Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 3003-3022
arthibhyaḥ kanakasya dīpakapiśā viśrāṇitā rāśayo vāde vādiviṣāṇināṃ pratihatāḥ śāstroktigarvā giraḥ /
utkhātapratiropitairnṛpatibhiḥ śārairiva krīḍitaṃ kartavyaṃ kṛtamarthitā yadi vidhestatrāpi sajjā vayam //
arthibhyaśca dviṣadbhyaśca vaimukhyaṃ yasya nāstyasau /
mahodāraḥ sadā śāntaḥ kṛtajñaḥ ko'pi durlabhaḥ //
arthibhraṃśabahūbhavatphalabharavyājena kubjāyitaḥ satyasminnatidānabhāji kathamapyāstāṃ sa kalpadrumaḥ /
āste nirvyayaratnasaṃpadudayodagraḥ kathaṃ yācaka- śreṇīvarjanaduryaśonibiḍitavrīḍastu ratnācalaḥ //
arthī karoti dainyaṃ labdhārtho garvamaparitoṣaṃ ca /
naṣṭadhanaśca saśokaḥ sukhamāste niḥspṛhaḥ puruṣaḥ //
arthī yenārthakṛtyena saṃvrajatyavicārayan /
tamarthamarthaśāstrajñāḥ prāhurarthyāśca lakṣmaṇa //
arthī lāghavamucchrito nipatanaṃ kāmāturo lāñchanaṃ lubdho'kīrtimasaṃgaraḥ paribhavaṃ duṣṭo'nyadoṣe ratim /
niḥsvo vañcanamunmanā vikalatāṃ śokākulaḥ saṃśayaṃ durvāgapriyatāṃ durodaravaśaḥ prāpnoti kaṣṭaṃ muhuḥ //
arthena kiṃ kṛpaṇahastagatena tena rūpeṇa kiṃ guṇaparākramavarjitena /
mitreṇa kiṃ vyasanakālaparāṅmukhena jñānena kiṃ bahuśaṭhādhikamatsareṇa //
arthena parihīṇaṃ tu naramaspṛśyatāṃ gatam /
tyajanti bāndhavāḥ sarve mṛtaṃ sattvamivāsavaḥ //
arthena rakṣitamidaṃ rājyaṃ punararthamarpayati /
arthaikaparo nṛpatiḥ pariharati punaḥ kṣaṇādubhayam //
arthena hi vihīnasya puruṣasyālpamedhasaḥ /
vyucchidyante kriyāḥ sarvā grīṣme kusarito yathā //
arthena hīnaḥ puruṣas tyajyate mitrabāndhavaiḥ /
tyaktalokakriyāhāraḥ parāsuriva niṣprabhaḥ //
arthenāpi hi kiṃ tena yasyānarthe tu saṃgatiḥ /
ko hi nāma śikhājātaṃ pannagasya maṇiṃ haret //
arthenopārjyate dharmo dharmeṇārtha upārjyate /
anyonyāśrayaṇaṃ hyetad ubhayotpattisādhanam //
arthendriyārthābhidhyānaṃ sarvārthāpahnavo nṛṇām /
bhraṃśito jñānavijñānād yenāviśati mukhyatām //
arthe pratyupalabdhe ca paradoṣe ca kīrtite /
ātmānaṃ sādhu kartavyaṃ śīlavṛttamabhīpsitam //
arthebhyo hi vivṛttebhyaḥ saṃbhṛtebhyastatastataḥ /
kriyāḥ sarvāḥ pravartante parvatebhya ivāpagāḥ //
artheṣu kāmamupalabhya manoratho me strīṇāṃ dhaneṣvanucitaṃ praṇayaṃ karoti /
māne ca kāryakaraṇe ca vilambamāno dhig bhoḥ kulaṃ ca puruṣasya daridratāṃ ca //
artheṣvalabhyeṣvakṛtaprayatnaṃ kṛtādaraṃ nityamupāyavatsu /
jitendriyaṃ nānutapanti rogās tatkālayuktaṃ yadi nāsti daivam //
arthe hyavidyamāne'pi saṃsṛtirna nivartate /
dhyāyato viṣayānasya svapne'narthāgamo yathā //
arthairanekairjananīmamuṣyāś cittaṃ ca dattvā cirakālacintyam /
saṃtoṣayeyaṃ sahasaiva bhadre na cet kathaṃ syād iha naḥ praveśaḥ //
Original text: Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0