Lakshmi Tantra · Chapter 22
dvāviṃśo'dhyāyaḥ - 22
śakraḥ---
anādinidhane devi sarvajñe harivallabhe/
kathaṃ vai jñāpayenmantrāṃsteṣāṃ rūpaṃ ca kīdṛśam
samapradhānatā vaiṣāmuta jyeṣṭhakaniṣṭhatā/
etat pṛṣṭhā mayā brūhi namaste sarasīruhe
śrīḥ---
śṛṇu sarvamaśeṣeṇa mattastvaṃ pākaśāsana/
yathāsmi mantrarūpāhaṃ yathā ca jñāpayāmi tān
3. jñāpayāmīti/ ācāryarūpeṇa bodhayāmītyarthaḥ/
paraṃ brahma paraṃ dhāma ṣāḍguṇyamamalojjvalam/
deśakālānavacchinnamanākāramanūpamam
4. anūpamamiti/ anupamamityarthaḥ/
ahamityeva tadbrahma svātmasaṃbodhi nirguṇam/
anādinidhanaṃ divyaṃ lakṣmīnārāyaṇaṃ mahat
5. nirguṇam; sattvādiprākṛtaguṇahīnam/
cidānandarasaṃ divyamakhaṇḍamajarāmaram/
anunmiṣadbhavadbhāvaṃ grāhyagrāhakavarjitam
6. anunmiṣadityādi/ śāntaparāvasthāyāṃ bhavadbhāvarūponmeṣarahitamityarthaḥ/ tathā grāhyetyādikamapi bhāvyam/
stimitaṃ tat paraṃ brahma tasya stimitatāsmyaham/
tat kadācitparaṃ brahma bhavadbhāvavyavasthayā
unmiṣatyajahadrūpaṃ svecchayaiva kadācana/
sāhaṃ bhāvātmikāhaṃtā saṃpūjyā paramātmanaḥ
8. unmiṣati; prakāśata ityarthaḥ/ ajahadityādi/ svābhāvikaṃ nirvikāratvamajahadityarthaḥ/
udemi bhavato devādicchayaiva vivasvataḥ/
saṃbhṛtyākhilasaṃbhāramicchayaiva svanirmitam
9. vivasvataḥ; tejomayādbhagavata ityarthaḥ/
svabhittau likhitaṃ nītvā prabhavāmi ṣaḍadhvanā/
vārṇaḥ kalāmayaścaiva tāttviko māntrikastathā
pādiko bhauvanaścaiva ṣaḍadhvānaḥ prakīrtitāḥ/
paramaṃ yadahaṃtākhyaṃ saṃvidrūpamanāmayam
unmeṣaḥ prathamastasya varṇādhvā parikīrtitaḥ/
vyākṛtirdaśitā tasya pūrvaṃ te pākaśāsana
tadeva paramaṃ rūpaṃ mama saṃvinmayaṃ mahat/
vivartate'dhvabhāvena jñānādyena kalātmanā
jñānādīnāṃ kalānāṃ tu guṇānāṃ paramātmanaḥ/
purvaṃ te kathitā sūktiryāvanto yādṛśāśca te
adhvadvayamupādāya tadrūpaṃ mama cinmayam/
vāsudevādirūpeṇa vartate tattvavartmanā
15. adhvadvayam; varṇādhvānaṃ kalādhvānaṃ cetyarthaḥ/
vyūhāśca vibhavāścaiva yaccānyadbhagavanmayam/
tattvādhvano vivṛttiḥ sā kīrtitā paramātmanaḥ
16. anyat; vyūhāntarāṇi vibhavāntarāṇi cetyarthaḥ/
pūrvādhvadvayamādāya tadeva mama cinmayam/
rūpaṃ vivartate śaśvanmāntreṇa paramādhvanā
uttāraṇāya jīvānāṃ magnānāṃ bhavasāgare/
bhogāya bhavasaṃsthānāṃ vairāgyajananāya ca
18. mantrādhvaprayojanamāha---uttāraṇāyetyādinā/
ārādhanasya siddhyarthaṃ mānasālambanāya ca/
mantrādvā paramodāro mama cidrūpalakṣaṇaḥ
19. mānasālambanāyeti/ śubhāśrayarūpapradarśanena yogināṃ mānasasya dhyānālambanapradānāyetyarthaḥ/ etacca śrīviṣṇupurāṇe prapañcitam/
vāsudevādidevānāṃ mūrtibhāvaṃ vrajatyasau/
mantrāḥ sarve cidātmānaḥ sarvagāḥ sarvasādhakāḥ
20. atha prakṛtaṃ mantramahimānamāha---mantrā ityādinā/
trāyamāṇāśca mantāraṃ guptarūpāśca śāstrataḥ/
bhogāpavargadā hyete devadevasya śārṅgiṇaḥ
21. mahimavarṇanamukhena mantraśabdayaugikārthamāha---trāyamāṇāśceti/ mandhātoḥ traidhātośca vyutpanna iti bhāvaḥ/ vyutpattyantaramāha---gupteti/ "matri guptabhāṣaṇe" iti dhātuḥ/
rūpaṃ me bhagavanmantrā vijñeyā mūrtayo'malāḥ/
jāgratsvapnau suṣuptiśca turyaṃ ceti catuṣṭayam
jñeyaṃ padādhvano rūpaṃ jāgradbāhyendriyakramaḥ/
bāhyendriyāṇāṃ tamasābhibhūte vibhave sati
23. svapnāvasthāṃ nirūpayati---bāhyetyādinā/
antaḥkaraṇavṛttiryā saṃskārapariśeṣiṇī/
sā svapna iti vijñeyā tadabhāve suṣuptikā
24. tadabhāve; saṃskārābhāve/
tamasānabhibhūtasya sattvasthasya vipaścitaḥ/
bāhyāntaḥkaraṇasthāyā vṛtteruparame sati
śuddhasattvaprasādasya saṃtatisturyasaṃjñitā/
evaṃ caturvidhe mārge nirdiṣṭe'smin padābhidhe
turyavarjaṃ suṣuptyādiraśuddhāṃ bhajate gatim/
māyādikṣitiparyantā yoktā bhuvanapaddhatiḥ
27. bhuvanādvānaṃ nirūpayati---māyādīti/
bhuvanādhvā sa vijñeyo hyaśuddho malapaṅkilaḥ/
prakrīḍayanti mantrāste śaśvadrāgaparaṃ naram
tattadbhogendrajālāni darśayanto vimohitam/
guruṇā sadayaṃ samyagvīkṣitaṃ karuṇādṛśā
uttārayanti vairāgyaṃ janayantaḥ pade pade/
tataḥ śuddhamayān mārgān prāpayantaḥ śanaiḥ śanaiḥ
30. pade pade; jāgradādika ityarthaḥ/
śabdabrahmaṇi niṣṇātaṃ prāpayeyuḥ parāṃ śriyam/
evaṃvidhā mahātmāno mantrāḥ paramapāvanāḥ
31. śabdabrahmaṇi; mantreṣvityarthaḥ/
trividhāste tu vijñeyā adhamā madhyamāḥ pare/
bhavopakaraṇānāṃ ye devānāṃ mūrtitāṃ gatāḥ
32. pare iti/ uttamā ityarthaḥ/ bhavopakaraṇāni; sargopakaraṇabhūtāni/
antavatphaladā mantrāste jñeyā adhamā budhaiḥ/
mantrāvibhavadevānāṃ saśaktīnāṃ tu mūrtayaḥ
te jñeyā madhyamā mantrā uttamā vyūhamūrtayaḥ/
ye tu brahmāvagāhante lakṣmīnārāyaṇātmakam
bhavadbhāvavyavasthānāste mantrā uttamottamāḥ/
evaṃ ca jyaiṣṭhyakāniṣṭhyaṃ vijñeyaṃ mantrakovidaiḥ
uttamāḥ pañcarātrasthā madhyamāstu trayīmayāḥ/
tantrāntarasthā vijñeyā adhamāḥ śāsracakṣuṣā
36. pañcarātrasthā iti/ ananyaparasāttvikatamabhāgavatoddeśapravṛttatvāt teṣāmuttamatvam/ trayīmayā iti/ traiguṇyaviṣayatvātteṣāṃ madhyamatvam/
kalāṅgā uttamā jñeyā anyāṅgā madhyamāḥ smṛtāḥ/
anaṅgā adhamā mantrā bhūyaḥ śṛṇu sureśvara
37. kalāḥ ; jñānādayaḥ/
bījapiṇḍādisaṃyuktā uttamāḥ parikīrtitāḥ/
bījādyanyatamāntaḥsthā mantrā madhyamasaṃjñitāḥ
abījādiyutā jñeyā mantrā adhamasaṃjñitāḥ/
evaṃ mantravidhā jñātvā hyācāryaḥ śāsralocanaḥ/
yathāsvarūpataḥ śiṣyān jñāpayedarthito manūn
iti śrīpāñcarātrasāre lakṣmītantre ṣaḍadhvamantrasvarūpakathanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ
********iti dvāviṃśo'dhyāyaḥ********
Original text: lakṣmītantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0