Mahāparinirvāṇasūtra · Chapter 1

evaṃ mayā śrutam ||

ekaṃ samayaṃ bhagavā(n) rājagṛhe vihara(ti) gṛdhrakūṭe parvate || tena kha(lu samayena rājā māgadho 'jātaśatrur vaidehīpu)tro vṛjibhiḥ sārdhaṃ prativiruddhaḥ ||

sa evaṃ pariṣadi vācaṃ (bhāṣate) || aham imān vṛjīn ṛddhāṃś ca sphī(tāṃś ca kṣemāṃś ca subhikṣāṃś cākīrṇabahujanama)nuṣyāṃś cotsādayiṣyāmi vināśayiṣyāmy anayena vyasanam āpādayiṣyāmi ||

atha rājā mā(gadho 'jātaśatrur vaidehīputro varṣākāraṃ br)āhmaṇamagadhamahāmātram āmantrayate ||

ehi tvaṃ varṣākāra yena bhagavāṃs tenopasaṃkrama || upetyāsmā(kaṃ vacanena bhagavataḥ pādau śirasā vandasvā)lpābādhatāṃ ca pṛcchālpātaṅkatāṃ ca laghūtthānatāṃ ca yātrāṃ ca balaṃ ca (su)khaṃ cānavadya(tāṃ ca sparśavihāratāṃ ca ||)

(evaṃ ca vada || rājā) māgadho 'jātaśatrur vaidehīputro vṛjibhiḥ sārdhaṃ prativiruddhaḥ || sa evaṃ pariṣadi vācaṃ bhāṣ(ate || aham imān vṛjīn ṛddhāṃś ca sphītāṃś ca kṣemāṃś ca) subhikṣāṃś cākīrṇabahujanamanu(ṣyāṃ)ś co(tsā)day(i)ṣyām(i) vināśayiṣyām(y) anayena vyasan(am āpādayiṣyāmi ||)

(kiṃ bhagavān āmantrayate || yathā varṣā)kāra sa bhagavāṃ vyākaroti tathaiv(odgṛhāṇa || tat kasmād dhetoḥ || a)vitathāvā(d)i(n)o hi bha(va)nti (tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ ||)

(evaṃ deveti varṣākāro brāhma)ṇamagadhamahāmātro rājño mā(gadhasyājātaśatror vaidehīputrasya pratiśrutya) sarvaśvetaṃ vaḍab(ā)ratham abh(i)ruhy(a) ........ māṇavagaṇaparivṛtaḥ sauvarṇena daṇḍakama ........... (rājagṛhān niryāti bhagavato 'ntikenopadarśanāya bhagava)ntaṃ paryupāsanāyai || tasya yā(vad yānasya bhūmis tāvad yānena gatvā yānād avatīrya padbhyām eva gṛdhrakūṭaṃ parvatam abhiruhya yena bhagavāṃs tenopajagāmopetya) bhagavatā sārdhaṃ (saṃmukhaṃ saṃmodanīṃ saṃraṃjanīṃ vividhāṃ kathāṃ vyatisāryaikānte nyaṣīdat |)

(ekānte niṣaṇṇo varṣākāro brāhmaṇamagadhamāhāmā)tr(o) bhagava(n)tam ida(m avocat ||)

(rājā māgadho 'jātaśatrur vaidehīputro bhagavataḥ pādau śirasā vandaty alpābādhatāṃ ca pṛcchaty alpātaṅkatāṃ ca) pūrvavad yāv(at sparśa)vihāratāṃ ca ||

su(khī bhavatu varṣākāra rājā māgadho 'jātaśatrur vaidehīputras tvaṃ ca ||)

(rājā bhadanta māgadho 'jātaśatrur vaidehīputro vṛjibhiḥ sārdhaṃ) prativiru(ddhaḥ || sa evaṃ) pariṣadi vācaṃ bh(āṣate || aham imān vṛjīn ṛddhāṃś ca sphītāṃś ca kṣemāṃś ca subhikṣāṃś cākīrṇabahujanamanuṣyāṃś cotsādayiṣyāmi vināśayi)ṣyāmy an(ayena vya)sanam āpādayiṣ(y)ā(mi ||)

(kiṃ bhagavāṅ gautama āmantrayate ||)

(ekam ahaṃ varṣākāra samayaṃ vṛjiṣu janapadeṣu viharāmi cāpāle c)aitye || tatra ma(yā vṛjīnāṃ) saptāparihā(ṇīyā dharmā deśitāḥ || yāvac ca varṣākāra vṛjaya imān saptāparihāṇīyān dharmān samādāya vartiṣyante vṛjiṣu ca saptāparihā)ṇīyā (dha)rmāḥ sandrakṣy(ante vṛddhir eva vṛjīnāṃ pratikāṃkṣitavyā kuśalānāṃ dharmāṇāṃ na parihāṇiḥ ||)

