Mahabharata · Chapter 14.103

vāsudevena dāneṣu kathiteṣu yathākramam /
avitṛptaśca dharmeṣu keśavaṃ punarabravīt //

deva dharmāmṛtamidaṃ śṛṇvatopi parantapa /
na vidyate suraśreṣṭha mama tṛptirhi mādhava //

anaḍutsampradānasya yatphalaṃ tu vidhīyate /
tatphalaṃ kathayasveha tava bhaktasya me'cyuta //

yānicānyānidānānitvayā noktāni kānicit //
tānyācakṣva suraśreṣṭha teṣāṃ cānukramātphalam //
bhagavānuvāca /

pavitratvātsupuṇyatvātpāvanatvāttathaiva ca /
śṛṇu dharmāmṛtaṃ śreṣṭhaṃ dattasyānaḍuhaḥ phalam //

daśadhenusamo'naḍvānekopi kurupuṅgava /
medomāṃsavipuṣṭāṅgo nīrogaḥ kopavarjitaḥ //

yuvā bhadraḥ suśīlaśca sarvadoṣavivarjitaḥ /
dhuraṃ dhārayati kṣipraṃ datto viprāya pāṇḍava //

sa tena puṇyadānena varṣakoṭiṃ yudhiṣṭhira /
yathākāmaṃ mahādejā gavāṃ loke mahīyate //

yaśca dadyādanaḍuhau dvau yuktau ca dhurandharau / suvṛttāya daridrāya śrotriyāya viśeṣataḥ /
tasya yatpuṇyamākhyātaṃ tacchṛṇuṣva yudhiṣṭhira //

sahasragopradānena yatproktaṃ phalamuttamam //
tatpuṇyaphalamāpnoti yāti lokānsa māmakān //

yāvanti caiva romāṇi tayoranuḍuhornṛpa /
tāvadvarṣasahasrāṇi mama loke mahīyate //

daridrāyaiva dātavyaṃ na samṛddhāya pāṇḍava /
varṣāṇāṃ hi taṭākeṣu phalaṃ naiva payodhiṣu //

yastu dadyādanaḍuhaṃ daridrāya dvijātaye /
sa tena puṇyadānena putātmā kurupuṅgava //

vimānaṃ divyamārūḍho divyarūpī yathāsukham /
mama lokeṣu ramate yāvadābhūtasampluvam //

gṛhaṃ dīpaprabhāyuktaṃ śayyāsanavibhūṣitam / bhājanopaskarairyuktaṃ dhanadhānyairalaṅkṛtam /
dāsīgobhūmisaṃyuktamanyūnaṃ sarvasādhanaiḥ //

brāhmaṇāya daridrāya śrotriyāya yudhiṣṭhira /
dadyātsadakṣiṇaṃ yastu tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

devāḥ pitṛgaṇāścaiva hyagnayo ṛṣayastathā /
prayacchanti prahṛṣṭā vai yānamādityasannibham //

tena gacchecchriyā yukto brahmalokamanuttamam / strīsahasrāvṛte ramye bhavane tatra kāñcane /
modate brahmalokastho yāvadābhūtasaplavam //

śayyaṃ prastaraṇopetāṃ yaḥ prayacchati pāṇḍava / arcayitvā dvijaṃ bhaktyā vastramālyānulepanaiḥ /
bhojayitvā vicitrānnaṃ tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

dhenudānasya yatpuṇyaṃ vidhidattasya pāṇḍava /
tatpuṇyaṃ tamanuprāpya pitṛloke mahīyate //

śilpamadhyayanaṃ vā'pi vidyāṃ mantrauṣadhāni ca /
yaḥ prayacchati viprāya tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

āhitāgnisahasrasya pūjitasyaiva yatphalam /
tatpuṇyaphalamāpnoti yastu śayyāṃ prayaccati //

chandobhiḥ samprayuktena vimānena virājatā /
saptarṣilokānvrajati pūjyate brahmavādibhiḥ //

caturyugāni vai triṃśatkrīḍitvā tatra devavat /
iha mānuṣyake loke vipro bhavati vedavit //

viśrāmayati yo vipraṃ śrāntamadhvani karśitam /
kavinaśyati tadā pāpaṃ tasya varṣakṛtaṃ nṛpa //

atha prakṣālayetpādau tasya toyena bhaktimān /
daśavarṣakṛtaṃ pāpaṃ vyapohati na saṃśayaḥ //

ghṛtena vā'tha tailena pādau tasya tu pūjayet /
taddvādasamārūḍhaṃ pāpamāśu vyapohati //

dhenukāñcanadattasya yatpuṇyaṃ samudāhṛtam /
tatpuṇyaphalamāpnoti yastvenaṃ vipramarcayet //

svāgatena tu yo vipraṃ pūjayedāsanena ca /
pratyutthānena vā rājansa devānāṃ priyo bhavet //

svāgatenāgnayo rājannāsanena śatakratuḥ /
pratyutthānena pitaraḥ prīti yāntyatithipriyāḥ //

agniśakrapitṝṇāṃ ca teṣāṃ prītyā narādhipa /
saṃvatsarakṛtaṃ pāpaṃ tasya sadyo vinaśyati //

yaḥ prayacchati viprāya āsanaṃ mālyabhūṣitam /
sa yāti maṇicitreṇa rathenendraniketanam //

purandarāsane tatra divyanārīvibhūṣitaḥ /
ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇi krīḍatyapsarasāṃ gaṇaiḥ //

vāhanaṃ yaḥ prayaccheta brāhmaṇāya yudhiṣṭhira /
sa yāti ratnacitreṇa vāhanena surālayam //

sa tatra kāmaṃ krīḍitvā sevyamānopsarogaṇaiḥ /
iha rājā bhavedrājannātra kāryā vicāraṇā //

pādapaṃ pallavākīrṇaṃ puṣpatiṃ phalitaṃ tathā /
gandhamālyairathābhyarcya vastrābharaṇabhūṣitam //

yaḥ prayacchati viprāya śrotriyāya sadakṣiṇam /
bhojayitvā yathākāmaṃ tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

jāmbūnadavicitreṇa vimānena virājatā /
purandarapuraṃ yāti jayaśabdaravairyutaḥ //

tataḥ śakrapure ramye tasya kalpakapādapaḥ /
dadāti cepsitaṃ sarvaṃ manasā yadyadicchati //

yāvanti tasya patrāṇi puṣpāṇi ca phalāni ca /
tāvadvarṣasahasrāṇi śakraloke mahīyate //

śakralokāvatīrṇaśca mānuṣyaṃ lokamāgataḥ /
rathāśvagajasampūrṇaṃ puraṃ rājyaṃ ca vakṣyati //

sthāpayitvā tu madbhaktyā yo matpratikṛti naraḥ / ālayaṃ vidhivatkṛtvā pūjākarma ca kārayet /
svayaṃ vā pūjayedbhaktyā tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

aśvamedhasahasrasya yatpuṇyaṃ samudāhṛtam / tatphalaṃ samavāpnoti matsālokyaṃ prapadyate /
na jāne nirgamaṃ tasya mama lokādyudhiṣṭhira //

devālaye vipragṛhe govāṭe catvare'pi vā /
prajvālayati yo dīpaṃ tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

ārudya kāñcanaṃ yānaṃ dyotayansarvato diśam / gacchedādityalokaṃ sa sevyamānaḥ surottamaiḥ // cha

tatra prakāmaṃ krīḍitvā varṣakoṭiṃ mahātapāḥ /
iha loke bhavedvipro vedavedāṅgapāragaḥ //

devālayeṣu vā rājanbrāhmaṇāvasatheṣu vā /
catvare vā catuṣke vā rātrau vā yadi vā divā //

nānāgandharvavādyāni dharmaśrāvaṇikāni ca /
yastu kārayate bhaktyā madgatenāntarātmanā //

tasya devā naraśreṣṭha pitaraścāpi harṣitāḥ /
suprītāḥ samprayaccanti vimānaṃ kāmagaṃ sukham //

sa ca tena pimānena yāti devapuraṃ naraḥ /
tatra divyāpsarobhistu sevyamānaḥ pramodate //

devalokāvatīrṇastu sosmim̐lloke narādhipa /
vedavedāṅgatatvajño bhogavānbrāhmaṇo bhavet //

catvare vā sabhāyāṃ vā vistīrṇi vā sabhāṅgaṇe /
kṛtvā'gnikuṇḍaṃ vipulaṃ sthaṇḍilaṃ vā yudhiṣṭhira //

tatrāgniṃ caturo māsāñjvālayedyastu bhaktimām /
samāpteṣu ca māseṣu pauṣyādiṣu tato dvijān //

bhojayetpāyasaṃ mṛṣṭaṃ madgatenāntarātmanā /
dakṣiṇāṃ ca yathāśakti brāhmṇebhyo nivedayat //

evamagniṃ tu yaḥ kuryānnityamevārcayettu mām /
tasya puṇyaphalaṃ yadvai tannibodha yudhiṣṭhira //

tenāhaṃ śaṅkaraścaiva pitaro hyagnayastathā /
yāsyāmaḥ paramāṃ prītiṃ nātra kāryāvicāraṇā //

ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇi ṣaṣṭiṃ varṣaśatāni ca /
sosmatprītikaraḥ śrīmānmama loke mahīyate //

mama lokāvatīrṇaśca asmim̐lloke mahāyaśāḥ /
vedavedāṅgavidvipro jāyate rājapūjitaḥ //

yaḥ karoti naraśreṣṭha bharaṇaṃ brāhmaṇasya tu / śrotriyasyābhijātasya daridrasya viśeṣataḥ /
tasya puṇyaphalaṃ yadvai tannibodha yudhiṣṭhira //

gavāṃ koṭipradānena yatpuṇyaṃ samudāhṛtam /
tatsarvaphalamāpnoti varṣeṇaikena pāṇḍava //

kāñcanena vicitreṇa vimānenārkaśobhinā /
sa yāti māmakaṃ lokaṃ divyastrīgaṇasevitaḥ //

gīyamāno varastrībhirvarṣāṇāṃ koṭiviṃśatim / krīḍitvā māmake tatra sarvadevairabhiṣṭutaḥ /
mānuṣyamavatīrṇastu vedavidbrāhmaṇo bhavet //

karakāṃ karṇikāṃ vā'pi mahadvā jalabhājanam /
yaḥ prayacchati viprāya tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

brahmakūrce tu yatpīte phalaṃ proktaṃ narādipa / tatpuṇyaphalamāpnoti jalabhājanado naraḥ /
sutṛptaḥ sarvasaugandhaḥ prahṛṣṭendriyamānasaḥ //

haṃsasārasayuktena vimānena virājatā /
sa yāti vāruṇaṃ lokaṃ divyagandharvasevitam //

pānīyaṃ yaḥ prayacchedvai jīvānāṃ jīvanaṃ param /
grīṣme ca triṣu māseṣu tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

kapilākoṭinānasya yatpuṇyaṃ tu vidhīyate /
tatpuṇyaphalamāpnoti pānīyaṃ yaḥ prayacchati //

pūrṇacandraprakāsena vimānena virājatā /
sa gaccheccandrabhavanaṃ sevyamānopsarogaṇaiḥ //

triṃśatkoṭiyugaṃ tatra divyagandharvasevitaḥ /
krīḍitvā mānuṣe loke caturvedī dvijo bhavet //

śirobhyaṅgapradānena tejasvī priyadarśanaḥ /
subhago rūpavāñśūraḥ paṇḍitaśca bhaveddvijaḥ //

vastradāyī tu tejasvī sarvatra priyadarśanaḥ /
subhago bhavati śrīmānstrīṇāṃ nityaṃ manoramaḥ //

upānahau ca cchatraṃ ca yo dadāti narottamaḥ / sa yāti rathamukhyena kāñcanena virājatā /
śakralokaṃ mahātejāḥ sevyamānopsarogaṇaiḥ //

kāṣṭhapādukadā yānti vimānairvṛkṣanirmitaiḥ /
dharmarājapuraṃ ramyaṃ sevyamānāḥ surottamaiḥ //

dantakāṣṭhaprādanena priyavākyo bhavennaraḥ /
sugandhavadanaḥ śrīmānmedāsaubhāgyasaṃyutaḥ //

kṣīraṃ dadhi ghṛtaṃ vā'pi guḍaṃ madhurasaṃ tathā /
ye prayacchanti viprebhyaḥ parāṃ bhaktimupāgatāḥ //

te vṛṣairaśvayānaiśca śvetasragdāmabhūṣitāḥ /
upagīyamānā gandharvairyāntīśvarapuraṃ narāḥ //

tatra divyāpsarobhistu sevyamānā yathāsukham /
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi modante devasannibhāḥ //

tataḥ kālāvatīrṇāśca jāyante tviha mānavāḥ //
prabhūtadhanadhānyāśca bhogavanto narottamāḥ //

vaiśākhe māsi vaiśākhe divase pāṇḍunandana /
vaivasvataṃ samuddiśya parāṃ bhaktimupāgatāḥ //

abhyarcya vidhivadviprāṃstilānguḍasamanvitān /
ye prayacchanti viprebhyasteṣāṃ puṇyaphalaṃ śṛṇu //

gopradānena yatpuṇyaṃ vidhivatpāṇḍunandana / tatpuṇyaṃ samanuprāpto yamaloke mahīyate /
tataścāpi cyutaḥ kālādiha rājā bhaviṣyati //

tasminneva dine viprānbhojayitvā sudakṣiṇam /
toyapūrṇāni divyāni bhājanāni diśanti ye //

te yāntyādityavarṇābhairvimānairvaruṇālayam /
tatra divyāṅganābhistu ramante kāmakāminaḥ //

tato'vatīrṇāḥ kālena te cāsminmānuṣe punaḥ /
bhogavanto dvijaśreṣṭha bhaviṣyanti na saṃśayaḥ //

anantarāśī yaścāpi vartate vratavatsadā / satyavākkrodharahitaḥ śuciḥ snānarataḥ sadā /
sa vimānena divyena yāti śakrapuraṃ naraḥ //

tatra divyāpsarobhistu varṣakoṭiṃ mahātapāḥ /
krīḍitvā mānuṣe loke jāyate vedaviddvijaḥ //

ekabhuktena yaścāpi varṣamekaṃ tu vartate / brahmacārī jitakrodhaḥ satyaśaucasamanvitaḥ /
sa vimānena divyena yāti śakrapuraṃ naraḥ //

daśakoṭisahasrāṇi krīḍitvā'psarasāṃ gaṇaiḥ /
iha mānuṣyake loke vedavidbrāhmaṇo bhavet //

caturthakāle yo bhuṅkte brahmacārī jitendriyaḥ /
vartate caikavarṣaṃ tu tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

citrabarhiṇayuktena vicitradhvajaśobhinā /
yāti yānena divyena sa mahendrapuraṃ naraḥ //

akṛśābhirvarastrībhiḥ sevyamāno yathāsukham /
tato dvādaśakoṭiṃ sa samāḥ samyakpramodate //

śakralokāvatīrṇastu loke cāsminnarādhipa /
bhavedvai brāhmaṇo vidvānkṣamāvānvedapāragaḥ //

ṣaṣṭhakāle tu yo'śnāti varṣamekamakalmaṣaḥ / brahmacaryavratairyuktaḥ śuci krodhavivarjitaḥ /
tapoyuktasya tasyātha śṛṇuṣva phalamuttamam //

atyādityaprakāśena vimānenārkasannibhaḥ /
sa yāti mama lokānvai divyanārīniṣevitaḥ //

tatra sādhyairmarudbhistu pūjyamāno yathāsukham /
paśyanneva sadā māṃ tu krīḍatyapsarasāṃ gaṇaiḥ //

pakṣopavāsaṃ yaścāpi kurute madgatātmanā /
samāpte tu vrate tasmiṃstarpayecchrotriyāndvijān //

sopi gacchati divyena vimānena mahātapāḥ / dyotayanaprabhayā vyoma mama lokaṃ prapadyate /
sa tatra modate kāmaṃ kāmarūpī yathāsukham //

triṃśatkoṭisamā rājankrīḍitvā tatra devavat / iha mānuṣyake loke pūjanīyo dvijo bhavet /
trayāṇāmapi vedānāṃ sāṅgānāṃ pārage bhavet //

yaśca māsopavāsaṃ vai kurute madgatātmanā /
jitendriyo jitakrodhojitadhīḥ snānatatparaḥ //

samāpte niyame tatra bhojayitvā dvijottamān /
dakṣiṇāṃ ca tato dadyātprahṛṣṭenāntarātmanā //

sa gacchati mahātejā brahmalokamanu****m /
siṃhayuktena yānena divyastrīgaṇasevitaḥ //

sa tatra brahmaṇo loke divyarṣigaṇasevitaḥ /
śatakoṭisamā rājanyathākāmaṃ pramodate //

tataḥ kālāvatīrṇaśca sosmim̐lloke dvijo bhavet /
ṣaḍaṅgaviccaturvedī triṃśajjanmānyarogavān //

yastyaktvā sarvakarmāṇi śuciḥ krodhavivarjitaḥ /
mahāprastānamekāgno yāti madgatamānasaḥ //

sa gacchedindrasadanaṃ vimānena mahātapāḥ /
mahāmaṇivicitreṇa sauvarṇana virājatā //

śatakoṭisamāstatra surādhipatipūjitaḥ /
nākapṛṣṭhe nivasati divyastrīgaṇasevitaḥ //

śakralokāvatīrṇaśca mānuṣeṣūpajāyate /
rājñāṃ rājā mahātejāḥ sarvalokārcitaḥ prabhuḥ //

prāyopaveśaṃ yaścāpi kurute madgatātmanā / namo brahmaṇyadevāyetyuktvā mantraṃ samāhitaḥ /
antaḥsvastho jitakrodhastasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

kāmagaḥ kāmarūpī ca bālasūryasamaprabhaḥ /
sa vimānena divyena yāti lokānanāmayān //

svargatsvargaṃ mahātejā gatvā caiva yathāsukham /
mama lokeṣu ramate yāvadābhūtasamplavam //

agnipraveśaṃ yaścāpi kurute madgatātmanā /
sopi yānena divyena mama lokaṃ prapadyate //

tatra sarvaguṇopetaḥ paśyanneva sa māṃ sadā / triṃśatkoṭisamā rājanmodate mama sannidhau /
tato'vatīrṇaḥ kālena vedavidbrāhmaṇo bhavet //

karṣaṇaṃ sādhayanyastu māṃ prapannaḥ śucivrataḥ /
namo brahmaṇyadevāyetyetanmantramudāharan //

bālasūryaprakāśena vimānena virājatā / mama lokaṃ samāsādya varṣakoṭiṃ pramodate /
mama lokāvatīrṇaśca sosmim̐lloke nṛpo bhavet //

niveśayati manmūrtyāmātmānaṃ madgataḥ śuciḥ /
rudradakṣiṇamūrtyāṃ vā caturdaśyāṃ viśeṣataḥ //

siddhairbrahmarṣibhiścaiva devalokaiśca pūjitaḥ /
gandharvairbhūtasaṅghaiśca gīyamāno mahātapāḥ //

praviśetsa mahātejā māṃ vā śaṅkarameva vā /
na syātpunarbhavo rājannātra kāryā vicāraṇā //

gokṛte strīkṛte caiva guruviprakṛte'pi vā /
hanyante ye tu rājendra śakralokaṃ vrajanti te //

tatra jāmbūnadamaye vimāne kāmagāmini /
manvantaraṃ pramodante divyanārīniṣevitāḥ //

āśrutasyāprādanena dattasya haraṇena ca /
janmaprabhṛti yaddattaṃ tatsarvaṃ tu vinaśyati //

nā'gopradāstatra payaḥ pibanti nābhūmidā bhūmimathāśnuvanti /
yānyānkāmānbrāhmaṇebhyo dadāti tāṃstānkāmānsvargaloke ca bhuṅkte //

yadyadiṣṭatamaṃ dravyaṃ nyāyanopārjitaṃ ca yat /
tattadguṇavate deyaṃ tadevākṣayamicchatā //

anupoṣya trirātrāṇi tīrthānyanabhigamya ca /
adattvā kāñcanaṃ gāṃ daridro nāma jāyate //

dānaṃ yattatphalaṃ naiva śrotriyāya na dīyate /
śrotriyā yatra nāśnanti na devāstatra bhuñjate //

śrotriyebhyaḥ paraṃ nāsti paramaṃ daivataṃ mahat /
nidhānaṃ cāpi rājendra nāsmācchrotriyabhojanam //