Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 1582-1602

antaḥ kiṃcit kiṃcin muktānāmahaha vibhramaṃ vahasi /
dūrāddarśayasi punaḥ kṣārodgāraṃ jaḍādhīśaḥ //

antaḥ kuṭilatāṃ bibhrac chaṅkhaḥ sa khalu niṣṭhuraḥ /
huṃkaroti yadā dhmātas tadaiva bahu gaṇyatām //

antaḥkūjadudārakaṇṭhamasakṛnmuñceti lolekṣaṇaṃ prāyaḥ smerakapolamūlamamṛtaprasyandi bimbādharam /
ādhūtāṅgulipallavāgramalamityānartitabhrūlataṃ pītaṃ yena mukhaṃ tvadīyamabale so'haṃ hi dhanyo yuvā //
antaḥ kecana kecanāpi hi dale kecit tathā pallave mūle kecana kecana tvaci phale puṣpe ca ke'pi drumāḥ /
saurabhyaṃ nitarāṃ bibhartyavikalaḥ śrīkhaṇḍaṣaṇḍīkṛtaḥ sarvāṅge surabhirna ko'pi dadṛśe muktvā bhavantaṃ kvacit //

antaḥkopakaṣāyite'pi hṛdaye sādhorasacceṣṭitair bhadrāṇyeva bahiḥ kriyāsu vacanānyāvirbhavantyarthataḥ /
madhye'tyantakarālavāḍavaśikhāśoṣe'pi vārāṃnidheḥ kallolāḥ prakaṭībhavanti satataṃ muktāphalodgāriṇaḥ //

antaḥkrūrāḥ saumyamukhā agādhahṛdayāḥ striyaḥ /
antarviṣā bahiḥsaumyā bhakṣyā viṣakṛtā iva //

antaḥ krodhojjihānajvalanabhavaśikhākārajihvāvalīḍha- prauḍhabrahmāṇḍabhāṇḍaḥ pṛthubhuvanaguhāgarbhagambhīranādaḥ /
dṛpyatpārīndramūrtirmurajidavatu vaḥ suprabhāmaṇḍalībhiḥ kurvannirdhūmadhūmadhvajanicitamiva vyoma romacchaṭānām //

antaḥkhedamivodvahan yadaniśaṃ ratnākaro ghūrṇate yacca dhyānamivāsthito na kanakakṣoṇīdharaḥ syandate /
jāne dānavilāsadānarabhasaṃ śauryaṃ ca te śuśruvān eko manthavighaṭṭanāstadaparaṣṭaṅkāhatīḥ śaṅkate //

antaḥpuracaraiḥ sārdhaṃ yo na mantraṃ samācaret /
na kalatrairnarendrasya sa bhaved rājavallabhaḥ //

antaḥpuradhanādhyakṣair vairidūtairnirākṛtaiḥ /
saṃsargaṃ na vrajed rājam vinā pārthivaśāsanāt //

antaḥpurāṇāṃ vihitavyavasthaḥ pade pade'haṃ skhalitāni rakṣan /
jarāturaḥ saṃprati daṇḍanītyā sarvaṃ nṛpasyānukaromi vṛttam //

antaḥpurīyasi raṇeṣu sutīyasi tvaṃ pauraṃ janaṃ tava sadā ramaṇīyate śrīḥ /
dṛṣṭaḥ priyābhiramṛtadyutidarśamindra- saṃcāramatra bhuvi saṃcarasi kṣitīśa //

antaḥpure pitṛtulyaṃ mātṛtulyaṃ mahānase /
goṣu cātmasamaṃ dadyāt svayameva kṛṣiṃ vrajet //

antaḥprakāśamicchantaḥ sadasacca vivecitum /
snehaṃ sūktipradīpe'smin vardhayantu subuddhayaḥ //

antaḥprataptamarusaikatadahyamāna- mūlasya campakataroḥ kva vikāsacintā /
prāyo bhavatyanucitasthitideśabhājāṃ śreyaḥ svajīvaparipālanamātrameva //

antaḥ praviśya yuvacihnamuro'balānāṃ yena krameṇa bata loḍayate manīṣin /
āśritya taṃ hi niyamaṃ tata unnayete etau kucau sapadi hanti vidīrṇamadhyāt //

antaḥśarīrapariśoṣamudagrayantaḥ kīṭakṣatasrutibhirasramivodvamantaḥ /
chāyāviyogamalinā vyasane nimagnā vṛkṣāḥ śmaśānamupagantumiva pravṛttāḥ //

antaḥsaṃtoṣacittānāṃ saṃpadasti pade pade /
antarmalinacittānāṃ sukhaṃ svapne'pi durlabham //

antaḥsaṃtoṣavāṣpaiḥ sthagayati na dṛśastābhirākarṇayiṣyann aṅgenānastiromā racayati pulakaśreṇimānandakandām /
na kṣoṇībhaṅgabhīruḥ kalayati ca śiraḥkampanaṃ tanna vidmaḥ śṛṇvannetasya kīrtīḥ kathamuragapatiḥ prītimāviṣkaroti //

antaḥsamutthavirahānalatīvratāpa- saṃtāpitāṅga karipuṅgava muñca śokam /
dhātrā svahastalikhitāni lalāṭapaṭṭe ko vākṣarāṇi parimārjayituṃ samarthaḥ //

antaḥ sametyāpi bahiḥ prayāti spṛṣṭā vidhatte tvavagūhanāni /
dattvādharaṃ roditi śuṣkameva saivaṃ vilāsaistapasāpyalabhyā //