Mahabharata · Chapter 1.90
sambhavaṃ bharatasyāhaṃ caritaṃ ca mahāmateḥ /
śakuntalāyāścotpattiṃ śrotumicchāmi tattvataḥ //
duṣyantena ca vīreṇa yathā prāptā śakuntalā /
taṃ vai puruṣasiṃhasya bhagavanvistaraṃ tvaham //
śrotumicchāmi tattvajña sarvaṃ matimatāṃ vara /
vaiśampāyana uvāca /
sa kadācinmahābāhuḥ prabhūtabalavāhanaḥ //
vanaṃ jagāma gahanaṃ hayanāgaśatairvṛtaḥ /
balena caturaṅgeṇa vṛtaḥ paramavalgunā //
khaḍgaśaktidharairvīrairgadāmusalapāṇibhiḥ /
prāsatomarahastaiśca yayau yodhaśatairvṛtaḥ //
siṃhanādaiśca yodhānāṃ śaṅkhadunadubhiniḥsvanaiḥ /
rathanemisvanaiścaiva sanāgavarabṛṃhitaiḥ //
nānāyudhadharaiścāpi nānāveṣadharaistathā /
hreṣitasvanamiśraiśca kṣveḍitāsphoṭitasvanaiḥ //
āsītkilakilāśabdastasmingacchati pārthive /
prāsādavaraśṛṅgasthāḥ parayā nṛpaśobhayā //
dadṛśustaṃ striyastatra śūramātmayaśaskaram /
śakropamamamitraghnaṃ paravāraṇavāraṇam //
paśyantaḥ strīgaṇāstatra vajrapāṇiṃ sma menire /
ayaṃ sa puruṣavyāghro raṇe vasuparākramaḥ //
yasya bāhubalaṃ prāpya na bhavantyasuhṛdgaṇāḥ /
iti vāco bruvantyastāḥ striyaḥ premṇā narādhipaṃ //
tuṣṭuvuḥ puṣpavṛṣṭīśca sasṛjustasya mūrdhani /
tatratatra ca viprendraiḥ stūyamānaḥ samantataḥ //
niryayau paramaprītyā vanaṃ mṛgajighāṃsayā /
taṃ devarājapratimaṃ mattavāraṇadhūrgatam //
dvijakṣatriyaviṭśūdrā niryāntamanujagmire /
dadṛśurvardhamānāste āśīrbhiśca jayena ca //
sudūramanujagmustaṃ paurajānapadāstathā /
nyavartanta tataḥ paścādanujñātā nṛpeṇa ha //
suparṇapratimenātha rathena vasudhādhipaḥ /
mahīmāpūrayāmāsa ghoṣeṇa tridivaṃ tathā //
sa gacchandadṛśe dhīmānnandanapratimaṃ vanam /
bilvārkakhadirākīrṇaṃ kapitthadhavasankulam //
viṣamaṃ parvatasrastai raśmabhiśca samāvṛtam /
nirjalaṃ nirmanuṣyaṃ ca bahuyojanamāyatam //
mṛgasiṃhairvṛtaṃ ghorairanyaiścāpi vanecaraiḥ /
tadvanaṃ manujavyāghraḥ sabhṛtyabalavāhanaḥ //
loḍayāmāsa duṣyantaḥ sūdayanvividhānmṛgān /
bāṇagocarasamprāptāṃstatra vyāghragaṇānbahūn //
pātayāmāsa duṣyanto nirbibheda ca sāyakaiḥ /
dūrasthānsāyakaiḥ kāṃścidabhinatsa narādhipaḥ //
abhyāśamāgatāṃścānyānkhaḍgena nirakṛntata /
kāṃścideṇānsamājaghne śaktyā śaktimatāṃ varaḥ //
gadāmaṇḍalatattvajñaścacārāmitavikramaḥ /
tomarairasibhiścāpi gadāmusalakampanaiḥ //
cacāra sa vinighnanvai vanyāṃstatra mṛgadvijān /
rājñā cādbhutavīryeṇa yodhaiśca samarapriyaiḥ //
loḍyamānaṃ mahāraṇyaṃ tatyajuḥ sma mṛgādhipāḥ /
tatra vidrutayūthāni hatayūthapatīni ca //
mṛgayūthānyathautsukyācchabdaṃ cakrustatastataḥ /
śuṣkāścāpi nadīrgatvā jalanairāśyakarśitāḥ //
vyāyāmaklāntahṛdayāḥ patanti sma vicetasaḥ /
kṣutpipāsāparītāśca śrāntāśca patitā bhuvi //
kecittatra naravyāghrairabhakṣyanta bubhukṣitaiḥ /
kecidagnimathotpādya saṃsādhya ca vanecarāḥ //
bhakṣayanti sma māṃsāni prakuṭya vidhivattadā /
tatra kecidgajā mattā balinaḥ śastravikṣatāḥ //
sankocyāgrakarānbhītāḥ prādravanti sma vegitāḥ /
śakṛnmūtraṃ sṛjantaśca kṣarantaḥ śoṇitaṃ bahu //
vanyā gajavarāstatra mamṛdurmanujānbahūn / tadvanaṃ balameghena śaradhāreṇa saṃvṛtam /
vyarocata mṛgākīrṇaṃ rājñā hatamṛgādhipam //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0