Mahabharata · Chapter 7.14

tataḥ sa pāṇḍavānīke janayansumahadbhayam /
vyacaratpṛtanāṃ droṇo dahankakṣamivānalaḥ //

nirdahantamanīkāni sākṣādagnimivotthitam /
dṛṣṭvā rukmarathaṃ kruddhaṃ samakampanta sṛñjayāḥ //

satataṃ kṛṣyataḥ saṅkhye dhanuṣo'syāśukāriṇaḥ /
jyāghoṣaḥ śuśruve'tyarthaṃ visphūrjitamivāśaneḥ //

rathinaḥ sādinaścaiva nāgānaśvānpadātinaḥ /
raudrā hastavatā muktāḥ sammṛdganti ssa sāyakāḥ //

nānadyamānaḥ parjanyaḥ pravṛddhaḥ śucisaṅkṣaye /
aśmavarṣamivāvarṣatpareṣāmāvahadbhayam //

vicaransa diśaḥ sarvāḥ senāṃ saṅkṣobhayanprabhuḥ /
vardhayāmāsa santrāsaṃ śātravāṇāmamānuṣam //

tasya vidyudivābhreṣu cāpaṃ hemapariṣkṛtam /
bhrājamānaṃ rathe tasmindṛśyate sma mahābhayam //

sa vīraḥ satyavānprājño dharmanityaḥ sadā punaḥ /
yugāntakālavaddhorāṃ raudrāṃ prāvartayannadīm //

amarṣavegaprabhavāṃ kravyādagaṇasaṅkulām /
balaughaiḥ sarvataḥ pūrṇāṃ dhvajavṛkṣāpahāriṇīm //

śoṇitodāṃ rathāvartāṃ hastyaśvakṛtarodhasam /
kavacoḍupasaṃyuktāṃ māṃsapaṅkasamākulām //

medomajjāsthisikatāmuṣmīṣacayaphenilām //
saṅgrāmajaladāpūrṇāṃ prāsamatsyasamākulām //

naranāgāśvakalilāṃ śaravegaughavāhinīm /
śarīradārusaṅghāṭāṃ rathakacchapasaṅkulām //

uttamāṅgaiḥ paṅkajinīṃ nistriṃśajhaṣasaṅkulām /
rathanāgahūdopetāṃ nānābhāraṇabhūṣitām //

mahārathaśatāvartāṃ bhūmireṇūrmimālinīm /
mahāvīryavatāṃ saṅkhye sutarāṃ bhīrudustarām //

śarīraśatasambādhāṃ gṛdhrakaṅkaniṣevitām /
mahārathasahasrāṇi nayantīṃ yamasādanam //

śūlavyālasamākīrṇāṃ prāṇivājiniṣevitām /
chinnakṣatramahāhaṃsāṃ mukuṭāṇḍajasevitām //

cakrakūrmāṅgadānakrāṃ śarakṣudrajhaṣākulām /
bakagṛdhrasṛgālānāṃ ghorasaṅghairniṣevitām //

nihatānprāṇinaḥ saṅkhye droṇena balinā raṇe /
vahantīṃ pitṛlokāya śataśo rājasattama //

śaṟīraśatasambādhāṃ keśaśaivalaśādvalām /
nadīṃ prāvartayadrājanbhīrūpaṇāṃ bhayavardhinīm //

tarjayantamanīkāni tāni tāni mahāratham /
sarvato'bhyadravandroṇaṃ yudhiṣṭhirapurogamāḥ //

tānabhidravataḥ śūrāṃstāvakā dṛḍhavikramāḥ /
sarvataḥ pratyagṛhṇanta tadabhūdromaharṣaṇam //

śatamāyastu śakuniḥ sahadevaṃ samādravat /
saniyantṛdhvajarathaṃ vivyāgha niśitaiḥ śaraiḥ //

tasya mādrīsutaḥ ketuṃ dhanuḥ sūtaṃ hayānapi / nātikruddhaḥ śaraiśchittvā ṣaṣṭhyā vivyādha saubalam /
bhittvā ca śaravarṣeṇa śakuniṃ pratyavārayat //

gadāṃ gṛhītvā śakuniḥ pracaskanda rathottamāt /
sa tasya gadayā rājanrathātsūtamapātayat //

tatastau virathau rājangadāhastau mahābalau /
cikrīḍatū raṇe śūrau saśṛṅgāviva parvatau //

droṇaḥ pāñcāladāyādaṃ vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ / tayostatra mahārāja bāṇavarṣaiḥ prakāśitam /
khadyotairiva cākāśaṃ pradoṣe puruṣarṣabha //

viviṃśatiṃ bhīmaseno viṃśatyā niśitaiḥ śaraiḥ /
viddhvā nākampayadvīrastadadbhutamivābhavat //

viviṃśatistu sahasā vyaśvaketuśarāsanam /
bhīmaṃ cakre mahārāja tataḥ sainyānyapūjayan //

sa tanna mamṛṣe vīraḥ śatrorvikramamāhave /
tato'sya gadayā dāntānhayātsarvānapātayat //

hatāśvātsa rathādrājangṛhya carma mahābalaḥ /
abhyayādbhīmasenaṃ tu matto mattamiva dvipam //

śalyastu nakulaṃ vīraḥ svasrīyaṃ priyamātmanaḥ /
vivyādha prahasanbāṇairlālayankopayanniva //

tasyāśvānātapatraṃ ca dhvajaṃ sūtamatho dhanuḥ /
nipātya nakulaḥ saṅ्khye śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān //

dhṛṣṭaketuḥ kṛpeṇāstāñchittvā bahuvidhāñcharān /
kṛpaṃ vivyādha saptatyā dhvajaṃ cāsya tribhiḥ śaraiḥ //

taṃ kṛpaḥ śaravarṣeṇa mahatā samavārayat /
vivyādha ca raṇe vipro dhṛṣṭaketumamarṣaṇam //

sātyakiḥ kṛtavarmāṇaṃ nārācena stanāntare /
viddhvā vivyādha saptatyā punaranyaiḥ smayanniva //

taṃ bhojaḥ saptasaptatyā viddhvā'śu niśitaiḥ śaraiḥ /
nākampayata śaineyaṃ śīghro vāyurivācalam //

senāpatiḥ suśarmāṇaṃ bhṛśaṃ marmasvatāḍayat /
sa cāpi taṃ tomareṇa jatrudeśe'bhyatāḍayat //

vaikartanaṃ tu samare virāṭaḥ pratyavārayat /
saha matsyairmahāvīryaistadadbhutamivābhavat //

tatpauruṣamabhūttatra sūtaputrasya dāruṇam /
yatsainyaṃ vārayāmāsa śaraiḥ sannataparvabhiḥ //

drupadastu svayaṃ rājā bhagadattena saṅgataḥ /
tayoryuddhaṃ mahārāja citrarūpamivābhavat //

bhagadattastu rājānaṃ drupadaṃ nataparvabhiḥ /
saniyantṛdhvajarathaṃ vivyādha puruṣarṣabhaḥ //

drupadastu tataḥ kruddho bhagadattaṃ mahāratham /
ājaghānorasi kṣipraṃ śareṇānataparvaṇā //

yuddhaṃ yodhavarau loke saumadattiśikhaṇḍinau /
bhūtānāṃ trāsajananaṃ cakrāte'straviśāradau //

bhūriśravā raṇe rājanyājñaseniṃ mahāratham /
mahatā sāyakaughena cchādayāmāsa vīryavān //

śikhaṇḍī tu tataḥ kruddhaḥ saumadattiṃ viśāmpate /
navatyā sāyakānāṃ tu kampayāmāsa bhārata //

rākṣasau raudrakarmāṇau heḍimbālambusāvubhau /
cakrāte'tyudbhutaṃ yuddhaṃ parasparajayaiṣiṇau //

māyāśatasṛjau dṛptau māyābhiritaretaram /
antarhitau ceratustau bhṛśaṃ vismayakāriṇau //

cekitāno'nuvindena yuyudhe cātibhairavam /
yathā devāsure yuddhe balaśakrau mahābalau //

lakṣmaṇaḥ kṣatradevena vimardamakarodbhṛśam /
yathā viṣṇuḥ purā rājanhiraṇyākṣeṇa saṃyuge //

tataḥ pracalitāśvena vidhivatkalpitena ca /
rathenābhyapatadrājansaubhadraṃ pauravo pauravo nadan //

tato'bhyayātsa tvarito yuddhākāṅkṣī mahābalaḥ /
tena cakre mahadyuddhamabhimanyurarindamaḥ //

pauravastvatha saubhadraṃ śaravrātairavākirat /
tasyārjunirdhvajaṃ chatraṃ dhanuścorvyāmapātayat //

saubhadraḥ pauravaṃ tvanyairviddhvā saptabhirāśugaiḥ /
pañcabhistasya vivyādha hayānsūnaṃ ca sāyakaiḥ //

tataḥ praharṣayansenāṃ siṃhavadvinadanmuhuḥ /
samādattārjunistūrṇaṃ pauravāntakaraṃ śaram //

taṃ tu sandhitamājñāya sāyakaṃ ghoradarśanam /
dvābhyāṃ śarābhyāṃ hārdikyaściccheda saśaraṃ dhanuḥ //

tadutsṛjya dhanuśchinnaṃ saubhadraḥ paravīrahā /
udbabarha sitaṃ khaṅgamādadanāḥ śarāvaram //

sa tenānekatāreṇa carmaṇā kṛtahastavat /
bhrāntāsinā caranmārgāndarśayanvīryamātmanaḥ //

