Madhyāntavibhāgakārikā · Chapter 1
Āryamaitreyapraṇītā Madhyāntavibhāgakārikā (Mvk)
Lakṣaṇaparicchedaḥ prathamaḥ
lakṣaṇaṃ hyāvṛtistattvaṃ pratipakṣasya bhāvanā /
tatrāvasthā phalaprāptiryānānuttaryameva ca
abhūtaparikalpo 'sti dvayaṃ tatra na vidyate /
śūnyatā vidyate tvatra tasyāmapi sa vidyate
na śūnyaṃ nāpi cāśūnyaṃ tasmāt sarvaṃ vidhīyate /
sattvādasattvāt sattvācca madhyamā pratipacca sā
arthasattvātmavijñaptipratibhāsaṃ prajāyate /
vijñānaṃ nāsti cāsyārthastadabhāvāttadapyasat
abhūtaparikalpatvaṃ siddhamasya bhavatyataḥ /
na tathā sarvathābhāvāt tatkṣayānmuktiriṣyate
kalpitaḥ paratantraśca pariniṣpanna eva ca /
arthādabhūtakalpācca dvayābhāvācca deśitaḥ
upalabdhiṃ samāśritya nopalabdhiḥ prajāyate /
nopalabdhiṃ samāśritya nopalabdhiḥ prajāyate
upalabdhestataḥ siddhā nopalabdhisvabhāvatā /
tasmācca samatā jñeyā nopalambhopalambhayoḥ
abhūtaparikalpaśca cittacaittāstridhātukāḥ /
tatrārthadṛṣṭirvijñānaṃ tadviśeṣe tu caitasāḥ
evaṃ pratyayavijñānaṃ dvitīyaṃ caupabhogikam /
upabhogaparicchedaprerakāstatra caitasāḥ
chādanādropaṇāccaiva nayanātsaṃparigrahāt /
pūraṇāt triparicchedādupabhogācca karṣaṇāt
nibandhanādābhimakhyād duḥkhanāt kliśyate jagat /
tredhā dvedhā ca saṃkleśaḥ saptadhābhūtakalpanāt
lakṣaṇaṃ cātha paryāyastadartho bheda eva ca /
sādhanañceti vijñeyaṃ śūnyatāyāḥ samāsataḥ
dvayābhāvo hyabhāvasya bhāvaḥ śūnyasya lakṣaṇam /
na bhāvo nāpi cābhāvao na pṛthaktvaikalakṣaṇam
tathatā bhūtakoṭiścānimittaṃ paramārthatā /
dharmadhātuśca paryāyāḥ śūnyatāyāḥ samāsataḥ
ananyathāviparyāsatannirodhāryagocaraiḥ /
hetutvāccāryadharmaṇāṃ paryāyārtho yathākramam
saṃkliṣṭā ca viśuddhā ca samalā nirmalā ca sā /
abdhātukanakākāśaśuddhivacchuddhiriṣyate
bhoktṛbhojanataddhehapratiṣṭhāvastuśūnyatā /
tacca yena yathā dṛṣṭaṃ yadarthaṃ tasya śūnyatā
śubhadvayasya prāptyartha sadā sattvahitāya ca /
saṃsārātyajanārthaṃ ca kuśalasyākṣayāya ca
gotrasya ca viśuddhayarthaṃ lakṣaṇavyañjanāptaye /
śuddhaye bu[ddha]dharmāṇāṃ bodhisattvaḥ prapadyate
pudgalasyātha dharmāṇāmabhāvaḥ śūnyatātra hi /
tadabhāvasya sadbhāvastasmin sā śūnyatāparā
saṃkliṣṭā cedbhavennāsau muktāssyuḥ sarvadehinaḥ /
viśuddhā cedbhavennāsau vyāyāmo niṣphalo bhavet
na kliṣṭā nāpi va 'ākliṣṭā śuddhāśuddhā na caiva sā /
prabhāsvaratvāccittasya kleśasyāgantukatvataḥ
Original text: Madhyāntavibhāgakārikā · Edition: Ramchandra Pandeya: Madhyantavibhagashastram. Delhi : Motilal Banarsidass, 1971. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0