Mahabharata · Chapter 9.27

tasminpravṛtte saṅgrāme gajavājinaraśro śakuniḥ saubalo rājansahadevaṃ xxxxxxyāt //

tato'syāpatatastūrṇaṃ sahadevaḥ patāpavān / śaraughānpreṣayāmāsa pataṅgāniva śīghragān /
ulūkaṃ ca raṇe rājanvivyādha daśabhiḥ śaraiḥ //

śakṛniśca mahārāja bhīmaṃ viddhvā tribhiḥ śaraiḥ /
navatyā niśitairbāṇaiḥ sahadevamavākirat //

te śūrāḥ samare rājansamāsādya parasparam / vivyadhurniśitairbāṇaiḥ kaṅkabarhiṇavājitaiḥ /
svarṇapuṅkhaiḥ śiladhautairākarṇaprahitaiḥ śaraiḥ //

teṣāṃ cāpaguṇotsṛṣṭā śaravṛṣṭirviśāmpate /
ācchādayaddiśaḥ sarvā dhārābhiriva toyadaḥ //

tataḥ kruddho raṇe bhīmaḥ sahadevaśca bhārata /
ceratuḥ kadanaṃ saṅkhye kurvantau sumahābalau //

tābhyāṃ śaraśataiśchanaṃ tadbalaṃ tava bhārata /
sāndhakāramivākāśamabhavattatratatra ha //

aśvairviparidhāvadbhiḥ śaracchannairviśāmpate /
tatratatra kṛto mārgo vikarṣadbhirhatānbahūn //

nihatānāṃ hayānāṃ ca sahaiva hayasādibhiḥ /
varmabhirvinikṛttaiśca prāsaiśchinnaiśca māriṣa //

ṛṣṭibhiḥ śaktibhiścaiva sāsiprāsaparaśvathaiḥ /
sañchannā pṛthivī jajñe kusumaiḥ śabalā iva //

yodhāstatra mahārāja samāsādya parasparam /
vyacaranta raṇe kruddhā vinighnantaḥ parasparam //

udvṛttanayanai roṣātsandaṣṭauṣṭhapuṭairmukhaiḥ /
sakuṇḍalairmahī cchannā padmakiñcalkasannibhaiḥ //

bhujaiśchinnairmahārāja nāgarājakaropamaiḥ /
sāṅgadaiḥ satanutraiśca sāsiprāsaparaśvathaiḥ //

kabandhairutthitaiśchinnairnṛtyadbhiścāparairyudhi /
kravyādagaṇasañchannā ghorā'bhūtpṛthivī vibho //

alpāvaśiṣṭe sainye tu kauraveyānmahāhave /
prahṛṣṭāḥ pāṇḍavā bhūtvā ninyire yamasādanam //

etasminnantare śūraḥ saubaleyaḥ pratāpavān /
prāsena sahadevasya śirasi prāharadbhṛśam //

sa vihvalo mahārāja rathopastha upāviśat //

sahadevaṃ tathā dṛṣṭvā bhīmasenaḥ pratāpavān /
sarvasainyāni saṅkruddho vārayāmāsa bhārata //

nirbibheda ca nārācaiḥ śataśo'tha sahasraśaḥ /
sa nirbhidyākaroccaiva siṃhanādamarindamaḥ //

tena śabhdena vitrastāḥ sarve sahayavāraṇāḥ /
prādravansahasā bhītāḥ śakuneśca padānugāḥ //

prabhagnānatha tāndṛṣṭvā rājā duryodhano'bravīt /
nivartadhvamadharmajñā yudhyadhvaṃ kiṃ sṛtena vaḥ //

iha kīrti samādhāya pretya lokānsamaśnute /
prāṇāñjahāti yo dhīro yuddhe pṛṣṭhamadarśayan //

evamuktāstu te rājñā saubalasya padānugāḥ /
pāṇḍavānabhyavartanta mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam //

dravadbhistatra rājendra kṛtaḥ śabdo'tidāruṇaḥ /
kṣubdhasāgarasaṅkāśaḥ kṣubhitaiḥ sarvato diśam //

tāṃstataḥ purato dṛṣṭvā saubalasya padānugān /
pratyudyayurmahārāja pāṇḍavā vijayodyatāḥ //

pratyāśvasya ca durdharṣaḥ sahadevo viśāmpate / śakuniṃ daśabhirviddhvā hayāṃścāsya tribhiḥ śaraiḥ /
dhanuściccheda ca śaraiḥ saubalasya hasanniva //

athānyaddhanurādāya śakuniryuddhadurmadaḥ /
vivyādha nakulaṃ ṣaṣṭyā bhīmasenaṃ ca saptābhiḥ //

ulūko'pi mahārāja bhīmaṃ vivyādha saptabhiḥ /
sahadevaṃ ca saptatyā parīpsanpitaraṃ raṇe //

taṃ bhīmasenaḥ samare vivyādha navabhiḥ śaraiḥ /
śakuniṃ ca catuḥṣaṣṭyā pārśvasthāṃśca tribhistribhiḥ //

te hanyamānā bhīmena nārācaistailapāyitaiḥ / sahadevaṃ raṇe kruddhāśchādayañśaravṛṣṭibhiḥ /
parvataṃ vāridhārābhiḥ savidyuta ivāmbudāḥ //

tato'syāpatataḥ śūraḥ sahadevaḥ pratāpavān /
ulūkasya mahārāja bhallenāpāharacchiraḥ //

sa jagāma rathādbhūmiṃ sahadevena pātitaḥ /
rudhirāplutasarvāṅgo nandayanpāṇḍavānyudhi //

putraṃ tu nihataṃ dṛṣṭvā śakunistatra bhārata /
sāśrukaṇṭho viniḥśvasya kṣatturvākyamanusmaran //

cintayitvā muhūrtaṃ sa bāṣpapūrṇekṣaṇaḥ śvasan /
sahadevaṃ samāsādya tribhirvivyādha sāyakaiḥ //

tānapāsya śarānmuktāñśarasaṅghaiḥ pratāmpavān /
sahadevo mahārāja dhanuściccheda saṃyuge //

chinne dhanuṣi rājendra śakuniḥ saubalastadā /
pragṛhya vipulaṃ khaṅgaṃ sahadevāya prāhiṇot //

tamāpatantaṃ sahasā ghorarūpaṃ viśāmpate /
dvidhā ciccheda samare saubalasya hasanniva //

asiṃ dṛṣṭvā dvidhā cchinnaṃ pragṛhya mahatīṃ gadām /
prāhiṇotsahadevāya sā moghā nyapatadbhuvi //

tataḥ śaktiṃ mahāghorāṃ kālarātrīmivodyatām /
preṣayāmāsa sakruddhaḥ pāṇḍavaṃ prati saubalaḥ //

tāmāpatantīṃ sahasā śaraiḥ kanakabhūṣaṇaiḥ /
tridhā ciccheda samare sahadevo hasanniva //

sā papāta tridhā cchinnā bhūmau kanakabhūṣaṇā /
śīryamāṇā yathā dīptā gaganādvai śatahadā //

śaktiṃ vinihatāṃ dṛṣṭvā saubalaṃ ca bhayārditam /
dudruvustāvakāḥ sarve bhaye jāte sasaubalāḥ //

athotkruṣṭaṃ mahaccāsītpāṇḍavairjitakāśibhiḥ /
dhārtarāṣṭrāstataḥ sarve prāyaśo vimukhā'bhavan //

tānvai vimanaso dṛṣṭvā mādrīputraḥ pratāpavān /
śarairanekasāhasrairvārayāmāsa saṃyuge //

tato gāndhārakairguptaṃ puṣṭairaśvairjaye dhṛtam /
āsasāda rame yāntaṃ sahadevo'tha saubalam //

svamaṃśamavaśiṣṭaṃ taṃ saṃsmṛtya śakuniṃ nṛpa /
rathena kāñcanāṅgena sahadevaḥ samabhyayāt //

adhijyaṃ balavatkṛtvā vyākṣipansumahaddhanuḥ /
sa saubalamabhidrutya gārdhrapatraiḥ śilāśitaiḥ //

bhṛśamabhyahantkuddhastotrairiva mahādvipam /
uvāca cainaṃ medhāvī vigṛhya smārayanniva //

kṣatradharme sthiro bhūtvā yudhyasva puruṣo bhava / yattadā bhāṣase mūḍha gṛhṇannakṣānsabhātale /
phalamadya prapadyasva karmaṇastasya durmate //

nihatāste durātmāno ye'smānavahasanpurā /
duryodhanaḥ kulāṅgāraḥ śiṣṭastvaṃ cāsya mātulaḥ //

adya te nihaniṣyāmi kṣureṇonmathitaṃ śiraḥ /
vṛkṣātphalamivāvidvaṃ laguḍena pramāthinā //

evamuktvā mahārāja sahadevo mahābalaḥ /
saṅkruddho raṇaśārdūlo vegenābhijagāma tam //

abhigamya sudurdharṣaḥ sahadevo yudhāṃ patiḥ /
vikṛṣya balavaccāpaṃ krodhena prajvalanniva //

śakuniṃ daśabhirviddhvā caturbhiścāsya vājinaḥ /
chatraṃ dhvajaṃ dhanuścāsya cchittvā siṃha ivānadat //

chinnadhvajadhanuśchatraḥ sahadevena saubalaḥ /
kṛto viddhaśca bahubhiḥ sarvamarmasu sāyakaiḥ //

tato bhūyo mahārāja sahadevaḥ pratāpavān /
śakuneḥ preṣayānmāsa śaravṛṣṭiṃ durāsadām //

tatastu kruddhaḥ subalasya putro mādrīsutaṃ sahadevaṃ vimarde /
prāsena jāmbūnadabhūṣaṇena jighāṃsureko'bhipapāta śīghram //

mādrīsutastasya samudyataṃ taṃ prāsaṃ suvṛttau ca bhujau raṇāgre /
bhallaistribhiryugapatsañcakarta nanāda coccaistarasā'jimadhye //

tasyāśukārī susamāhitena suvarṇapuṅkhena dṛḍhāyasena /
bhallena sarvāvaraṇātigena śiraḥ śarīrātpramamātha bhūyaḥ //

śareṇa kārtasvarabhūṣitena divākarābheṇa susaṃhitena /
hṛtottamāṅgo yudhi pāṇḍavena papāta bhūmau subalasya putraḥ //

sa tacchiro vegavatā śareṇa suvarṇapuṅkhena śilāśitena /
prāverayatkupitaḥ pāṇḍuputro yattatkurūṇāmanayasya mūlam //

bhujau suvṛttau pracakarta vīraḥ paścātkabandhaṃ rudhirāvasiktam /
vispandamānaṃ nipapāta ghoraṃ rathottamātpārthiva pārthivasya //

hṛtottamāṅgaṃ śakuniṃ samīkṣya bhūmau śayānaṃ rudhirārdragātram /
yodhāstvadīyā bhayanaṣṭasatvā diśaḥ prajagmuḥ pragṛhītaśastrāḥ //

pravidrutāḥ śuṣkamukhā visañjñā gāṇḍīvaghoṣeṇa samāhatāśca /
bhayārditā bhagnarathāśvanāgāḥ padātayaścaiva sadhārtarāṣṭrāḥ //

tato rathācchakuniṃ pātayitvā mudānvitā bhārata pāṇḍaveyāḥ
śaṅkānpradadhyuḥ samare'tihṛṣṭāḥ sakeśavāḥ sainikānharṣayantaḥ //

taṃ cāpi sarve pratipūjayanto dṛṣṭvā bruvāṇāḥ sahadevamājau /
diṣṭyā hato naikṛtiko mahātmā sahātmajo vīra raṇe tvayeti //