bhrāmitaṃ punaruddhāntamādhūtaṃ punarutthitam /
carmanistriṃśayo rājannirviśeṣamadṛśyata //

sa pauravarathasyeṣāmāplutya sahasā nadan /
pauravaṃ rathamāsthāya keśapakṣe parāmṛśat //

jaghānāsya padā sūtamasinā pātayaddhṛjam /
vikṣobhyāmbhonidhiṃ tārkṣyastaṃ nāgamiva cākṣipat //

tamāgalitakeśāntaṃ dadṛśuḥ sarvapārthivāḥ /
ukṣāṇamiva siṃhena pātyamānamacetasam //

tamārjunivaśaṃ prāptaṃ kṛṣyamāṇamanāthavat /
pauravaṃ pātitaṃ dṛṣṭvā nāmṛṣyata jayadrūthaḥ //

sa barhibarhāvatataṃ kiṅkiṇīśatajālavat /
carma cādāya khaṅgaṃ ca nadanparyapatadrathāt //

tataḥ saindhavamālokya kārṣṇirutsṛjya pauravam / utpapāta rathāttūrṇaṃ śyenavannipapāta ca /

prāsapaṭṭiśanistriṃśāñchatrubhiḥ sampracoditān /
ciccheda cāsinā kārṣṇiścarmaṇā saṃrurodha ca //

sa darśayitvā sainyānāṃ svabāhubalamātmanaḥ /
tamudyamya mahākhaṅgaṃ carma cātha punarbalī //

vṛddhakṣatrasya dāyādaṃ pituratyantavairiṇam /
sasārābhimukhaḥ śūraḥ śārdūla iva kuñjaram //

tau parasparamāsādya khahgadantanakhāyudhau /
hṛṣṭavatsamprajahāte vyāghrakesariṇāviva //

sampāteṣvabhighāteṣu nipāteṣvasicarmaṇoḥ /
na tayorantaraṃ kaściddadarśa narasiṃhayoḥ //

avakṣepo'sinirhādaḥ śastrāntaranidarśanam /
bāhyāntaranipātaśca nirviśemadṛśyata //

bāhyamābhyantaraṃ caiva carantau mārgamuttamam /
dadṛśāte mahātmānau sapakṣāviva parvatau //

tato vikṣipataḥ khaṅgaṃ saubhadrasya yaśasvinaḥ /
śarāvaraṇapakṣānte prajahāra jayadrathaḥ //

rukmapatrāntare saktastasmiṃścarmaṇi bhāsvare /
sindhurājabaloddhūtaḥ so'bhajyata mahānasiḥ //

bhagnamājñāya nistriṃśamavaplutya padāni ṣaṭ /
adṛśyata nimeṣeṇa svarathaṃ punarāsthitaḥ //

taṃ kārṣṇiṃ samarānmuktamāsthitaṃ rathamuttamam /
sahitāḥ sarvarājānaḥ parivavruḥ samantataḥ //

tataścarma ca khaṅgaṃ ca samutkṣipya mahābalaḥ /
nanādārjunadāyādaḥ prekṣamāṇo jayadratham //

sindhurājaṃ parityajya saubhadraḥ paravīrahā /
tāpayāmāsa tatsainyaṃ bhuvanaṃ bhāskaro yathā //

tasya sarvāyasīṃ śaktiṃ śalyaḥ kanakabhūṣaṇām /
cikṣepa samare ghorāṃ dīptāmagniśikhāmiva //

tāmavaplutya jagrāha vikośaṃ cākarodasim /
vainateyo yathā kārṣṇiḥ patantamuragottamam //

tasya lāṣavamājñāya satvaṃ cāmitatejasaḥ /
sahitāḥ sarvarājānaḥ siṃhanādamathānadan //

tatastāmeva śalyasya saubhadraḥ paravīrahā /
mumoca bhujavīryeṇa vaidūryavikṛtāṃ śitām //

sā tasya rathamāsādya nirmuktabhujagopamā /
jaghāna sūtaṃ śalyasya rathāccainamapātayat //

tato virāṭadrupadau dhṛṣṭaketuryudhiṣṭhiraḥ /
sātyakiḥ kekayā bhīmo dhṛṣṭadyumnaśikhaṇḍinau //

yamau ca draupadeyāśca sādhusādhviti cukruśuḥ /
bāṇaśabdāśca vividhāḥ siṃhanādāśca puṣkalāḥ //

prādurāsanharṣayantaḥ saubhadramapalāyinam /
tannāmṛṣyanta putrāste śatrorvijayalakṣaṇam //

athainaṃ sahasā sarve samantānniśitaiḥ śaraiḥ /
abhyākiranmahārāja jaladā iva parvatam //

teṣāṃ ca priyamanvicchansūtasya ca parābhavam /
ārtāyaniramitraghnaḥ kruddhaḥ saubhadramabhyayāt //