Mahabharata · Chapter 5.99
etattu nāgalokasya nābhisthāne sthitaṃ puram /
pātālamiti vikhyātaṃ daityadānavasevitam //
idamadbhiḥ samaṃ prāptā ye kecidbhuvi jaṅgamāḥ /
praviśanto mahānādaṃ nadanti bhayapīḍitāḥ //
atrāsuro'gniḥ satataṃ dīpyate vāribhojanaḥ /
vyāpāreṇa dhṛtātmānaṃ nibaddhaṃ samabudhyata //
atrāmṛtaṃ suraiḥ pītvā nihitaṃ nihatāribhiḥ //
ataḥ somasya hāniśca vṛddhiścaiva pradṛśyate //
atrādityo hayaśirāḥ kāle parvaṇi parvaṇi /
uttiṣṭhati suvarṇākhyo vāgbhirāpūrayañjagat //
yasmādalaṃ samastāstāḥ patanti jalamūrtayaḥ /
tasmātpātālamityeva khyāyate puramuttamam //
airāvaṇo'smātsalilaṃ gṛhītvā jagato hitaḥ /
megheṣvāmuñcate śītaṃ yanmahendraḥ pravarṣati //
airāvato nāgarājo vāmanaḥ kumudo'ñjanaḥ /
prasūtāḥ supratīkasya vaṃśe vāraṇasattamāḥ //
atra nānāvidhākārāstimayo naikarūpiṇaḥ /
apsu somaprabhāṃ pītvā vasanti jalacāriṇaḥ //
atra sūryāṃśubhirbhinnāḥ pātālatalamāśritāḥ /
mṛtā hi divase sūta punarjīvanti vai niśi //
udayannityaśaścātra candramā raśmibāhubhiḥ /
amṛtaṃ spṛśya saṃsparśātsañjīvayatidehinaḥ //
atra te'dharmaniratā baddhāḥ kālena pīḍitāḥ /
daiteyā nivasanti sma vāsavena hṛtaśriyaḥ //
atra bhūtapatirnāma sarvabhūtamaheśvaraḥ /
bhūtaye sarvabhūtānāmacarattapa uttamam //
atra govratino viprāḥ svādhyāyāmnāyakarśitāḥ /
tyaktaprāṇā jitasvargā nivasanti maharṣayaḥ //
yatratatraśayo nityaṃ yenakenacidāśitaḥ /
yenakenacidācchannaḥ sa govrata ihocyate //
paśya yadyatra te kaścidrocate guṇato varaḥ /
varayiṣyāmi taṃ gatvā yatnamāsthāya mātale //
aṇḍametañjale nyastaṃ dīpyamānamiva śriyā /
āprajānāṃ nisargādvai nodbhidyati na sarpati //
nāsya jātiṃ nisargaṃ vā kathyamānaṃ śrṛṇomi vai /
pitaraṃ mātaraṃ cāpi nāsya jānāti kaścana //
ataḥ kila mahānagnirantakāle samutthitaḥ /
dhakṣyate mātale sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram //
mātalistvabravīcchrutvā nāradasyātha bhāṣitam /
na me'tra rocate kaścidanyato vraja māciram //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0