Mahabharata · Chapter 13.129
ye ca gāḥ samprayacchanti hutaśiṣṭāśinaśca ye /
teṣāṃ satrāṇi yajñāśca nityameva yudhiṣṭhira //
ṛte dadhighṛteneha na yajñaḥ sampravartate /
tena yajñasya yajñatvamato mūlaṃ ca lakṣyate //
dānānāmapi sarveṣāṃ gavāṃ dānaṃ praśasyate /
gāvaḥ śreṣṭhāḥ pavitrāśca pāvanaṃ hyetaduttamam //
puṣṭyarthametāḥ seveta śāntyarthamapi caiva ha /
payo dadhi ghṛtaṃ cāsāṃ sarvapāpapramocanam //
gāvastejaḥ paraṃ proktamiha loke paratra ca /
na gobhyaḥ paramaṃ kiñcitpavitraṃ bharatarṣabha //
atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
pitāmahasya saṃvādamindrasya ca yudhiṣṭhira //
parābhūteṣu daityeṣu śakrastribhuvaneśvaraḥ /
prajāḥ samuditāḥ sarvāḥ satyadharmaparāyaṇāḥ //
atharṣayaḥ sagandharvāḥ kinnaroragarākṣasāḥ / devāsurasuparṇāśca prajānāṃ patayastathā /
paryupāsata kaunteya kadācidvai pitāmaham //
nāradaḥ parvataścaiva viśvāvasuhahāhuhūḥ /
divyatāneṣu gāyantaḥ paryupāsata taṃ prabhum //
tatra divyāni puṣpāṇi prāvahatpavanastadā /
ājahrurṛtavaścāpi sugandhīni pṛthakpṛthak //
tasmindevasamāvāye sarvabhūtasamāgame / divyavāditrasanghuṣṭe divyastrīcāraṇāvṛte /
indraḥ papraccha deveśamabhivādya praṇamya ca //
devānāṃ bhagavankasmāllokeśānāṃ pitāmaha /
upariṣṭhādgavāṃ loka etadicchāmi veditum //
kiṃ tapo brahmacaryaṃ vā gobhiḥ kṛtamiheśvara //
devānāmupariṣṭādyadvasantyarajasaḥ sukham //
tataḥ provāca brahmā taṃ śakraṃ balaniṣūdanam /
avajñātāstvayā nityaṃ gāvo balaniṣūdana //
tena tvamāsāṃ māhātmyaṃ na vetsi śṛṇu yatprabho /
gavāṃ prabhāvaṃ paramaṃ māhātmyaṃ ca surarṣabha //
yajñāṅgaṃ kathitā gāvo yajña eva ca vāsava /
etābhiśca vinā vijño na varteta kathañcana //
dhārayanti prajāścaitāḥ payasā haviṣā tathā /
etāsāṃ tanayāścāpi kṛṣiyogamupāsate //
janayanti ca dhānyāni bījāni vividhāni ca /
tato yajñāḥ pravartante havyaṃ kavyaṃ ca sarvaśaḥ //
payo dadhi ghṛtaṃ caiva puṇyāścaitāḥ surādhipa /
vahanti vividhānbhogānkṣuttṛṣṇāparipīḍitāḥ //
munīṃśca dhārayantīha prajāścaivāpi karmaṇā /
vāsavā'kūṭavāhinyaḥ karmaṇā sukṛtena ca //
upariṣṭāttato'smākaṃ vasantyetāḥ sadaiva hi / etatte kāraṇaṃ śakra nivāsakṛtamadhya vai /
gāvo devopariṣṭāddhi samākhyātāḥ śatakrato //
etā hi varadattāśca varadāścāpi vāsava /
surabhyaḥ puṇyakarmiṇyaḥ pāvanāḥ śubhalakṣaṇāḥ //
yadarthaṃ gāṃ gatāścaiva surabhyaḥ surasattama /
tacca me śṛṇu kārsnyena vadato balasūdana //
purā devayuge tāta daityendreṣu mahātmasu /
trīm̐llokānanuśāsatsu viṣṇau garbhatvamāgate //
adityāṃ tapyamānāyāṃ tapo ghoraṃ suduścaram /
putrārthamamaraśreṣṭha pādenaikena nityadā //
tāṃ tu dṛṣṭvā mahādevīṃ tapyamānāṃ mahattapaḥ /
dakṣasya duhitā devī surabhirnāma nāmataḥ //
atapyata tapo ghoraṃ hṛṣṭā dharmaparāyaṇā /
kailāsaśikhare ramye devagandharvasevite //
vyatiṣṭhadekapādena paramaṃ yogamāsthitā /
daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca //
santaptāstapasā tasyā devāḥ sarṣimahoragāḥ /
tatra gatvā mayā sārdhaṃ paryupāsata tāṃ śubhāṃ //
athāhamabravaṃ tatra devīṃ tāṃ tapasā'nvitām /
kimarthaṃ tapyase devi tapo ghoramanindite //
prītaste'haṃ mahābhāgo tapasā'nena śobhane /
varayasva varaṃ devi dātāsmīti purandara //
surabhiruvāca /
vareṇa bhagavanmahyaṃ kṛtaṃ lokapitāmaha /
eṣa eva varo me'dya yatprītosi mamānagha //
brahmovāca /
tāmeva bruvatīṃ devīṃ surabhiṃ tridaśeśvara /
pratyabravaṃ yaddevendra tannibodha śacīpate //
alobhakāmyayā devi tapasā śucinā ca te /
prasanno'haṃ varaṃ tasmādamaratvaṃ dādāmi te //
trayāṇāmapi lokānāmupariṣṭānnivatsyasi /
matprasādācca vikhyāto golokaḥ sambhaviṣyati //
mānuṣeṣu ca kurvāṇāḥ prajāḥ karma śubhāstava /
nivatsyanti mahābhāgo sarvā duhitaraśca te //
manasā cintitā bhogāstvayā vai divyamānuṣāḥ /
yacca svargasukhaṃ devi tatte sampatsyate śubhe //
tasyā lokāḥ sahasrākṣa sarvakāmasamanvitāḥ / na tatra kramate mṛtyurna jarā na ca pāvakaḥ /
na dainyaṃ nāśubhaṃ kiñcidvidyate tatra vāsava //
tatra divyānyaraṇyāni divyāni bhavanāni ca /
vimānāni suyuktāni kāmagāni ca vāsava //
brahmacaryeṇa tapasā satyena ca damena ca /
dānaiśca vividhaiḥ puṇyaistathā tīrthānusevanāt //
tapasā mahatā caiva sukṛtena ca karmaṇā /
śakyaḥ samāsādayituṃ golokaḥ puṣkarekṣaṇa //
etatte sarvamākhyātaṃ mayā śakrānupṛcchate /
na te paribhavaḥ kāryo gavāmasurasūdana //
bhīṣma uvāca /
etacchrutvā sahasrākṣaḥ pūjayāmāsa nityadā /
gāścakre bahumānaṃ ca tāsu nityaṃ yudhiṣṭhira //
etatte sarvamākhyātaṃ pāvanaṃ ca mahādyute / pavitraṃ paramaṃ cāpi gavāṃ māhātmyamuttamam /
kīrtitaṃ puruṣavyāghra sarvapāpavimocanam /
ya idaṃ kathayennityaṃ brāhmaṇebhyaḥ samāhitaḥ //
havyakavyeṣu yajñeṣu pitṛkāryeṣu caiva ha /
sārvakāmikamakṣayyaṃ pitṝṃstasyopatiṣṭhate //
goṣu bhaktaśca labhate yadyadicchati mānavaḥ /
striyopi bhaktā yā goṣu tāśca kāmamavāpnuyuḥ //
putrārthīṃ labhate putraṃ kanyārthī tāmavāpnuyāt /
dhanārthī labhate vittaṃ dharmārthī dharmamāpnuyāt //
vidyārthī cāpnuyādvidyāṃ sukhārthī prāpnuyātsukham /
na kiñciddurlabhaṃ caiva gavāṃ bhaktasya bhārata //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0