Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 6.29

6.29.1

sannyāsaṃ karmaṇāṃ kṛṣṇa kapunaryogaṃ ca śaṃsasi /
yacchreya etayorekaṃ tanme brūhi suniścitam //
śrībhagavānuvāca /

6.29.2

sannyāsaḥ karmayogaśca niḥśreyasakarāvubhau /
tayostu karmasannyāsātkarmayogo viśiṣyate //

6.29.3

jñeyaḥ sa nityasannyāsī yo na dveṣṭi na kāṅkṣati /
nirdvandvo hi mahābāho sukhaṃ bandhātpramucyate //

6.29.4

sāṅkhyayogau pṛthagbālāḥ pravadanti na paṇḍitāḥ /
ekamapyāsthitaḥ samyagubhayorvindate phalam //

6.29.5

yatsāṅkhyaiḥ prāpyate sthānaṃ tadyogairapi gamyate /
ekaṃ sāṅkhyaṃ ca yogaṃ ca yaḥ paśyati sa paśyati //

6.29.6

sannyāsastu mahābāho duḥkhamāptumayogataḥ /
yogayukto munirbrahma nacireṇādhigacchati //

6.29.7

yogayukto viśuddhātmā vijitātmā jitendriyaḥ /
sarvabhūtātmabhūtātmā kurvannapi na lipyate //

6.29.8

naiva kiñcitkaromīti yukto manyeta tattvavit /
paśyañśṛṇvanspṛśañjighrannaśrangacchansvapanśvasan //

6.29.9

pralapanvisṛjangṛhṇannṛnmiṣannimiṣannapi /
indriyāṇīndriyārtheṣu vartanta iti dhārayan //

6.29.10

brahmaṇyādhāya karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā karoti yaḥ /
lipyate na sa pāpena padmapatramivāmbhasā //

6.29.11

kāyena manasā buddhyā kevalairindriyairapi /
yoginaḥ karma kurvanti saṅgaṃ tyaktvātmaśuddhaye //

6.29.12

yuktaḥ karmaphalaṃ tyaktvā śāntimāpnoti naiṣṭhikīm /
ayuktaḥ kāmakāreṇa phale sakto nibadhyate //

6.29.13

sarvakarmāṇi manasā sannyasyāste sukhaṃ vaśī /
navadvāre pure dehī naiva kurvanna kārayan //

6.29.14

na kartṛtvaṃ na karmāṇi lokasya sṛjati prabhuḥ /
na karmaphalasaṃyogaṃ svabhāvastu pravartate //

6.29.15

nādatte kasya citpāpaṃ na caiva sukṛtaṃ vibhuḥ /
ajñānenāvṛtaṃ jñānaṃ tena muhyanti jantavaḥ //

6.29.16

jñānena tu tadajñānaṃ yeṣāṃ nāśitamātmanaḥ /
teṣāmādityavajjñānaṃ prakāśayati tatparam //

6.29.17

tadbuddhayastadātmānastanniṣṭhāstatparāyaṇāḥ /
gacchantyapunarāvṛttiṃ jñānanirdhūtakalmaṣāḥ //

6.29.18

vidyāvinayasampanne brāhmaṇe gavi hastini /
śuni caiva śvapāke ca paṇḍitāḥ samadarśinaḥ //

6.29.19

ihaiva tairjitaḥ sargo yeṣāṃ sāmye sthitaṃ manaḥ /
nirdoṣaṃ hi samaṃ brahma tasmādbrahmaṇi te sthitāḥ //

6.29.20

na prahṛṣyetpriyaṃ vyāpya nodvijetprāpya cāpriyam /
sthirabuddhirasammūḍho brahmavidbrahmaṇi sthitaḥ //

6.29.21

bāhyasparśeṣvasaktātmā vindatyātmani yatsukham /
sa brahmayogayuktātmā sukhamakṣayyamaśrute //

6.29.22

ye hi saṃsparśajā bhogā duḥkhayonaya eva te /
ādyantavantaḥ kaunteya na teṣu ramate budhaḥ //

6.29.23

śaknotīhaiva yaḥ soḍhuṃ prākśarīravimokṣaṇāt /
kāmakrodhodbhavaṃ vegaṃ sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ //

6.29.24

yo'ntaḥsukho'ntarārāmastathāntarjyotireva yaḥ /
sa yogī brahmanirvāṇaṃ brahmabhūto'dhigacchati //

6.29.25

labhante brahmanirvāṇamṛṣayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ /
chinnadvaidhā yatātmānaḥ sarvabhūtahite ratāḥ //

6.29.26

kāmakrodhaviyuktānāṃ yatīnāṃ yatacetasām /
abhito brahmanirvāṇaṃ vartate viditātmanām //

6.29.27

sparśānkṛtvā bahirbāhyāṃścakṣuścaivāntare bhruvoḥ /
prāṇāpānau samau kṛtvā nāsābhyantaracāriṇau //

6.29.28

yatendriyamanobuddhirmunirmokṣaparāyaṇaḥ / vigatecchābhayakrodho yaḥ sadā mukta eva saḥ /

6.29.29

bhoktāraṃ yajñatapasāṃ sarvalokamaheśvaram /
suhṛdaṃ sarvabhūtānāṃ jñātvā māṃ śāntimṛcchati //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc