Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 6.27

6.27.1

jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana /
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava //

6.27.2

vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me /
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām //
śrībhagavānuvāca /

6.27.3

loke'smindvividhā niṣṭhā purā proptā mayā'nagha /
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām //

6.27.4

na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śrute /
na ca sannyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati //

6.27.5

na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt /
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ //

6.27.6

karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran /
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācārāḥ sa ucyate //

6.27.7

yastvindriyāṇi panasā niyamyāramabhate'rjuna /
karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate //

6.27.8

niyataṃ kuru karma tvaṃ jyāyo hyakarmaṇaḥ /
śarīrayātrāpi ca te na pratiddhyedakarmaṇaḥ //

6.27.9

yajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ /
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara //

6.27.10

sahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ /
anena prasaviṣyadhvameṣa vo'stviṣṭakāmadhuk //

6.27.11

devānbhāvayatā'nena te devā bhāvayantu vaḥ /
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha //

6.27.12

iṣṭānbhogānhi vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ /
tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ //

6.27.13

yajñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ /
bhuñjate te tvaghaṃ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt //

6.27.14

annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ /
yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ //

6.27.15

karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmā'kṣarasamudbhavam /
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam //

6.27.16

evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ /
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati //

6.27.17

yastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ /
ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate //

6.27.18

naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana /
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ //

6.27.19

tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara /
asakto hyācarankarma paramāpnoti purūṣaḥ //

6.27.20

karmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ /
lokasangrahamevāpi sampaśyankartumarhasi //

6.27.21

yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ /
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate //

6.27.22

na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana /
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi //

6.27.23

yadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ /
mama varnmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ //

6.27.24

utsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham /
sankarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ //

6.27.25

saktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata /
kuryādvidvāṃstathā'saktaścikīrṣurlokasangraham //

6.27.26

na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām /
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran //

6.27.27

prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ /
ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate //

6.27.28

tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ /
guṇā'nuṇeṣu vartanta iti matvā na sañjate //

6.27.29

prakṛterguṇasammūḍhāḥ sañjante guṇakarmasu /
tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet //

6.27.30

mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā /
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ //

6.27.31

ye me matamidaṃ nityamanutiṣṭhanti mānavāḥ /
śraddhāvanto'nasūyanto mucyante te'pi karmabhiḥ //

6.27.32

ye tvetadabhyasūyanto nānutiṣṭhanti me matam /
sarvajñānavimūḍhāṃstānviddhi naṣṭānacetasaḥ //

6.27.33

sadṛśaṃ ceṣṭate svasyāḥ prakṛterjñānavānapi /
prakṛtiṃ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṃ kariṣyati //

6.27.34

indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau /
tayorna vaśamāgacchettau hyasya paripanthinau //

6.27.35

śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt /
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ //
arjuna uvāca /

6.27.36

atha kena prayukto'yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ /
anicchannapi vārṣṇeya balādiva niyojitaḥ //
śrībhagavānuvāca /

6.27.37

kāma eṣa krodha eṣa rajoguṇasamudbhavaḥ /
mahāśano mahāpāpmā viddhyenamiha vairiṇam //

6.27.38

dhūmenāvriyate vahniryathā'darśo malena ca /
yatholbenāvṛto garbhastathā tenedamāvṛtam //

6.27.39

āvṛtaṃ jñānametena jñānino nityavairiṇā /
kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca //

6.27.40

indriyāṇi mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate /
etairvimohayatyeṣa jñānamāvṛttya dehinam //

6.27.41

tasmāttvamindriyāṇyādau niyamya bharatarṣabha /
pāpmānaṃ prajahi hyenaṃ jñānavijñānanāśanam //

6.27.42

indriyāmi parāṇyāhurindriyebhyaḥ paraṃ manaḥ /
manasastu parā buddhiryo buddheḥ paratastu saḥ //

6.27.43

evaṃ buddheḥ paraṃ buddhāḥ saṃstabhyātmānamātmanā /
jahi śatruṃ mahābāho kāmarūpaṃ durāsadam //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc