Mahabharata · Chapter 1.126

atha pārasavīṃ kanyāṃ devakasya mahīpateḥ /
rūpayauvanasampannāṃ sa suśrāvāpagāsutaḥ //

tatastu varayitvā tāmānīya bharatarṣabhaḥ /
vivāhaṃ kārayāmāsa vidurasya mahāmateḥ //

tasyāṃ cotpādayāmāsa viduraḥ kurunandana /
putrānvinayasampannānātmanaḥ sadṛśānguṇaiḥ //

tataḥ putraśataṃ jajñe gāndhāryā janamejaya /
dhṛtarāṣṭrasya vaiśyāyāmekaścāpi śatātparaḥ //

pāṇḍoḥ kṛntyāṃ ca mādryāṃ ca putrāḥ pañca mahārathāḥ /
devebhyaḥ samapadyanta santānāya kulasya vai //
janamejaya uvāca /

kathaṃ putraśataṃ jajñe gāndhāryāṃ dvijasattama /
kiyatā caiva kālena teṣāmāyuśca kiṃ param //

kathaṃ caikaḥ sa vaiśyāyāṃ dhṛtarāṣṭrasuto'bhavat /
kathaṃ ca sadṛśīṃ bhāryāṃ gāndhārīṃ dharmacāriṇīm //

ānukūlye vartamānāṃ dhṛtarāṣṭro'tyavartata /
kathaṃ ca śaptasya sataḥ pāṇḍostena mahātmanā //

samutpannā daivatebhyaḥ putrāḥ pañca mahārathāḥ /
etadvidvanyathānyāyaṃ vistareṇa tapodhana //

kathayasva na me tṛptiḥ kathyamāneṣu bandhuṣu /
vaiśampāyana uvāca /
ṛṣiṃ bubhukṣitaṃ śrāntaṃ dvaipāyanamupasthitam //

toṣayāmāsa gāndhārī vyāsastasyai varaṃ dadau /
sā vavre sadṛśaṃ bhartuḥ putrāṇāṃ śatamātmanaḥ //

tataḥ kālena sā garbhamagṛhṇājjñānacakṣuṣaḥ //

gāndhāryāmāhite garbhe pāṇḍurambālikāsutaḥ /
agacchatparamaṃ duḥkhamapatyārthamarindama //

garbhiṇyāmatha gāndhāryāṃ pāṇḍuḥ paramaduḥkhitaḥ /
mṛgābhiśāpādātmānaṃ śocannuparatakriyaḥ //

sa gatvā tapasā siddhiṃ viśvāmitro yathā bhuvi /
dehānyāse kṛtamanā idaṃ vacanamabravīt //
pāṇḍuruvāca /

caturbhirṛṇavānitthaṃ jāyate manujo bhuvi /
pitṛdevamanuṣyāṇāmṛṣīṇāmatha bhāmini //

etebhyastu yathākālaṃ yo na mucyeta dharmavit /
na tasya lokāḥ santīti tatā lokavido viduḥ //

yajñena devānprīṇāti svādhyāyāttapasā ṛṣīn /
putraiḥ śrāddhairapi pitṝnānṛśaṃsyena mānavān //

ṛṣidevamanuṣyāṇāmṛṇānmukto'smi dharmataḥ /
pitṝṇāṃ tu na mukto'smi tacca tebhyo viśiṣyate //

dehanāśe bhavennāśaḥ pitṝṇāmeṣa niścayaḥ /
itareṣāṃ trayāṇāṃ tu nāśe hyātmā vinaśyati //

iha tasmātprajālābhe prayatante dvijottamāḥ /
yathaivāhaṃ pituḥ kṣetre sṛṣṭastena mahātmanā //

tathaivāsminmama kṣetre kathaṃ sṛjyeta vai prajā /
vaiśampāyana uvāca /
sa samānīya kuntīṃ ca mādrīṃ ca bharatarṣabhaḥ //

ācaṣṭa putralābhasya vyuṣṭiṃ sarvakriyādhikām /
uttamādavarāḥ puṃsaḥ kāṅkṣanto putramāpadi //

apatyaṃ dharmaphaladaṃ śreṣṭhādicchanti sādhavaḥ / anunīya tu te samyaṅmahābrāhmaṇasaṃsadi /
brāhmaṇaṃ guṇavantaṃ hi cintayāmāsa dharmavit //

so'bravīdvijane kuntīṃ dharmapatnīṃ yaśasvinīm /
apatyotpādane yatnamāpadi tvaṃ samarthaya //

apatyaṃ nāma lokeṣu pratiṣṭhā dharmasaṃhitā /
iti kunti vidurdhīrāḥ śāśvataṃ dharmavādinaḥ //

iṣṭaṃ dattaṃ tapastaptaṃ niyamaśca svanuṣṭhitaḥ /
sarvamevānapatyasya na pāvanamihocyate //

so'hamevaṃ viditvaitatprapaśyāmi śucismite /
anapatyaḥ śubhām̐llokānnaprāpsyāmīti cintayan //

anapatyo hi maraṇaṃ kāmaye naiva jīvitam / mṛgābhiśāpaṃ jānāsi vijane mama kevalam /
nṛśaṃsakarmaṇā kṛtsnaṃ yathā hyupahataṃ tathā //

ime vai bandhudāyādāḥ ṣaṭ putrā dharmadarśane /
ṣaḍevābandhudāyādāḥ putrāstāñchṛṇu me pṛthe //

svayañjātaḥ praṇītaśca parikrītaśca yaḥ sutaḥ /
paunarbhavaśca kānīnaḥ svairiṇyāṃ yaśca jāyate //

dattaḥ krītaḥ kṛtrimaśca upagacchetsvayaṃ ca yaḥ /
sahoḍho jñātiretāśca hīnayonidhṛtaśca yaḥ //

pūrvapūrvatamābhāvaṃ mattvā lipseta vai sutam /
uttamāddevarātpuṃsaḥ kāṅkṣante putramāpadi //

apatyaṃ dharmaphaladaṃ śreṣṭhaṃ vindanti mānavāḥ /
ātmaśukrādapi pṛthe manuḥ svāyambhuvo'bravīt //

tasmātpraheṣyāmyadya tvāṃ hīnaḥ prajananātsvayam //

sadṛśācchreyaso vā tvaṃ viddhyapatyaṃ yaśasvini /
śṛṇu kunti kathāmetāṃ śāradaṇḍāyinīṃ prati //

yā hi te bhaginī sādhvī śrutasenā yaśasvinī / avāha tāṃ tu kaikeyaḥ śāradāṇḍāyanirmahān //

sā vīrapatnī guruṇā niyuktā putrajanmani /
puṣpeṇa prayatā snātā niśi kunti catuṣpathe //

varayitvā dvijaṃ siddhaṃ hutvā puṃsavane'nalam /
karmaṇyavasite tasminsā tenaiva sahāvasat //

tatra trīñjanayāmāsa durjayādīnmahārathān / tathā tvamapi kalyāṇi brāhmaṇāttapasādhikāt /
manniyogādyata kṣipramapatyotpādanaṃ prati //