Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 5.40

5.40.1

yo'bhyarcitaḥ madbhirasañjamānaḥ karotyarthaṃ śaktimahāpayitvā /
kṣipraṃ yaśastaṃ samupaiti manta- malaṃ prasannā hi sukhāya santaḥ //

5.40.2

mahāntamapyarthamadharmayuktaṃ yaḥ mantyajatyanapākṛṣṭa eva /
sukhaṃ suduḥkhānyavamucya śete jīrṇāṃ tvacaṃ sarpa ivāvamucya //

5.40.3

anṛte ca samutkarpo rājagāmi ca paiśunam /
guroścālīkanirbandhaḥ samāni brahmahatyayā //

5.40.4

asūyaikapadaṃ mṛtyurativādaḥ śriyo vadhaḥ /
aśuśrūṣā tvarā ślāghā vidyāyāḥ śatravastraḥ //

5.40.5

ālasyaṃ madamohau ca cāpalaṃ goṣṭhireva ca /
stabdhatā cābhimānitvaṃ tathā tyāgitvameva ca //

5.40.6

ete vai sapta doṣāḥ syuḥ sadā vidyārthināṃ matāḥ . sukhārthinaḥ kuto vidyā nāsti vidyārthinaḥ sukhaṃ /
sukhārthī vā tyajedvidyāṃ vidyārthī vā tyajetsukham //

5.40.7

nāgnistṛpyati kāṣṭhānāṃ nāpagānāṃ mahodadhiḥ /
nāntakaḥ sarvabhūtānāṃ na puṃsāṃ vāmalocanā //

5.40.8

āśā dhṛtiṃ hanti samṛddhimantakaḥ krodhaḥ śriyaṃ hanti yaśaḥ kadaryatā /
apālanaṃ hanti paśūṃśca rāja- nnekaḥ kruddho brāhmaṇo hanti rāṣṭram //

5.40.9

ajāśca kāṃsyaṃ rajataṃ ca nityaṃ madhvākarṣaḥ śakuniḥ śrotriyaśca /
vṛddho jñātiravasannaḥ kulīna etāni te santu gṛhe sadaiva //

5.40.10

ajokṣā candanaṃ vīṇā ādarśo madhusarpiṣī /
viṣamaudumbaraṃ śaṅkhaḥ svarṇanābho'tha rocanā //

5.40.11

gṛhe sthāpayitavyāni dhanyāni manurabravīt /
devabrāhmaṇapūjārthamatithīnāṃ ca bhārata //

5.40.12

idaṃ ca tvāṃ sarvaparaṃ bravīmi puṇyaṃ padaṃ tāta mahāviśiṣṭam /
na jātu kāmānna bhayānna lobhā- ddharmaṃ jahyājjīvisyāpi hetoḥ //

5.40.13

nityo dharmaḥ sukhaduḥkhe tvanitye jīvo nityo dhāturasya tvanityaḥ /
tyaktvā'nityaṃ pratitiṣṭhasva nitye santuṣya santoṣaparā hi santaḥ //

5.40.14

mahābalānpaśya mahānubhāvān praśāsya bhūmiṃ dhanadhānyapūrṇām /
rājyāni hitvā vipulāṃśca bhogān / gatānnarendrānvaśamantakasya //

5.40.15

mṛtaṃ putraṃ duḥkhapuṣṭaṃ manuṣyā utkṣipya rājansvagṛhānnirharanti /
taṃ muktakeśāḥ karuṇaṃ rudanti citāmadhye kāṣṭhamiva kṣipanti //

5.40.16

anyo dhanaṃ pretagatasya bhuṅkte vayāṃsi cāgniśca śarīradhātūn /
dvābhyāmayaṃ saha gacchatyamutra puṇyena pāpena ca veṣṭyamānaḥ //

5.40.17

usṛjya vinivartante jñātayaḥ suhṛdaḥ sutāḥ /
apuṣpānaphalānvṛkṣānyathā tāta patatriṇaḥ //

5.40.18

agnau prāstaṃ tu puruṣaṃ karmānveti svayaṃ kṛtam /
tasmāttu puruṣo yatnāddharmaṃ sañcinuyācchanaiḥ //

5.40.19

asmāllokādūrdhvamamuṣya cādho mahattamastiṣṭhati hyandhakāram /
tadvai mahāmohanamindriyāṇāṃ buddhyasva mā tvāṃ pralabheta rājan //

5.40.20

idaṃ vacaḥ śakṣyasi cedyathāva- nniśamya sarvaṃ pratipattumeva /
yaśaḥ paraṃ prāpsyasi jīvaloke bhayaṃ nacāmutra naceha te'sti //

5.40.21

ātmā nadī bhārata puṇyatīrthā satyodayā dhṛtikūlā dayormiḥ /
tasyāṃ snātaḥ pūyate puṇyakarmā puṇyo hyātmā nityamalobha eva //

5.40.22

kāmakrodhagrāhavatīṃ pañcendriyajalāṃ nadīm /
nāvaṃ dhṛtimayīṃ kṛtvā janmadurgāṇi santara //

5.40.23

prajñāvṛddhaṃ dharmavṛddhaṃ svabandhuṃ vidyāvṛddhaṃ vayasā cāpi vṛddham /
kāryākārye pūjayitvā prasādya yaḥ sampṛcchenna sa muhyetkadācit //

5.40.24

dhṛtyā śiśrodaraṃ rakṣetpāṇipādaṃ ca cakṣuṣā /
cakṣuḥśrotre ca manasā mano vācaṃ ca karmaṇā //

5.40.25

nityodakī nityayajñopavītī nityasvādhyāyī patitānnavarjī /
satyaṃ bruvangurave karma kurva- nna brāhmaṇaśryavate brahmalokāt //

5.40.26

adhītya vedānparisaṃstīrya cāgnī- niṣṭvā yajñaiḥ pālayitvā prajāśca /
gobrahmaṇārthaṃ śastrapūtāntarātmā hataḥ saṅgrāme kṣatriyaḥ svargameti //

5.40.27

vaiśyo'dhītya brāhmaṇānkṣatriyāṃśca dhanaiḥ kāle saṃvibhajyāśritāṃśca /
tretāpūtaṃ dhūmamāghrāya puṇyaṃ pretya svarge divyasukhāni bhuṅkte //

5.40.28

brahma kṣatraṃ vaiśyavarṇaṃ ca śūdraḥ krameṇaitānnyāyataḥ pūjayānaḥ /
tuṣṭeṣveteṣvavyatho dagdhapāpa- styaktvā dehaṃ svargasukhāni bhuṅkte //

5.40.29

cāturvarṇyasyaiṣa dharmastavokto hetuṃ cānubruvato me nibodha /
kṣātrāddharmāddhīyate pāṇḍuputra- staṃ tvaṃ rājanrājadharme niyuṅkṣa //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

5.40.30

evametadyathā tvaṃ māmanuśāsani nityadā /
mamāpi ca matiḥ saumya bhavatyevaṃ yathāttha mām //

5.40.31

sā tu buddhiḥ kṛtāpyevaṃ pāṇḍavānprati me sadā /
duryodhanaṃ samāsādya punarviparivartate //

5.40.32

na diṣṭamabhyatikrāntuṃ śakyaṃ bhūtena kenacit /
diṣṭameva dhruvaṃ manye pauruṣaṃ tu nirarthakam //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc