Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 5.16

5.16.1

tvamagre sarvadevānāṃ mukhaṃ tvamasi havyavāṭ /
tvamantaḥ sarvabhūtānāṃ gūḍhaścarasi sākṣivat //

5.16.2

tvāmāhurekaṃ kavayastvāmāhustrividhaṃ punaḥ /
tvayā tyaktaṃ jagaccedaṃ sadyo naśyeddhutāśana //

5.16.3

kṛtvā tubhyaṃ namo viprāḥ svakarmavijitāṃ gatim /
gacchanti saha patnībhiḥ sutairapi ca śāśvatīm //

5.16.4

tvamevāgne havyavāhastvameva paramaṃ haviḥ /
yajanti satraistvāmeva yajñaiśca paramādhvaraiḥ //

5.16.5

sṛṣṭvā lokāṃstrīmimānhavyavāha prāpte kāle pacasi punaḥ samiddhaḥ /
tvaṃ sarvasya bhuvanasya prasūti- stvamevāgre bhavasi punaḥ pratiṣṭhā //

5.16.6

tvāmagne jaladānāhurvidyutaśca manīṣiṇaḥ /
vahanti sarvabhūtāni tvatto niṣkramya hetayaḥ //

5.16.7

tvayyāpo nihitāḥ sarvāstvayi sarvamidaṃ jagat /
na te'styaviditaṃ kicitriṣu lokeṣu pāvaka //

5.16.8

svayorni bhajate sarvo viśasvāpo'viśaṅkitaḥ /
ahaṃ tvāṃ vardhayiṣyāmi brāhmairmantraiḥ sanātanaiḥ //

5.16.9

evaṃ stuto havyavāṭ sa bhagavānkaviruttamaḥ . bṛhaspatimathovāca prītimānvākyamuttamam /
darśayiṣyāmi te śakraṃ satyametadbravīmi te //
śalya uvāca /

5.16.10

praviṣyāpastato vahniḥ sasamudrāḥ sapalvalāḥ /
āsasāda sarastacca gūḍho yatra śatakratuḥ //

5.16.11

atha tatrāpi padmāni vicinvanbharatarṣabha /
apaśyatsa tu devendraṃ bisamadhyagataṃ tadā //

5.16.12

āgatya ca tatastūrṇaṃ tamācaṣṭa bṛhaspateḥ /
aṇumātreṇa vapuṣā padmatantvāśritaṃ prabhum //

5.16.13

gatvā devarṣigandharvaiḥ sahito'tha bṛhaspatiḥ /
purāṇaiḥ karmabhirdevaṃ tuṣṭāva balasūdanam //

5.16.14

mahā'suro hataḥ śakra namucirdāruṇastvayā /
śambaraśca balaścaiva tathobhau ghoravikramau //

5.16.15

śatakrato vivardhasva sarvāñśatrūnniṣūdaya /
uttiṣṭha śakra sampaśya devarṣīśca samāgatān //

5.16.16

mahendra dānavānhatvā lokāstrātāstvayā vibho / apāṃ phenaṃ samāsādya viṣṇutejotibṛṃhitam /
tvayā vṛtro hataḥ pūrvaṃ devarāja jagatpate //

5.16.17

tvaṃ sarvabhūteṣu śaraṇya īḍya- stvayā samaṃ vidyate neha bhūtam /
tvayā dhāryante sarvabhūtāni śakra tvaṃ devānāṃ mahimānaṃ cakartha //

5.16.18

pāhi sarvāṃśca lokāṃśca mahendra balamāpnuhi /
evaṃ saṃstūyamānaśca so'vardhata śanaiḥ śanaiḥ //

5.16.19

svaṃ caiva vapurāsthāya babhūva sa balānvitaḥ /
abravīcca guraṃ devo bṛhaspatimavasthitam //

5.16.20

kiṃ kāryamavaśiṣṭaṃ vo hatastvāṣṭro mahāsuraḥ /
vṛtraśca sumahākāyo yo vai lokānanāśayat //
bṛhaspatiruvāca /

5.16.21

mānuṣo nahuṣo rājā devarṣigaṇatejasā /
devarājyamanuprāptaḥ sarvānno bādhate bhṛśam //
indra uvāca /

5.16.22

kathaṃ ca nahuṣo rājyaṃ devānāṃ prāpa durlabham / tapasā kena vā yuktaḥ kiṃvīryo vā bṛhaspate /
tatsarvaṃ kathaya tvaṃ me yathendratvamupeyivān //
bṛhaspatiruvāca /

5.16.23

tvayi pranaṣṭe deveśa viśvaṃ pravyathitaṃ jagat /
parasparabhayodvignaṃ babhūvārtamarājakam //

5.16.24

tato devaiḥ sagandharvaiḥ sarṣisaṅghaiḥ sapāvakaiḥ /
mānuṣo nahuṣo rājā devarājye'bhiṣecitaḥ //

5.16.25

devā bhītāḥ śakramakāmayanta tvayā tyaktaṃ mahadaindraṃ padaṃ tat /
tadā devāḥ pitaro'tharṣayaśca gandharvamukhyāśca sametya sarve //

5.16.26

gatvā'bruvannahuṣaṃ tatra śakra tvaṃ no rājā bhava bhuvanasya goptā /
tānabravīnnahuṣo nāsmi śakta āpyāyadhvaṃ tapasā tejasā mām //

5.16.27

evamuktairvarddhitaścāpi devai rājā'bhavannahuṣo ghoravīryaḥ /
trailokye ca prāpya rājyaṃ maharṣī- nkṛtvā vāhānyāti lokāndurātmā //

5.16.28

tejoharaṃ dṛṣṭiviṣaṃ sughoraṃ mā tvaṃ paśyernahuṣaṃ vai kadācit /
devāśca sarve nahuṣaṃ bhṛśārtā na paśyante gūḍharūpāścarantaḥ //
śalya uvāca /

5.16.29

evaṃ vadatyaṅgirasāṃ variṣṭhe bṛhaspatau lokapālaḥ kuberaḥ /
vaivasvataścaiva yamaḥ purāṇo daveśca somo varuṇaścājagāma //

5.16.30

te vai samāgamya mahendramūcu- rdiṣṭyā tvāṣṭro nihataścaiva vṛtraḥ /
diṣṭyā ca tvāṃ kuśalinamakṣataṃ ca paśyāmo vai nihatāriṃ ca śakra //

5.16.31

sa tānyathāvacca hi lokapālā- nsametsa vai prītamanā mahendraḥ /
uvāca cainānpratibhāṣya śakraḥ sañcodayiṣyannahuṣasyāntareṇa //

5.16.32

rājā devānāṃ nahuṣo ghorarūpa- statra sāhyaṃ dīyatāṃ me bhavadbhiḥ /
te cābruvannahuṣo ghorarūpo dṛṣṭīviṣastasya bibhīma īśa //

5.16.33

tvaṃ cedrājānaṃ nahuṣaṃ parājaye- stato vayaṃ bhāgamarhāma śakra /
indro'bravīdbhavatu bhavānapāṃ pati- ryamaḥ kuberaśca mayābhiṣekam //

5.16.34

samprāpnuvantvadya sahaiva daivatai ripuṃ jayāma taṃ nahuṣaṃ ghoradṛṣṭim /
tataḥ śakraṃ jvalano'pyāha bhāga prayaccha mahyaṃ tava sāhyaṃ kariṣye / tamāha śakro bhavitā'gne tavāpi cendrāgnyorvai bhāga eko mahākratau //
śalya uvāca /

5.16.35

evaṃ sañcintya bhagavānmahendraḥ pākaśāsanaḥ /
kuberaṃ sarvayakṣāṇāṃ dhanānāṃ ca prabhuṃ tathā //

5.16.36

vaivasvataṃ pitṝṇāṃ ca varuṇaṃ cāpyapāṃ tathā /
ādhipatyaṃ dadau śakraḥ satkṛtya varadastathā //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc