Lakshmi Tantra · Chapter 14

caturdaśo'dhyāyaḥ - 14
śrīḥ---
jñānasvarūpo bhagavān deśakālādyabheditaḥ/
vāsudevaḥ paraṃ brahma guṇaśūnyaṃ nirañjanam

sukhaṃ sadaikarūpaṃ tu ṣāḍ‌guṇyamajarāmaram/
tasyāhaṃ paramā śaktirahaṃtā śāśvatī dhruvā

vyāpāraśaktireṣā me sisṛkṣālakṣaṇā bhavet/
ayutāyutakoṭyoghakoṭikoṭyayutāṃśataḥ

sāhaṃ sṛjāmi svācchandyād dvidhā bhedamupeyuṣī/
cetyacetanabhāvena cicchaktiścetano'nayoḥ

cetyacetanatāṃ prāptā saṃvideva madātmikā/
saṃvideva hi me rūpaṃsvacchasvacchandanirbharā

sā tvikṣurasavadyogāt styānatāṃ pratipadyate/
ato nirūpyamāṇaṃ taccetyaṃ cittvamupeṣyati

yathā hi vahninā līḍhamindhanaṃ tanmayaṃ bhavet/
evaṃ citā samālīḍhaṃ cetyaṃ cinmayatāṃ vrajet

nīle pīte sukhe duḥkhe citsvarūpamakhaṇḍitam/
viśinaṣṭi vikalpastaccitrayopādhisaṃpadā

vikalpo'pi hi madrūpaṃ svācchandyādeva nirmitam/
cetyaṃ vikalpyate yena bahirantarvyavasthayā

na bahirnaiva cāntastaccidrūpaṃ mama tat param/
vedyavedakarūpeṇa bhedyate me svayaṃtayā

yadvikalpairanākrāntaṃ yacchabdairakadarthitam/
yadupādhibhiramlānaṃ rūpaṃ taccetyatāṃ gatam

dūrāpāstavikalpena cetasā yatra bhūyate/
madhyamāṃ vṛttimāsthāya cetyaṃ saṃvittayā tadā

yathā cakṣusthitaṃ rūpaṃ bāhye svaṃ rūpamīkṣyate/
tathā jñānasthitaṃ rūpaṃ jñeye svaṃ rūpamīkṣyate

yathā vahnisamāviṣṭaṃ kāṣṭhaṃ tadrūpamīkṣyate/
tathā saṃvitsamāviṣṭaṃ cetyaṃ saṃvittayekṣyate

vedyaṃ vedanatāṃ nītvā yadā vettrā nirūpyate/
tadāvittimayī sāhaṃ pratyakṣā sphuṭabhāsinī

ahaṃtaiva hi cittatvaṃ vedyādbhinnaṃ svalakṣaṇam/
sā cāhameva tenāhaṃ sarvataḥ śuddhacinmayī

saṃplutedaṃpadadvīpe prāptaikadhye cidambudhau/
majjatāṃ caiva cetyānāmasmi hastāvalambanam

maddhyānāmṛtaniṣyandakṣālitāśeṣavāsanāḥ/
māmevātmani pasyanti cetyaughagrasanīṃ citam

mama cittaikarūpāyā vedyavedakatāṃ janāḥ/
avidyayaiva manyante matsaṃkalpitayā purā

na śāntā noditā nāpi madyamāhaṃ svarūpataḥ/
madvivekajuṣāmevaṃ prakāśe jāgarāsvapi

parityaktavibhāgena nistaraṅgeṇa cetasā/
jñāye vikalpyamānā tu pratyakṣāpyasmi vismṛtā

puraḥ sthito yathā bhāvaścetaso'nyābhilāṣiṇaḥ/
na bhāsate tathaivāhaṃ na bhāse vāsanājuṣām

bubhutsāvān yathā vṛttīrnirudhyānyatra cetasā/
pratyakṣamīkṣate vastu tathā māṃ śuddhasaṃvidam

sadaivāpratibaddhāyā bhāntyā eva vapurmama/
pratyakṣaṃ cetyasaṃcārakāle'pi vimalātmanām

yathā jātyā sitaṃ vasraṃ raktaṃ rāgeṇa kenacit/
punaḥ svavarṇamaprāpya naiva rāgāntaraṃ śrayet

nīlādyevaṃ vidan pītaṃ madhye śuddhacidātmani/
mayi cennaiva viśrāntaḥ pītaṃ vidyātkathaṃ nvayam

tathaivoccārayan vākyaṃ varṇādvarṇaṃ kathaṃ vrajet/
yadi madhye na viśrānto mayi śuddhacidātmani

evaṃ śuddhā svatantrāpi yadākāroparāgiṇī/
tattyāgāparasaṃcārā madhye śuddhaiva bhāmyaham

dakṣiṇetarasaṃcāranirodhānmadhyamāśritaḥ/
agnīṣomendhano bhāvaḥ prakāśayati me padam

dhiyā dhyeyamanālambya viṣayaṃ cāspṛśan bahiḥ/
yadantarā vedayate tanme rūpamanākulam

anuvṛttā tu yā samyak tejasyapi tamasyapi/
bhāti bhāve'pyabhāve'pi sā me tanurakarburā

nivṛttaviṣayecchasya madbhaktyullasitātmanaḥ/
āntaraṃ yadanālambamahaṃtvaṃ tadvapurmama

tadevābhyasyamānānāṃ dehaprāṇādyagocaram/
vivekināmahaṃrūpaṃ madbhāvenāvatiṣṭhate

tatastejo yathaivārkaṃ vyajyate na tu janyate/
bhāvaiścidrūpamapyevaṃ vyaktaṃ naiva ca janyate

bhāvairvinā yathā bhānuḥ samudeti nabhaḥsthale/
vedyairvinaiva me rūpamevaṃ pradyotate svayam

atyantācchasvabhāvatvāt sphaṭikādiryathā maṇiḥ/
uparakto japādyaistu svena rūpeṇa nekṣyate

matsaṃkalpasamudriktaiścetyaiḥ svacchāhamapyatha/
pṛthagjanairna lakṣyāsmi naivāhaṃ nāsmi tāvatā

kuṇḍalāderyathā bhinnā na lakṣyā kanakasthitiḥ/
na ca śakyā vinirdeṣṭuṃ tathāpyastyeva sā dhruvam

evaṃ nityā viśuddhā ca sukhaduḥkhādyabheditā/
svasaṃvedanasaṃvedyā mama saṃvinmayī sthitiḥ

vijñātari tathā jñāne jñeye jānātinānvayaḥ/
yo'yaṃ madanvayaḥ so'yaṃ pratyayārthāviśeṣitaḥ

deśakālakriyākārāḥ prasiddhā bhedahetavaḥ/
tān bhedayati yā saṃvittasyā bhedaḥ kuto bhavet

cetyabhedo hi yaḥ kālo bhūtāditritayātmakaḥ/
saṃvinmahodadhau so'pi vilīnastanmayo bhavet

yadā hi vartamānāyāṃ mayi bhūtabhaviṣyatī/
pratikṣipte tadā ceyaṃ naiva syādvartamānatā

ādhāro'hamaśeṣāṇāṃ naivādheyāsmi kenacit/
deśo'pyādhārataḥ klaptastato me naiva vidyate

kāpyavasthā na me sāsti yasyāṃ saṃvinna vartate/
tena māṃ ciddhanāmekāṃ sarvākārāmupāsate

kālo deśastathākāraḥ kriyā kartā ca karma ca/
karaṇaṃ saṃpradānaṃ ca bhavedyacca tataḥ phalam

bhogo bhoktā ca tatsarvaṃ vilīnaṃ saṃvidātmani/
devā daityāstathā nāgā gandhravā rakṣasāṃ gaṇāḥ

vidyādharāḥ piśācāśca bhūtāśceti gaṇāṣṭakam/
manujā bahudhātmāno varṇakarmādibheditāḥ

paśavo'tha mṛgāścaiba pakṣiṇaśca sarīsṛpāḥ/
sthāvarāśca tathaivānye kapūyacaraṇātmakāḥ

svargasthā narakasthāśca lokāścaiva caturdaśa/
sarid‌dvīpasamudrāśca vividhā hyaṇḍapaddhatiḥ

uccāvacāni tattvāni vividhāḥ śabdarāśayaḥ/
bhogyaṃ bhogopakaraṇaṃ bhogasthānaṃ ca yat smṛtam

kośāḥ ṣaṭ‌ kośajāścaiva cetanācetanātmakāḥ/
śuddhāśuddhamayau bhāvau puruṣārthaścaturvidhaḥ

sarvaṃ prakṛtibhirnaddhaṃ kālena kalitaṃ tathā/
ityetatsakalaṃ vastu bhāvābhāvasvarūpakam

amanmayaṃ manmayaṃ ca mayi līnamavasthitam/
sarvātmanā sadaivāhaṃ svacchasvacchandacinmayī

lakṣyā sukhamayī śāntā bhāve bhāve vipaścitā/
evaṃ vyavasthitāyā me tirobhāvābhidhānayā

baddhā śaktyā tu cicchaktiḥ svato māṃ naiva vindati/
yadā nirvidyate sāsau madanugrahabindunā

upāyairmāṃ tadārādhya jīvaścicchaktisaṃjñakaḥ/
saṃkṣiṇvan nikhilānkleśānvidhūnvanvāsanārajaḥ

saṃprāpya jñānasadbhāvaṃ yogakṣapitabandhanaḥ/
māmeva paramānandamayīṃ lakṣmīṃ sa vindati

iti śrīpāñcarātrasāre lakṣmītantre lakṣmīsvarūpaprakāśo nāma caturdaśo'dhyāyaḥ
********iti caturdaśo'dhyāyaḥ********