(evam ahaṃ bhadantāsya bhagavato gautamasya saṃkṣiptena) bhā(ṣi)tasyāvi(bhaktasya vistareṇārthaṃ nājānāmi || bhagavān gautamo saṃkṣiptena bhāṣitasyārthaṃ vibhaktaṃ vistareṇa bhāṣeta || evam ahaṃ bhagavato gautama)sya saṃkṣiptena bhāṣitasyāvibh(aktaṃ vistareṇārthaṃ sādhu evājñāsyāmi ||)

(tena khalu samayenāyuṣmān ānando bhagavataḥ pṛṣṭhataḥ sthito bha)gavantaṃ vījayamānaḥ || tatra bhaga(vān āyuṣmantam ānandam āmantrayate ||)

(kiṃ nu tvayānanda śrutaṃ vṛjayo 'bhīkṣṇasannipātā abhīkṣṇaṃ sannipātabahulā viharanti ||)

(śrutaṃ me bhadanta vṛjayo 'bhīkṣṇasannipātā abhīkṣṇaṃ sannipātabahulā viharanti ||)

(yāvac ca varṣākāra vṛjayo 'bhīkṣṇasannipātā abhīkṣṇaṃ sannipātabahulā vihariṣyanti vṛddhir eva vṛjīnāṃ pratikāṃkṣitavyā kuśalānāṃ dharmāṇāṃ na parihāṇiḥ ||)

(kiṃ nu tvayānanda śrutaṃ vṛjayaḥ samagrāḥ sannipatanti samagrā vyuttiṣṭhanti samagrā vṛjikaraṇīyāni kurvanti ||)

(śrutaṃ me bha)danta vṛjayaḥ sama(grāḥ sannipatanti samagrā vyuttiṣṭhanti samagrā vṛjikaraṇīyāni kurvanti ||)

(yāvac ca varṣākāra vṛjayaḥ samagrāḥ sannipatiṣyanti sama)grā vyutthāsyanti (samagrā vṛjikaraṇīyāni kariṣyanti vṛddhir eva vṛjīnāṃ pratikāṃkṣitavyā kuśalānāṃ dharmāṇāṃ na parihāṇiḥ ||)

(kiṃ nu tvayānanda śrutaṃ vṛjayo 'pra)ṇihitaṃ na praṇi(dadhati praṇihitaṃ ca na samucchindati yathāprajñaptaṃ vṛjidharmaṃ samādāya vartante ||)

(śrutaṃ me bhadanta vṛjayo 'praṇihitaṃ na praṇidadhati praṇihi)taṃ ca na samucchin(da)()n(ti yathāprajñaptaṃ vṛjidharmaṃ samādāya vartante ||)

(yāvac ca varṣākāra vṛjayo 'praṇihitaṃ na praṇidhāsyanti praṇihitaṃ ca na samucchetsyanti yathāprajñaptaṃ) vṛjidharmaṃ samādā(ya vartiṣyante vṛddhir eva vṛjīnāṃ pratikāṃkṣitavyā kuśalānāṃ dharmāṇāṃ na parihāṇiḥ ||)

(kiṃ nu tvayānanda śrutaṃ yās tā vṛjīnāṃ vṛjiprajāpatyo vṛjikumārikāś ca pitṛrakṣitā mātṛrakṣitā bhrātṛrakṣitā bhaginīrakṣitāḥ śvaśurarakṣitā śvaśrurakṣitā jñātirakṣitā gotrarakṣitāḥ saparidaṇḍāḥ sasvāmikāḥ kan)yāḥ paraparigṛ(hītā antaśo mālāguṇaparikṣiptā api tadrūpāsu) na sa(hasā balenānupraskandya kāmeṣu cāritram āpadyante ||)

(śrutaṃ me bhadanta vṛjayo yā)s tā vṛjīnāṃ vṛji(p)r(ajāpatyo vṛjikumārikāś ca pitṛrakṣitā mātṛrakṣitā pūrvavad yāvad antaśo mālāguṇaparikṣiptā a)pi tadrūpā(su na sahasā) balenānupraskandya kāmeṣu cāritram āpadya(nte ||)

(yāvac ca varṣākāra vṛjayo yās tā) v(ṛ)jīnāṃ vṛji(prajāpatyo vṛjikumārikāś ca pūrvavad yāvad antaśo mālāguṇaparikṣiptā api) tadrūpāsu na sa(hasā balenānupraskandya kāmeṣu cāritram āpatsyante vṛddhir eva) vṛjīnāṃ (pratikāṃkṣitavyā kuśalānāṃ dharmāṇāṃ na parihāṇiḥ ||)

(kiṃ nu tvayānanda śrutaṃ vṛjayo ye) te vṛjīnāṃ vṛjimah(allakās tān satkurvanti gurukurvanti mānayanti pūjayanti teṣāṃ vacanaṃ śrotavyaṃ manyante ||)

(śrutaṃ me bhadanta vṛja)yo ye te vṛ(jīnāṃ vṛjimahallakās tān satkurvanti gurukurvanti mānayanti pūjayanti teṣāṃ vacanaṃ śrotavyaṃ manyante ||)

(yāvac ca varṣākāra vṛjayo ye te vṛjīnāṃ vṛjimahallakās tān satkariṣyanti gurukariṣyanti mānayiṣyanti pūjayiṣyanti teṣāṃ vacanaṃ śrota)vyaṃ ma(ṃ)sy(ante) v(ṛ)ddhir eva vṛjīnāṃ prati(kāṃkṣitavyā kuśalānāṃ dharmāṇāṃ na parihāṇiḥ ||)

(kiṃ nu tvayānanda śrutaṃ vṛjayo ye te vṛjīnāṃ caturdikṣu vṛjicaityās tān satkurvanti gurukurvan)ti mānayanti pūjayanti teṣāṃ ca pau(rāṇaṃ cihnavṛttaṃ na samucchindanti ||)

(śrutaṃ me bhadanta vṛjayo ye te vṛjīnāṃ caturdikṣu vṛjicaityās tān satkurvanti gurukurvanti mānayanti pūjayan)ti teṣāṃ ca paurāṇaṃ cih(n)avṛttaṃ (na samucchindanti ||)

(yāvac ca varṣākāra vṛjayo ye te vṛjīnāṃ caturdikṣu vṛjicaityās tān satkari)ṣyanti gurukariṣyanti mānayiṣyanti pūjayiṣyanti teṣāṃ ca paurāṇaṃ cihnavṛttaṃ na samu(cchet)sya(n)ti vṛddhir eva vṛjīnāṃ pratikāṃkṣitavyā kuśalānāṃ dharmāṇā(ṃ) na parihāṇi(ḥ) ||

(kiṃ nu tvayānanda) śrutaṃ vṛjīnām arhatā(m anti)ke tīvracetasa ārakṣāsmṛtiḥ pratyupasthitā kaccid anāgatāś cārhanta āgaccheyur āgatāś cābhirameraṃs te ca na vihanyerañ cīvarapiṇḍapā(taśayanāsanaglā)napratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ ||

śrutaṃ me bhadanta vṛjīnām arhatām antike tīvracetasa ārakṣāsmṛtiḥ pratyupasthitā kaccid anāgatāś cārhanta āga(ccheyur āgatāś cā)bhirameraṃs te ca na vihanyerañ cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ ||

yāvac ca varṣākāra vṛ(jī)nām arhatām antike tīvracetasa (ārakṣāsmṛtiḥ) pratyupasthitā bhaviṣyati kaccid anāgatāś cārhanta āgaccheyur āgatāś cābhiramera(ṃ)s te ca na vihanyerañ cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkā(rair vṛddhir eva vṛjī)nāṃ pratikāṃkṣitavyā kuśalānāṃ dharmāṇāṃ na parihāṇiḥ ||

yāvac ca varṣākāra vṛjaya imān saptāparihāṇīyān dharmān samādāya vartiṣyante vṛjiṣu ca saptāparihā(ṇīyā dharmāḥ sandrakṣyan)te vṛddhir eva vṛjīnāṃ pratikāṃkṣitavyā kuśalānāṃ dharmāṇāṃ na parihāṇiḥ ||

ekaikena tāvad bho gautamāṅgena samanvāgatā vṛjayo 'gamanīyāḥ syū rājño māga(dhasyājātaśa)tror vaidehīputrasya kaḥ punar vādaḥ sarvaiḥ ||

hanta bho gautama gamiṣyāmo bahukṛtyāḥ smo bahukaraṇīyāḥ ||

yasyedānīṃ varṣākāra kāla(ṃ) manyase ||

atha varṣākāro brāhmaṇamagadhamahāmātro bhagavato bhāṣitam abhinandyānumodya bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ ||