Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 6.28

6.28.1

imaṃ vivasvate yogaṃ proktavānahamavyayam /
vivasvānmanave prāha manurikṣvākave'bravīt //

6.28.2

evaṃ paramparāprāptamimaṃ rājarṣayo'viduḥ /
sa kāleneha mahatā yogo naṣṭaḥ parantapa //

6.28.3

sa evāyaṃ mayā te'dya yogaḥ proktaḥ purātanaḥ /
bhakto'si me sakhā ceti rahasyaṃ hyetaduttamam //
arjuna uvāca /

6.28.4

aparaṃ bhavato janma paraṃ janma vivasvataḥ /
kathametadvijānīyāṃ tvamādau proktavāniti //
śrībhagavānuvāca /

6.28.5

bahūni me vyatītāni janmāni tava cārjuna /
tānyahaṃ veda sarvāṇi na tvaṃ vettha parantapa //

6.28.6

ajo'pi sannavyayātmā bhūtānāmīśvaro'pi san /
prakṛtiṃ svāmadhiṣṭhāya sambhavāmyātmamāyayā //

6.28.7

yadā yadā hi dharmasya glānirbhavati bhārata /
abhyutthānamadharmasya tadā'tmānaṃ sṛjāmyaham //

6.28.8

paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām /
dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge //

6.28.9

janma karma ca me divyamevaṃ yo vetti tattvataḥ /
tvaktvā dehaṃ punarjanma naiti māmeti so'rjuna //

6.28.10

vītarāgabhayakrodhā manmayā māmupāśritāḥ /
bahavo jñānatapasā pūtā madbhāvamāgatāḥ //

6.28.11

ye yathā māṃ prapadyante tāṃstathaiva bhajāmyaham /
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ //

6.28.12

kāṅkṣantaḥ karmaṇāṃ siddhiṃ yajanta iha devatāḥ /
kṣipraṃ hi mānuṣe loke siddhirbhavati karmajā //

6.28.13

cāturvarṇyaṃ mayā sṛṣṭaṃ guṇakarmavibhāgaśaḥ /
tasya kartāramapi māṃ viddhyakartāramavyayam //

6.28.14

na māṃ karmāṇi limpantika na me karmaphale spṛhā /
iti māṃ yo'bhijānāti karmabhirna sa badhyate //

6.28.15

evaṃ jñātvā kṛtaṃ karma pūrvairapi mumukṣubhiḥ /
kuru karmaiva tasmāttvaṃ pūrvaiḥ pūrvataraṃ kṛtam //

6.28.16

kiṃ karma kimakarmeti kavayo'pyatra mohitāḥ /
tatte karma pravakṣyāmi yajjñātvā mokṣyase'śubhāt //

6.28.17

karmaṇo hyapi boddhavyaṃ boddhavyaṃ ca vikarmaṇaḥ /
akarmaṇaśca boddhavyaṃ gahanā karmaṇo gatiḥ //

6.28.18

karmaṇyakarma yaḥ paśyedakarmaṇi ca karma yaḥ /
sa buddhimānmanuṣyeṣu sa yuktaḥ kṛtsnakarmakṛt //

6.28.19

yasya sarve samārambhāḥ kāmasankalpavarjitāḥ /
jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tamāhuḥ paṇḍitaṃ budhāḥ //

6.28.20

tyaktvā karmaphalāsaṅgaṃ nityatṛpto nirāśrayaḥ /
karmaṇyabhipravṛtto'pi naiva kiñcitkaroti saḥ //

6.28.21

nirāśīryatacittātmā tyaktasarvaparigrahaḥ /
śārīraṃ kevalaṃ karma kurvannāpnoti kilbiṣam //

6.28.22

yadṛcchālābhasantuṣṭo dvandvātīto vimatsaraḥ /
samaḥ siddhāvasiddhau ca kṛtvāpi na nibadhyate //

6.28.23

gatasaṅgasya muktasya jñānāvasthitacetasaḥ /
yajñāyācarataḥ karma samagraṃ pravilīyate //

6.28.24

brahmārpaṇaṃ brahma havirbrahmāgnau brahmaṇā hutam /
brahmaiva tena gantavyaṃ brahma karma samādhinā //

6.28.25

daivamevāpare yajñaṃ yoginaḥ paryupāsate /
brahmāgnāvapare yajñaṃ yajñenaivopajuhvati //

6.28.26

śrotrādīnīndriyāṇyanye saṃyamāgniṣu juhvati /
śabdādīnviṣayānanya indriyāgniṣu juhvati //

6.28.27

sarvāṇīndriyakarmāṇi prāṇakarmāṇi cāpare /
ātmasaṃyamayogāgnau juhvati jñānadīpite //

6.28.28

dravyayajñāstapoyajñā yogayajñāstathāpare /
svādhyāyajñānayajñāśca yatayaḥ saṃśitavratāḥ //

6.28.29

apāne juhvati prāṇaṃ prāṇe'pānaṃ tathā'pare /
prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ //

6.28.30

apare niyatāhārāḥ prāṇānprāṇeṣu juhvati /
sarve'pyete yajñavido yajñakṣapitakalmaṣāḥ //

6.28.31

yajñaśiṣṭāmṛtabhujo yānti brahma sanātanam /
nāyaṃ loko'styayajñasya kuto'nyaḥ kurusattama //

6.28.32

evaṃ bahuvidhā yajñā vitatā brahmaṇo mukhe /
karmajānviddhi tānsarvānevaṃ jñātvā vimokṣyase //

6.28.33

śreyāndravyamayādyajājjñānayajñaḥ parantapa /
sarvaṃ karmākhilaṃ pārtha jñāne parisamāpyate //

6.28.34

tadviddhi praṇipātena paripraśnena sevayā /
upadekṣyanti te jñānaṃ jñāninastattvadarśinaḥ //

6.28.35

yajjñātvā na punarmohamevaṃ yāsyasi pāṇḍava /
yena bhūtānyaśeṣeṇa drakṣyasyātmanyatho mayi //

6.28.36

api cedasi pāpebhyaḥ sarvebhyaḥ pāpakṛttamaḥ /
sarvaṃ jñānaplavenaiva vṛjinaṃ santariṣyasi //

6.28.37

yathaidhāṃsi samiddho'gnirbhasmāsātkurute'rjuna /
jñānāgniḥ sarvakarmāṇi bhasmasātkurute yathā //

6.28.38

na hi jñānena sadṛśaṃ pavitramiha vidyate /
tatsvayaṃ yogasaṃsiddhaḥ kālenātmani vindati //

6.28.39

śraddhāvām̐llabhate jñānaṃ tatparaḥ saṃyatendriyaḥ /
jñānaṃ labdhvā parāṃ śāntimacireṇādhigacchati //

6.28.40

ajñaścāśraddadhānaśca saṃśayātmā vinaśyati /
nāyaṃ loko'sti na paro na sukhaṃ saṃśayātmanaḥ //

6.28.41

yogasannyastakarmāṇaṃ jñānasañchinnasaṃśayam /
ātmavantaṃ na karmāṇi nibadhnanti dhanañjaya //

6.28.42

tasmādajñānasambhūtaṃ hṛtsthaṃ jñānāsinā'tmanaḥ /
chittvainaṃ saṃśayaṃ yogamātiṣṭhottiṣṭha bhārata //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc