Mahabharata · Chapter 6.25
dharmakṣetre kurukṣetre samavetā yuyutsavaḥ /
māmakāḥ pāṇḍavāścaiva kimakurvata sañjaya //
sañjaya uvāca /
dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryodhanastadā /
ācāryamupasangamya rājā vacanamabravīt //
paśyaitāṃ pāṇḍuputrāṇāmācārya mahatīṃ camūm /
vyūḍhāṃ drupadaputreṇa tava śiṣyeṇa dhīmatā //
atra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi /
yuyudhāno virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ //
dhṛṣṭaketuścekitānaḥ kāśirājaśca vīryavān /
purujitkṛntibhojaśca śaibyaśca narapuṅgavaḥ //
yudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca narapuṅgavaḥ //
saubhadro draupadeyāśca sarva eva mahārathāḥ //
asmākaṃ tu viśiṣṭā ye tānnibodha dvijottama /
nāyakā mama sainyasya sañjñārthaṃ tānbravīmi te //
bhavānbhīṣmaśca karṇaśca kṛpaśca samitiñjayaḥ /
aśvatthāmmā vikarṇaśca saumadattirjayadrathaḥ //
anye ca bahavaḥ śūrā madarthe tyaktajīvitāḥ /
nānāśastrapraharaṇāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ //
aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam /
paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam //
ayaneṣu ca sarveṣu yathābhāgamavasthitāḥ /
bhīṣmamevābhirakṣantu bhavantaḥ sarva eva hi //
tasya sañjanayanharṣaṃ kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ /
siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān //
tataḥ śaṅkhāśca bheryaśca paṇavānakagomukhāḥ /
sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulo'bhavat //
tataḥ śvetairhayairyukte mahati syandate sthitau /
mādhavaḥ pāṇḍavaścaiva divyau śaṅkhau pradadhmatuḥ //
pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ /
pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ //
anantavijayaṃ rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ /
nakulaḥ sahadevaśca sughoṣamaṇipuṣpakau //
kāśyaśca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ /
dhṛṣṭadyumno virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ //
drupado draupadeyāśca sarvaśaḥ pṛthivīpate /
saubhadraśca mahābāhuḥ śaṅkhāndadhmuḥ pṛthakpṛthak //
sa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṃ hṛdayāni vyadārayat /
nabhaśca pṛthivīṃ caiva tumulo vyanunādayan //
atha vyavasthitāndṛṣṭvā dhārtarāṣṭrānkapidhvajaḥ /
pravṛtte śastrasampāte dhanurudyamya pāṇḍavaḥ //
hṛṣīkeśaṃ tadā vākyamidamāha mahīpate /
arjuna uvāca /
senayorubhayormadhye rathaṃ sthāpaya me'cyuta //
yāvadetānnirīkṣe'haṃ yoddhukāmānavasthitān /
kairmayā saha yoddhavyamasminraṇasamudyame //
yotsyamānānavekṣe'haṃ ya ete'tra samāgatāḥ /
dhārtarāṣṭrasya durbuddheryuddhe priyacikīrṣavaḥ //
sañjaya uvāca /
evamukto hṛṣīkeśo guḍākeśena bhārata /
senayorubhayormadhye sthāpayitvā rathottamam //
bhīṣmadroṇapramukhataḥ sarveṣāṃ ca mahīkṣitām /
uvāca pārtha paśyaitānsamavetānkurūniti //
tatrāpaśyatsthitānpārthaḥ pitṝnatha pitāmahān /
ācāryānmātulānbhrātṝnputrānpautrānsakhīṃstathā //
śvaśurānsuhṛdaścaiva senayorubhayorapi /
tānsamīkṣya sa kaunteyaḥ sarvānbandhūnavasthitān //
kṛpayā parayā'viṣṭo viṣīdannidamabravīt /
arjuna uvāca /
dṛṣṭvemaṃ svajanaṃ kṛṣṇa yuyutsuṃ samupasthitam //
sīdanti mama gātrāṇi mukhaṃ ca pariśuṣyati /
vepathuśca śarīre me romaharṣaśca jāyate //
gāṇḍīvaṃ sraṃsate hastāttvakvaiva paridahyate /
na ca śaknomyavasthātuṃ bhramatīva ca me manaḥ //
nimittāni ca paśyāmi viparītāni keśava /
na ca śreyo'nupaśyāmi hatvā svajanamāhave //
na kāṅkṣe vijayaṃ kṛṣṇa na ca rājyaṃ sukhāni ca /
kiṃ no rājyena govinda kiṃ bhogairjīvitena vā //
yeṣāmarthe kāṅkṣitaṃ no rājyaṃ bhogāḥ sukhāni ca /
ta ime'vasthitā yuddhe prāṇāṃstyaktvā dhanāni ca //
ācāryāḥ pitaraḥ putrāstathaiva ca pitāmahāḥ /
mātulāḥ śvaśurāḥ pautrāḥ syālāḥ sambandhinastathā //
etānna hantumicchāmi ghnato'pi madhusūdana /
api trailokyarājyasya hetoḥ kiṃ nu mahīkṛte //
nihatya dhārtarāṣṭrānnaḥ kā prītiḥ syājjanārdana /
pāpamevāśrayedasmānhatvaitānātatāyinaḥ //
tasmānnārhā yavaṃ hantuṃ dhārtarāṣṭrānsvabāndhavān /
svajanaṃ hi kathaṃ hatvā sukhinaḥ syāma mādhava //
yadyapyete na paśyanti lobhopahatacetasaḥ /
kulakṣayakṛtaṃ doṣaṃ pitradrohe ca pātakam //
kathaṃ na jñeyamasmābhiḥ pāpādasmānnivartitum /
kulakṣayakṛtaṃ doṣaṃ prapaśyadbhirjanārdana //
kulakṣaye praṇaśyanti kuladharmāḥ sanātanāḥ /
dharme naṣṭe kulaṃ kṛtsnamadharmo'bhibhavatyuta //
adharmābhibhavātkṛṣṇa praduṣyanti kulastriyaḥ /
strīṣu duṣṭāsu vārṣṇeya jāyate varṇasaṅkaraḥ //
saṅkaro narakāyaiva kulaghnānāṃ kulasya ca /
patanti pitaro hyeṣāṃ kuptapiṇḍodakakriyāḥ //
doṣairetaiḥ kulaghnānāṃ varṇasaṅkarakārakaiḥ /
utsādyante jātidharmāḥ kuladharmāśca śāśvatāḥ //
utsannakuladharmāṇāṃ manuṣyāṇāṃ janārdana /
narake niyataṃ vāso bhavatītyanuśuśruma //
aho bata mahatpāpaṃ kartuṃ vyavasitā vayam /
yadrājyasukhalobhena hantuṃ svajanamudyatāḥ //
yadi māmapratīkāramaśastraṃ śastrapāṇayaḥ /
dhārtarāṣṭrā raṇe hanyustanme kṣemataraṃ bhavet //
sañjaya uvāca /
evamuktvārjunaḥ saṅkhye rathopastha upāviśat /
visṛjya saśaraṃ cāpaṃ śokasaṃvignamānasaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0