Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 3003-3022

3003

arthibhyaḥ kanakasya dīpakapiśā viśrāṇitā rāśayo vāde vādiviṣāṇināṃ pratihatāḥ śāstroktigarvā giraḥ /
utkhātapratiropitairnṛpatibhiḥ śārairiva krīḍitaṃ kartavyaṃ kṛtamarthitā yadi vidhestatrāpi sajjā vayam //

3004

arthibhyaśca dviṣadbhyaśca vaimukhyaṃ yasya nāstyasau /
mahodāraḥ sadā śāntaḥ kṛtajñaḥ ko'pi durlabhaḥ //

3005

arthibhraṃśabahūbhavatphalabharavyājena kubjāyitaḥ satyasminnatidānabhāji kathamapyāstāṃ sa kalpadrumaḥ /
āste nirvyayaratnasaṃpadudayodagraḥ kathaṃ yācaka- śreṇīvarjanaduryaśonibiḍitavrīḍastu ratnācalaḥ //

3006

arthī karoti dainyaṃ labdhārtho garvamaparitoṣaṃ ca /
naṣṭadhanaśca saśokaḥ sukhamāste niḥspṛhaḥ puruṣaḥ //

3007

arthī yenārthakṛtyena saṃvrajatyavicārayan /
tamarthamarthaśāstrajñāḥ prāhurarthyāśca lakṣmaṇa //

3008

arthī lāghavamucchrito nipatanaṃ kāmāturo lāñchanaṃ lubdho'kīrtimasaṃgaraḥ paribhavaṃ duṣṭo'nyadoṣe ratim /
niḥsvo vañcanamunmanā vikalatāṃ śokākulaḥ saṃśayaṃ durvāgapriyatāṃ durodaravaśaḥ prāpnoti kaṣṭaṃ muhuḥ //

3009

arthena kiṃ kṛpaṇahastagatena tena rūpeṇa kiṃ guṇaparākramavarjitena /
mitreṇa kiṃ vyasanakālaparāṅmukhena jñānena kiṃ bahuśaṭhādhikamatsareṇa //

3010

arthena parihīṇaṃ tu naramaspṛśyatāṃ gatam /
tyajanti bāndhavāḥ sarve mṛtaṃ sattvamivāsavaḥ //

3011

arthena rakṣitamidaṃ rājyaṃ punararthamarpayati /
arthaikaparo nṛpatiḥ pariharati punaḥ kṣaṇādubhayam //

3012

arthena hi vihīnasya puruṣasyālpamedhasaḥ /
vyucchidyante kriyāḥ sarvā grīṣme kusarito yathā //

3013

arthena hīnaḥ puruṣas tyajyate mitrabāndhavaiḥ /
tyaktalokakriyāhāraḥ parāsuriva niṣprabhaḥ //

3014

arthenāpi hi kiṃ tena yasyānarthe tu saṃgatiḥ /
ko hi nāma śikhājātaṃ pannagasya maṇiṃ haret //

3015

arthenopārjyate dharmo dharmeṇārtha upārjyate /
anyonyāśrayaṇaṃ hyetad ubhayotpattisādhanam //

3016

arthendriyārthābhidhyānaṃ sarvārthāpahnavo nṛṇām /
bhraṃśito jñānavijñānād yenāviśati mukhyatām //

3017

arthe pratyupalabdhe ca paradoṣe ca kīrtite /
ātmānaṃ sādhu kartavyaṃ śīlavṛttamabhīpsitam //

3018

arthebhyo hi vivṛttebhyaḥ saṃbhṛtebhyastatastataḥ /
kriyāḥ sarvāḥ pravartante parvatebhya ivāpagāḥ //

3019

artheṣu kāmamupalabhya manoratho me strīṇāṃ dhaneṣvanucitaṃ praṇayaṃ karoti /
māne ca kāryakaraṇe ca vilambamāno dhig bhoḥ kulaṃ ca puruṣasya daridratāṃ ca //

3020

artheṣvalabhyeṣvakṛtaprayatnaṃ kṛtādaraṃ nityamupāyavatsu /
jitendriyaṃ nānutapanti rogās tatkālayuktaṃ yadi nāsti daivam //

3021

arthe hyavidyamāne'pi saṃsṛtirna nivartate /
dhyāyato viṣayānasya svapne'narthāgamo yathā //

3022

arthairanekairjananīmamuṣyāś cittaṃ ca dattvā cirakālacintyam /
saṃtoṣayeyaṃ sahasaiva bhadre na cet kathaṃ syād iha naḥ praveśaḥ //

Original text: Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc