Liṅgapurāṇa, 1-108 · Chapter 1.57
aṣṭabhiś ca hayairyuktaḥ somaputrasya vai rathaḥ
vāritejomayaścātha piśaṅgaiścaiva śobhanaiḥ //
daśabhiścākṛśairaśvair nānāvarṇai rathaḥ smṛtaḥ
śukrasya kṣmāmayairyukto daityācāryasya dhīmataḥ //
aṣṭāśvaścātha bhaumasya ratho haimaḥ suśobhanaḥ
jīvasya haimaścāṣṭāśvo mandasyāyasanirmitaḥ //
ratha āpomayairaśvair daśabhistu sitetaraiḥ
svarbhānorbhāskarāreś ca tathā cāṣṭahayaḥ smṛtaḥ //
sarve dhruvanibaddhā vai grahāste vātaraśmibhiḥ
etena bhrāmyamāṇāś ca yathāyogaṃ vrajanti vai //
yāvantyaścaiva tārāś ca tāvantaścaiva raśmayaḥ
sarve dhruvanibaddhāś ca bhramanto bhrāmayanti tam //
alātacakravadyānti vātacakreritāni tu
yasmādvahati jyotīṃṣi pravahastena sa smṛtaḥ //
nakṣatrasūryāś ca tathā grahatārāgaṇaiḥ saha
unmukhābhimukhāḥ sarve cakrabhūtāḥ śritā divi //
dhruveṇādhiṣṭhitāścaiva dhruvameva pradakṣiṇam
prayānti ceśvaraṃ draṣṭuṃ meḍhībhūtaṃ dhruvaṃ divi //
navayojanasāhasro viṣkambhaḥ savituḥ smṛtaḥ
triguṇastasya vistāro maṇḍalasya pramāṇataḥ //
dviguṇaḥ sūryavistārād vistāraḥ śaśinaḥ smṛtaḥ
tulyastayostu svarbhānur bhūtvādhastātprasarpati //
uddhṛtya pṛthivīchāyāṃ nirmitāṃ maṇḍalākṛtim
svarbhānostu bṛhatsthānaṃ tṛtīyaṃ yat tamomayam //
candrasya ṣoḍaśo bhāgo bhārgavasya vidhīyate
viṣkambhānmaṇḍalāccaiva yojanācca pramāṇataḥ //
bhārgavātpādahīnastu vijñeyo vai bṛhaspatiḥ
pādahīnau vakrasaurī tathāyāmapramāṇataḥ //
vistārānmaṇḍalāccaiva pādahīnastayorbudhaḥ
tārānakṣatrarūpāṇi vapuṣmantīha yāni vai //
budhena tāni tulyāni vistārānmaṇḍalādapi
prāyaśaścandrayogīni vidyādṛkṣāṇi tattvavit //
tārānakṣatrarūpāṇi hīnāni tu parasparam
śatāni pañca catvāri trīṇi dve caiva yojane //
sarvopari nikṛṣṭāni tārakāmaṇḍalāni tu
yojanadvayamātrāṇi tebhyo hrasvaṃ na vidyate //
upariṣṭāttrayasteṣāṃ grahā ye dūrasarpiṇaḥ
sauro 'ṅgirāś ca vakraś ca jñeyā mandavicāriṇaḥ //
tebhyo 'dhastāttu catvāraḥ punaranye mahāgrahāḥ
sūryaḥ somo budhaścaiva bhārgavaścaiva śīghragāḥ //
tāvantyastārakāḥ koṭyo yāvantyṛkṣāṇi sarvaśaḥ
dhruvāt tu niyamāccaiṣām ṛkṣamārge vyavasthitiḥ //
saptāśvasyaiva sūryasya nīcoccatvamanukramāt
uttarāyaṇamārgastho yadā parvasu candramāḥ //
uccatvāddṛśyate śīghraṃ nātivyaktairgabhastibhiḥ
tadā dakṣiṇamārgastho nīcāṃ vīthimupāśritaḥ //
bhūmirekhāvṛtaḥ sūryaḥ paurṇimāvāsyayos tadā
dadṛśe ca yathākālaṃ śīghramastamupaiti ca //
tasmāduttaramārgastho hy amāvāsyāṃ niśākaraḥ
dadṛśe dakṣiṇe mārge niyamāddṛśyate na ca //
jyotiṣāṃ gatiyogena sūryasya tamasā vṛtaḥ
samānakālāstamayau viṣuvatsu samodayau //
uttarāsu ca vīthīṣu vyantarāstamanodayau
paurṇimāvāsyayor jñeyau jyotiścakrānuvartinau //
dakṣiṇāyanamārgastho yadā carati raśmivān
grahāṇāṃ caiva sarveṣāṃ sūryo 'dhastāt prasarpati //
vistīrṇaṃ maṇḍalaṃ kṛtvā tasyordhvaṃ carate śaśī
nakṣatramaṇḍalaṃ kṛtsnaṃ somādūrdhvaṃ prasarpati //
nakṣatrebhyo budhaścordhvaṃ budhādūrdhvaṃ tu bhārgavaḥ
vakrastu bhārgavādūrdhvaṃ vakrād ūrdhvaṃ bṛhaspatiḥ //
tasmācchanaiścaraścordhvaṃ tasmātsaptarṣimaṇḍalam
ṛṣīṇāṃ caiva saptānāṃ dhruvasyordhvaṃ vyavasthitiḥ //
taṃ viṣṇulokaṃ paramaṃ jñātvā mucyeta kilbiṣāt
dviguṇeṣu sahasreṣu yojanānāṃ śateṣu ca //
grahanakṣatratārāsu upariṣṭādyathākramam
grahāś ca candrasūryau ca yutau divyena tejasā //
nityamṛkṣeṣu yujyante gacchanto 'harniśaṃ kramāt
grahanakṣatrasūryās te nīcoccaṛjusaṃsthitāḥ //
samāgame ca bhede ca paśyanti yugapatprajāḥ
ṛtavaḥ ṣaṭ smṛtāḥ sarve samāgacchanti pañcadhā //
parasparāsthitā hyete yujyante ca parasparam
asaṃkareṇa vijñeyas teṣāṃ yogastu vai budhaiḥ //
evaṃ saṃkṣipya kathitaṃ grahāṇāṃ gamanaṃ dvijāḥ
bhāskarapramukhānāṃ ca yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam //
grahādhipatye bhagavān brahmaṇā padmayoninā
abhiṣiktaḥ sahasrāṃśū rudreṇa tu yathā guhaḥ //
tasmādgrahārcanā kāryā agnau codyaṃ yathāvidhi
ādityagrahapīḍāyāṃ sadbhiḥ kāryārthasiddhaye //
Original text: Liṅgapurāṇa, 1-108 · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1906 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0