Kuṭṭanīmata · Verses 781-800

yasya na jātirnātmā nārthajñānaṃ na mānase praśamaḥ /
bhavasi bhavasāra na tvaṃ tenādvayavādināsadṛśaḥ

tatrāpi vṛddhiyogastasminnapi puruṣaguṇagaṇakhyātiḥ /
paribhāṣā tatrāpi vyākaraṇānnātiricyase tena

nirvyājastavano 'pi tyaktākṣepo 'pi nirupamāno 'pi /
sadrūpakajātiguṇairnātha tvaṃ gāmalaṅkuruṣe

anyaiva varṇanaiṣā bhavatsu lokottarā sthitā kāpi /
vāmo yathaiva śatruṣu mitreṣu tathaiva vāmo 'si

pūjayasi yena gurujanamabhinandasi yena sādhucaritāni /
prīṇayasi yena viprānnṛpanandana tena vṛṣalastvam

dainyamidaṃ yacchlāghā kriyate tava rakṣasāpi na samasya /
na sa haṭhamakarodyoṣiti bhavāṃstu bhuṅkte prasahya ripulakṣmīm

rāmaṇikācāṭupadastavanaṃ yallābhaheturasmākam /
tatpatati te svarūpe yāmi namaḥ santu saukhyāni

śrutvānantaramavadadbandinamabhinandya sādhuvādena /
āssva kimākulatā te yāsyasi tuṣṭo mayā prahitaḥ

punarapi paṭha tadyugalaṃ gītikayoryattvayā purā paṭhitam /
kakṣāntaritena mama sthitasya kulaputrikāvāse

tvayi vadati sādhuvādaṃ vāgiyamunmudritā budhasamāje /
abhidhāyeti papāṭha tristhānaviśuddhanādena

ekā khaṇḍanakupitā virasānyā praṇayabhaṅgavailakṣyāt /
kā cinnikaṭatarāsanamaprāpya bibharti hṛdayanirvedam

anyā kalahāntaritā navapariṇayalajjayāparā vihatā /
ramaṇīgaṇamadhyagataḥ smarāturaḥ kiṃ karotu bahujāniḥ

abhyupagamāvabodhakamastakacalanaṃ vidhāya vikṛtabhrūḥ /
nṛttācāryamavādīdetasmin kiṃ susaṃgītam

sa uvāca tato vaṇijo netāro yatra yatra pātrāṇi /
śāṭhyāyatanaṃ dāsyastatra kutaḥ sauṣṭhavaṃ nāṭye

kā cidbalinākrāntā kā cinna jahāti kāminaṃ ruciram /
anyā pānakagoṣṭhyāṃ nayati dinaṃ prītakaiḥ sārdham

notsṛjati satatamekā puruṣāgamanāśayā gṛhadvāram /
śūlāpālaḥ kathayati labdhotkoco rajasvalāmaparām

raṅgagatāpi kṣudrā śṛṇoti yadi paricitaṃ gṛhāyātam /
uddiśya vārikāryaṃ vrajati tataḥ prakṛtamutsṛjya

ā tāruṇyodbhedātkānte dṛṣṭiryayābhyastā /
sāmājikamadhyasthā sā kathamanyāsu yāti parabhāgam

cetovaśitā sattvaṃ sattve sati cārutā prayogasya /
na bhavati sā veśyānāṃ madyāmiṣapuruṣanihitahṛdayānām

vayamapi devaniketanamanaṅgaharṣe gate tridaśalokam /
āśritavanto 'gatyā tīrthasthānoparodhena