇya vāṇīḥ paurāṇīr mayaitadavadhāritam /
tiṣṭhantu devā devyo'pi sevyo nārāyaṇaḥ paraḥ //

ākarṇya vāravanitāpaṭhitaṃ sabhāyāṃ saṃpūraṇaṃ sapadi pādamudārabhāvaḥ /
yaḥ kālidāsamaraṇaṃ hṛdi niścikāya bhojaḥ sa eva paramaṃ bhuvi bhāvaboddhā //

ākarṇya saṃgaramahārṇavaceṣṭitāni goṣṭhīrasāhṛtajanasya manovikāraḥ /
aṅge karoti pulakaṃ nayane vikāśaṃ kāntiṃ ca kāmapi mukhe sphuraṇaṃ ca bāhvoḥ //

ākarṇya smarayauvarājyapaṭahaṃ jīmūtanūtnadhvaniṃ nṛtyatkekikuṭumbakasya dadhataṃ mandrāṃ mṛdaṅgakriyām /
unmīlannavanīlakandaladalavyājena romāñcitā harṣeṇeva samucchritān vasumatī dadhre śilīndhradhvajān //