Mahabharata · Chapter 12.297
manoratharathaṃ prāpya indriyārthahayaṃ naraḥ /
raśmibhirjñānasambhūtairyo gacchati sa buddhimān //
sevāśritena manasā vṛttihīnasya śasyate /
dvijātihastānnirvṛttā na tu tulyātparasparāt //
āyurnasulabhaṃ labdhvā nāvakarṣedviśāmpate /
utkarṣārthaṃ prayatate naraḥ puṇyena karmaṇā //
varṇebhyo hi paribhraṣṭo na vai sammānamarhati /
na tu yaḥ satkriyāṃ prāpya rājasaṃ karma sevate //
varṇotkarṣamavāpnoti naraḥ puṇyena karmaṇā /
durlabhaṃ tamalabdhā hi hanyātpāpena karmaṇā //
ajñānāddhi kṛtaṃ pāpaṃ tapasaivābhinirṇudet / pāpaṃ hi karma phalati pāpameva svayankṛtam /
tasmātpāpaṃ na seveta karma duḥkhaphalodayam //
pāpānubandhaṃ yatkarma yadyapi syānmahāphalam /
tanna seveta medhāvī śuciḥ kuśalinaṃ yathā //
kinkaṣṭamanupaśyāmi phalaṃ pāpasya karmaṇaḥ /
pratyāpannasya hi tato nātmā tāvadvirocate //
pratyāpattiśca yasyeha bāliśasya na jāyate /
tasyāpi sumahāṃstāpaḥ prasthitasyopajāyate //
viraktaṃ śodhyate vastraṃ na tu kṛṣṇopasaṃhitam /
prayatnena manuṣyendra pāpamevaṃ nibodha me //
svayaṃ kṛtvā tu yaḥ pāpaṃ śubhamevānutiṣṭhati /
prāyaścittaṃ naraḥ kartumubhayaṃ so'śnute pṛthak //
ajñānāttu kṛtāṃ hiṃsāmahiṃsā vyapakarṣati /
brāhmaṇāḥ śāstranirdeśādityāhurbrahmavādinaḥ //
tathā kāmakṛtaṃ nāsya vihiṃsaivānukarṣati /
ityāhurbrahmaśāstrajñā brāhmaṇā brahmavādinaḥ //
ahaṃ tu tāvatpaśyāmi karma yaddhartate kṛtam /
guṇayuktaṃ prakāśaṃ vā pāpenānupasaṃhitam //
yathā sūkṣmāṇi karmāṇi phalantīha yathātatham /
buddhiyuktāni tānīha kṛtāni manasā saha //
bhavatyalpaphalaṃ karma sevitaṃ nityamulvaṇam /
abuddhipūrvaṃ dharmajña kṛtamugreṇa karmaṇā //
kṛtāni yāni karmāṇi daivatairmunibhistathā /
na carettāni dharmātmā śrutvā cāpi na kutsayet //
sañcintya manasā rājanviditvā śaktimātmanaḥ /
karoti yaḥ śubhaṃ karma sa vai bhadrāṇi paśyati //
nave kapāle salilaṃ sannyastaṃ hīyate yathā /
navetare tathā bhāvaṃ prāpnoti sukhabhāvitam //
satoye'nyattu yattoyaṃ tasminneva prasicyate /
taddhi vṛddhimavāpnoti salile salilaṃ yathā //
evaṃ karmāṇi yānīha buddhiyuktāni pārthiva /
samāni caiva yānīha tāni puṇyatamānyapi //
rājñā jetavyāḥ śatravaśconnatāśca samyakkartavyaṃ pālanaṃ ca prajānām /
agniśceyo bahubhiścāpi yajñai rantye madhye vā vanamāśritya stheyam //
damānvitaḥ puruṣo dharmaśīlo bhūtāni cātmānamivānupaśyet /
garīyasaḥ pūjayedātmaśaktyā satyena śīlena sukhaṃ narendra //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0