Mahabharata · Chapter 13.5

evamukto mataṅgastu saṃśitātmā yatavrataḥ /
sahasramekapādena tato dhyāne vyatiṣṭhata //

taṃ sahasrāvare kāle śakro draṣṭumupāgamat /
tadeva ca punarvākyamuvāca balavṛtrahā //
mataṅga uvāca /

idaṃ varṣasahasraṃ vai brahmacārī samāhitaḥ /
atiṣṭhamekapādena brāhmaṇyaṃ nāpnuyāṃ katham //
śakra uvāca /

caṇḍālayono jātena nāvāpyaṃ vai kathañcana /
anyaṃ kāmaṃ vṛṇīṣva tvaṃ mā vṛthā te'stvayaṃ śramaḥ //

evamukto mataṅgastu bhṛśaṃ śokaparāyaṇaḥ /
adhyatiṣṭhadgayāṃ gatvā so'ṅguṣṭena śataṃ samāḥ //

sudurvahaṃ vahanyogaṃ kṛśo dhamanisantataḥ /
tvagasthibhūto dharmātmā sa tatāpeti naḥ śrutam //

taṃ tapantamabhidrutya pāṇiṃ jagrāha vāsavaḥ /
varāṇāmīśvaro dātā sarvabhūtahite rataḥ //
śakra uvāca /

mataṅga brāhmaṇatvaṃ te viruddhamiha dṛśyate /
brāhmaṇyaṃ durlabhataraṃ saṃvṛtaṃ paripanthibhiḥ //

pūjayansukhamāpnoti duḥkhamāpnotyapūjayan /
brāhmaṇe sarvabhūtānāṃ yogakṣemaḥ samāhitaḥ //

brāhmaṇebhyo'nutṛpyante pitaro devatāstathā /
brāhmaṇaḥ sarvabhūtānāṃ mataṅga para ucyate //

brāhmaṇaḥ kurute taddhi yathā yadyacca vāñchati //

bahvīstu saṃsaranyonīrjāyamānaḥ panuḥpunaḥ /
paryāye tāta kasmiṃścidbrāhmaṇyamiha vindati //

tadutsṛjyeha duṣprāpaṃ brāhmaṇyamakṛtātmabhiḥ /
anyaṃ varaṃ vṛṇīṣva tvaṃ durlabho'yaṃ hi te varaḥ //

kiṃ māṃ tudasi duḥkhārtaṃ mṛtaṃ mārayase ca mām /
tvāṃ tu śocāmi yo labdhvā brāhmaṇyaṃ na bubhūṣase //

brāhmaṇyaṃ yadi duṣprāpaṃ tribhirvarṇairdurāsadam /
sudurlabhaṃ sadāvāpya nānutiṣṭhanti mānavāḥ //

ye pāpebhyaḥ pāpatamāsteṣāmadhama eva saḥ /
brāhmaṇyaṃ yo'vajānīte dhanaṃ labdhveva durlabham //

duṣprāpaṃ khalu vipratvaṃ prāptaṃ duranupālanam /
duravāpamavāpyaitannānutiṣṭhanti mānavāḥ //

ekārāmo hyahaṃ śakra nirndvadvo niṣparigrahaḥ /
ahiṃsādamamāsthāya kathaṃ nārhāmi vipratām //

daivaṃ tu kathametadvai yadahaṃ mātṛdoṣataḥ /
etāmavasthāṃ samprāpto dharmajñaḥ sanpurandaraṃ //

nūnaṃ daivaṃ na śakyaṃ hi pauruṣeṇātivartitum /
yadarthaṃ yatnavāneva na labhe vipratāṃ vibho //

evangate tu dharmajña dātumarhasi me varam /
yadi te'hamanugrāhyaḥ kicidvā sukṛtaṃ mama //
vaiśampāyana uvāca /

vṛṇīṣveti tadā prāha tatastaṃ balavṛtrahā /
coditastu mahendreṇa mataṅgaḥ prābravīdidam //

yathā kāmavihārī syāṃ kāmarūpī vihaṅgamaḥ /
brahmakṣatrāvirodhena pūjāṃ ca prāpnuyāmaham //

yathā mamākṣayā kīrtirbhaveccāpi purandara /
kartumarhasi taddeva śirasā tvāṃ prasādaye //
śakra uvāca /

mataṅga gamyatāṃ śīghramevametadbhaviṣyati /
striyaḥ sarvāstvayā loke yakṣyante bhūtikarmaṇi //

chandodeva iti khyātaḥ strīṇāṃ pūjyo bhaviṣyasi /
kīrtiśca te'tulā vatsa triṣu lokeṣu yāsyati //

evaṃ tasmai varaṃ dattvā vāsavo'ntaradhīyata /
prāṇāṃstyaktvā mataṅgopi prāpa tatsthānamuttamam //

evameva paraṃ sthānaṃ martyānāṃ bharatarṣabha /
brāhmaṇyaṃ nāma duṣprāpamindreṇoktaṃ mahātmanā //