Mahabharata · Chapter 5.26

kāṃ nu vācaṃ sañjaya me śṛṇoṣi / yuddhaiṣiṇīṃ yena yuddhādbibheṣi /
ayuddhaṃ vai tāta yuddhādgarīyaḥ kastallabdhvā jātu yuddhyeta sūta //

akurvataścetpuruṣasya sañjaya siddhyetsaṅkalpo manasā yaṃ yamicchet /
na karma kuryādviditaṃ mamaita- danyatra yuddhādbahu yallaghīyaḥ //

kuto yuddhaṃ jātu naro'vagacche- tko devaśapto hi vṛṇīta yuddham /
sukhaiṣiṇaḥ karma kurvanti pārthā dharmādahīnaṃ yacca lokasya pathyam //

dharmodayaṃ sukhamāśaṃsamānāḥ kṛcchropāyaṃ tattvataḥ karma duḥkham /
sukhaṃ prepsurvijighāṃsuśca duḥkhaṃ karmārabhedyacca dharmānapetam //

ka indriyāṇāṃ prītivaśānurānāṃ karmābhijñaḥ svaśarīraṃ dunoti /
yayā pramukto na karoti duḥkhaṃ tṛṣṇāṃ tyajetsarvadharmādapetām //

yathedhyamānasya samiddhatejaso bhūyo balaṃ vardhate pāvakasya /
kāmārthalābhena tathaiva bhūyo na tṛpyate sarpiṣevāgniriddhaḥ . sampaśyemaṃ bhogacayaṃ mahāntaṃ sahāsmābhirdhṛtarāṣṭrasya rājñaḥ //

nāśreyānīśvaro vigrahāṇāṃ nāśreyānvai gītaśabdaṃ śrṛṇoti /
nāśreyānvai sevate mālyagandhā- nna cāpyaśreyānanulepanāni // nāśreyānvai prāvārānsaṃvivaste kathaṃ tvasmānsampraṇudetkurubhyaḥ //

atraiva syādavudhasyaiva kāmaḥ /
prāyaḥ śarīre hṛdayaṃ dunoti //

svayaṃ rājā viṣamasthaḥ pareṣu sāmarthyamanvicchati tanna sādhu /
yathā'tmanaḥ paśyati vṛttameva tathā paretāmapi so'bhyupaiti //

āsannamagniṃ tu nidāghakāle gambhīrakakṣe gahane visṛjya /
yathā vivṛddhaṃ vāyuvaśena śoce- tkṣemaṃ mumukṣuḥ śiśiravyapāye //

prāptaiśvaryo dhṛtarāṣṭro'dya rājā lālapyate sañjaya kasya hetoḥ /
pragṛhya durbuddhimanārjave rataṃ putraṃ mandaṃ mūḍhamamantriṇaṃ tu //

anāptavaccāptatamasya vācaḥ suyodhano vidurasyāvamatya /
sutasya rājā dhṛtarāṣṭraḥ priyaiṣī sambudhyamāno viśate'dharmameva //

medhāvinaṃ hyarthakāmaṃ kurūṇāṃ bahuśrutaṃ vāgminaṃ śīlavantam /
sa taṃ rājā dhṛtarāṣṭraḥ kurubhyo na sasmāra viduraṃ putrakāmyāt //

mānaghnasyāsau mānakāmasya cerṣoḥ saṃrambhiṇaścārthadharmātigasya /
durbhāṣiṇo manyuvaśānugasya kāmātmano daurhṛdairbhāvitasya //

aneyasyāśreyaso dīrghamanyo- rmitradruhaḥ sañjaya pāpabuddheḥ /
sutasya rājā dhṛtarāṣṭraḥ priyaiṣī prapaśyamānaḥ prājahāddharmakāmau //

tadaiva me sañjaya dīvyato'bhū- nmatiḥ kurūṇāmāgataḥ syādabhāvaḥ /
kāvyāṃ vācaṃ viduro bhāṣamāṇo na vindate yaddhārtarāṣṭrātpraśaṃsām //

kṣatturyadā nānvavartanta buddhiṃ kṛcchraṃ kurūnsūta tadā'bhyājagāma /
yāvatprajñāmanvavartanta tasya tāvatteṣāṃ rāṣṭravṛddhirbabhūva //

tadarthalubdhasya nibodha me'dya ye mantriṇo dhārtarāṣṭrasya sūta /
duḥśāsanaḥ śakuniḥ sūtaputro gāvalgaṇe paśya sammohamasya //

so'haṃ na paśyāmi parīkṣamāṇaḥ kathaṃ svasti syātkurusṛñjayānām /
āttaiśvaryo dhṛtarāṣṭraḥ parebhyaḥ pravrājite vidure dīrghadṛṣṭau //

āśaṃsate vai dhṛtarāṣṭraḥ saputro mahārājyamasapatnaṃ pṛthivyām /
tasmiñśamaḥ kevalaṃ nopalabhyaḥ sarvaṃ svakaṃ madgate manyate'rtham //

yattatkarṇo manyate pāraṇīyaṃ yuddhe gṛhītāyudhamarjunaṃ vai /
āsaṃśca yuddhāni purā mahānti kathaṃ karṇo nābhavaddvīpa eṣām //

karṇaśca jānāti suyodhanaśca droṇaśca jānāti pitāmahaśca /
anye ca ye kugvastatra santi yathā'rjunānnāmtyaparo dhanurdharaḥ //

jānantyetankuravaḥ sarva eva ye cāpyanye bhūmipālāḥ sametāḥ /
duryodhane rājyamihābhavadyathā arindame phālgune'vidyamāne //

tenānubandhaṃ manyate dhārtarāṣṭraḥ śakyaṃ hartuṃ pāṇḍavānāṃ mamatvam /
kirīṭinā tālamātrāyudhena tadvedinā saṃyugaṃ tatra gatvā //

gāṇḍīvaviṣphāritaśabdamātraṃ śrutvaiva te dhārtarāṣṭrā mriyante /
kruddhaṃ na cedīkṣate bhīmasenaṃ suyodhano manyate siddhamartham //

indro'pyetannotsahettāta hartu- maiśvaryaṃ no jīvati bhīmasene /
dhanañjaye nakule caiva sūta tathā vīre sahadeve'sahiṣṇau //

sacedetāṃ pratipadyeta buddhiṃ vṛddho rājā saha putreṇa sūta /
evaṃ raṇe pāṇḍavakopadagdhā na naśyeyuḥ sañjaya dhārtarāṣṭrāḥ //

jānāmi tvaṃ kleśamasmāsu vṛttaṃ tvāṃ pūjayanmañjayāhaṃ kṣameyam /
vaccāsmākaṃ kauravairbhṛtapūrvaṃ yā no vṛttidhārtarāṣṭre tadā'sīt //

adyāpi sā tatra tathaiva vartatāṃ yānti gamiṣyāmi yathā nvamāttha /
dvandrāpravye bhavatu mamaiva rājyaṃ sūyodhano yacchatu bhāgnāgryaḥ //