Language

ENहिગુ
Scripture Library

Lalitavistara · Chapter 27

27.1

iti //
iti śrīlalitavistare dharmacakrapravartanaparivarto nāma ṣaḍviṃśatitamo 'dhyāyaḥ //
START Parivarta 27
nigamaparivartaḥ saptaviṃśaḥ /
atha khalu devaputrā yaistathāgato 'dhīṣṭo 'bhūdasya dharmaparyāyasya saṃprakāśanāya saha maheśvaranandasunandacandanamahitaśāntapraśāntavinīteśvarapramukhā aṣṭādaśaḥ śuddhāvāsakāyikā devaputrasahasrāṇi ye tathāgatasya dharmacakrapravartane 'pi saṃnipatitā abhūvan / tatra bhagavāṃstān maheśvaradevaputrapramukhān śuddhāvāsakāyikān devaputrānāmantrayate sma - ayaṃ sa mārṣā lalitavistaro nāma dharmaparyāyasūtrānto mahāvaipulyabodhisattvavikrīḍitaḥ buddhaviṣaye lalitapraveśa ātmopanāyikastathāgatena bhāṣitaḥ / taṃ yūyamudgṛhṇīdhvaṃ dhārayata vācayata ca / evamiyaṃ dharmanetrī vaistārikī bhaviṣyati / bodhisattvayānikāśca pudgalā imaṃ dharmaparyāyaṃ śrutvā dṛḍhataraṃ vīryamālapsyante / anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhāvudārādhimuktikāśca sattvā mahādharmavarṣavegaṃ saṃjānayiṣyanti / mārapakṣaśca nigṛhīto bhaviṣyati / sarvaparapravādinaścāvatāraṃ na lapsyante / yuṣmākaṃ ca taddharmadeśanādhyeṣaṇā kuśalamūlaṃ mahārthikaṃ bhaviṣyati mahāphalaṃ mahānuśaṃsam //
yaḥ kaścinmārṣā asya lalitavistarasya dharmaparyāyasyāñjaliṃ saṃpragṛhītaṃ kariṣyati, so 'ṣṭāvutkṛṣṭān dharmān pratilapsyate / katamānaṣṭau? tadyathā - utkṛṣṭa rūpaṃ pratilapsyate / utkṛṣṭabalaṃ pratilapsyate / utkṛṣṭaparivāraṃ pratilapsyate / utkṛṣṭapratibhānaṃ pratilapsyate / utkṛṣṭanaiṣkramyaṃ pratilapsyate / utkṛṣṭacittapariśuddhiṃ pratilapsyate / utkṛṣṭasamādhipadaṃ pratilapsyate / utkṛṣṭaprajñāvabhāsaṃ pratilapsyate / imānyaṣṭāvutkṛṣṭān dharmān pratilapsyate //
yaḥ kaścinmārṣā imaṃ lalitavistaraṃ dharmaparyāyaṃ bhāṣitukāmasya dharmabhāṇakasya dharmāsanaṃ prajñāpayiṣyati, tasyāṣṭāvāsanapratilambhāḥ pratikāṅkṣitavyāḥ sahaprajñapte āsane / katame 'ṣṭau? tadyathā - śreṣṭhyāsanapratilambhaḥ / gṛhapatyāsanapratilambhaḥ / cakravartyāsanapratilambhaḥ / lokapālāsanapratilambhaḥ / śakrāsanapratilambhaḥ / vaśavartyāsanapratilambhaḥ / brahmāsanapratilambhaḥ / bodhimaṇḍavarāgragatasya bodhisattvabhūtasyāpratyudāvartyanihatamārapratyarthikasiṃhāsanapratilambhaḥ / anuttarāsamyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhasya ato 'nuttaradharmacakrapravartanāsanapratilambhaśca pratikāṅkṣitavyaḥ / ime 'ṣṭāvāsanapratilambhāḥ pratikāṅkṣitavyāḥ //
ya kaścinmārṣā imaṃ lalitavistaraṃ dharmaparyāyaṃ bhāṣamāṇāya sādhukāraṃ dāsyati, so 'ṣṭau vākpariśuddhīḥ pratilapsyate / katamā aṣṭau? tadyathā - yathāvāditathākāritāṃ satyānuparivartivākkarmapariśuddhyā / ādeyavacanatāṃ parṣadabhibhavanatayā / grāhyavacanatāṃ anuddhuratayā / ślakṣṇamadhuravacanatāṃ apāruṣyasattvasaṃgrahaṇatayā / kalaviṅkarutasvaratāṃ kāyacittodbilyakaraṇatayā / taduktavacanatāṃ sarvasattvairanabhibhavanatayā / brahmasvaratāṃ sarvasvarābhibhavanatayā / siṃhaghoṣābhigarjitasvaratāṃ sarvaparapravādibhiranabhibhavanatayā /
( Vaidya 317 ) buddhasvaratāṃ sarvasattvendriyaparitoṣaṇatayā / imā aṣṭau vākkarmapariśuddhīḥ pratilapsyate //
yaḥ kaścinmārṣā imaṃ lalitavistaraṃ dharmaparyāyaṃ pustakalikhitaṃ kṛtvā dhārayiṣyati satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, amātsaryacittatayā caturdiśamasya dharmaparyāyasya varṇanāṃ bhāṣiṣyate varṇanāṃ coccārayiṣyati - āgacchatemaṃ dharmaparyāyaṃ likhitaṃ dhārayata vācayata cintayata svādhyāyateti, so aṣṭau mahānidhānāni pratilapsyate / katamānyaṣṭau mahānidhānāni? yaduta smṛtinidhānaṃ asaṃmoṣaṇatayā / matinidhānaṃ buddhiprabhedanatayā / gatinidhānaṃ sarvasūtrāntārthagatyanurāgatayā / dhāraṇīnidhānaṃ sarvaśrutādhāraṇatayā / pratibhānanidhānaṃ pratilabhate sarvasattvasubhāṣitasaṃbhāṣaṇatayā / dharmanidhānaṃ pratilabhate saddharmapratilakṣaṇatayā / bodhicittanidhānaṃ triratnavaṃśānupacchedanatayā / pratipattinidhānaṃ cānutpattikadharmakṣāntipratilambhatayā / imānyaṣṭau nidhānāni pratilapsyate //
yaḥ kaścinmārṣā imaṃ lalitavistaraṃ dharmaparyāyaṃ supravartitaṃ kṛtvā dhārayiṣyati, so 'ṣṭau saṃbhārān paripurayiṣyati / katamānaṣṭau? tadyathā - yaduta dānasaṃbhāraṃ paripūrayiṣyati amātsaryacittatayā / śīlasaṃbhāraṃ paripūrayiṣyati sarvakalyāṇābhiprāyaparipūraṇatayā / śrutasaṃbhāraṃ paripūrayiṣyati asaṅgaprajñāsamudānayanatayā / śamathasaṃbhāraṃ paripūrayiṣyati sarvasamādhisamāpattyāmukhīkaraṇatayā / vidarśanāsaṃbhāraṃ paripūrayiṣyati traividyavidyāpratipūryā / puṇyasaṃbhāraṃ paripūrayiṣyati lakṣaṇānuvyañjanabuddhakṣetrālaṃkāraviśuddhyā / jñānasaṃbhāraṃ paripūrayiṣyati sarvasattvayathādhimuktisaṃtoṣaṇatayā / mahākaruṇā saṃbhāraṃ paripūrayiṣyati sarvasattvaparipācanāparikhedatayā / imānaṣṭau saṃbhārān paripūrayiṣyati //
yaḥ kaścinmārṣā imaṃ lalitavistaraṃ dharmaparyāyaṃ parebhyaśca vistareṇa saṃprakāśayiṣyati, evaṃcitto yaduta kathamamī sattvā eṣāmevarūpāṇāṃ dharmāṇāṃ lābhino bhaveyuriti, sa tena kuśalamūlenāṣṭau mahāpuṇyatāḥ pratilapsyate / katamā aṣṭau? tadyathā - rājā bhavati cakravartī, iyaṃ prathamā mahāpuṇyatā / caturmahārājakāyikānāṃ devānāmādhipatyaṃ kārayiṣyati, iyaṃ dvitīyā mahāpuṇyatā / śakro bhaviṣyati devendraḥ iyaṃ tṛtīyā mahāpuṇyatā / suyāmo bhaviṣyati devaputraḥ, iyaṃ caturthī mahāpuṇyatā saṃtuṣito bhaviṣyati, iyaṃ pañcamī mahāpuṇyatā / sunirmito bhaviṣyati, iyaṃ ṣaṣṭhī mahāpuṇyatā / vaśavartī bhaviṣyati devarājaḥ, iyaṃ saptamī mahāpuṇyatā / brahmā bhaviṣyati mahābrahmā, iyaṃ aṣṭamī mahāpuṇyatā / ante ca tathāgato bhaviṣyati arhan samyaksaṃbuddhaḥ sarvākuśaladharmaprahīnaḥ sarvakuśaladharmasamanvāgataḥ / imā aṣṭau mahāpuṇyatāḥ pratilapsyate //
yaḥ kaścinmārṣā imaṃ lalitavistaraṃ dharmaparyāyaṃ bhāṣyamāṇamavahitaśrotaḥ śroṣyati, so 'ṣṭau cittanirmalatāḥ pratilapsyate / katamā aṣṭau? tadyathā - yaduta maitrīṃ pratilapsyate sarvadoṣanirghātāya / karuṇāṃ pratilapsyate sarvavihiṃsotsargāya / muditāṃ pratilapsyate sarvāratyapakarṣaṇatāyai / upekṣāṃ pratilapsyate anunayapratighotsargāya / catvāri dhyānāni pratilapsyate sarvarūpadhātuvaśavartitāyai / catasra ( Vaidya 318 ) ārūpyasamāpattīḥ pratilapsyate cittavaśavartitāyai / pañcābhijñāḥ pratilapsyate anyabuddhakṣetragamanatāyai / sarvavāsanānusaṃdhisamuddhāraṃ pratilapsyate śūraṃgamasamādhipratilambhāya / imā aṣṭau cittanirmalatāḥ pratilapsyate //

yasmiṃśca mārṣā grāme vā nagare vā nigame vā janapade vā janapadapradeśe vā caṃkrame vā vihāre vā ayaṃ lalitavistaro dharmaparyāyaḥ pracariṣyati, tatrāṣṭau bhayāni na prabhaviṣyanti sthāpayitvā pūrvakarmavipākam / katamānyaṣṭau? tadyathā - yaduta rājasaṃkṣobhabhayaṃ na bhaviṣyati / caurasaṃkṣobhabhayaṃ na bhaviṣyati / vyālasaṃkṣobhabhayaṃ na bhaviṣyati / durbhikṣakāntārasaṃkṣobhabhayaṃ na bhaviṣyati / anyonyakalahavivādavigrahasaṃkṣobhabhayaṃ na bhaviṣyati / devasaṃkṣobhabhayaṃ na bhaviṣyati / nāgasaṃkṣobhabhayaṃ na bhaviṣyati / yakṣasaṃkṣobhabhayaṃ na bhaviṣyati / sarvopadravasaṃkṣobhabhayaṃ na bhaviṣyati / imāni mārṣāstatrāṣṭau bhayāni na bhaviṣyanti (sthāpayitvā pūrvakarmavipākam) //
saṃkṣepānmārṣā yadi tathāgataḥ kalpasthitikenāyuṣpramāṇena rātriṃdivamadhiṣṭhamāno 'sya dharmaparyāyasya varṇaṃ bhāṣate, naivāsya dharmaparyāyasya varṇaparyanto bhavenna ca tathāgatapratibhānasya kṣayo bhavet / api tu khalu punarmārṣā yathaiva tathāgatasya śīlasamādhiprajñāvimuktijñānadarśanamapramāṇamaparyantam, evameva mārṣā ya imaṃ dharmaparyāyamudgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati likhiṣyati lekhayiṣyati paryavāpsyati pravartayiṣyati, parṣanmadhye ca vistareṇa saṃprakāśayiṣyati - anena cittena kathamamī sattvā evamudārasya dharmasya lābhinaḥ syuriti, teṣāmapi nāsti puṇyaparyantaḥ //
tataḥ khalu bhagavānāyuṣmantaṃ mahākāśyapamāmantrayate sma āyuṣmantaṃ cānandaṃ maitreyaṃ ca bodhisattvaṃ mahāsattvam - imāmahaṃ mārṣā asaṃkhyeyakalpakoṭinayutaśatasahasrasamudānītāmanuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ yuṣmākaṃ haste paridāmyanuparindāmi paramayā parindanayā, svayaṃ caivamimaṃ dharmaparyāyaṃ dhārayata, parebhyaśca vistareṇa saṃprakāśayata //
ityuktvā ca bhagavānasyaiva dharmaparyāyasya bhūyasyā mātrayānuparindanārthaṃ tasyāṃ velāyāmimāṃ gāthāmabhāṣata -
sattvā dṛṣṭā ye mayā buddhadṛṣṭyā syuste 'rhantaḥ śariputreṇa tulyāḥ /
tāṃścetkaścitpūjayetkalpakoṭī tulyāṃ gaṅgāvālikābhiyathaiva

27.2

pratyekabuddhāya tu yaśca pūjāṃ kuyādahorātramapi prahṛṣṭaḥ /
mālyaiḥ prakāraiśca tathāparaiśca tasmādayaṃ puṇyakṛto viśiṣyate

27.3

syuḥ sarvasattvā yadi pratyayairjinā tāṃ pūjayetkaścidihāpramattaḥ /
puṣpaiśca gandhaiśca vilepanaiśca kalpānanekāṃ satataṃ hi tatparam

27.4

ekasya yaścaiva tathāgatasya kuryātpraṇāmaṃ api caikaśo 'pi /
prasannācitto 'tha vadennamo 'rhate tasmādidaṃ śreṣṭhataraṃ ca puṇyam

27.5

buddhā bhaveyuryadi sarvasattvā tāṃ pūjayedyaśca yathaiva pūrvam /
divyaiśca puṣpairatha mānurṣairvaraiḥ kalpānanekāṃ bahubhiḥ prakāraiḥ

27.6

yaścaiva saddharmavilopakātle tyaktvā svakāye ca tathaiva jīvitam /
vadyādahorātramidaṃ hi sūtraṃ viśiṣyate puṇyamidaṃ hi tasmāt

27.7

yasyepsitaṃ pūjayituṃ vināyakāṃ pratyekabuddhāṃśca tathaiva śrāvakāṃ /
dṛḍhaṃ samutpādya sa bodhicitta idaṃ sadā sūtravaraṃ dadhātu

27.8

rājā hyayaṃ sarvasubhāṣitānāṃ yo 'bhyudgataḥ sarvatathāgatānām /
gṛhe sthitastasya tathāgataḥ sadā tiṣṭhedidaṃ yatra hi sūtraratnam

27.9

pratibhāṃ sa prāpnoti śubhāmanantāṃ ekaṃ padaṃ vakṣyati kalpakoṭī /
na vyañjanā bhraśyati nāpi cārthā dadyācca yaḥ sūtramida parebhyaḥ

27.10

anuttaro 'sau naranāyakānāṃ sattvo na kaścitsadṛśo 'sya vidyate /
bhavetsamudreṇa samaśca so 'kṣayaḥ śrutvā hi yo dharmamimaṃ prapadyate

Original text: Lalitavistara · Edition: P.L. Vaidya, Darbhanga: The Mithila Institute, 1958 (Buddhist Sanskrit Texts, 1) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc