Kularnava Tantra · Chapter p1
// śrīḥ //
kulārṇavatantram
atha prathamollāsaḥ
kailāsaśikharāsīnaṃ devadevaṃ jagadgurum /
papraccheśaṃ parānandaṃ pārvatī parameśvaram
śrīdevyuvāca
bhagavan devadeveśa pañcakratuvidhāyaka /
sarvajña bhaktisulabha śaraṇāgatavatsala
kuleśa parameśāna karuṇāmṛtavāridhe /
asāre ghorasaṃsāre sarvaduḥkhamalīmasāḥ
nānāvidhaśarīrasthā anantā jīvarāśayaḥ /
jāyante ca mirayante ca teṣāṃ mokṣo na vidyate
sadā duḥkhāturā deva na sukhī vidyate kvacit /
kenopāyena deveśa mucyate vada me prabho
śrīīśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa saṃsārād mucyate naraḥ
asti deviṃ parabrahmasvarūpo niṣkalaḥ śivaḥ /
sarvajñaḥ sarvakarttā ca sarveśo nirmalo'dvayaḥ
svayaṃ jyotiranādyanto nivīkāraḥ parāt paraḥ /
nirguṇaḥ saccidānandastadaṃśā jīvasaṃjñakāḥ
anādyavidyopahitā yathāgnau visphuliṅgakāḥ /
garbhādyupādhisaṃbhinnāḥ karmabhiḥ karaṇādibhiḥ
sarvaduḥkhapradaiḥ svīyapuṇyapāpainīyantritāḥ /
tattajjātiyutaṃ deham āyurbhogañca karmajam
pratijanma prapadyante mānuṣā mūḍhacetasaḥ /
sūkṣmaliṅgaśarīrantadāmokṣādakṣayaṃ priye
sthāvarāḥ krimayaścābjāḥ pakṣiṇaḥ paśavo narāḥ/
dhāmīkāstridaśāstadvanmokṣiṇaśca yathākramam
catuvīdhaśarīrāṇi dhṛtvā dhṛtvā sahasraśaḥ /
sukṛtānmānavo bhūtvā jñānī cenmokṣamāpnuyāt
caturaśītilakṣeṣu śarīreṣu śarīriṇām /
na mānuṣyaṃ vinā yatra tattvajñānaṃ tu labhyate
atra janmasahasreṣu sahasrairapi pārvati /
kadācillabhate janturmānuṣyaṃ puṇyasañcayāt
sopānabhūtaṃ mokṣasya mānuṣyaṃ prāpya durlabham /
yastārayati nātmānaṃ tasmāt pāpataro'tra kaḥ
tataścāpyuttamaṃ janma labdhvā cendriyasauṣṭhavam /
na vettyātmahitaṃ yastu sa bhavet ātmaghātakaḥ
vinā dehena kasyāpi puruṣārtho na vidyate /
tasmāddehadhanaṃ prāpya puṇyakarmāṇi sādhayet
rakṣet sarvātmanātmānam ātmā sarvasya bhājanam /
rakṣaṇe yatnamātiṣṭhet yāvattattvaṃ na paśyati
punargrāmāḥ punaḥ kṣetraṃ punavīttaṃ punargṛham /
punaḥ śubhāśubhaṃ karma na śarīraṃ punaḥ punaḥ
śarīrarakṣaṇāyāsaḥ kriyate sarvadā janaiḥ /
nahīcchanti tanutyāgamapi kuṣṭhādirogataḥ
tadgopitaṃ syād yatnena dharmo jñānārthameva ca /
jñānañca dhyānayogārthaṃ so'cirāt parimucyate
ātmaiva yadi nātmānamahitebhyo nivārayet /
ko'nyo hitakarastasmādātmānaṃ tārayiṣyati
ihaiva narakavyādheścikitsāṃ na karoti yaḥ /
gatvā nirauṣadhaṃ sthānaṃ vyādhisthaḥ kiṃ kariṣyati
sudīpta bhavane ko vā kūpaṃ khanati durmatiḥ /
yāvattiṣṭhati deho'yaṃ tāvattattvaṃ samabhyaset
vyāghrīvāste jarā cāyuryāti bhinnaghaṭāmbuvat /
nighnanti ripuvadrogāstasmācchreyaḥ samācaret
yāvannāśrayate duḥkhaṃ yāvannāyānti cāpadaḥ /
yāvannendriyavaikalyaṃ tāvacchreyaḥ samācaret
kālo na jñāyate nānākāryaiḥ saṃsārasambhavaiḥ /
sukhaduḥkharato janturna vetti hitamātmanaḥ
jaḍānārttānmṛtānāpadgatān dṛṣṭvā'tiduḥkhitān /
loko mohasurāṃ pītvā na vibheti kadācana
sampadaḥ svapnasaṅkāśā yauvanaṃ kusumopamam /
taḍiccañcalamāyuśca kasya syājjagato dhṛtiḥ
śataṃ jīvitamatyalpaṃ nidrā syādarddhahāriṇī /
bālyarogajarāduḥkhairarddhaṃ tadapi niṣphalam
prārabdhavye nirudyogo jāgarttavye suṣuptakaḥ /
viśvastavyo bhayasthāne ghātakaiḥ kiṃ na hanyate
toyaphenasame dehe jīve śakunivat sthite /
anitye'priyasaṃsāre kathaṃ tiṣṭhanti nirbhayāḥ
ahite hitabuddhiḥ syādadhruve dhruvacintakaḥ /
anarthaṃ cārthavijñānī svamṛtyuṃ yo na vetti ca
paśyannapi na paśyet sa śṛṇvannapi na budhyati /
paṭhannapi na jānāti tava māyāvimohitaḥ
sannimajjajjagadidaṃ gambhīre kālasāgare /
mṛtyurogajarāgrāhe na kiñcidapi budhyati
pratikṣaṇamayaṃ kāyo jīryamāṇo na lakṣyate /
āmakumbha ivāmbhaḥstho viśīrṇo naiva bhāvyate
yujyate veṣṭanaṃ vāyorākāśasya ca khaṇḍanam /
grathanañca taraṅgāṇāmāsthā nāyuṣi yujyate
pṛthivī dahyate yena meruścāpi viśīryate /
śuṣyate sāgarajalaṃ śarīre devi kā kathā
apatyaṃ me kalatraṃ me dhanaṃ me bāndhavaśca me /
lapantamiti marttyaṃ hi hanti kālavṛko balāt
idaṃ kṛtamidaṃ kāryamidamanyat kṛtākṛtam /
evamīhāsamāyuktaṃ mṛtyuratti janaṃ priye
śvaḥkāryamadya karttavyaṃ pūrvāhṇe cāparāhnikam /
na hi pratīkṣate mṛtyuḥ kṛtaṃ vā'sya na vā kṛtam
jarādaśītapanthānaṃ pracaṇḍavyādhisainikam /
mṛtyuśatrumabhijño'si āyāntaṃ kiṃ na paśyasi
āśā sūcīvinibhīnnaṃ siktaṃ viṣayasapīṣā /
rāgadveṣānale pakvaṃ mṛtyuraśnāti mānavam
bālāṃśca yauvanasthāṃśca vṛddhān garbhagatānapi /
sarvāṃśca hiṃsate mṛtyurevambhūtamidaṃ jagat
brahmāviṣṇumaheśādidevatā bhūtajātayaḥ /
nāśamevānudhāvanti tasmācchreyaḥ samācaret
svasvavarṇāśramācāralaṅghanād duṣpratigrahāt /
parastrīdhanalobhācca nṝṇāmāyuḥkṣayo bhavet
vedaśāstrādyanabhyāsāttathaiva gurvanarcanāt /
nṝṇāmāyuḥkṣayo bhūyādindriyāṇāmanigrahāt
vyādhirādhivīṣaṃ śastraṃ nā sarpaḥ paśavo mṛgāḥ /
maraṇaṃ yena nidrdaṣṭaṃ tena gacchanti jantavaḥ
jīvastṛṇajalaukeva dehāddehāntaraṃ vrajet /
samprāpya paramaṃśena dehaṃ tyajati pūrvajam
bālyayauvanavṛddhatvaṃ yathā dehāntarādikam /
tathā dehāntaraprāptirgṛhādgṛhamivāgataḥ
janāḥ kṛtveha karmāṇi sukhaduḥkhāni bhuñjate /
paratrājñānino devi yāntyāyānti punaḥ punaḥ
iha yat kriyate karma tat paratropabhujyate /
siktamūlasya vṛkṣasya phalaṃ śākhāsu dṛśyate
dāridryaduḥkharogāśca bandhanavyasanāni ca /
ātmāparādhavṛkṣasya phalānyetāni dehinām
niḥsaṅga eva mokṣaḥ syāddoṣāḥ sarve ca saṅgajāḥ /
tasmāt saṅgaṃ parityajya tattvaniṣṭhaḥ sukhī bhavet /
saṅgācca calate jñānī cāvaśyaṃ kimutālpavit
saṅgaḥ sarvātmanā tyājyaḥ sa cettyaktuṃ na śakyate /
sadbhaḥ saha sa karttavyaḥ satāṃ saṅgo hi bheṣajam
satsaṅgaśca vivekaśca nirmalaṃ nayanadvayam /
yasya nāsti naraḥ so'ndhaḥ kathaṃ na syādamārgagaḥ
yāvataḥ kurute jantuḥ sambandhānmanasaḥ priyān /
tāvanto'sya viśantyete hṛdaye śokaśaṅkavaḥ
svadehamapi jīvo'yaṃ tyaktvā yāti kuleśvari /
strīmātṛpitṛputrādisambandhaḥ kena hetunā
duḥkhamūlo hi saṃsāraḥ sa yasyāsti sa duḥkhitaḥ/
tasya tyāgaḥ kṛto yena sa sukhī nāparaḥ priye
prabhavaṃ sarvaduḥkhānāmāśrayaṃ sakalāpadām /
ālayaṃ sarvapāpānāṃ saṃsāraṃ varjayet priye
abandhabandhanaṃ ghoraṃ miśrīkṛtamahāviṣam /
aśastrakhaṇḍanaṃ devi saṃsārāsaktacetasām
ādimadhyāvasāneṣu sarvaṃ duḥkhamidaṃ yataḥ /
tasmāt santyajya saṃsāraṃ tattvaniṣṭhaḥ sukhī bhavet
lauhadārumayaiḥ pāśairdṛḍhabandho'pi mucyate /
strīdhanādiṣu saṃsakto mucyate na kadācana
kuṭumbacintāyuktasya śrutaśīlādayo guṇāḥ /
apakvakumbhajalavat naśyantyaṅgena kevalam
vañcitāśeṣacittaistainītyaṃ loko vināśitaḥ /
hā hanta viṣayāhārairdehasthendriyataskaraiḥ
māṃsalubdho yathā matsyo lauhaśaṃkuṃ na paśyati /
sukhalubdhastathā dehī yamabādhāṃ na paśyati
hitāhitaṃ nā jānanto nityamunmārgagāminaḥ /
kukṣipūraṇaniṣṭhā ye te'budhā nārakāḥ priye
nidrādimaithunāhārāḥ sarveṣāṃ prāṇināṃ samāḥ /
jñānavān mānavaḥ prokto jñānahīnaḥ paśuḥ priye
prabhāte malamūtrābhyāṃ kṣuttṛḍbhyāṃ madhyage ravau /
rātrau madananidrābhyāṃ bādhyante mānavāḥ priye
svadehadharmadārādiniratāḥ sarvajantavaḥ /
jāyante ca mirayante ca hā hantājñānamohitāḥ
svasvavarṇāśramācāraniratāḥ sarvamānavāḥ /
na jānanti paraṃ tattvaṃ mūḍhā naśyanti pārvati
kriyāyāsaparāḥ kecit kratucaryādi saṃyutāḥ /
ajñānasaṃyutātmānaḥ sañcaranti pratārakāḥ
nāmamātreṇa santuṣṭāḥ karmakāṇḍaratā narāḥ /
mantroccāraṇahomādyairbhrāmitāḥ kratuvistaraiḥ
ekabhaktopavāsādyainīyamaiḥ kāyaśoṣaṇaiḥ /
mūḍhaḥ parokṣamicchanti tava māyāvimohitāḥ
dehadaṇḍanamātreṇa kā muktiravivekinām /
valmīkatāḍanāddevi mṛtaḥ kinnu mahoragaḥ
dhanāhārārjane yuktā dāmbhikā veṣadhāriṇaḥ /
bhramanti jñānivalloke bhrāmayanti janānapi
sāṃsārikasukhāsaktaṃ brahmajño'smīti vādinam /
karmabrahmobhayabhraṣṭaṃ taṃ tyajedantyajaṃ yathā
gṛhāraṇyasamā loke gatavrīḍā digambarāḥ /
caranti gardabhādyāśca yoginaste bhavanti kim
mṛdbhasmamrakṣaṇād devi muktāḥ syuryadi mānavāḥ /
mṛdbhasmavāsino grāmyāḥ kiṃ te muktā bhavanti hi
tṛṇaparṇodakāhārāḥ satataṃ vanavāsinaḥ /
hiraṇādimṛgā devi yoginaste bhavanti kim
ājanmamaraṇāntañca gaṅgāditaṭinīsthitāḥ /
maṇḍūkamatsyapramukhā vratinaste bhavanti kim
vadanti hṛdayānandaṃ paṭhanti śukasārikāḥ /
janānāṃ purato devi vibudhāḥ kiṃ bhavanti hi
pārāvatāḥ śilāhārāḥ parameśvari cātakāḥ /
na pibanti mahītoyaṃ yoginaste bhavanti kim
śītavātātapasahā bhakṣyābhakṣyasamāḥ priye /
tiṣṭhanti śūkarādyāśca yoginaste bhavanti kim
tasmādityādikaṃ karma lokavañcanakārakam /
mokṣasya kāraṇaṃ sākṣāttattvajñānaṃ kuleśvari
ṣaḍdarśanamahākūpe patitāḥ paśavaḥ priye /
paramārthaṃ na jānanti paśupāśāniyantritāḥ
vedaśāstrārṇave ghore tāḍyamānā itastataḥ /
kālomīgrāhagrastāśca tiṣṭhanti hi kutākīkāḥ
vedāgamapurāṇajñaḥ paramārthaṃ na vetti yaḥ /
viḍambakasya tasyāpi tat sarvaṃ kākabhāṣitam
idaṃ jñānamidaṃ jñeyamiti cintāsamākulāḥ /
paṭhantyahanīśaṃ devi paratattvaparāṅmukhaḥ
vākyacchandonibandhena kāvyālaṅkāraśobhinā /
cintayā duḥkhitā mūḍhāstiṣṭhanti vyākulendriyāḥ
anyathā paramaṃ tattvaṃ janāḥ kliśyanti cānyathā /
anyathā śāstrasadbhāvo vyākhyāṃ kurvanti cānyathā
kathayantyunmanībhāvaṃ svayaṃ nānubhavanti hi /
ahaṅkārahatāḥ kecidupadeśavivajītāḥ
paṭhanti vedaśāstrāṇi vivadanti parasparam /
na jānanti paraṃ tattvaṃ darvī pākarasaṃ yathā
śiro vahati puṣpāṇi gandhaṃ jānāti nāsikā /
paṭhanti vedaśāstrāṇi durlabho bhāvavedakaḥ
tattvamātmasthamajñāttvā mūḍhaḥ śāstreṣu muhyati /
gopaḥ kakṣagataṃ chāgaṃ kūpe paśyati durmatiḥ
saṃsāra mohanāśāya śābdabodho na hi kṣamaḥ /
na nivartteta timiraṃ kadāciddīpavārttayā
prajñāhīnasya paṭhanam andhasyādarśadarśanam /
devi prajñāvataḥ śāstraṃ tattvajñānasya kāraṇam
agrataḥ pṛṣṭhataḥ kecit pārśvayorapi kecana /
tattvamīdṛk tādṛgiti vivadanti parasparam /
sadvidyādānaśūrādyairguṇaivīkhyātamānavāḥ
pratyakṣagrahaṇaṃ nāsti vārttayā grahaṇaṃ kutaḥ /
evaṃ ye śāstrasammūḍhāste dūrasthā na saṃśayaḥ
idaṃ jñānamidaṃ jñeyaṃ sarvataḥ śrotumicchati /
devi varṣasahasrāyuḥ śāstrāntaṃ naiva gacchati
vedādyanekaśāstrāṇi svalpāyuvīghnakoṭayaḥ /
tasmāt sāraṃ vijānīyāt kṣīraṃ haṃsa ivāmbhasaḥ
abhyasya sarvaśāstrāṇi tattvaṃ jñātvā hi buddhimān /
palālamiva dhānyārthī sarvaśāstraṃ parityajet
yathāmṛtena tṛptasya nāhāreṇa prayojanam /
tattvajñasya tathā devi na śāstreṇa prayojanam
na vedādhyayanānmuktirna śāstrapaṭhanādapi /
jñānādeva hi muktiḥ syānnānyathā vīravandite
nāśramāḥ kāraṇaṃ mukterdarśanāni na kāraṇam /
tathaiva sarvaśāstrāṇi jñānameva hi kāraṇam
muktidā guruvāgekā vidyāḥ sarvā viḍambakāḥ /
kāṣṭhabhāraśramādasmādekaṃ sañjīvanaṃ param
advaitantu śivenoktaṃ kriyāyāsavivajītam /
guruvaktreṇa labhyeta nānyathāgamakoṭibhiḥ
āgamotthaṃ vivekotthaṃ dvidhā jñānaṃ pracakṣate /
śabdabrahmāgamamayaṃ paraṃ brahma vivekajam
advaitaṃ kecidicchanti dvaitamicchanti cāpare /
mama tattvaṃ ca jānanti dvaitādvaitavivajītam
dve pade bandhamokṣāya mameti nirmameti ca /
mameti bādhyate janturna mameti vimucyate
tat karma yanna bandhāya vidyā sā yā vimuktaye /
āyāsāyāparaṃ karma vidyānyā śilpanaipuṇam
yāvat kāmādi dīpyeta yāvat saṃsāravāsanā /
yāvadindriyacāpalyaṃ tāvattattvakathā kutaḥ
yāvat prayatnavego'sti yāvat saṅkalpakalpanā /
yāvanna manasaḥ sthairyaṃ tāvattattvakathā kutaḥ
yāvaddehābhimānaśca mamatā yāvadasti hi /
yāvanna gurukāruṇyaṃ tāvattattvakathā kutaḥ
tāvattapo vrataṃ tītharṃ japahomārccanādikam /
vedaśāstrāgamakathā yāvattattvaṃ na vindate
tasmāt sarvaprayatnena sarvāvasthāsu sarvadā /
tattvaniṣṭho bhaveddevi yadīcchenmokṣamātmanaḥ
dharmajñānasupuṣpasya svargaloka phalasya ca /
tāpatrayāttīsantaptaśchāyāṃ mokṣataroḥ śrayet
bahunātra kiṃmuktena rahasyaṃ śṛṇu pārvati /
kuladharmamṛte muktarnāsti satyaṃ na saṃśayaḥ
tasmādvadāmi tattvante vijñāya śrīgurormukhāt /
sukhena mucyate devi ghorasaṃsārabandhanāt
iti te kathitā kācijjīvajātisthitiḥ priye /
samāsena kuleśāni kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre jīva-
sthitikathanaṃ nāma prathamollāsaḥ
atha dvitīyollāsaḥ
śrīdevyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi sarvajīvadayānidhe /
kuladharmastvayā deva sūcito na prakāśitaḥ
tasya dharmasya māhātmyaṃ sarvadharmottamasya ca /
ūdrdhvāmnāyasya māhātmyaṃ tanmataṃ vada me prabho /
vada me parameśāna yadi te'sti kṛpā mayi
śrī īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa yoginīnāṃ priyo bhavet
brahmāviṣṇuguhādīnāṃ na mayā kathitaṃ purā /
kathayāmi tava snehāt śṛṇuṣvaikāgramānasā
pāramparyayakramāyātaṃ pañcavaktreṣu saṃsthitam /
akathyaṃ paramārthena tathāpi kathayāmi te
tvayāpi gopitavyaṃ hi na deyaṃ yasya kasyacit /
deyaṃ bhaktāya śiṣyāya anyathā patanaṃ bhavet
sarvebhyaścottamā vedā vedebhyo vaiṣṇavaṃ param /
vaiṣṇavāduttamaṃ śaivaṃ śaivāddakṣiṇamuttamam
dakṣiṇāduttamaṃ vāmaṃ vāmāt siddhāntamuttamam /
siddhāntāduttamaṃ kaulaṃ kaulāt parataraṃ na hi
guhyād guhyataraṃ devi sārāt sāraṃ parāt param /
sākṣāt śivapradaṃ devi karṇākaṇīgataṃ kulam
mathitvā jñānadaṇḍena vedāgamamahārṇavam /
sārajñena mayā devi kuladharmaḥ samuddhṛtaḥ
ekataḥ sakalā dharmā yajñatīrthavratādayaḥ /
ekataḥ kuladharmaśca tatra kaulo'dhikaḥ priye
praviśanti yathā nadyaḥ samudram ṛjuvakragāḥ /
tathaiva vividhā dharmāḥ praviṣṭāḥ kulameva hi
yathā hastipade līnaṃ sarvaprāṇīpadaṃ bhavet /
darśanāni ca sarvāṇi kula eva tathā priye
yadā jāmbunadānāñca sadṛśaṃ lauhamasti cet /
tadā ca kuladharmeṇa samayo'nyaḥ samo bhavet
yathāmarataraṅgiṇyā na samāḥ sakalāpagāḥ /
tathaiva samayāḥ sarve kuladharmeṇa no samāḥ
merusarṣapayoryadvat sūryakhadyotayoryathā /
tathānyasamayasyāpi kulasya mahadantaram
asti cettvatsamā nārī matsamaḥ puruṣo'sti cet /
kulena samadharmastu tathāpi na kadācana
kuladharmaṃ hi mohena yo'nyadharmeṇa durmatiḥ /
baddhaḥ saṃsārapāśena so'ntyajānāṃ priyo bhavet
yo vā kulādhikaṃ dharmamajñānādvadati priye /
brahmahatyādhikaṃ pāpaṃ sa prāpnoti na saṃśayaḥ
kuladharmapravahaṇaṃ samāruhya narottamaḥ /
svargādi dvīpāntaraṃ gatvā mokṣaratnaṃ samaśnute
darśaneṣu ca sarveṣu cirābhyāsena mānavāḥ /
mokṣaṃ labhante kaule tu sadya eva na saṃśayaḥ
bahunātra kimuktena śṛṇu matprāṇavallabhe /
na kaulasamadharmo'sti tvāṃ śape kulanāyike
yogī cennaiva bhogī syādbhogī cennaiva yogavit /
bhogayogātmakaṃ kaulaṃ tasmāt sarvādhikaṃ priye
bhogo yogāyate sākṣāt pātakaṃ sukṛtāyate /
mokṣāyate ca saṃsāraḥ kuladharme kuleśvari
brahmendrācyutarudrādidevatāmunipuṅgavāḥ /
kuladharmaparā devi mānuṣeṣu ca kā kathā
vihāya sarvadharmāṃśca nānāgurumatāni ca /
kulameva vijānīyādyadīcchet siddhimātmanaḥ
pūrvajanmakṛtābhyāsāt kulajñānaṃ prakāśate /
svapnotthita pratyayavadupadeśādikaṃ vinā
janmāntarasahasreṣu yā buddhivīhitā nṛṇām /
tāmeva labhate janturupadeśo nirarthakaḥ
śaivavaiṣṇavadaurgārkagāṇapatyendusambhavaiḥ /
mantraivīśuddhacittasya kulajñānaṃ prakāśate
sarvadharmāśca deveśi punarāvarttakāḥ smṛtāḥ /
kuladharmasthitā ye ca te sarve'pyanivarttakāḥ
purākṛtatapodānayajñatīrthajapavrataiḥ /
kṣīṇāṃhasāṃ nṛṇāṃ devi kulajñānaṃ prakāśate
tvamahaṃ devi kalyāṇi yasya tuṣṭāvubhāvapi /
devatāgurubhaktyā ca kulajñānaṃ prakāśate
śuddhacittasya śāntasya kamīṇo gurusevinaḥ /
atibhaktasya guhyasya kulajñānaṃ prakāśate
śrīgurau kulaśāstreṣu kaulikeṣu kulāśraye /
yasya bhaktirdṛḍhā tasya kulajñānaṃ prakāśate
śraddhā vinayaharṣādyaiḥ sadācāradṛḍhavrataiḥ /
gurvājñāpālakairdharmaiḥ kulajñānamavāpyate
anarhe kulavijñānaṃ na tiṣṭhati kadācana /
tasmāt parīkṣya vaktavyaṃ kulajñānaṃ mayoditam
na brūyāt kuladharmaṃ tamayogye kulaśāsanam /
ājñābhaṅgañca yaḥ kuryāddevatāśāpamāpnuyāt
ārādhya samayācāraṃ kulajñānaṃ vadedyadi /
sa guruścāpi śiṣyaśca yoginīnāṃ bhavet paśuḥ
bodhayitvā guruḥ śiṣyaṃ kulajñānaṃ prakāśayet /
labhete tāvubhau sākṣādyoginīvīramelanam
anāyāsena saṃsārasāgaraṃ yastitīrṣati /
kuladharmamimaṃ jñātvā mucyate nātra saṃśayaḥ
kuladharmamahāmārgagantā muktipurīṃ vrajet /
acirānnātra sandehastasmāt kaulaṃ samāśrayet
kulaśāstramanādṛtya paśuśāstrāṇi yo'bhyaset /
svagṛhe pāyasaṃ tyaktvā bhikṣāmaṭati pārvati
vihāya kuladharma yaḥ paradharmaparo bhavet /
karasthaṃ ratnamutsṛjya dūrasthaṃ kācamīhate
saṃtyajya kulamantrāṇi paśumantrāṇi yo japet /
sa dhānyarāśimutsṛjya pāṃsurāśiṃ jighṛkṣati
kulānvayaṃ samutsṛjya yo'nyamanvayamīkṣate /
taḍāgādiva tṛṣṇārtto mṛgatṛṣṇāṃ pradhāvati
yathendrājālajā māyāḥ kṣaṇameva sukhāvahāḥ /
śrīkaulādanyasamayāstādṛśāḥ kulanāyike
kuladharmamajānan yaḥ saṃsārānmokṣamicchati /
pārāvāramapāraṃ sa pāṇibhyāṃ tarttumicchati
yo vānyadarśanebhyaśca bhuktiṃ muktiñca kāṅkṣati /
svapnalabdhadhanenaiva dhanavān sa bhavettadā
śuktau rajatavibhrāntiryathā jāyeta pārvati /
tathānyasamayebhyaśca bhuktirmuktiḥ prakāśate
sarvakarmavihīno'pi varṇāśramavivajītaḥ /
kulaniṣṭhaḥ kuleśāni bhuktimuktyoḥ sa bhājanam
kulajñānavihīno'pi kulabhaktyāśrayo bhavet /
so'pi sadgatimāpnoti kimutāsya parāyaṇaḥ
kuladharmo hato hanti rakṣito rakṣati priye /
pūjitaḥ pūjayatyāśu tasmāttaṃ na parityajet
nindantu bāndhavāḥ sarve tyajantu strīsutādāyaḥ /
janā hasantu māṃ dṛṣṭvā rājāno daṇḍayantu vā
seve seve punaḥseve tvāmeva paradevate /
tvaddharma naiva muñcāmi manovākkāyakarmabhiḥ
evamāpadgatasyāpi yasya bhaktiḥ suniścalā /
sa tu sampūjyate devairamutra sa śivo bhavet
rogadāridryaduḥkhādyaiḥ pīḍito'pyaniśaṃ śive /
yastvāmupāste bhaktyā sa naraḥ sadgatimāpnuyāt
janāḥ stuvantu nindantu lakṣmīrgacchatu tiṣṭhatu /
mṛtiradya yugānte vā kulaṃ naiva parityajet
nāpi lobhānna ca krodhānna dveṣānna ca matsarāt /
na kāmanna bhayādvāpi kuladharmaṃ parityajet
yo janturnārcayettvāntu kuladharmasamāśritaḥ /
kliśyate jātamātreṇa bhūtāriṇātmaśatruṇā
pulākā iva dhānyeṣu pataṃgā iva jantuṣu /
budbudā iva toyeṣu ye kaulavimukhā hi te
taravo'pi hi jīvanti jīvanti mṛgapakṣiṇaḥ /
sa jīvati mano yasya kuladharme vyavasthitam
kuladharmavihīnasya dinānyāyānti yānti ca /
sa lohakārabhasrevaśvasannapi na jīvati
gacchatastiṣṭhato vāpi jāgrataḥ svapato'pi vā /
kuleśvari kulājñasya tat paśoriva jīvitam
vidvānapi ca mūrkho'sau dhāmīko vāpyadhāmīkaḥ /
vratastho'pyavratastho vā yaḥ kaulavimukho janaḥ
jātāsta eva jagati jantavaḥ sādhu jīvinaḥ /
kuladharmaparā devi śeṣāśca dvāragardabhāḥ
sa pumānucyate sadbhiḥ kuladharmaparāyaṇaḥ /
aparastu paraṃ satyamasthikūṭatvacāvṛtaḥ
caturvedī kulājñānī śvapacādadhamaḥ priye /
śvapaco'pi kulajñānī brāhmaṇādatiricyate
gurukāruṇyayuktastu dīkṣānirdhūtapātakaḥ /
kulapūjārato devi so'yaṃ kaulo na cetareḥ
yaḥ kaulikaḥ kulajñānaṃ na paśyati na vindati /
na pūjayati dhik tasya tat kākasyeva jīvitam
te dhanyāḥ puṇyakarmāṇaste santaste ca yoginaḥ /
yeṣāṃ bhāgyavaśāddevi kulajñānaṃ prakāśate
te vandyāste mahātmānaḥ kṛtārthaste narottamāḥ /
yeṣāmutpadyate citte kulajñānaṃ mayoditam
sarvaprakāśagamanaṃ sarvatīrthāvagāhanam /
yat sarvayajñācaraṇaṃ kuladharmapraveśanam
praviśanti kulaṃ dharma ye vai sukṛtino narāḥ /
te punarjananīgarbha na viśanti kadācana
prasaṅgenāpi yaḥ kaścit kulaṃ kulamitīrayet /
kula tat pāvanaṃ devi bhavati tvadanugrahāt /
kulajñānasya kuleśāni nānyadharmaiḥ prayojanam
kuleśi kulaniṣṭhānāṃ kaulikānāṃ mahātmanām /
dadāmi paramaṃ jñānaṃ cāntakāle na saṃśayaḥ
cirāyāsālpaphaladaṃ kāṅkṣate samayaṃ janāḥ /
sukhena sarvaphaladaṃ kulaṃ ko'pi tyajatyaho
kulajño hi ca sarvajño vedaśāstrojjhito'pi vā /
vedaśāstrāgamajño'pi kulājñastvajña eva hi
jānanti kulamāhātmyaṃ tvadbhaktā eva nāpare /
cakorā eva jānanti nānye candragatāṃ rucim
kulajñā eva tuṣyanti śrutvā kulakathāṃ priye /
svalpā nadyo vivarddhante jyotsnayā kiṃ samudravat
nānyadharmamavekṣante kaulikāḥ sāravedinaḥ /
bhṛṅgāḥ puṣpāntaraṃ lubdhā mandārāmodasevinaḥ
mānayante hi sārajñāḥ kuladharma na cetare /
śivaḥ śirasi dhatte'bjaṃ saiṃhikeyā gilatyaho
abhijñā eva jānanti nābhijñāḥ kulardaśanam /
jalamiśrapayaḥpānaṃ bakaḥ kiṃ vetti haṃsavat
śivaśaktimayo loko loke kaulaṃ pratiṣṭhitam /
tasmāt sarvādhikaṃ kaulaṃ sarvasādhāraṇaṃ katham
ṣaḍdarśanāni me'ṅgāni pādo kukṣiḥ karau śiraḥ /
teṣu bhedantu yaḥ kuryānmamāṅgaṃ cchedayettu saḥ
etānyeva kulasyāpi ṣaḍaṅgāni bhavanti hi /
tasmādvedātmakaṃ śāstraṃ viddhi kaulātmakaṃ priye
darśaneṣvakhileṣveva phaladaṃ caikadaivatam /
bhuktimuktipradaṃ nṛṇāṃ kule'smin daivataṃ priye
lokadharmaviruddhañca siddhayogīśvari priye /
kulaṃ pramāṇatāṃ yāti pratyakṣaphaladaṃ yataḥ
pratyakṣañca pramāṇāya sarveṣāṃ prāṇināṃ priye /
upalabdhibalāttasya hatāḥ sarve kutākīkāḥ
parokṣaṃ ko nu jānīte kasya kiṃ vā bhaviṣyati /
yadvā pratyakṣaphaladaṃ tadevottamadarśanam
kuladharmamimaṃ jñātvā mucyante sarvamānavāḥ /
iti matvā maheśāni mayā kaulaṃ vigahītam
tvatkāruṇyavihīnānāṃ kulajñānavirodhinām /
paśunāmanabhijñānāṃ kuladharmo vigahītaḥ
yasya janmāntare pāpakarmabandho'dhiko bhavet /
na tasya gurukāruṇyaṃ kulajñānañca jāyate
yathāndho naiva paśyanti sūrya sarvaprakāśakam /
tathā kulaṃ na jānanti tava mayāvimohitāḥ
śaivavaiṣṇavasaurādi darśanānyapi bhaktitaḥ /
bhajante mānavā nityaṃ vṛthāyāsaphalāni ca
vedaśāstrāgamaiḥ proktaṃ bhogamokṣaikasādhanam /
mūḍhā nindanti hā hanta matpriyaṃ tava darśanam
bhrāmitā hi mayā devi paśavaḥ śāstrakoṭiṣu /
kuladharma na jānanti vṛthā jñānābhimāninaḥ
paśuśāstrāṇi sarvāṇi mayaiva kathitāni hi /
mūrttyantarantu gatvaiva mohanāya durātmanām
mahāpāpavaśānnṛṇāṃ teṣu vāñchābhijāyate /
teṣāñca sadāgatirnāsti kalpakoṭiśatairapi
preryamāṇo'pi pāpātmā kule naiva pravarttate /
vāryamāṇo'pi puṇyātmā kulamevābhilamvate
kuladharmeṇa devatvaṃ devāḥ sampratipedire /
muniyogīśvarādyāśca susiddhiṃ paramāṃ gatāḥ
paśuvratādiniratāḥ sulabhā dāmbhikā bhuvi /
ye kaulameva sevante te mahānto'ti durlabhāḥ
mānavā bahavaḥ santi mithyātattvārthavedinaḥ /
durlabho'yaṃ maheśāni kulatattvaviśāradaḥ
yathā rogāturāḥ kecinmānavāḥ kulanāyike /
divyauṣadhaṃ na sevante mahāvyādhivināśanam
tadvyādhivarddhanāpathyaṃ kurvanti hi kubheṣajam /
tathaiva janmamaraṇakṛtaṃ sāṃsārikīṃ kriyām
samācaranti satataṃ tvatkāruṇyavivajītāḥ /
na bhajante kulaṃ dharma bhavavandhavimocanam
yathā cāraṇyajātāṃstu marīcādīn vaṇigjanān /
mohato mānavāḥ prītyā yācante kulanāyike
anarghyāṇi ca ratnāni na yācante hi kecana /
tathaiva paśuśāstrāṇi karmapāśaphalāni ca
iti pṛcchanti mūrkhāste tava māyāvimohitā /
kuladharma na pṛcchanti bhuktimuktiphalapradam
kastūrīṃ kardamadhiyā karpūraṃ lavaṇecchayā /
śārkaraṃ śakarābhrāntyā maṇiṃ kācamanīṣayā
yathādṛṣṭaṃ na manyante karasthamapi pāmarāḥ /
tathā kaulaṃ na jānanti tvatprasādavivajītāḥ
aho mohasya māhātmyaṃ tvanmāyājanitasya ca /
kimajñānapi deveśi mohayedamarānapi
peyaṃ madyaṃ palaṃ khādyaṃ samālokya priyāmukham /
ityevācaraṇaṃ jāpyaṃ pariprāpyaṃ paramrapadam
gurukāruṇyasaṃlabhyamīdṛśaṃ kuladarśanam /
tvadbhaktā eva jānanti netare bhuktimuktidam
gurūpadeśarahitā mahānta iti kecana /
mohayanti janān sarvān svayaṃ pūrvavimohitāḥ
durācāraparāḥ kecidvācayanti ca pāmarāḥ /
kathaṃbhūto bhavet svāmī sevakāḥ syustathāvidhāḥ
bahavaḥ kaulikaṃ dharma mithyājñānaviḍambakāḥ /
svabudhdyā kalpayantītthaṃ pāramparyavivajītāḥ
madyapānena manujo yadi siddhaṃ labheta vai /
madyapānaratāḥ sarve siddhiṃ gacchantu pāmarāḥ
māṃsabhakṣaṇamātreṇa yadi puṇyā gatirbhavet /
loke māsāśinaḥ sarve puṇyabhājo bhavanti hi
śaktisambhogamātreṇa yadi mokṣo bhaveta vai /
sarve'pi jantavo loke muktāḥ syuḥ strīniṣevanāt
kulamārgo mahādevi na mayā ninditaḥ kvacit /
ācārarahitā ye'tra ninditāste na cetare
anyathā kaulike dharme ācāraḥ kathito mayā /
vicarantyanthā devi mūḍhāḥ paṇḍitamāninaḥ
kṛpāṇadhārāgamanāt vyāghrakaṇṭhāvalambanāt /
bhujaṅgadhāraṇānnūnamaśakyaṃ kulavarttanam
vṛthā pānantu deveśi surāpānaṃ taducyate /
tatmahāpātakaṃ jñeyaṃ vedādiṣu nirūpitam
anāghreyamanālokyamaspṛśyañcāpyapeyakam /
madyaṃ maṃsaṃ paśūnāntu kaulikānāṃ mahāphalam
amedhyāni dvijātīnāṃ madyānyekādaśaiva tu /
dvādaśantu mahāmadyaṃ sarveṣāmuttamottamam
surā vai malamannānāṃ pāpmā tu malamucyate /
tasmādbrāhmaṇarājanyau vaiśya na surāṃ pibet
surādarśanamātreṇa kuryāt sūryāvalokanam /
tatsamāghrāṇamātreṇa prāṇāyāmatrayaṃ caret
ājānubhyāṃ bhavenmagno jale copavasedahaḥ /
ūdrdhva nābhestrirātrantu madyasya sparśane vidhiḥ
surāpāne kāmakṛte jvalantīṃ tāṃ vinikṣipet /
mukhe tayā vinirdagdhe tataḥ śuddhimavāpnuyāt
madyasparśādidoṣasya prāyaścittavidhiḥ smṛtaḥ /
avidhānena yo hanyādātmārthaṃ prāṇinaḥ priye
nivasennarake ghore dināni paśuromabhiḥ /
sa mṛto'pi durācārastirryagyoniṣu jāyate
anumantā viśvasitā nihantā krayavikrayī /
saṃskartā copaharttā ca khāditā'ṣṭau ca ghātakāḥ
dhanaivīkrayiko hanti khāditā copabhogataḥ /
ghātako vadha bandhābhyāṃ ityeṣa trividho vadhaḥ
māṃsasandarśanaṃ kṛtvā surādarśanavaccaret /
tasmādavidhinā māṃsaṃ madyaṃ na sevate kvacit
vidhinā sevyate devi tarasā tvaṃ prasīdasi /
nāśayatyaparijñānāt satyameva varānane
tṛṇaṃ vāpyavidhānena chedayenna kadācana /
vidhinā gāṃ dvijaṃ vāpi hatyā pāpairna lipyate
bahunātra kimuktena sāramekaṃ śṛṇu priye /
jīvanmuktisukhopāyaṃ kulaśāstreṣu gopitam
yanmumukṣoḥ phalaṃ devi kanakasyeva saurabham /
kulajñe'pyūrdhvavikhyāte jñānaṃ tattadanuttamam
kulaśāstrāṇi sarvāṇi mayaivoktāni pārvati /
pramāṇāni na sandeho na hantavyāni hetubhiḥ
devatābhyaḥ pitṛbhyaśca madhu vātā ṛtāyate /
svādiṣṭhayā madiṣṭhayā kṣīraṃ sapīrmadhūdakam
hiraṇyapāvāḥ khādiśca abadhnan puruṣaṃ paśum /
dīkṣāmupeyādityādyāḥ pramāṇaṃ śrutayaḥ priye
ityetat kathitaṃ kiñcit kulamāhātmyamambike /
samāsena kulaśāni kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
kulamāhātmyakathanaṃ nāma dvitīyollāsaḥ
atha tṛtīyollāsaḥ
śrīdevyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi sarvadharmottamottamam /
ūrdhvāmnāyañca tanmantraṃ māhātmyaṃ vada me prabho
śrīīśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa devatā suprasīdati
na kadācinmayā proktamitaḥ pūrva kuleśvari /
kathayāmi tava snehādūrdhvāmnāyaṃ śṛṇu priye
vedaśāstrapurāṇāni prakāśyāni kuleśvari /
śaivaśāktāgamāḥ sarve rahasyāḥ parikīttītāḥ
rahasyātirahasyāni kulaśāstrāṇi pārvati /
rahasyātirahasyānāṃ rahasyamidamambike
ūdrdhvāmnāyasya tattvaṃ hi pūrṇabrahmātmakaṃ param /
sugopitaṃ mayā yatnādidānīntu prakāśyate
mama pañcamukhebhyaśca pañcāmnāyāḥ samudgatāḥ /
pūrvaśca paścimaścaiva dakṣiṇaścottarastathā /
ūrdhvāmnāyaśca pañcaite mokṣamārgāḥ prakīttītāḥ
āmnāyā bahavaḥ santi nordhvāmnāyena te samāḥ /
satyametadvarārohe nātra kāryā vicāraṇā
āmnāyā bahavo guptaścaturāmnāyabhedajāḥ /
asmiṃstantre samākhyātāḥ pūrvaṃ te kulanāyike
caturāmnāya vettāro bahavaḥ santi kāmini /
ūrdhvāmnāyasya tattvajñā viralā vīravandite
yāvantaḥ pāṃsavo bhūmestāvantaḥ samudīritāḥ /
ekaikāmnāyajā mantrā bhuktimuktiphalapradāḥ
upamantrāśca tāvantaḥ sāradāḥ samudīritāḥ /
mayaiva kathitāste tu lokānugrahakāṅkṣayā
sarveṣāmapi mantrāṇāṃ devatāstatphalapradāḥ /
āvayoraṃśasambhūtāḥ samuddiṣṭāḥ śucismite
sarvamantrānahaṃ vedmi nānyo jānāti kaścana /
matprasādena yaḥ kaścidvetti mānavakoṭiṣu
ekāmnāyañca yo vetti sa mukto nātra saṃśayaḥ /
kiṃ punaścaturāmnāyavettā sākṣācchivo bhavet
caturāmnāyavijñānādūrdhvāmnāyaḥ paraḥ priye /
tasmāttadeva jānīyād yadīcchet siddhimātmanaḥ
ūrdhvatvāt sarvadharmāṇāmūrdhvāmnāyaḥ praśasyate /
ūrdhvaṃ nayatyadhaḥsthañca ūrdhvāmnāya itīritaḥ
ūrdhvatattvāt kuleśāni dhvastasaṃsārasāgarāt /
ūrdhvalokaikasevyatvādūrdhvāmnāya iti smṛtaḥ
tasmāddeveśi jānīhi sākṣānmokṣaikasādhanam /
sarvāmnāyādhikaphalamūrdhvāmnāyaṃ parāt param
sarvalokeṣu sarvebhyo hyahaṃ pūjyo yathā priye /
amnāyeṣu ca sarveṣu ūrdhvāmnāyastathā śive
devatānāṃ yathā viṣṇurjyotiṣāṃ bhāskaro yathā /
tīrthānāntu yathā kāśī svarnadī saritāṃ yathā
parvatānāṃ yathā merustarūṇāṃ candanaṃ yathā /
aśvamedhaḥ kratūnāñca pāṣāṇānāṃ yathā maṇiḥ
yathā rasānāṃ mādhuryaṃ dhātūnāṃ kāñcanaṃ yathā /
catuṣpadāṃ yathā dhenuryathā haṃsastu pakṣiṇām
āśramāṇāṃ yathā bhikṣurvarṇānāṃ brāhmaṇo yathā /
manuṣyāṇāṃ yathā rājā'vayavānāṃ yathā śiraḥ
āmodānāñca kastūrī yathā kāñcīpurī purām /
tathaiva sarvadharmāṇāmūrdhvāmnāyo'dhikaḥ priye
nānājanmājītāpārapuṇyakarmaphalodayāt /
ūrdhvāmnāyaṃ vijānīyānnānyathā vīravandite
dhanyo manuṣyalakṣeṣu jānāti kuladarśanam /
teṣāṃ lakṣeṣu yaḥ kaścidūrdhvāmnāyaṃ pravetti ca
na vedairnāgamaiḥ śāstrairna purāṇaiḥ suvistaraiḥ /
na yajñairna tapobhirvā na tīrthavratakoṭibhiḥ
nānyairupāyairddeveśi mantrauṣadhipuraḥsaraiḥ /
āmnāyo jñāyate codrdhvaḥ śrīmadgurumukhaṃ vinā
tamevānveṣayettatra sarvajñaṃ karuṇānidhim /
sarvalakṣaṇasampannaṃ ūrdhvāmnāyārthakovidam /
tasmāddeveśi jānīyādūrdhvāmnāyaṃ kuleśvari
āmnāyaṃ yo naro devi vijānāti ca tattvataḥ /
labhate kāṅkṣatāṃ siddhiṃ satyaṃ satyaṃ varānane
ūrdhvāmnāyaṃ vijānāti yaḥ samyak śrīgurormukhāt /
śāstramārgeṇa sa naro jīvanmukto na saṃśayaḥ
āmnāyamīdṛśaṃ devi vijānāti ca tattvataḥ /
sa vandyaḥ sadguruḥ so'rcyaḥ sa daivajñaḥ sa māntrikaḥ /
sa sevyaḥ sa ca saṃstutyaḥ sa draṣṭavyaḥ sa sāttvikaḥ
sa vratī sa tapasvī ca so'nuṣṭhātā sa pūjakaḥ /
sa vedāgamaśāstrādisarvavidyāviśāradaḥ
sa ācāryaḥ sa matimān sa yatiḥ sa ca kaulikaḥ /
sa yajvā sa ca pūtātmā sa jāpī sa ca sādhakaḥ
sa yogī sa kṛtārthastu sa vīraḥ sa ca uttamaḥ /
sa puṇyātmā sa sarvajñaḥ sa muktaḥ sa śivaḥ priye
tatkulaṃ pāvanaṃ devi dhanyā tajjananī smṛtā /
tatpitā ca kṛtārthaḥ syānmuktāstatpitaraḥ priye /
puṇyāstadvaṃśajāḥ sarve pūtāstanmitrabāndhavāḥ
bahuneha kimuktena cordhvāmnāyaparasya ca /
smaraṇaṃ kīrttanaṃ vāpi darśanaṃ vandanaṃ tathā /
sambhāṣaṇañca kurute rājasūyādhikaṃ phalam
sa yatra vasate devi tatra śrīvījayo bhavet /
anāmayaṃ subhikṣañca suvṛṣṭinīrupadravam
tasmād guruprasādena ūrdhvāmnāyaṃ narottamaḥ /
yo vetti tattvato devi sa me priyatamo bhavet
pūrvāmnāyaḥ sṛṣṭirūpaḥ sthitirūpaśca dakṣiṇaḥ /
saṃhāraḥ paścimo devi uttaro'nugraho bhavet
mantrayogaṃ viduḥ pūrvaṃ bhaktiyogañca dakṣiṇam /
paścimaṃ karmayogañca jñānayogaṃ tathottaram
pūrvāmnāyasya saṅketāścatuvīṃśatirīritāḥ /
dakṣiṇāmnāyasaṅketāḥ pañcavīṃśatirīritāḥ
paścimāmnāyasaṅketāḥ dvātriṃśat samudāhṛtāḥ /
viduḥ ṣaṭtriṃśadāmnāye saṅketāḥ śrīmaduttare
ūdrdhvāmnāyasya caitāni na santi kulanāyike /
sākṣācchivasvarūpatvānna kiñcit karma vidyate
ūrdhvāmnāyasya māhātmyamahaṃ vedmi na cāparaḥ /
matsnehāttvañca jānāsi satyametadvarānane
ūrdhvāmnāyasya māhātmyamiti te kathitaṃ mayā /
samāsena kuleśāni mantramāhātmyamucyate
itaḥ pūrvaṃ mayā noktaṃ yasya kasyāpi pārvati /
tadvadāmi tava snehācchṛṇu matprāṇavallabhe
śrīprāsādaparāmantramūrdhvāmnāyamadhiṣṭhitam /
āvayoḥ paramākāraṃ yo vetti sa svayaṃ śivaḥ
śivādikrimiparyantaṃ prāṇināṃ prāṇavartmanā /
niśvāsocchvāsarūpeṇa mantro'yaṃ varttate priye
anilena vinā megho yathākāśe na veṣṭate /
parāprasādamantreṇa vinā lokastathā priye
parāprāsādamantreṇa syūtametaccarācaram /
abhinnaṃ tattvato devi tālavṛnte yathānilaḥ
bīje'ṅkurastile tailamagnāvuṣṇaṃ ravau prabhā /
candre jyotsnā'nalaḥ kāṣṭhe puṣpe gandhe jale dravaḥ
śabde cārthaḥ śive śaktiḥ kṣīre sapīḥ phale ruciḥ /
śarkarāyāñca mādhuryaṃ ghanasāre ca śītalam
nigrahānugraho mantre pratimāyāñca devatā /
darpaṇe pratibimbañca samīre calanaṃ yathā /
parāprasādamantre'pi prapañco'yaṃ tathā sthitaḥ
vaṭabīje yathā vṛkṣaḥ sūkṣmarūpeṇa tiṣṭhati /
parāprāsādamantre'smin brahmāṇḍo'pi tathā sthitaḥ
supakveṣu padārtheṣu suraseṣu kuleśvari /
lavaṇena vinā svādu yathā bhokturna jāyate
parāprāsādamantreṇa ye vā mantrā na saṅgatāḥ /
te phalaṃ na prayacchanti mantraṃ śaktivivajītāḥ
śrīprāsādaparāmantro gopanīyaḥ prayatnataḥ
vicāryāhaṃ purāṇārthān darśanāmnāyabhedajān /
grasamān vedmyahaṃ mantrān śāstrāṇi vividhāni ca
sahasrākṣādayo devāḥ śāstreṣu vividheṣu ca /
bhramanti teṣu mūḍhāste tava māyāvimohitāḥ
jāyante ca mirayante ca saṃsārakleśabhāginaḥ /
śrīprāsādaparāmantraṃ na gāyantaḥ kuleśvari /
na labhante hi mokṣaṃ te tava māyāvimohitāḥ
madrūpe śrīgurau yasya dṛḍhā bhaktiḥ prajāyate /
śrīprāsādaparāmantraṃ sa jñātvā parimucyate
pūrvajanmasahasreṣu śaivādisamayodyatān /
caturāmnāyajān mantrān gurvājñāṃ yo bhajiṣyati
sa pāpakañcukānmuktaḥ śuddhātmā guruvatsalaḥ /
śrīprāsādaparāmantraṃ vijānāti na cānyathā
sabrahmāviṣṇurudrāśca śakrādisurapuṅgavāḥ /
vasurudrārkadikpālā manucandrādayaḥ priye
mārkaṇḍeyādimunayo vasiṣṭhādimunīśvarāḥ /
sanakādyāśca yogīśā jīvanmuktāḥ śukādayaḥ
yakṣakinnaragandharvāḥ siddhavidyādharādayaḥ /
śrīprāsādaparāmantraprabhavañcāmitaṃ phalam /
prāpya mantramimaṃ puṇyaṃ japantyadyāpi pārvati
sāmarthyaṃ pūjyatā vidyā tejaḥ saukhyamarogitā /
rājyaṃ svargañca mokṣañca parāprāsādajāpinaḥ
brahmendrarudraviṣṇūnāmapi dūrāyate padam /
sarvakarmavihīno'pi parāprāsādamantravit /
sukhena yāṃ gatiṃ yāti na tāṃ sarve'pi dhāmīkāḥ
tasya cintāmaṇiḥ kāmadhenuḥ kalpatarurgṛhe /
kuberaḥ kiṅkaraḥ sākṣāt parāprāsādajāpinaḥ
yathā divyamaṇi sparśāllauho bhavati kāñcanam /
parāprāsādajāpācca paśuḥ paśupatirbhavet
śrīprāsādaparāmantraṃ yo vijānāti tattvataḥ /
sa māṃ tvāñca vijānāti cāvayorapyatipriyaḥ
parāprāsādamantrajñaḥ śvapaco'pi hi pārvati /
devatāsthāpane śaktaḥ pratimādau na saṃśayaḥ
mantramātrantu yo vetti parāprāsādasaṃjñakam /
śvapaco'pi hi mucyeta kiṃ punastadvidhānavit
parāprāsādamantrajño yat karoti yadicchati /
yadbrūte tanmaheśāni tapo dhyānaṃ japo bhavet
dīkṣāpūrvaṃ maheśāni pāramparyasamanvitam /
parāprāsādamantraṃ yo vetti so'haṃ na saṃśayaḥ
carācarasametāni bhuvanāni caturdaśa /
parāprāsādamantrajñadehe tiṣṭhanti nityaśaḥ
parāprāsādamantrajño yatra tiṣṭhati bhāmini /
divyakṣetraṃ samuddiṣṭaṃ samantāddaśayojanam
parāprāsādamantrārthatattvajñaṃ kulanāyike /
surāsurāśca vandante kiṃ punarmānavādayaḥ
parāprāsādamantrajño yatra tiṣṭhati pārvati /
siddhakṣetraṃ madīyaṃ vā munidevagaṇaiḥ saha
śaiva vaiṣṇavadaurgārkagāṇapatyendusambhavān /
sarvamantrān sa jānāti parāprāsādamantravit
śrīprāsādaparāmantro jihvāgre yasya varttate /
tasya darśanamātreṇa śvapaco'pi vimucyate
brāhmaṇo vā'ntyajo vāpi śucirvāpyaśuciḥ priye /
parāprāsādajāpī yaḥ sa mukto nātra saṃśayaḥ
gacchatastiṣṭhato vāpi jāgrataḥ svapato'pi vā /
parāprāsādamantro'yaṃ deveśi na ca niṣphalaḥ
cireṇaikaikaphaladā mantrāḥ santi sahasraśaḥ /
kuleśi mantrarājo'yaṃ śīghraṃ sarvaphalapradaḥ
parāprāsādamantro'yaṃ sarvamantrottamottamaḥ /
jñānato'jñānato vāpi bhajatāṃ kāmado manuḥ
śacīndrau rohiṇīcandrau svāhāgnī ca prabhāravī /
lakṣmīnārāyaṇau vāṇīdhātārau rātrivāsarau
agnīṣomau bindunādau devi prakṛtipūruṣau /
ādhārādheyanāmānau bhogamokṣau kuleśvari
prāṇāpānau ca vāgarthau priye vidhiniṣedhakau /
sukhaduḥkhādi yad dvandvaṃ dṛśyate śrūyate mayā /
sarvalokeṣu tat sarvamāvāmeva na saṃśayaḥ
puṃstrīrūpāṇi sarvāṇi cāvayoraṃśakāni hi /
parāprāsādamantro'yaṃ tasmāt sarvātmako bhavet
arūpaṃ bhāvanāgamyaṃ paraṃ brahma kuleśvari /
niṣkalaṃ nirmalaṃ nityaṃ nirguṇaṃ vyomasannibham
anantamavyayaṃ tattvaṃ manovācāmagocaram /
parāprāsādamantrārthasandhānāt samprakāśate
tasmānmantramidaṃ devi parāprāsādasaṃjñakam /
paratattvasvarūpatvāt saccidānandalakṣaṇāt
śivaśaktimayatvācca bhuktimuktipradānataḥ /
sakarmāpi ca niṣkarma saguṇañcāpi nirguṇam
śrīprāsādaparāmantraṃ sarvamantraśiromaṇi /
japan bhuktiñca muktiñca labhate nātra saṃśayaḥ
bahunātra kimuktena sarvasāraṃ śṛṇu priye /
śrīprāsādaparāmantrasamaṃ mantraṃ na vidyate
idameva paraṃ jñānamidameva paraṃ tapaḥ /
idameva paraṃ dhyānamidameva parārcanam
idameva parā dīkṣā idameva paro japaḥ /
idameva paraṃ tattvamidameva paraṃ vratam
idameva paro yajña idameva parāt param /
idameva paraṃ śreya idameva paraṃ phalam
idameva paraṃ brahma idameva parā gatiḥ /
idameva paraṃ guhyaṃ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ /
iti matvā manuvaraṃ tanniṣṭhaḥ syāt sadā priye
āgamoktena vidhinā kramapūjāpuraḥsaram /
śrīprasādaparāmantraṃ śatamaṣṭottaraṃ japet /
mucyate brahmahatyādimahāpāpaiśca pañcabhiḥ
dviśataṃ yo japeddevi śrīprāsādaparāmanum /
caturaśītilakṣāṃśadhāraṇācaritairapi
svayonijāṅgavaritairasaṃkhyajananājītaiḥ /
vārddhake yauvane bālye jāgratsvapnasuṣuptiṣu
karmaṇā manasā vācā jñānājñānakṛtairapi /
mahāpātakasaṃghaiśca hyupapātakakoṭibhiḥ /
mucyate nātra sandehaḥ satyametadvarānane
triśataṃ yo japeddevi śrīprāsādaparāmanum /
sarvakratuṣu yat puṇyaṃ sarvadāneṣu yat phalam
sarvavrateṣu yat puṇyaṃ sarvatīrtheṣu yat phalam /
tat phalaṃ labhate devi nātra kāryā vicāraṇā
catuḥśataṃ japed yastu śrīprāsādaparāmanum /
sadā tasya gṛhadvāre hyaṇimādyaṣṭasiddhayaḥ /
sevante nātra sandehaḥ sarvasiddhisamanvitāḥ
yad yanmano'bhilaṣitaṃ tattat prāpnotyasaṃśayaḥ /
dharmārthakāmamokṣāśca sākṣāttasya kare sthitāḥ
sālokyapramukhāṃ devi labhenmuktiṃ catuvīdhām /
satyametanna sandehaḥ sādhakaḥ kulanāyike
japet pañcaśataṃ yastu śrīprāsādaparāmanum /
tatphalaṃ naiva śaknomi kathituṃ kulanāyike
tasmāt sarvaprayatnena sarvāvasthāsu sarvadā /
śrīprāsādaparāmantraṃ japed bhuktivimuktaye
nāsti gurvadhikaṃ tattvaṃ na śivādhikadaivatam /
na hi vedādhikā vidyā na kaulasamadarśanam
na kulādadhikaṃ jñānaṃ na jñānādadhikaṃ sukham /
nāṣṭāṅgādadhikā pūjā na hi mokṣādhikaṃ phalam /
idaṃ satyamidaṃ satyaṃ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ
śrīprāsādaparāmantramāhātmyamiha vaṇītum /
na śaknomi varārohe kalpakoṭiśatairapi
girau sarṣapamātrantu sāgare vālukā yathā /
tathā ca mantramāhātmyaṃ kiñcitte kathitaṃ mayā
ūrdhvāmnāyasya māhātmyaṃ śrīprāsādaparāmanoḥ /
iti te kathitaṃ devi kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
śrīprāsādaparāmantrakathanaṃ nāma tṛtīyollāsaḥ
atha caturthollāsaḥ
śrīdevyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi śrīprāsādaparāmanum /
mantrarājaṃ vadeśāna nyāsadhyānādibhiḥ saha
śrīīśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa śivākāraḥ prajāyate
itaḥ pūrva mayā nokto mantro'yaṃ yasya kasyacit /
tava snehādvadāmyadya śṛṇu matprāṇavallabhe
anantacandrabhuvanamindubinduyugānvitaḥ /
śrīprāsādaparāmantro bhuktimuktiphalapradaḥ
parāprāsādamantrastu sādiruktaḥ kuleśvari /
prakāśānandarūpatvāt pratyakṣaphaladānataḥ
prasannacittavaśyatvāt prasiddhārthanirūpaṇāt /
prāktanāghapraśamanāt prapannāttīvināśanāt /
prasādakaraṇācchīghraṃ prāsādamanurīritaḥ
paratattvasvarūpatvāt paramātmaprakāśanāt /
paramānandajananāt paradharmanidarśanāt
parokṣaphaladānācca paramaiśvaryakāraṇāt /
paratvāt sarvamantrāṇāṃ parāmantra itīritaḥ
kulamantramidaṃ devi nyāsaṃ śṛṇu vadāmi te /
ādau prātaḥ samutthāya gurudevānucintanam
kandamūle manaḥ kṛtvā kuryādviṇmūtramocanam /
śaucāsyaśodhanaṃ snānaṃ sandhyātarpaṇamācaret
ekānte dvārayajanaṃ vighnatrayanivāraṇam /
pūjāsthānapraveśaśca tathāsanopaveśanam
devīpūjāgṛhadhyānaṃ śivādiguruvandanam /
āsanaṃ gaṇapakṣetrapālavandanamīśvari
pādukāsmaraṇañcaiva dinanāthārcanaṃ priye /
karāṅgaśodhanaṃ prāṇāyāmaḥ svabrahmarandhrake
digbandhanañcāṅgayugma vidhiyuktāñca mātṛkām /
daśaprakārabhūtākhyāṃ lipiṃ kamaṭhasaṃjñakām
ṛṣirasya paraḥ śambhuśchandaścāvyaktapūvīkā /
gāyatrī devatā cātra sarvamantreśvarī parā
dīrghatrayayutaṃ mūlaṃ bījaṃ śaktiśca kīlakam /
ṣaḍdīrghayuktamūlabījena ṣaḍaṅgāni ca pārvati
īśatatpuruṣāghorasadyojātātmanastathā /
pañcāṅguliṣu vinyasya mūttīṃ vaktreṣu vinyaset
pañcasu brahmaṇi tathaivāṅgavinyāsamācaret /
ādhāraśaktimārabhya pīṭhamantrāntamambike
alpaṣoḍhāṃ kuleśāni kuryāt pūrvoktavartmanā /
mahāṣoḍhāhvayaṃ nyāsaṃ tataḥ kuryāt samāhitaḥ /
vakṣyamāṇena vidhinā devatābhāvasiddhaye
yasya kasyāpi naivoktaṃ tava snehādvadāmyaham /
prapañco bhuvanaṃ mūtīrmantradevatamātaraḥ /
mahāṣoḍhāhvayo nyāsaḥ sarvanyāsottamottamaḥ
tatrādau parameśāni prapañcanyāsa ucyate /
prapañcadvīpajaladhigiripattanapīṭhakāḥ
kṣetraṃ vanāśramaguhānadīcatvarakodbhidaḥ /
svedāṇḍajajarāyujā ityuktāste hi ṣoḍaśa
śrīrmāyā kamalā viṣṇuvallabhā padmadhāriṇī /
samudratanayā lokamātā kamalavāsinī
indirā mā ramā padmā tathā nārāyaṇapriyā /
siddhalakṣmī rājalakṣmīrmahālakṣmīritīritāḥ /
śaktayastu prapañcānāṃ svarāṇāmadhidevatāḥ
lavastruṭiḥ kalā kāṣṭhā nimeṣaḥ śvāsa eva hi /
ghaṭikā ca muhūrttaśca praharo divasastathā
sandhyā rātristithiścaiva vāro nakṣatrameva ca /
yogaśca karaṇaṃ pakṣau māso rāśirṛtustathā
ayanaṃ vatsarayugapralayāḥ pañcaviṃśatiḥ /
eteṣāṃ sthānaniyamo hṛdayāntaḥ samīritaḥ
āryomā caṇḍikā durgā śivā'parṇā'mbikā satī /
īśvarī śāmbhavīśānī pārvatī sarvamaṅgalā
dākṣāyaṇī haimavatī mahāmāyā maheśvarī /
mṛḍānī caiva rudrāṇī sarvāṇī parameśvarī
kālī kātyāyanī gaurī bhavānīti samīritā /
śaktayaḥ syurlavādīnāṃ sparśānāmadhidevatāḥ /
etāsāṃ sthānaniyamo hṛdayāntaḥ samīritaḥ
pañcabhūtāni tanmātraṃ jñānakarmendriyāṇi ca /
guṇāntaḥkaraṇāvasthā dhyāyeddoṣān daśānilān
brāhmī vāgīśvarī vāṇī sāvitrī ca sarasvatī /
gāyatrī vākpradā paścāt śāradā bhāratī priye /
vidyātmikā pañcabhūtavyāpakānāmadhīśvarāḥ
vāgbhavaṃ bhuvaneśīñca lakṣmībījaṃ tritārakam /
tritāramūlīvidyānta mātṛkākṣarataḥ param
vadet prapañcarūpāyai śriyai nama iti kramāt /
prapañcādibhirāyojya varṇāna śaktīnīyojayet /
mātṛkānyāsasaṃproktasthāneṣvevaṃ nyaset priye
tritāramūlasakalaprapañcādi svarūpataḥ /
āyai parāmbādevyainama uktvā vyāpakaṃ nyaset
prapañcanyāsa eva syād bhuvananyāsa ucyate /
tritāramūlamantrānte a āṃ iṃ atalaṃ vadet
lokañca nilayañcaiva śatakoṭipadaṃ tataḥ /
guhyādyā yoginī mūlaṅeyutantu vadet priye
vadedādhāraśaktyambādevyai ca pādayornyaset /
ī uṃ ūṃ vitalaṃ guhyataraṃ cānantasaṃjñakam /
śeṣañca pūrvavat procya gulphayordevi vinyaset
ṛṃ ṛṃ ḷṃ sutalañcātiguhyaṃ cāvintyasaṃjñakam /
śeṣacca pūrvavat procya jaṅghayovīnyaset priye
ḷṃ eṃ eṃ mahātalañca mahāguhyaṃ padaṃ tataḥ /
śeṣañca pūrvavat procya devi jānvoḥ pravinyaset
oṃ auṃ talātalaṃ devi paraṃ guhyābhidhānakam /
śeṣañca pūrvavat procya ūrvordeveśi vinyaset
aṃ aḥ rasātalañcaiva rahasyaṃ jñānasaṃjñakam /
śeṣañca pūrvavat procya guhyadeśe pravinyaset
kavargaṇāpi pātālaṃ loketi nilayeti ca /
śeṣañca pūrvavat procya mūlādhāre tu vinyaset
cavargaṃ bhūtalañceti rahasyaṃ ḍākinīmapi /
śeṣañca pūrvavat procya svādhiṣṭhāne nyaset priye
ṭavargeṇa bhuvo lokaṃ rahasyaṃ rākiṇīmapi /
śeṣañca pūrvavat procya nābhau ca vinyaset priye
tavargaṃ svaśca paramarahasya lākinīmapi /
śeṣañca pūrvavat procya hṛdaye vinyaset priye
pavargañca maharlokaṃ rahasyaṃ kākinīmapi /
śeṣañca pūrvavat procya tālumūle nyaset priye
yavargañca jano guptatarañca śākinīmapi /
śeṣañca pūrvavat procya ājñāyāñca nyaset priye
śavargañca tapaścātiguhyañca hākinīmapi /
śeṣañca pūrvavat procya lalāṭe vinyaset priye
laṃ kṣaṃ satyaṃ mahāguhyaṃ yakṣiṇīmapi ca priye /
śeṣañca pūrvavat procya brahmarandhre ca vinyaset
tritāramūlamantrānte caturdaśabhuvaṃ vadet /
nādhipāyai śrīparāyai devyai ca vyāpakaṃ nyaset
kṛtvaivaṃ bhuvananyāsaṃ mūttīnyāsamathācaret /
keśavanārāyaṇamādhavagovindaviṣṇavaḥ
madhusūdanasaṃjñaśca syāttrivikramavāmanau /
śrīdharaśca hṛṣīkeśaḥ padmanābho dāmodaraḥ /
vāsudevaḥ saṅkarṣaṇaḥ pradyumnaścāniruddhakaḥ
akṣoroṣṭadā ceśānī cogroddhrvanayanā tathā /
ṛddhiśca rūpiṇī luptā lūnadoṣaikanāyikā
eṅkāriṇī caughavatī sarvakāmāñjanaprabhā /
asthi mālādharā ceti samproktāḥ svaradevatāḥ
bhavaḥ śarvāṃ'tha rudraśca paśupatiścogra eva ca /
mahādevastathā bhīma īśastatpuruṣāhvayaḥ //
aghorasadyojātau ca vāmadeva itīritāḥ
karabhadrā khagabalā garimādiphalapradā /
ghaṇṭādharogranayanā candradhartrī tataḥ param /
chandomayī jagatsthānā jvalattārā tataḥ param
jñānadā ca ṭaṅkadharā dhṛtirdvādaśa īritāḥ /
kabhādīnāṃ ṭhaḍāntānāṃ varṇānāṃ devatāstvimāḥ
brahmā prajāpatirvedhāḥ parameṣṭhī pitāmahaḥ /
vidhātā ca viriñciśca sraṣṭā ca caturānanaḥ //
hiraṇyagarbha ityuktāḥ kramād brahmādayo daśa
yakṣiṇī rañjinī lakṣmīvajriṇī śaśidhāriṇī /
ṣaḍādhāralayā sarvanāyikā hasitānanā /
lalitā ca kṣamā ceti proktā yādyarṇadevatāḥ
tritāramūlamantrānte svarān viṣṇūn saśaktikān /
caturthyā namasā yuktān mastake cānane nyaset
saskandhapārśvakaṭyūru jānujaṅghāpadeṣu ca /
dakṣādivāmaparyantaṃ vinyaset parameśvari
kabhādyarṇayutān mantrī bhavādīna śaktisaṃyutān /
pādapārśvabāhukaṇṭhapañcavaktreṣu vinyaset /
daśādhāreṣu brahmādīn yādi śaktiyutānnyaset
tritāramūlamantrānte śrītrimūrttyambikāṃ vadet /
āyai parāmbādevyai ca namasā vyāpakaṃ nyaset /
mūtīnyāsaṃ vidhāyetthaṃ mantranyāsaṃ samācaret
tritāramūlaṃ aṃ āṃ iṃ ekalakṣañca koṭi ca /
bhedaśca praṇavādyekākṣarātmākhilamantrataḥ
tato'dhidevatāyai syāt sakalañca phalapradām /
āyai tathaikakūṭeśvaryambādevyai namo vadet
ī uṃ ūṃ ādi haṃsāde dvikūṭaṃ pūrvavat param /
ṛṃ ṛṃ ḷṃ ādi vahnyādi trikūṭaṃ pūrvavat param
ḹṃ eṃ eṃ caturlakṣaṃ candrādi pūrvavat param /
oṃ auṃ aṃ aḥ pañcalakṣaṃ sūryādi pūrvavat param
kaṃ khaṃ gaṃ caiva ṣaḍlakṣaṃ skandādi pūrvavat param /
ghaṃ ṅaṃ caṃ saptalakṣaṃ gaṇeśādi pūrvavat param
chaṃ jaṃ jhaṃ aṣṭalakṣaṃ vaṭukādi pūrvavat param /
ñaṃ ṭaṃ ṭhaṃ navalakṣañca brahmādi pūrvavat param
ḍaṃ ḍhaṃ ṇaṃ daśalakṣañca viṣṇvādi pūrvavat param /
taṃ thaṃ daṃ ekādaśalakṣaṃ rudrādi pūrvavat param
dhaṃ naṃ paṃ dvādaśalakṣaṃ vāṇyādi pūrvavat param /
phaṃ baṃ bhaṃ trayodaśalakṣaṃ lakṣmyādi pūrvavat param
maṃ yaṃ raṃ caturdaśalakṣaṃ gauryayādi pūrvavat param /
laṃ vaṃ śaṃ pañcadaśalakṣaṃ durgādi pūrvavat param /
ṣaṃ saṃ haṃ laṃ kṣaṃ ṣoḍaśalakṣaṃ tripurādi ca ṣoḍaśā
akṣarātmā khilamantrādhidevatāyai sakalaṃ tataḥ /
tathā phalapradāyai ca ṣoḍaśa kūṭeśvarī punaḥ
ambādevyai namaḥ prokto mantranyāso maheśvari /
ādhāraliṅgayornābhihṛtkaṇṭhe netrayorapi
nibodhikāyāmarddhendau bindau caiva kalāpade /
unmanyāṃ viṣṇuktre ca nāde nādānta eva ca /
dhruvamaṇḍaladeśe ca vinyaset kulanāyike
tritāramūlamantrānte sarvamantrātmikāpadam /
āyai parāmbādevyai ca hṛdaye vyāpakaṃ nyaset
mantranyāsaṃ vidhāyetthaṃ daivatanyāsamācaret /
tritāramūlamantrānte aṃ āṃ sahasrakoṭi ca
yoginīkulaśabdānte sevitāyai padaṃ vadet /
nivṛttyambāpadaṃ devyai nama ityuccaret priye
iṃ ī yoginīpratiṣṭhāṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret /
uṃ ūṃ tapasvi vidyāñca śeṣaṃ pūrvavaduccaret
ṛṃ ṝṃ śāntaṃ tathā śāntiṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret /
ḷṃ ḹṃ muniṃ śāntyatītāṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret
eṃ e devañca hṛllekhāṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret /
oṃ auṃ rākṣasaśabdānte gaganāṃ pūrvavat param /
aṃ aḥ vidyādharaṃ raktāṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret
kaṃ khaṃ siddhimahocchruṣmāṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret /
gaṃ ghaṃ sādhyakarālāñca śeṣaṃ pūrvavaduccaret
ḍaṃ caṃ sāpsarasaṃ jayāṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret /
chaṃ jaṃ gandharvavijayāṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret
jhaṃ ñaṃ guhyakaśabdānte ajitāṃ śeṣaṃ pūrvavat param /
ṭaṃ ṭhaṃ yakṣāparājitāṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret
ḍaṃ ḍhaṃ kinnaravāmāñca śeṣaṃ pūrvavaduccaret /
ṇaṃ taṃ pannagajyeṣṭhāñca śeṣaṃ pūrvavaduccaret
thaṃ daṃ caṃ pitṛraudrāmbāṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret /
dhaṃ naṃ gaṇeśamāyāñca śeṣaṃ pūrvavaduccaret
paṃ phaṃ bhairavaśabdānte kuṇḍalīṃ pūrvavat param /
baṃ bhaṃ vaṭuka kālīñca śeṣaṃ pūrvavaduccaret
maṃ yaṃ kṣetreśaśabdānte kālarātriñca pūrvavat /
raṃ laṃ pramathabhagavatīṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret
vaṃ śaṃ brahmasarveśvarīṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret /
ṣaṃ saṃ viṣṇuñca sarvajñāṃ śeṣaṃ pūrvavaduccaret
haṃ laṃ rudrasarvakartrī śeṣaṃ pūrvavaduccaret /
kṣaṃ carācaraśaktiñca śeṣaṃ pūrvavaduccaret
aṅguṣṭhagulphajaṃghāsu jānūrukaṭipārśvake /
stanakakṣa karaskandhakarṇamūrddhasvapi kramāt
dakṣabhāgadivāmāntaṃ vinyaset kulanāyike /
tritāramūlamantrānte sarvadevātmikāṃ padam
āyai parāmbādevyai ca hṛdaye vyāpakaṃ nyaset /
devanyāsaṃ vidhāyetthaṃ mātṛkānyāsamācaret
tritāramūlamantrānte kavargānantakoṭibhū /
carīkulasevitāyai āṃ kṣāṃ hi maṅgalāpadam
ambādevyai namo brūyādāṃ kṣāṃ brahmāṇyataḥ param /
ambādevyai tato'nantakoṭibhūtaṃ kulaṃ vadet
sahitāyai tato maṅgalanāthāya aṃ kṣaṃ vadet /
aṃ kṣaṃ asitāṅgabhairavanāthāya nama uccaret
cavargaṃ khecarīṃ ī lāṃ cacīkāñca maheśvarīm /
vetālaṃ iṃ laṃ cacīkaṃ ruruṃ śeṣañca pūrvavat
ṭavaṃrga pātālacarīṃ ūṃ hāṃ yogeśvarīṃ vadet /
kaumārīñca piśācañca uṃ haṃ yogeśacaṇḍakau
tavargaṃ dikcarīṃ ṛṃ sāṃ harasiddhāñca vaiṣṇavīm /
apasmāraṃ ṛṃ saṃ harasiddhakrodhādipūrvavat
pavargaṃ sahacarīṃ ḷṃ ṣāṃ bhaṭṭi vārāhyataḥ param /
brahmarākṣasakaṃ ḷṃ ṣāṃ bhaṭṭonmattādi pūrvavat
yavarga syādgiricarīṃ eṃ śāṃ kilakileti ca /
idrāṇīṃ ceṭakaṃ eṃ śaṃ kiliḥ kāpālikastathā
śavargaṃ syāt vanacarīṃ auṃ vāṃ kālādirātri ca /
cāmuṇḍāṃ pretaṃ oṃ vaṃ ca kālarātriśca bhīṣaṇaḥ
laṃ kṣaṃ jalacarīṃ aḥ lāṃ vadet vaścañca bhīṣaṇām /
mahālakṣmīṃ śākinīśca aṃ laṃ paścācca bhīṣaṇam
saṃhārabhairavañcaiva śeṣaṃ pūrvavaduccaret /
mūlādhāraliṅganābhiṣvanāhataviśuddhayoḥ
ājñābhāla talabrahmarandhreṣvevaṃ pravinyaset /
tritāramūlamantrānte mātṛbhairavaśabdataḥ
adhipāyai parāmbā devyai namo vyāpakaṃ nyaset /
mātṛnyāsa maheśāni kuryādevaṃ samāhitaḥ
evaṃ nyastatanurdaivi dhyāyeddevamananyadhīḥ /
amṛtārṇavamadhyodyanmaṇidvīpe suśobhite
kalpavṛkṣavanāntaḥsthamaṇi māṇikyamaṇḍape /
navaratnamaya śrīmatsiṃhāsanagatembuje
trikoṇāntaḥsamāsīnaṃ candrasūryāyutaprabham /
arddhāmbikāsamāyuktaṃ pravibhaktavibhūṣaṇam
koṭikandarpalāvaṇyaṃ sadā ṣoḍaśavāṣīkam /
mandasmitamukhāmbhojaṃ trinetraṃ candraśekharam
divyāmbarasragālepaṃ divyābharaṇabhūṣitam /
pānapātrañca cinmudāṃ triśūlaṃ pustakaṃ karaiḥ
vidyāsaṃsiddhiṃ bibhrāṇāṃ sadānandamukhekṣaṇam /
mahāṣoḍhoditāśeṣadevatāgaṇasevitam
evaṃ cittāmbuje dhyāyedarddhanārīśvaraṃ śivam /
puṃrūpaṃ vā smareddevi strīrūpaṃ vā vicintayet
athavā niṣkalaṃ dhyāyet saccidānandalakṣaṇam /
savatejomayaṃ devi sacarācaravigraham
tataḥ sandarśayenmudrādaśakaṃ parameśvari /
yoni liṅgañca surabhi hetimudrācatuṣṭayam
vanamālāṃ mahāmudrāṃ nabhomudrāmiti kramāt /
yathāśakti mantramūlaṃ japet śrīpādukāmapi /
mūdhnī sañcintayeddevi śrīguruṃ śivarūpiṇam
sahasradalapaṅkaje sakalaśītaraśmiprabham
varābhayakarāmbujaṃ vimalagandhapuṣpāmbaram /
prasannavadanekṣaṇaṃ sakaladevatārūpiṇam
smaret śirasi haṃsagaṃ tadabhidhānapūrvaṃ gurum
evaṃ nyāse kṛte devi sākṣāt paraśivo bhavet /
mantrī naivātra sandeho nigrahānugrahakṣamaḥ
mahāṣoḍhāhvayaṃ nyāsaṃ yaḥ karoti dine dine /
devāḥ sarve namasyanti taṃ namāmi na saṃśayaḥ
mahāṣoḍhāhvayaṃ nyāsaṃ karoti yatra pārvati /
divyakṣetraṃ samuddiṣṭaṃ samantāddaśayojanam
kṛtvā nyāsamimaṃ devi yatra gacchati mānavaḥ /
tatra syādvijayo lābhaḥ sammānaḥ pauruṣaṃ priye
mahāṣoḍhākṛtanyāsastena yo vandyate śive /
ṣaṇmāsānmṛtyumāpnoti yadi trātā śivaḥ svayam
vajrapañjaranāmānametaṃ nyāsaṃ karoti yaḥ /
divyantarīkṣabhūśailajalāraṇyanivāsinaḥ
pracaṇḍabhūtavetāladevarakṣograhādayaḥ /
bhayagrastena manasā nekṣante taṃ kuleśvari
mahāṣoḍhākṛtanyāsaṃ brahmāviṣṇuśivādayaḥ /
devāḥ sarve namasyanti ṛṣayo'pi munīśvarāḥ
bahunoktena kiṃ devi nyāsametaṃ mama priyam /
nāputrāya vadeddevi nāśiṣyāya prakāśayet
ājñāsiddhimavāpnoti tasmānnyāsaṃ samācaret /
asmāt paratarā rakṣā devatābhāvasiddhidā /
loke nāsti na sandehaḥ satyaṃ satyaṃ varānane
ūrdhvāmnāyapraveśaśca parāprāsādacintanam /
mahāṣoḍhāparijñānaṃ nālpasya tapasaḥ phalam
iti te kathitaṃ devi mantroddhārādikaṃ priye /
samāsena kuleśāni kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
māhāṣoḍhākathanaṃ nāma caturthollāsaḥ
atha pañcamollāsaḥ
śrīdevyuvāca
kuleśādhārapātrāṇāṃ piśitānāñca lakṣaṇam /
kuladravyasya nirmāṇaṃ bhedaṃ māhātmyameva ca
avidhānena yat pāpaṃ savidhānena yat phalam /
tat sarvaṃ śrotumicchāmi vada me karuṇānidhe
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa tridaśaiḥ samatāṃ vrajet
ādhāreṇa vinā bhraṃśo na ca tṛpyanti mātaraḥ /
tasmādvidhivadādhāraṃ kalpayet kulanāyike
ādhāraṃ tripadaṃ prāhuḥ ṣaṭpadaṃ vā catuṣpadam /
athavā vartulākāraṃ kuryāddevi manoharam
svarṇaraupyaśilākūrmakapālālābumṛṇmayam /
nārikelaśaṅkhatāmramuktāśuktisamudbhavam
puṇyavṛkṣa samudbhūtaṃ pātraṃ kuryādvicakṣaṇaḥ /
atisūkṣmamatisthūlaṃ chinnaṃ bhinnañca varjayet
suvarṇaraupyatāmrāṇi sarvasiddhakarāṇi ca /
śāntike ca śilāpātraṃ stambhane caiva mṛṇmayam
nārikelañca vaśye syādabhicāre ca kūrmajam /
śaṅgaṃ jñānapradaṃ śuktirdevīprītipradāyinī
kapālālābupātrāṇi yogasiddhikarāṇi ca /
puṇyavṛkṣaja pātrāṇi sarvapāpaharāṇi ca /
ukteṣveteṣu deveśi pātramekaṃ prakalpayet
kuladravyaṃ pravakṣyāmi śṛṇu devi samāhitā /
ambhasāṃ dvādaśaprasthaṃ prasthārddhaṃ takrameva ca
taṇḍulānāṃ catuḥprasthaṃ dviprasthañca tathāndhasām /
muṣṭimātrāṅkuraiḥ sārddham ekasmin yojayed ghaṭe
śītādirahite sthāne sthāpayeddivasadvayam /
tasmādagniṃ samāropya jambālasadṛśaṃ pacet
avaropya punaḥ śītāmavasthāṃ prāpayettataḥ /
pādonaprasthakaiḥ piṣṭvā hastābhyāṃ melayet sudhīḥ
prasthārddhān taṇḍulān vāpyaparedyustat samuddharet /
samyak saṃmadye takreṇa pākamāloḍya melayet /
eṣā paiṣṭīti vikhyātā pūjitā devadānavaiḥ
gauḍī ca śvetabarburajambutvaksadhitāmbhasām /
daśaprasthaṃ kuleśāni dhātakīkusumaṃ śubham
nārikelaprasūnaṃ vā caikaprasthaṃ vinikṣipet /
harītakī cākṣaphalaṃ vasuniṣkapramāṇataḥ
vahniṃ trikaṭukañcāpi niṣkamārdhaṃ kṣipet pṛthak /
aśītiguḍasammiśramekasmin yojayed ghaṭe
kareṇa bhrāmayet samyaganulomavilomataḥ /
aṣṭottaraśatāvṛttyā trisandhyaṃ prativāsaram
dvādaśāhena pākaḥ syāt pālayettattrayodaśe /
eṣā gauḍīti kathitā śivasāyujyahetukī
dviguṇaṃ makarandasya vāri saṃyojayed ghaṭe /
dvādaśāhena pākaḥ syāccheṣamanyat puroktavat /
eṣā mādhvī samuddiṣṭā devatāprītikāriṇī
ekā śuṇṭhī dvivahniśca marīcatritayaṃ tathā /
dhātakī ca catuṣkaṃ syāt pañca puṣpāṇi ṣaṇmadhu
aśītiguḍasammiśraṃ śeṣamanyat puroktavat /
idaṃ manoharaṃ dravyaṃ yoginīpānamuttamam
sārddhendupalakaṃ daghno māhiṣaṃ prasthamātrakam /
mocāpakvaśatañcāpi yogo'yaṃ madirā śubhā
taṃ melayitvā saṃyojya sāndge vaṃśapuṭe pacet /
catvāriṃśaddinānyaṣṭau paṅke paṅkajasambhave
nidhāyoddhṛtya kiraṇaiḥ sauraiḥ samyag viśoṣayet /
yadā ca kaṭhinībhāvastadā saṃgṛhya mānavaḥ
guñjāphalapramāṇantu jalaiḥ sammilitaṃ śubham /
ātmecchaṃ pūrayet pātraṃ paramānandadaṃ param
etādapyuttamaṃ dravyaṃ sarvadevapriyaṃ priye /
etāni madahetūni madyānyanyāni kārayet
pānasaṃ drākṣamādhūkaṃ khārjūraṃ tālamaikṣavam /
madhūtthaṃ śīdhu mādhvīkaṃ maireyaṃ nārikelajam
madyānyekādaśaitāni bhuktimuktikarāṇi ca /
dvādaśantu surā madya sarveṣāmuttamaṃ priye
paiṣṭī gauḍī ca mādhvī ca vijñeyā trividhā surā /
sarvasiddhikarī paiṣṭī gauḍī bhogapradāyinī
mādhvī muktikarī jñeyā surā syāddevatāpriyā /
vidyāpradaikṣavī jñeyā drākṣī rājyapradā bhavet
tālajā stambhane śastā khārjūrī ripunāśinā /
nārikelabhavā śrīdā pānasī ca śubhapradā
madhūkajā jñānakarī mādhvīkī roganāśinī /
maireyākhyā kuleśāni sarvadā pāpahāriṇī
kṣīravṛkṣasamudbhūtaṃ madyaṃ valkalasambhavam /
madhupuṣpasamudbhūtam āsavaṃ taṇḍulodravam
yasyānando nivīkāra āmodaśca manoharaḥ /
madyaṃ taduttamaṃ devi devānāṃ prītidāyakam
ātmecchaṃ pūrayet pātraṃ paramānandavarddhanam /
etadāmodakaṃ dravyaṃ sarvadevapriyaṃ priye
surādarśanamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate /
tadgandhāghrāṇamātreṇa śatakratuphalaṃ labhet
madyasparśanamātreṇa tīrthakoṭiphalaṃ labhet /
devi tatpānataḥ sākṣāllabhenmuktiṃ catuvīdhām
icchāśaktiḥ surāmode jñānaśaktiśca tadrase /
tatsvāde ca kriyāśaktistadullāse parā sthitā
madirā brahmagāḥ proktāḥ cittaśodhanasādhanāḥ /
tāsāmekāṃ samāhṛtya pūjākarma samācaret
matsya māṃsādivijayāṃ cāṣṭagandhaiḥ sumiśritām /
saṃmardya vaṭikāṃ kṛtvā saṃgṛhyātha vicakṣaṇaḥ /
madyābhāve tu vaṭikāṃ jale saṃyujya tarpayet
guḍamiśreṇa takreṇa tarpayet madhubhājinā /
sauvīreṇāthavā kuryādetat karma na lopayet /
pramādād yadi lupyeta devatāśāpamāpnuyāt
māṃsantu trividhaṃ proktaṃ khabhūjalacaraṃ priye /
yathāsambhavamapyekaṃ tarpaṇārthaṃ prakalpayet /
māṃsadarśanamātreṇa surādarśanavat phalam
pitṛdaivatayajñeṣu vaidhahiṃsā vidhīyate /
ātmārthaṃ prāṇināṃ hiṃsā kadācinnoditā priye
animittaṃ tṛṇaṃ vāpi chedayenna kadācana /
devatārthaṃ dvijārtha vā hatvā pāpairna lipyate
māmanādṛtya yat puṇyaṃ pāpaṃ syāt pratibhāṣataḥ /
mannimittaṃ caret pāpaṃ puṇyaṃ bhavati śāmbhavi
yaireva patanaṃ dravyaiḥ siddhistaireva coditā /
śrīkauladarśane cāpi bhairaveṇa mahātmanā
matkarma kurvatāṃ puṃsāṃ karmalopo bhavennahi (yadi) /
tatkarma te prakurvanti saptakoṭimunīśvarāḥ
hanyānmantreṇa cānena tvabhimantrya paśuṃ priye /
gandhapuṣpākṣataiḥ pūjya cānyathā narakaṃ vrajet
śivotkṛttamidaṃ piṇḍamatastvaṃ śivatāṃ gataḥ /
tad budhyasya paśo tvaṃ hi mā śivastvaṃ śivo'si hi
brahmā syāt palale viṣṇurgandhe rudraśca tadrase /
paramātmā tadānande tasmāt sevyamidaṃ priye
māṃsābhāve tu laśunaṃ sārdrakaṃ nāgarantu vā /
ādāya pūjayeddevi cānyathā niṣphalaṃ bhavet
matsyamāṃsavihīnena madyenāpi na tarpayet /
na kuryānmatsyamāṃsābhyāṃ vinā dravyeṇa pūjanam
piśitaṃ tilamātrantu tilārddhamapi bindunā /
sakṛttarpaṇamātreṇa koṭiyajñaphalaṃ labhet
kulapūjāsamaṃ nāsti puṇyamanyajjagattraye /
tasmād yaḥ pūjayedbhaktyā bhuktimuktyoḥ sa bhājanam
anadhīto'pyaśāstrajño gurubhakto dṛḍhavrataḥ /
kulapūjārato yastu sa me priyatamo bhavet
caturṇāmapi varṇānāmāśramāṇāmapīśvari /
puṃstrīnapuṃsakānāntu pūjiteṣṭaphalapradā
ihāmutra phalaṃ dadyāḥ pūjitā suvadhūriva /
apūjitā tvaṃ deveśi duḥkhadā kuvadhūriva
kulapūjāṃ vinā yastu karotyevaṃ sudurmatiḥ /
sa yāti narakaṃ ghoramekaviṃśatibhiḥ kulaiḥ
tasmāt sarvaprayatnena kulapūjārato bhavet /
labhate sarvasiddhīṃśca nātra kāryā vicāraṇā
ārādhanāsamarthaśceddadyādarcanasādhanam /
yo dātuṃ naiva śaknoti kuryādarcanadarśanam
samyak śatakratūn kṛtvā yat phalaṃ samavāpnuyāt /
tat phalaṃ samavāpnoti sakṛt kṛtvā kramārcanam
mahāṣoḍaśadānāni kṛtvā yacca phalaṃ labhet /
tat phalaṃ samavāpnoti kṛtvā śrīcakradarśanam
sārddhatrikoṭitīrtheṣu snātvā yat phalamāpnuyāt /
tat phalaṃ labhate devi sakṛt kṛtvā kramārcanam
bahunoktena kiṃ devi yathābhaktyā dadāti yaḥ /
kulācāryāya pūjārthaṃ kuladravyaṃ sa dharmavit
śaive vā vaiṣṇave śākte saure sugatadarśane /
bauddhe pāśupate sāṃkhye vrate kulamukhe tathā
sadakṣavāmasiddhānte vaidikādiṣu pārvati /
vinā'lipiśitābhyāntu pūjanaṃ niṣphalaṃ bhavet
kuladravyaivīnā kuryājjapayajña tapovratam /
niṣphalaṃ tadbhaveddevi bhasmanīva yathā hutam
yathaivāntaścarā rājñaḥ priyāḥ syurna bahiścarāḥ /
tathāntaryāganiṣṭhā ye te priyā devi nāpare
samarpayanti ye bhaktyā āvābhyāṃ piśitāsavam /
utpādayanti cānandaṃ matpriyāḥ kaulikāśca te
āvayoḥ paramākāraṃ saccidānandalakṣaṇam /
kuladravyopabhogena parisphurati nānyathā
antaḥsthānubhavollāso manovācāmagocaraḥ /
kuladravyopabhogena jāyate nānyathā priye
sevite ca kuladravye kulatattvārthadarśanaḥ /
jāyate bhairavāveśaḥ sarvatra samadarśanaḥ
tamaḥparivṛtaṃ veśma yathā dīpena dṛśyate /
tathā māyāvṛto hyātmā dravyapānena dṛśyate
mantrapūtaṃ kuladravyaṃ gurudevāpītaṃ priye /
ye pibanti janāsteṣāṃ stanyapānaṃ na vidyate
madyantu bhairavo devo madyaṃ śaktiḥ samīritā /
aho bhoktā ca madyasya mohayedamarānapi
tanmaireyaṃ naraḥ pītvā yo na vikurute priye /
maddhyānaikaparo bhūtvā sa muktaḥ sa ca kaulikaḥ
surā śaktiḥ śivo māṃsaṃ tadbhoktā bhairavaḥ svayam /
tayoraikyasamutpanna ānando mokṣa ucyate
ānandaṃ brahmaṇo rūpaṃ tacca dehe vyavasthitam /
tasyābhivyañjakaṃ madyaṃ yogibhistena pīyate
kuṇḍī kambukapālāni madhupūrṇāni bibhrataḥ /
kiṃ na paśyati loko'yaṃ brahmaviṣṇumaheśvarān
niḥśaṅko nirbhayo vīro nirlajjo niṣkutūhalaḥ /
nirṇītavedaśāstrārtho varadāṃ vāruṇīṃ pibet
mantrasaṃskārasaṃśuddhāmṛtapānena pārvati /
jāyate devatābhāvo bhavabandhavimocakaḥ
brāhmaṇasya sadā peyaṃ kṣatriyasya raṇāgame /
golambhane tu vaiśyasya śūdrasyāntyeṣṭikarmaṇi
devān pitṛn samabhyarcya devi śāstroktavartmanā /
guruṃ smaran pibanmadyaṃ khādan māṃsaṃna doṣabhāk
tṛptyarthaṃ pitṛdevānāṃ brahmadhyānasthirāya ca /
seveta madhumāṃsāni tṛṣṇayā cet sa pātakī
mantrārthaṃ sphuraṇārthāya manasaḥ sthairyahetave /
bhavapāśanivṛttyarthaṃ madhupānaṃ samācaret
seveta svasukhārthaṃ yo madyādīni sa pātakī /
prāśayeddevatāprītyai svābhilāṣavivajītaḥ
matsyamāṃsasurādīnāṃ mādakānāṃ niṣevaṇam /
yāgakālaṃ binānyatra dūṣaṇaṃ kathitaṃ priye
yathā kratuṣu viprāṇāṃ somapānaṃ vidhīyate /
madyapānaṃ tathā kāryaṃ samaye bhogamokṣadam
śrīguroḥ kulaśāstrebhyaḥ samyagvijñāya vāsanām /
pañcamudrā niṣeveta cānyathā patito bhaved
āvṛttiṃ gurupaṃktiśca vaṭukādīnna pūjya yaḥ /
vīro'pyatra vṛthāpānī devatāśāpamāpnuyāt
ayaṣṭvā bhairavaṃ devamakṛtvā mantratarpaṇam /
paśupānavidhau pītvā vīro'pi narakaṃ vrajet
ajñātvā kaulikācāramayaṣṭvā gurupādukām /
yo'smin śāstre pravartteta taṃ tvaṃ pīḍayasi dhruvam
kaulajñāne hyasiddho yastaddravyaṃ bhoktumicchati /
sa mahāpātakī jñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
samayācārahīnasya svairavṛtterdurātmanaḥ /
na siddhayaḥ kulabhraṃśastatsaṃsargaṃ na kārayet
yaḥ śāstravidhimutsṛjya varttate kāmakārataḥ /
sa siddhimiha nāpnoti paratra na parāṃ gatim
svecchayā ramamāṇo yo dīkṣāsaṃskāravajītaḥ /
na tasya sadgatiḥ kvāpi tapastīrthavratādibhiḥ
asaṃskṛtaṃ pibeddravyaṃ balātkāreṇa maithunam /
svapriyeṇa hataṃ māṃsaṃ rauravaṃ narakaṃ vrajet
kaulāḥ paśuvratasyāścet pakṣadvayaviḍambakāḥ /
keśasaṃkhyā smṛtā yāvattāvattiṣṭhanti raurave
kuladravyāṇi seveta yo'nyadarśanamāśritaḥ /
tadaṅgaromasaṃkhyātaṃ bhūtayoniṣu jāyate
madapracchāditātmā ca na kiñcidapi vetti ca /
na dhyānaṃ na tapo nārcā na dharmo na ca satkriyā
na daivaṃ na gururnātmavicāro na sa kaulikaḥ /
kevalaṃ viṣayāsaktaḥ patatyeva na saṃśayaḥ
madyāsakto na pūjārthī māṃsāśī strīniṣevakaḥ /
kaulopadeśahīno yaḥ so'kṣayaṃ narakaṃ vrajet
asaṃskārī tu yo nau syāt pañca mudrā niṣevate /
kuleśi brahyaniṣṭho'pi nindyatāmadhigacchati
liṅgatrayaviśeṣajñaḥ ṣaḍādhāravibhedakaḥ /
pīṭhasthānāni cāgatya mahāpadmavanaṃ vrajet
āmūlādhāramābrahmarandhraṃ gatvā punaḥ punaḥ /
ciccandrakuṇḍalīśaktisāmarasya sukhodayaḥ
vyomapaṅkajanisyandasudhāpānarato naraḥ /
sudhāpānamidaṃ proktamitare madyapāyinaḥ
puṇyāpuṇyapaśuṃ hatvā jñānakhaḍgena yogavit /
pare layaṃ nayeccitaṃ palāśī sa nigadyate
manasā cendriyagaṇaṃ saṃyamyātmani yojayet /
mattsyāśī sa bhaveddevi śeṣāḥ syuḥ prāṇihiṃsakāḥ
aprabuddhā paśoḥ śaktiḥ prabuddhā kaulikasya ca /
śaktiṃ tāṃ sevayet yastu sa bhavet śaktisevakaḥ
parāśaktyātmamithunasaṃyogānandanirbharaḥ /
ya āste maithunaṃ tat syādapare strīniṣevakāḥ
ityādi pañcamudrāṇāṃ vāsanāṃ kulanāyike /
jñātvā gurumukhāddevi yaḥ seveta sa mucyate
iti te kathitaṃ devi kuladravyādilakṣaṇam /
samāsena kuleśāni kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
kulamāhātmyakathanaṃ nāma pañcamollāsaḥ
atha ṣaṣṭhollāsaḥ
śrīdevyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi pūjakasya ca lakṣaṇam /
kuladravyādisaṃskāramarcanaṃ vada me prabho
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa stūyate devadānavaiḥ
nirastapātakā yatra mānavāḥ puṇyakamīṇaḥ /
kulajñānasusampannā bhajante ye dṛḍhavratāḥ
pūrṇābhiṣekasahito vedaśāstrārthatattvavit/
devatāgurubhaktastu niyatātmārcayet priye
kulāgamarahasyajño devatārādhanotsukaḥ /
gurūpadeśasaṃyuktaḥ pūjayet kulanāyike
śuddhātmā cātisaṃhṛṣṭaḥ krodhalaulyavivajītaḥ /
paśuvratādivimukhaḥ sumukhastu yajet priye
yadā puṃsaḥ kṛtārthasya kālena bahunā priye /
matprasādena bhūyācca dṛḍhabhaktisamāgamaḥ
tadarthaṃ tarpaṇaṃ kuryād dravyaiḥ śrībhairavoditeḥ /
gurūpadeśavidhinā cānyathā patanaṃ bhavet
mantrayogena deveśi kuryāt śrīcakrapūjanam /
tadahantu tvayā sārdhaṃ gṛhṇāmi svayamādarāt
bhairavo'hamiti jñānāt sarvajñādiguṇānvitaḥ /
iti saṃcintya yogīndraḥ kulapūjārato bhavet
ityādilakṣaṇopetaḥ kauliko niyatavrataḥ /
yastvāṃ samarcayeddevi bhuktimuktyoḥ sa bhājanam
ekānte vijane'raṇye deśe bādhāvivajīte /
sukhāsane samāsīnaḥ prāṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ
amṛtābdhau maṇidvīpe kalpavṛkṣatarostale /
ratnaprākārasandīptaṃ smarenmāṇikyamaṇḍapam
puṣpamālāvitānāḍhyaṃ pracchannapaṭasaṃvṛtam /
karpūradīpabhāsvantaṃ dhūpāmodasugandhikam
tanmaṇḍapasthamātmānaṃ dhyātvā'nākulacetasā /
śrīgurorājñayā devi kulapūjāṃ samācaret
ātmasthānamanudravyadevaśuddhistu pañcamī /
yāvanna kurute mantrī tāvaddevārcanaṃ kutaḥ
susnānabhūtasaṃśuddhiprāṇāyāmādibhiḥ priye /
ṣaḍaṅgādyakhilanyāserātmaśuddhiḥ samīritā
sammārjanānulepādyairdarpaṇodaravatkṛtam /
vitānadhūpadīpādipuṣpamālopaśobhitam /
pañcavarṇarajaścitraṃ sthānaśuddhiritīritā
grathitvā mātṛkāvarṇairmūlamantrākṣarāṇi ca /
kramotkramād dvirāvṛttyā mantraśuddhiritīritā
pūjādravyāṇi saṃprokṣya mūlāstrādbhivīdhānavit /
darśayeddhenumudrāñca dravyaśuddhiritāritā
pīṭhe devaṃ pratiṣṭhāpya sakalīkṛtya mantravit /
mūlamantreṇa dīptātmā nyāsadravyodakena ca /
trivāraṃ prokṣayedvidvān devaśuddhiritīritā
pañcaśuddhiṃ vidhāyetthaṃ paścād yajanamācaret /
sā pūjā saphalā proktā cānyathā niṣphalā bhavet
maṇḍalena vinā pūjā niṣphalā kathitā priye /
tasmānmaṇḍalamālikhya vidhivattatra pūjayet
akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ viśvaṃ vyāpya vyavasthitam /
trailokyaṃ maṇḍitaṃ yena maṇḍalaṃ tat sadā śivam
uḍḍīyānāṃ caturasraṃ kāmarūpañca varttulam /
jālandharañca candrārdhaṃ tryasraḥ pūrṇagirirbhavet
abhyarcya maṇḍalaṃ paścādādhārān sthāpayet kramāt /
samānyaśrīgurubhogabalipātrāṇi pañcadhā
dvipātraṃ vā tripātraṃ vā ekapātraṃ na kārayet /
svadakṣiṇādivāmāntaṃ sthāpyābhyarcyāsavena tu
saṃpūrya mūlamantreṇa kuleśvari vinidhānavit /
tatra māṣapramāṇantu matsyaṃ māṃsaṃ vinikṣepet
naṣṭaiḥ paryuṣitocchiṣṭairdurgandhairgandhavajītaiḥ /
hetubhiḥ parapātrasthaistapītaṃ niṣphalaṃ bhavet
na pūrayettu pātrāṇi apriyaistaiḥ kuleśvari /
svādiṣṭhaiśca madirauṣṭhaiśca dravyairamṛtasannibhaiḥ /
manoharairmaheśāni tarpaṇaṃ saphalaṃ bhavet
asaṃskṛtā surā pāpakalahavyādhiduḥkhadā /
āyuḥśrīkīttīsaubhāgyadhanadhānyavināśinī
tasmāt saṃskṛtya vidhivat kuladravyaṃ tato'rcayet /
anyathā narakaṃ yāti dātā bhoktā na saṃśayaḥ
vinā dravyādivāsena na japenna smaret priye /
ye smaranti narā mūḍhāsteṣāṃ duḥkhaṃ pade pade
nāsavena vinā mantro na mantreṇa vināsavaḥ /
parasparavirodhitvāt kathaṃ pūjā vidhīyate
tatsaṃśayanivṛttiñca jñātvā gurumukhāt priye /
vīkṣaṇaṃ prokṣaṇaṃ dhyānaṃ mantramudrāviśodhanam /
dravyaṃ tarpaṇayogyaṃ syāddevatāprītikārakam
agnisūryendubrahmendraviṣṇurudrasadāśivaiḥ /
catuvīṃśatimantraiḥ syānmadyañcaiva parāmṛtam
amṛtā mānadā pūṣā tuṣṭiḥ puṣṭī ratirdhṛtiḥ /
śaśinī candrikā kāntirjyotsnā śrīḥ prītiraṅgadā
pūrṇā pūrṇāmṛtā ceti kathitāḥ kulanāyike /
saumyāḥ kāmapradāyinyaḥ ṣoḍaśa svarajāḥ kalāḥ
tapanī tāpinī dhūmrā marīcirjvālinī ruciḥ /
suṣumnā bhogadā viśvā rodhinī dhāriṇī kṣamā /
kabhādyā vasudāḥ saurāṣṭhaḍāntā dvādaśeritāḥ
dhūmrācīruṣmā jvalinī jvālinī visphuliṅginī /
suśrīḥ surūpā kapilā havyakavyavahe api /
āgneyā yādivarṇādyā daśa dharmapradāḥ kalāḥ
sṛṣṭirmedhā smṛtirṛddhiḥ kāntirlakṣmīrdyutiḥ sthirā /
sthitiḥ siddhiriti proktāḥ kacavargakalā daśa /
akāraprabhavā brahmajātāḥ syuḥ sṛṣṭaye kalāḥ
jarā ca pālinī śāntirīśvarī ratikāmike /
varadāhlādinīprītidīrghāḥ syuṣṭatavargajāḥ /
ukāraprabhavā viṣṇujātāḥ syuḥ sthitaye kalāḥ
tīkṣṇa raudrī bhayā nidrā tandrā kṣut krodhinī kriyā /
utkārī mṛtyurityuktā payavargakalā daśa /
makāraprabhavā rudrajātāḥ saṃhṛtaye kalāḥ
ṣavargagāścatasraḥ syuḥ pītā śvetāruṇāsitāḥ /
kalāśceśvarasañjātāstirodhānāya bindujāḥ
nivṛttiśca pratiṣṭhā ca vidyā śāntistathaiva ca /
indhikā dīpikā cāpi recikā mocikā parā
sūkṣmā sūkṣmāmṛtā jñānā'mṛtā cāpyāyinī tathā /
vyāpinī vyomarūpā ca ṣoḍaśa svarajāḥ kalāḥ /
sadāśivabhavā nādādanugrahakalāḥ kramāt
prathamaṃ prakṛterhaṃsaḥpratadviṣṇuranantaram /
tryambakantu tṛtīyaṃ syāccaturthastatpadādikaḥ
viṣṇuryoniṃ kalpayatu pañcamaḥ kalpanāmanuḥ /
caturnavatimantrātmadevatābhāvasiddhidāḥ
mantrajāpaśca saṃprokta ātmastavaśca pañcabhiḥ /
atra ye (te) pañca saṃproktā mantrāste kulanāyike
akhaṇḍaikarasānandākare parasudhātmani /
svacchandasphuraṇāmatra nidhehyakularūpiṇi
akulasthāmṛtākāre siddhijñānakare pare /
amṛtatvaṃ vidhehyasmin vastuni klinnarūpiṇi
tadrūpeṇaikarasyañca kṛtvārghyaṃ tatsvarūpiṇi /
bhūtvā parāmṛtākāraṃ mayi citsphuraṇaṃ kuru
vāgbhavaṃ pārśvagaṃ bhūmiḥ puṣṭirindusamanvitā /
sthitiśca pāvakānugrahārthendusamalaṅkṛtā
sthirendhikendusaṃyuktā śvetā binduyugānvitā /
tathāmṛte padaṃ brūyāttatpaścādamṛtodbhave
tathāmṛteśvarītyuktvā paścādamṛtavaṣīṇi /
amṛtaṃ srāvayad dvandvaṃ dviṭhānto dravyaśuddhikṛt /
amṛteśīmanuḥ proktaḥ pañcatriṃśadbhirakṣaraiḥ
vāgbhavaṃ vadayugmañca vāgvādinīti vāgbhavam /
kāmarājaṃ tataḥ klinne kledini kledayeti ca
mahāmokṣaṃ kuruyugmaṃ kāmarājamataḥ param /
tārttīyaṃ mokṣaśabdānte kuruyugmaṃ vadettataḥ
syāt prāsādaparā cāntesaptatriṃśadbhirakṣaraiḥ /
dīpanīmanurityuktaḥ sarvasiddhikaraḥ priye
etāḥ kalā mātṛkāñcāpyakha(ṇḍendvā)ṇḍaikādikān manūn /
amṛteśīṃ dīpanīñca mūlāmantramapi kramāt
ekadvitricatuḥpañca dvicaturvāramambike /
saṃsmṛtyābhyarcya pātrantu pūjayeddhenumudrayā
brahmāṇḍakhaṇḍasambhūtamaśeṣarasasambhṛtam /
āpūritaṃ mahāpātraṃ pīyūṣarasamāvaha
śuddhadravyeṇa tenāpi gandhapuṣpākṣatairapi /
nyāsoktasarvamantraiścāpyātmānaṃ pūjayet priye
mūdhnī śrīgurupaṅktīśca mūlādhāre ca pādukām /
divyaughe cādināthaśca tacchaktiśca sadāśivaḥ
tatpatnī ceśvarastasya bhāryā rudraśca tadvadhūḥ /
viṣṇuśca tatpriyā brahmā tatkāntā dvādaśeritāḥ
siddhaughe sanakaścaiva sanandaśca sanātanaḥ /
sanatkumāraśca sanatsujātaśca ṛbhukṣajaḥ
dattātreyo raivatako vāmadevastataḥ param /
tato vyāsaḥ śukaścaiva ekādaśa samīritāḥ
mānavaughe nṛsiṃhaśca maheśo bhāskarastathā /
mahendro mādhavo viṣṇuḥ ṣaḍete ca prakīttītāḥ
namo'nte yojayeddevi divyaughe paramaṃ śivam /
mahāśivañca siddhaughe mānavaughe sadāśivam
tataḥ pīṭhaṃ samabhyarcya devīmāvāhayet priye /
mahāpadmavanāntaḥsthe kāraṇānandavigrahe /
sarvabhūtahite mātarehyehi parameśvari
deveśi bhaktisulabhe sarvāvaraṇasaṃyute /
yāvattvāṃ pūjayāmīha tāvattvaṃ susthirā bhava
mantreṇānena cāvāhya yajeddevīmananyadhīḥ /
dhyātvā mudrāṃ pradarśyārcet gandhapuṣpākṣatādibhiḥ
cinmayasyāprameyasya nirguṇasyāśarīriṇaḥ /
sādhakānāṃ hitārthāya brahmaṇo rūpakalpanā
liṅgasthaṇḍilavahnyambusūpakuḍyapaṭeṣu ca /
maṇḍale phalake mūdhnī hṛdi vā daśa kīttītāḥ
eṣu sthāneṣu deveśi yajanti paramāṃ śivām /
arūpāṃ rūpiṇīṃ kṛtvā karmakāṇḍaratā narāḥ
gavāṃ sarvāṅgajaṃ kṣīraṃ sravet stanamukhād yathā /
tathā sarvagato devaḥ pratimādiṣu rājate
ābhirūpyācca bimbasya pūjāyāśca viśeṣataḥ /
sādhakasya ca viśvāsāt sannidhau devatā bhavet
gavāṃ sapīḥ śarīrasthaṃ na karotyaṅgapoṣaṇam /
svakarmaracitaṃ dattaṃ punastāmeva poṣayet
evaṃ sarvaśarīrasthā sapīrvat parameśvarī /
vinā copāsanāṃ devi na dadāti phalaṃ nṛṇām
sakalīkṛtya tatprāṇān samuddīpyendriyāṇi ca /
pratiṣṭhāpyārcayeddevi cānyathā niṣphalaṃ bhavet
mantrahīnaṃ kriyāhīnaṃ vidhihīnañca yad bhavet /
kṣamayā sādhayet sarvaṃ hīnamaṅgaṃ padaṃ tathā
niyamādatirekeṇa yad yat karma karoti yaḥ /
na kiñcidapyasya phalaṃ sidhyati kramadoṣataḥ
nyūnātiriktakarmāṇi na phalanti kadācana /
yathāvidhi kṛtānīha satkarmāṇi phalanti hi
tadvidhānakṛtaṃ karma japahomārcanādiṣu /
devatāprītidaṃ bhūyād bhuktimuktiphalapradam
devasya mantrarūpasya mantravyāptimajānatām /
kṛtārcanādikāṃ sarvaṃ vyarthaṃ bhavati śāmbhavi
yantraṃ mantramayaṃ proktaṃ devatā mantrarūpiṇī /
yantre sā pūjitā devi sahasaiva prasīdati
kāmakrodhādidoṣotthasarvaduḥkhaniyantraṇāt /
yantramityāhuretasmin devaḥ prīṇāti pūjitaḥ
śarīramiva jīvasya dīpasya snehavat priye /
sarveṣāmapi devānāṃ tathā yantraṃ pratiṣṭhitam
tasmād yantraṃ likhitvā vā dhyātvā sāvṛtikaṃ śivam /
jñātvā gurumukhāt sarvaṃ pūjayedvidhinā priye
ekapīṭhe pṛthakpūjāṃ vinā yantraṃ karoti yaḥ /
aṅgāṅgitvaṃ parityajya devatāśāpamāpnuyāt
ekapīṭhe kuleśāni sve sve yantre pṛthakpṛthak /
yajedāvaraṇopetā devatāstadvidhānataḥ
āvāhya devatāmekāṃ pūjayedanyadevatām /
ubhābhyāṃ labhate pāpaṃ mantrī cañcalamānasaḥ
ityādilakṣaṇaṃ jñātvā gurutaḥ śāstrataḥ priye /
vidhinābhyarcayet samyagdevatā suprasīdati
ṣoḍaśairupacāraistu sāṅgaṃ sāvaraṇaṃ śivam /
pūjayenmūlamantreṇa gandhapuṣpākṣatādibhiḥ
mahāṣoḍhoditāśeṣaparivārāṃśca śāmbhavi /
praṇavādinamo'ntena tattannāmnā samarcayet
āgamoktena mārgeṇa tarpayedalibindubhiḥ /
aṅguṣṭhānāmikābhyāñca nakhe niḥsṛtamūrdhvataḥ /
svapātraspandanisyandaṃ vidhivat kulanāyike
sakṛttarpaṇamutsṛjya japtvā mūlañca pādukām /
antaḥśaktiṃ samutthāpya tarpayeddehadevatāḥ
aṅguṣṭho bhairavo devo anāmā caṇḍikā priye /
anāmāṅguṣṭhayogena tarpayet kulasantatim
aṅguṣṭhānāmikābhyāñca vaśyakarmaṇi tarpayet /
tarjanyaṅguṣṭhayogena tarpayedabhicārake /
kaniṣṭhāṅguṣṭhayogena stambhane tarpayet priye
evaṃ santarpya deveśi kuladravyairyathāvidhi /
devatāpurato devi gurupaṅktīśca pūjayet /
paṅktitrayakrameṇātha jñātvā samyagananyadhīḥ
karābhyāṃ cinmudrāṃ samadhunṛkapālañca dadhatīṃ
drutasvarṇaprakhyāmaruṇakusumālepavasanām /
kṛpāpūrṇāpāṅgīmaruṇanayanāmambarajaṭā-
mupetāṃ siddhaughairyajatu gurupaṃktiṃ kramagatim
evaṃ saṃpūjya dhūpañca dīpaṃ naivedyameva ca /
āsavaṃ piśitopetaṃ bhakṣyāṇi vividhāni ca /
kadalyādiphalānyeva tāmbūlañca samarpayet
iti te kathitaṃ devi kulācārasya lakṣaṇam /
dgavyasaṃskāraśuddhyādi kimanyat śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
dravyasaṃskāravidhānakathanaṃ nāma ṣaṣṭhollāsaḥ
atha saptamollāsaḥ
śrīdevyuvāca
kuleśa baṭukādīnāṃ baliñca śaktilakṣaṇam /
tadadravyasyaiva svīkāraṃ vada me karuṇānidhe
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa tattvajñānaṃ prakāśate
yāvanno vaṭuke dadyāttāvannaiva kuleśvari /
tṛpyanti devatāḥ sarvāḥ smaraṇād yajanādapi
vaṭukādīn yajettasmād gandhapuṣpāsavāmiṣaiḥ /
tattanmantravidhānena devatā prītimāpnuyāt
yatkiñciddhavyasaṃghātaṃ pūjārthaṃ bhogahetunā /
ānītaṃ dīyate bhaktyā kṣetrapebhyaḥ kuleśvari
vaṭukamantrān vakṣyāmi śṛṇuṣva kulanāyike /
yaiḥ samacītamātreṇa sarve naśyantyupadravāḥ
tāratrayaṃ tato devīputreti baṭuketi vā /
nātheti kapilajaṭābhārabhāsvarapiṅgala
trinetreti padaṃ paścājjvālāmukhapadaṃ tataḥ /
imāṃ pūjāṃ baliṃ gṛhṇadvayaṃ pāvakavallabhā /
ukto vaṭukamantro'yaṃ catuścatvāriṃśadakṣaraiḥ
balidānena santuṣṭo baṭukaḥ sarvasiddhidaḥ /
śāntiṃ karotu me nityaṃ bhūtavetālasevitaḥ
tāratrayaṃ tataḥ sarvayoginībhyaḥ padaṃ vadet /
tatpaścāt savarbhūtebhyaḥ sarvabhūtādhivattī ca
padaṃ tābhyo ḍākinībhyaḥ śākinībhyaḥ padaṃ vadet /
trailokyeti padaṃ caiva vāsinībhya imāṃ vadet
pūjāṃ baliṃ gṛhṇayugmaṃ svāhānto yoginīmanuḥ /
kathito'yaṃ maheśāni mantraḥ pañcādaśākṣaraḥ
yā kācid yoginī raudrā saumyā ghoratarā parā /
khecarī bhūcarī vyomacarī prītāstu me sadā
tāratrayaṃ vadet sarvabhūtebhyaḥ sarva eva hi /
paścād bhūtapatibhyo hṛdyuktaḥ saptadaśākṣaraḥ
bhūtā ye vividhākārā divyā bhaumāntarikṣagāḥ /
pātālasaṃsthā me kevicchivayogena bhāvitāḥ
dhruvādyāḥ satyasandhāśca indrādyāḥ svarvyavasthitāḥ/
tṛpyantu prītamanasaḥ pratigṛhṇantvimaṃ balim
tāratrayaṃ vadeddehiyugmaṃ devīpadaṃ vadet /
putrāya baṭukanāthāya paścāducchiṣṭahāriṇe /
sarvavighnān padaṃ paścāt nāśayadvitayaṃ tathā
gṛhṇayugmaṃ rurupadaṃ kṣetrapālapadaṃ tataḥ /
sarvopacārasahitāmimāṃ pūjāṃ baliṃ vadet /
gṛhṇa gṛhṇa dviṭhānto'yaṃ kṣetrapālamanuḥ priye
catuḥṣaṣṭyakṣaraiḥ proktaḥ sarvasiddhipradāyakaḥ /
yo'smin kṣetre nivāsī ca kṣetrapālasya kiṅkaraḥ /
prīto'yaṃ balidānena sarvarakṣāṃ karotu me
tāratrayaṃ vadettāraṃ śrīprāsādaparāmanuḥ /
hrāṃ hrīṃ hrūñca yugañcādau bhairavādhiṣṭhitāya ca
akṣobhyānandataḥ paścāddhṛdayābhīṣṭadaḥ param /
siddhārthapadamābhāṣya paścādavataradvayam
kṣetrapālapadaṃ paścāt mahāśānta padaṃ tataḥ /
mātṛputrapadaṃ paścāt kulaputrapadaṃ tathā
siddhiputrapadaṃ cāsmin sthānādhipapadaṃ tataḥ /
grāmādhipataye'smin syāddeśādhipataye tataḥ
vaded baṭukanātheti devīputrapadaṃ tataḥ /
meghanādapadaṃ paścāt pracaṇḍograpadaṃ vadet
kapālīti padaṃ paścādbhīṣaṇeti padaṃ vadet /
syāt sarvavighnādhipataye imāṃ pūjāṃ baliṃ vadet
gṛhṇa gṛhṇa kurudvandvaṃ mama dūrayayugmakam /
jvalayukprajvalayugaṃ sarvavighnānītīrayet
nāśayadvitayaṃ kṣāṃ kṣaṃ paścād buddhimitīrayet /
kṣetrapālāya vauṣaṭ hrūṃ ṣaṣṭyuttaraśatākṣaraḥ
tāratrayaṃ vadet paścādamuka kṣetrapāla ca /
rājarājeśvara imāṃ pūjāṃ balimataḥ param /
gṛhṇayugmaṃ dviṭhānto'yamaṣṭāviṃśākṣaro manuḥ
anena balidānena vaṭuvaṃśasamanvitaḥ /
rājarājeśvaro devo me prasīdatu sarvadā
paścime vaṭukaṃ devamuttare yoginībalim /
pūrve bhūtabaliṃ dadyāt kṣetrapālañca dakṣiṇe /
rājarājeśvaraṃ madhye pūjayet kulanāyike
aṅguṣṭhānāmikābhyāñca baṭukasya baliḥ smṛtaḥ /
tarjanīmadhyamānāmikāṅguṣṭhairyoginībaliḥ
aṅgulībhiśca sarvābhirukto bhūtabaliḥ priye /
aṅguṣṭhatarjanībhyāñca kṣetrapālabalirbhavet /
aṅguṣṭhamadhyamābhyāñca rājarājeśvarasya ca
baṭukādīn samarcyaivaṃ kuladīpān pradarśayet /
īṣadraktasupiṣṭena caturaṅgulimānataḥ
dīpān ḍamarukākārān trikoṇānatiśobhanān /
karṣājyagrāhiṇaḥ kuryayānnava saptātha pañca vā
antastejo bahisteja ekīkṛtyāmitaprabhān /
tridhā devyupari bhrāmya kuladīpān nivedayet
samastacakracakreśi deveśi sakalātmike /
ārātrīkamidaṃ devi gṛhāṇa mama siddhaye /
kuladīpān pradarśyātha śaktipūjāṃ samācaret
svaśaktiṃ vīraśaktiṃ vā dīkṣitāṃ gurumārgataḥ /
pāyayitvā caret pānamiti śāstrasya niścayaḥ
adīkṣitāṃ striyaṃ kuryāt sadyaḥ saṃskāramambike /
mantradīkṣāvidhānen śuddhā bhavati nānyathā
tasmāt sulakṣaṇāṃ śaktiṃ gandhapuṣpākṣatādibhiḥ /
abhyarcya devatābuddhyā bhogapātraṃ nivedayet
tadante kanyakāścāpi pramadāśca manoharāḥ /
sampūjya devatābuddhyā dadyāt pātraṃ pṛthak pṛthak
anivedya tu yaḥ śaktyai kuladravyaṃ niṣevate /
pūjitaṃ niṣphalaṃ tasya devatā na prasīdati
caṇḍālī carmakārī ca mātaṅgī pukkasī tathā /
śvapacī khaṭṭakī caiva kaivarttī viśvayoṣitaḥ
kulāṣṭakamidaṃ proktamakulāṣṭakamucyate /
kandukī śauṇḍikī caiva śastrajīvī ca rañjakī
gāyakī rajakī śilpī kaulikī ca tathāṣṭamī /
tantramantrasamāyuktā samayācārapālikā
kumārī ca vratasthā ca yogamudrādharāpi vā /
pūjākāle svataḥ prāptā sā jñeyā sahajā budhaiḥ
uktajātyaṅganābhāve cāturvarṇyāṅganāṃ yajet /
surūpā taruṇī śāntā kulācārayutā śuciḥ
śaṅkāhīnā bhaktiyuktā gūḍhā śāstropajīvinī /
alolupā suśīlā ca smitāsyā priyavādinī
gurudaivatasambhaktā sucitā kaulikapriyā /
vimatsarā viśeṣajñā devatārādhanotsukā /
manoharā sadācārā śaktireṣā sulakṣaṇā
duṣṭogrā karkaśā krūrā duḥkhitā kuladūṣaṇī /
durācārā parādhīnā bhītā lubdhāturā'lasā
nidrāsaktātidurmmedhā hīnāṅgī vyādhipīḍitā /
durgandhā kutsitā mūḍhā vṛddhonmattā rahasyabhit
kutarkā kutsitālāpā nirlajjā kalahapriyā /
virūponmārgagā stabdhā paṅgvandhavikṛtānanā /
īdṛśīṃ mantrayuktāñca śaktiṃ yāge vivarjayet
tato'rcanādikaṃ sarvaṃ mantrodakapuraḥsaram /
itaḥ pūrvādimanunā mantrī devyai samarpayet
tāratrayamitaḥ pūrvaṃ prāṇabuddhī tataḥ param /
dehadharmādhikārato jāgratsvapnasuṣuptiṣu
manasā cetasā vācā karmaṇā tatparaṃ vadet /
hastābhyāñca tataḥ padbhayāmudareṇa tataḥ param
śiśnā ca yat smṛtaṃ paścād yaduktaṃ yat kṛtaṃ vadet /
tat sarvaṃ gurave cānte matsamapītamastviti /
svāhānto manurityuktastrisaptatyakṣaraḥ priye
jñānato'jñānato vāpi yanmayā kriyate śive /
tava kṛtyamidaṃ sarvamiti jñātvā kṣamasva me
evaṃ samprārthya deveśi stutvā natvā ca bhaktitaḥ /
pradhānadevatāmūrttau parivārān samarcayet /
evaṃ sāvaraṇāṃ devīṃ cintayet svahṛdambuje
śeṣikāye samarpyātmamūlamantreṇa śodhayet /
syādvāgbhavaṃ hṛducchiṣṭacāṇḍāli tadanantaram
vadenmātaṅgi sarvante vaśyaṃkuruyugantataḥ /
ekaviṃśativarṇaiśca śeṣikāmanurīritaḥ
mantreṇānena nirmālyaṃ śeṣikāyai samarpayet /
devīmucchiṣṭamātaṅgīṃ dhyāyet trailokyamohinīm
vīṇāvādyavinodagītaniratāṃ nīlāṃśukollāsinīṃ
bimboṣṭhīṃ navayāvakārdracaraṇāmākīrṇakeśālakām /
mṛdvaṅgīṃ siṃtaśaṅkhakuṇḍaladharāṃ māṇikyabhūṣojjvalāṃ
mātaṅgīṃ praṇato'smi susmitamukhīṃ devīṃ śukaśyāmalām //६१/
tataḥ śrīgururūpāya sākṣāt paraśivāya ca /
karābhyāṃ pātramuddhṛtya sadvitīyaṃ samarpayet
svasampradāyasaṃyuktairvīraiśca saha pūjayet /
anyonyavandanaṃ kṛtvā pibettattadanujñayā
savyenoddhṛtya pātrantu mudrāṃ kṛtvā'pasavyataḥ /
yathāvidhi dvitīyena gṛhṇīyānmantramuccaran
piśitaṃ māṣamātrantu dravyaṃ cullukasammitam /
ātmadehatrayaṃ tattvaṃ trayeṇātha viśodhayet
taruṇollāsasahitaḥ prasannavadanekṣaṇaḥ /
guruḥ śiṣyān samāhūya dadyāttattvatrayaṃ priye
śiṣyopāyanamādāya śuddhātmā kusumādikam /
yathāśakti nivedyātha vittaśāṭhyavivajītaḥ
praṇamya bahiraṣṭāṅgaṃ praviśyāntaḥ śanaiḥ priye /
samarpyopāyanaṃ bhaktyā śivāya gururūpiṇe
grathitāṅguṣṭhakau kṛtvā karau saktāgratarjanī /
jānubhyāmavaniṃ gatvā pañcāṅgaṃ praṇamed gurum
vāmā'ṅguṣṭhānāmikābhyāṃ dakṣahastaprasāritam /
spṛṣṭvā viśuddhahṛdaya īṣadānatamastakaḥ
vāmāṅguṣṭhānāmikābhyāṃ śiṣyāya śrīguruḥ priye /
prakṛtyādyaiḥ pṛthivyantaiścatuvīṃśatibhiḥ priye
svarairaśuddhatattvaiśca vāgbhavena kuleśvari /
saṃyuktenātmatattvena sthūladehaṃ viśodhayet
māyādipuruṣāntaiśca śuddhāśuddhaiśca saptabhiḥ /
tattvaiḥ sparśāhvayairvarṇaiḥ kāmarājena mantravit /
yuktena vidyātattvena sūkṣmadehaṃ viśodhayet
śuddhaiḥ śivādividyāntaiḥ pañcatattvaiśca vyāpakaiḥ /
parayā śivatattvena paraṃ dehaṃ viśodhayet
ṣaṭtriṃśattattvasahitamālinyā bālayā priye /
sarvatattvāśrayaṃ bījaṃ sarvatattvaivīśodhayet
śodhayeti padaṃ dadyāt sadvitīyamaliṃ guruḥ /
cullukaṃ guruṇā dattaṃ śodhayāmīti coccaran /
bhaktyā cāvanataḥ śiṣyo niḥśabdaṃ triḥ pibedalim
pāṇibhyāṃ saṃspṛśeddehaṃ sarvatattvaṃ samuccaran /
śiraḥprabhṛtipādāntaṃ śuddhaṃ dehaṃ vicintayet
sthūlāntamātmatattvaṃ syāt sūkṣmaṃ vidyāntagocaram /
parāntaṃ śivatattvaṃ syāditi tattvatrayaṃ jagat
evaṃ tattvatrayajñānaṃ gurorjñātvā ya ācaret /
sa jīvanneva muktaḥ syāditi śaṅkarabhāṣitam
tataḥ svīkṛtya ca guruḥ śiṣyebhyaḥ śeṣado bhavet /
ādāya guruṇā dattaṃ sadvitīyāsavaṃ pibet
śrīgurujyeṣṭhapūjyānāṃ purataḥ kulanāyike /
nopaviśya pibenmadyaṃ iti śāstrasya nirṇayaḥ
prāṇabhedaphalollāsapraṇāmasthitilakṣaṇam /
avijñāyācared yastu sa bhavedāpadāmpadam
nirmantraṃ na pibenmadyaṃ prāyaścittaṃ vidhīyate /
tasmānmantravidhānena kartavyaṃ kulanāyike
idaṃ pavitramamṛtaṃ pibāmi bhavabheṣajam /
paśupāśasamucchedakāraṇaṃ bhairavoditam
citte svātantryasāratvāttadānandamayātmanaḥ /
tanmayatvācca bhāvānāṃ bhāvāścāntahītā rase
suṣumnāntaṃ vikāśāya surasastena pīyate /
tasmādimāṃ surāṃ devīṃ pūrṇo'haṃ tvāṃ pibāmyaham
mantreṇānena deveśi mūlamantreṇa mantravit /
anākulamanāḥ kuryādalipānaṃ śanaiḥ śanaiḥ
svātmamūlatrikoṇasthe koṭisūryasamaprabhe /
kuṇḍalyākṛticidrūpe huned dravyaṃ samantrakam
mahantāpātrabharitamidantāparamāmṛtam /
parāhantāmaye vahnau homasvīkāralakṣaṇam
gurudaivatamantrāṇāmaikyaṃ sañcintayeddhiyā /
yāvadullāsaparyantamupadeśe pibenmadhu
cullanaṃ siddhidaṃ proktaṃ dīpo jñānapradāyakaḥ /
pānāt parapadaprāptiḥ kaule trayamitīritam
bhojanānte biṣaṃ madyaṃ madyānte bhojanaṃ viṣam /
amṛtaṃ tadvijānīyād yadannaṃ surayā saha
carvaṇena yutaṃ pānamamṛtaṃ kathitaṃ priye /
carvaṇena binā pānaṃ kevalaṃ viṣavarddhanaṃ
pānañca trividhaṃ proktaṃ divyavīrapaśukramāt /
divyaṃ devyagrataḥ pānaṃ vīraṃ mudrāsane kṛtam
svecchayā paśuvatpītaṃ paśupānamitīritam
bhuktimuktipradaṃ divyaṃ vīraṃ bhuktipradaṃ bhavet /
paśupānaṃ narakadaṃ proktaṃ pānaphalaṃ priye
dṛṣṭimānasavākkāye yāvanno bhavati bhramaḥ /
tāvat pānaṃ prakurvīta paśupānamataḥ param
yāvannendriyavaikalyaṃ yāvanno mukhavaikṛtam /
tāvadeva pibenmadyamanyathā patanaṃ bhavet
pūrṇābhiṣekayuktānāṃ pānaṃ devi nigadyate /
karābhyāṃ pātramuddhṛtya smarenmūlañca pādukām /
āgalāntaṃ pibeddravyaṃ sa mukto nātra saṃśayaḥ
pītvā pītvā punaḥ pītvā yāvat patati bhūtale /
utthāya ca punaḥ pītvā punarjanma na vidyate
ānandāttṛpyate devī mūrcchayā bhairavaḥ svayam /
vamanāt sarvadevāśca tasmātrividhamācaret
divyapānaratānāṃ vai yat sukhaṃ kulayoginām /
tat sukhaṃ sārvabhaumasya nṛpasyāpi na vidyate
yat sukhaṃ kulaniṣṭhānāṃ kuladravyaniṣevanāt /
tat saukhyameva mokṣaḥ syāt satyameva varānane
iti te kathitaṃ kiñcit vaṭuśaktyādipūjanam /
samāsena kuleśāni kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
baṭukaśaktyādipūjanaṃ nāma saptamollāsaḥ
athāṣṭamollāsaḥ
śrīdevyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi karuṇāmṛtavāridhe /
ullāsabhedaṃ deveśa dravyapātrādisaṅgamam
ratyudvāsanakālañca śrīcakrasthitimeva ca /
ceṣṭāṃ kaulikaśaktīnāṃ vada me parameśvara
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa jāyate divyabhāvanā
ārambhastaruṇaścaiva yauvanaṃ prauḍhameva ca /
tadantaśconmanāścaiva tatollāsaśca saptamaḥ
tattvatrayaṃ syādārambhaḥ kathitaḥ kulanāyike /
kathitastaruṇollāsastaruṇaṃ sukhamambike
yauvanaṃ manasaḥ samyagullāsaḥ susthitiḥ priye /
skhalanaṃ dṛṅmanovācāṃ prauḍhamityabhidhīyate
samullāsapare cakre ya icchet pātramelanam /
arvāk prauḍhasamullāsaṃ naiva kuryāt kadācana /
yathādhikāraṃ tatrāpi karttavyaṃ pātramelanam
adīkṣitairanācārairatantrajñadaivataiḥ /
dūṣakaiḥ samayabhraṣṭairna kuryād dravyasaṅgatim
abhijñaṃ manyamānaiśca prapañcavratadhāribhiḥ /
paśubhiḥ kṣudrakarmasthairna kuryād dravyasaṅgatim
strīdviṣṭairgurubhiḥ śaptairbhaktihīnairdurātmabhiḥ /
kulopadeśahīnaiśca na kuryād dravyasaṅgatim
padavākyapramāṇajñāḥ śrutismṛtyarthavedinaḥ /
kuladharmānabhijñāścettatsaṅgaṃ parivarjayet
satkule ca prasūtā vā vṛddhāścācāravattīnaḥ /
tvatpūjāvimukhāḥ syuścettatsaṃsargaṃ parityajet
strīputramitrabandhūnāṃ snigdhānāmapi pārvati /
kulācārānabhijñānāṃ saṅgatiṃ varjayetpriye
adṛṣṭapauruṣāṇāñca deśāntaranivāsinām /
vinā saṅketayogena na kuryād dravyasaṅgatim
ekapātraṃ na kurvīta yadi sākṣāt kuleśvaraḥ /
mantrāḥ parāṅmukhā yānti vighnaścaiva pade pade
svapātrasthitahetuñca na dadyādbhairavāya ca /
yadi dadyātkuleśāni devatāśāpamāpnuyāt
āsanaṃ bhojanaṃ pātramambaraṃ śayanādikam /
anabhijñairanarhaiśca saṅgamaṃ naiva kārayet
srotobhedena vā kuryātkaulikaḥ pātramelanam /
pūrvadakṣiṇayoraikyamudakpaścimayostathā
tasmin kramārcanaparairvīraiḥ svasadṛśairapi /
kāminībhiśca tatkuryāt srotasāñca catuṣṭaye
yogibhiryoginībhiśca pradattaṃ pūrṇapātrakam /
svamātṛpādukāmūlamantrajaptaṃ pibetpriye
kvacit yadṛcchayā prāptamalipātrantu bhaktitaḥ /
ādāya pūrvavajjaptvā pibeddevi guruṃ smaran
guruśaktisutānāñca gurujyeṣṭhakaniṣṭhayoḥ /
svajyeṣṭhasyāpi cocchiṣṭaṃ khādennānyasya pārvati
śaktyucchiṣṭaṃ pibed dravyaṃ vīrocchiṣṭañca carvaṇam /
ātmocchiṣṭaṃ na dātavyaṃ parakīyaṃ na bhakṣayet
ucchiṣṭaṃ bhakṣayet strīṇāṃ tābhyo nocchiṣṭamarpayet /
cakramadhye'pi deveśi anyathā patanaṃ bhavet
kaniṣṭhānāṃ svaśiṣyāṇāṃ dadyāducchiṣṭamambike /
dadyāt snehena yo'nyebhyaḥ sa bhavedāpadāmpadam
āsavocchiṣṭapātrantu yo vā gṛhṇati mohataḥ /
snehāllobhāt bhayādvāpi devatāśāpamāpnuyāt
prauḍhollāse kuleśāni kuryādbalivisarjanam /
pūjāgṛhādbahiḥ kuryāttrikoṇe tu gṛhāntare
gandhapuṣpākṣataiḥ pūjya dhyāyeducchiṣṭabhairavam /
gadātriśūlaḍamarupātrahastaṃ trilocanam /
kṛṣṇābhaṃ bhairavaṃ dhyāyet sarvavighnanivāraṇam
tāratrayaṃ samuccāryaṃ paścāducchiṣṭabhairavam /
ehiyugmaṃ baliṃ gṛhṇayugmaṃ phaṭ ca dviṭhāntakaḥ
balyudvāsanamantro'yaṃ dvāviṃśatibhirakṣaraiḥ /
śāntistavaṃ paṭhetpaścāttarpayedalibindubhiḥ
yajanti devyo harapādapaṅkajam prasannadhāmāmṛtamokṣadāyakam /
anantasiddhāntamayaprabodhakaṃ namāmi cāṣṭāṣṭakayoginīgaṇam
yoginīcakramadhyasthaṃ mātṛmaṇḍalaveṣṭitam /
namāmi śirasā nāthaṃ bhairavaṃ bhairavīpriyam
anādighorasaṃsāradhvāntaikadhvaṃsakāriṇe /
namaḥ śrīnāthavaidyāya kulauṣadhividhāyine
āpado duritaṃ rogāḥ samayācāralaṃghanāt /
ye te sarve vyapohantu divyacakrasya melanāt
āyurārogyamaiśvaryaṃ kīttīrlābhaḥ sukhaṃ jayaḥ /
kāntirmanoharā cāstu pāntu sarvāśca devatāḥ
sampūjakānāṃ pratipālakānāṃ yatīndrayogīndratapodhanānām /
deśasya rāṣṭrasya kulasya rājñaḥ karotu śānti bhagavān kuleśaḥ
nandantu sādhakakulādvayadarśakā ye siṃhāsanādyuṣitaśāktamahānvayā ye /
nandantu sarvakulakaularatāḥ pare ye cānye viśeṣapadabhedakaśāmbhavā ye
nandantu siddhaguravastadanukramajñā jyeṣṭhānvayā samayino vaṭukāḥ kumāryaḥ /
ye yoginīpravaravīrakule prasūtā nandantu bhūmipatigodvijasādhulokāḥ
nandantu nītinipuṇā niravadyaniṣṭā nirmatsarā nirupamā nirupadravāśca /
nityaṃ nirañjanaratā guravo nirīhāḥ śāntāśca śāntamanaso hṛtaśokaśaṅkāḥ
nandantu yoganiratāḥ kulayogayuktā hyācāryasāmayikasādhakaputrakāśca /
gāvo dvijā yuvatayo yatayaḥ kumāryo dharme carantu niratā gurubhaktalokāḥ
nandantu sādhakakulā hyalamātmaniṣṭhāḥ śāpāḥ patantu samayadviṣi yoginīnām /
sā śāmbhavī sphuratu kāpiṃ samāpyavasthā yasyāṃ guroścaraṇapaṅkajameva satyam
yāścakrakramabhūmikāvasatayo nāḍīṣu yāḥ saṃsthitā yāḥ kāyodgataromakūpanilayā yāḥ saṃsthitā dhātuṣu /
ucchvāsomīmaruttaraṅganilayā niśvāsavāsāśca yāstā devyo ripupakṣabhakṣaṇaratā nandantu kaulācītāḥ
yā devyaḥ kulasambhavāḥ kṣitigatā yā devatāstoyagā yā nityaṃ prathitaprabhāḥ śikhigatā yā mātariśvālayāḥ /
yā vyomāhitamaṇḍalāmṛtamayā yāḥ sarvagāḥ sarvadāstāḥ sarvāḥ kulamārgapālanaparāḥ śānti prayacchantu me
ūrdhve brahmāṇḍato vā divi gaganatale bhūtale vā tale vā
pātāle vānale vā salilapavanayoryatra kutra sthitā vā /
kṣetre pīṭhopapīṭhādiṣu ca kṛtapadā dhūpadīpādikena
prītā devyaḥ sadā naḥ śubhabalividhinā pāntu vīrendravandyāḥ
brahmā śrīḥ śeṣadurgāguhavaṭukagaṇā bhairavāḥ kṣetrapādyā
vetālādityarudragrahavasumanusiddhāpsaroguhyakādyāḥ /
bhūtā gandharvavidyādharaṛṣipitṛyakṣāsurāḥ kinnarādyā
yogīśāścāraṇāḥ kimpuruṣamunivarāścakragāḥ pāntu sarve
dehasthākhiladevatā gajamukhāḥ kṣetrādhipā bhairavā
yoginyo vaṭukāśca yakṣapitaro bhūtāḥ piśācā grahāḥ /
anye bhūcarakhecarā diśicarā vetālakāśceṭakā-
stṛpyantāṃ kulaputrakasya pibataḥ pānaṃ sadīpañcarum
satyañced guruvākyameva pitaro devāśca ced yoginī
prītā cet paradevatā yadi bhavedvedāḥ pramāṇaṃ hi cet /
śākteyaṃ yadi darśanaṃ bhavati cedājñāpyamoghāpi cet
satyañcāpi ca kauladharmaparamaṃ syānme jayaḥ sarvadā
nandantu sādhakāḥ sarve naśyantu kuladūṣakāḥ /
antaḥsthā śāmbhavī me'stu prasanno'stu guruḥ sadā
yadyeṣā bhairavī devī yadi bhairavaśāsanam /
yadyeṣa kuladharmaḥ syāttadā naśyantu dūṣakāḥ
yāsāmājñāprabhāveṇa sthāpitaṃ bhuvanatrayam /
namastābhyaḥ samastābhyo yoginībhyo nirantaram
pibantu mātaraḥ sarvāḥ pibantu kulasattamāḥ /
pibantu bhairavāḥ sarve mama dehe vyavasthitāḥ
tṛpyantu mātaraḥ sarvāḥ samudrāḥ sagaṇādhipāḥ /
yoginyaḥ kṣetrapālāśca mama dehe vyavasthitāḥ
śivādyavaniparyantaṃ brahmādistambasaṃyutam /
kālāgnyādiśivāntañca jagad yajñena tṛpyatu
dvārasthā maṇimaṇḍapasya paritaḥ śrīnandane kānane
śūnyāgāravihārakandaramaṭhe vyomni śmaśāne sthitāḥ /
kūpasthānagatāścatuṣpathagatāḥ sandeśasaṃsthāśca ye
paṅkārthāvahaketumānakusumāt gṛhṇantu te pāntu ca
paṭhitvābhyarcanāpātraṃ samuddhṛtya guruḥ priye /
tato dadyāt svaśiṣyāya prasādaṃ kulanāyike
svābhīṣṭaceṣṭācaraṇaṃ prauḍhāntaḥ parikīttītaḥ /
prauḍhāntollāsitāddevi mudite yogimaṇḍale /
yoginīmaṇḍale caiva kramādānandamucyate
tadārūḍheṣu vīreṣu kāryākāryaṃ na vidyate /
icchaiva śāstrasampattirityājñā parameśvari
tatra yad yat kṛtaṃ karma śubhaṃ vā yadi vā'śubham /
tatsarvaṃ devatāprītyai jāyate surasundari
jalpo japaphalaṃ tandrā samādhirabhijāyate /
vikriyā pūjanaṃ devi uditaṃ bhairavībaliḥ
muktiḥ syācchaktisaṃyogaḥ stotraṃ tatkālabhāṣitam /
nyāso'vayavasaṃsparśo bhojanaṃ havanakriyā
vīkṣaṇaṃ dhyānamīśāni śayanaṃ vandanaṃ bhavet /
tadullāse kṛtā nānā yā ceṣṭā sā ca satkriyā /
kāryākāryavicārantu yaḥ karoti sa pātakī
etaccakragatā vīrā vijñeyāḥ parayoginaḥ /
yenāpnuvanti manujāḥ sākṣādbhairavarūpatām
sammodaḥ paramānandaḥ patanaṃ jñānavarddhanam /
veṇuvīṇādivādyañca kavitāracanādikam
rodanaṃ bhāṣaṇaṃ pātaḥ samutthānaṃ vijṛmbhanam /
gamanaṃ vikriyā devi yoga ityabhidhīyate
cakre'smin yogino vīrā yoginyo madamantharāḥ /
samācaranti deveśi yathollāsaṃ manogatam
śanaiḥ pṛcchanti pārśvasthān vismṛtyātmavivakṣitam /
nidhāya vadane pātraṃ nivīṇṇā nivasanti ca
mattā svapuruṣaṃ matvā kāntānyamavalambate /
tathaiva puruṣaścāpi prauḍhāntollāsasaṃyutaḥ
puruṣaḥ puruṣaṃ mohādāliṅgatyanāṅganām /
pṛcchati svapatiṃ mugdhā kastvaṃ kāham ime ca ke
kiṃ kāryaṃ vayamāyātaḥ kimarthamiha saṃsthitāḥ /
udyānaṃ kimidaṃ hanta gṛhaṃ kiṃ prāṅgaṇaṃ kimu
mukhe āpūrya madirāṃ pāyayanti striyaḥ priyān /
upadaṃśaṃ mukhe kṣiptvā nikṣipanti priyānane
gṛhṇantyanyonyapātrāṇi vyañjanāni ca śāmbhavi /
dhṛtvā śirasi nṛtyanti madyabhāṇḍāni yoginaḥ
ajñānakaratālāntamaspaṣṭākṣaragītakam /
praskhalatpadavinyāsaṃ nṛtyanti kulaśaktayaḥ
yogino madamattāśca patanti pramadorasi /
madākulāśca yoginyaḥ patanti puruṣopari
manorathasukhaṃ pūrṇaṃ kurvanti ca parasparam /
ityādivividhāṃ ceṣṭāṃ kurvanti kulanāyike
vikṛtiṃ manaso hitvā yadollāsaḥ pravarttate /
tadā tu devatābhāvaṃ bhajante yogipuṅgavāḥ
kaulikān bhairavāveśān yo vā nindati mūḍhadhīḥ /
taṃ nāśayantyasandehaṃ yoginyaḥ kulanāyike
na nindenna haset kvāpi cakre madhumadālasān /
etaccakragatāṃ vārttāṃ bahirnaiva prakāśayet
tebhyo drohaṃ na kurvīta nāhitañca samācaret /
bhaktyā satkārayedetān gopayecca prayatnataḥ
cakre madākulān dṛṣṭvā cintayeddevatādhiyā /
modate vandate bhaktyā sa gacchet yoginīpadam
paśyatedevamvidhaṃ cakraṃ yo bhaktyā kaulikaḥ priye /
vratatīrthatapodānayajñakoṭiphalaṃ labhet
unmanāḥ patanotthāne mūrcchanā ca muhurmuhuḥ /
unmanākhyatadullāse cakre vīrasamacīte
ciraṃ saṃvidadhāte tau yau hi karmaparākṣarau /
paraṃ brahmānusandhānākāṅkṣiṇau kulanāyike
dehendriyāṇāmavaśaḥ samavasthā nigadyate /
samavasthāmidhe tasmin tatollāse samaṃ bhavet
parāmantrasvarūpo'sau jāyate mūrcchanā parā /
mūrcchanāsannikarṣo hi mūlamukteḥ paraṃ viduḥ
antarlakṣyo bahirdṛṣṭinīmeṣonmeṣavajītaḥ /
eṣā tu śāmbhavī mudrā sarvatantreṣu gopitā
sarvottīrṇā sadā'hantā sāmarasyasamākṛtiḥ /
anayollāsino vīrāḥ śivā eva na saṃśayaḥ
narāḥ kimapi jānanti svātmadhyānaparāyaṇāḥ /
tadā yatparamaṃ saukhyamiti vaktuṃ na śakyate
svayamevānubhūyante śarkarāḥ kṣīrapānavat /
īdṛśaṃ tādṛśaṃ saukhyamiti vaktuṃ na śakyate /
dṛśyate pulakādyeryat tadbrahmadhyānamucyate
yatsukhaṃ vidyate dhyāne devāveśakaraṃ param /
kathituṃ naiva śaknomi prabuddhastatsamāhitaḥ
brahmadhyānaparānandaparāḥ sukṛtino narāḥ /
kṣaṇe'pyantahīte tasmin śocayanti hataprabhāḥ
saptamollāsayuktānāṃ tvadbhaktānāṃ mahāphalam /
aṣṭau trikālajñānotthāḥ pratyayāśca kuleśvari /
aṣṭāvasthāśca kampādyā jāyante nātra saṃśayaḥ
bahunātra kimuktena aṇimādyaṣṭasiddhayaḥ /
pratīhāri padaṃ prāptāḥ sevante mandiraṃ ciram
ye guṇāḥ parameśasya pañcavaktratanoḥ śubhāḥ /
te guṇāḥ kulatattvajñe tattvajñānasamāhṛtāḥ
ārambhastaruṇaścaiva yauvanaṃ prauḍhameva ca /
tadanto jāgradityuktaśconmanāḥ svapna ucyate
samavasthā suṣuptiḥ syādavasthātrayasaṃyutā /
saptollāsañca yo vetti sa muktaḥ sa ca kaulikaḥ
pravṛtte bhairavīcakre sarve varṇā dvijātayaḥ /
nivṛtte bhairavīcakre sarve varṇāḥ pṛthak pṛthak
strī vātha puruṣaḥ ṣaṇḍaścaṇḍālo vā dvijottamaḥ /
cakre'sminnaiva bhedo'sti sarve śivasamāḥ smṛtāḥ
nāgari nirjhrarādyambu gaṅgāṃ prāpya yathaikatām /
yāti śrīcakramadhye'pi caikatvaṃ sarvamānavāḥ
kṣīreṇa sahitaṃ toyaṃ kṣīrameva yathā bhavet /
tathā śrīcakramadhye tu jātibhedo na vidyate
svargādipuṇyalokeṣu devādanyad yathā nahi /
tathaiva cakramadhye'pi devatāḥ sarvamānavāḥ
jātibhedo na cakre'smin sarve śivasamāḥ smṛtāḥ /
vede'pi sthitamevaṃ hi sarve hi brahma cābravīt
bahunātra kimuktena cakramadhye kuleśvari /
madrūpā puruṣāḥ sarve tvadrūpāḥ pramadāḥ priye
cakramadhye tu mūḍhātmā jātibhedaṃ karoti yaḥ /
taṃ bhakṣayanti yoginyastvāṃ śape kulanāyike
strīṇāmanyatamaṃ sthānaṃ puṃsāmanyatamaṃ pṛthak /
athavā mithunaṃ kṛtvā kramātsamupaveśayet
paṅktyākāreṇa vā samyak cakrākāreṇa vā priye /
śivaśaktidhiyā sarve cakramadhye samarcayet
avibhaktau yathā āvāṃ lakṣmīnārāyaṇau yathā /
yathā vāṇīvidhātārau tathā vīraḥ saśaktikaḥ
madhukumbhasahasraistu māṃsabhāraśatairapi /
na tuṣyāmi varārohe bhagaliṅgāmṛtaṃ vinā
na cakrāṅkaṃ na padmāṅkaṃ na vrajāṅkamidaṃ jagat /
liṅgāṅkañca bhagāṅkañca tasmācchaktiśivātmakam
śivaśaktisamāyogo yasmin kāle prajāyate /
sā sandhyā kulaniṣṭhānāṃ samādhiḥ sa vidhīyate
kāmuko na striyaṃ gacched yadīcchantīmadīkṣitām /
sadyaḥ saṃskārasaṃśuddhāṃ vihitatvāt striyaṃ vrajet
iti tattvatrayollāsapānabhedādi coditam /
samāsena kuleśāni kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye
sarvāgamottamottame sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
tattvatritayapānādibhedakathanaṃ nāma aṣṭamollāsaḥ
atha navamollāsaḥ
śrī devyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi yogaṃ yogīśalakṣaṇam /
kulabhaktyārcanaphalaṃ vada me karuṇānidhe
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa yogaḥ sākṣāt prakāśate
dhyānantu dvividhaṃ proktaṃ sthūlasūkṣmaprabhedataḥ /
sākāraṃ sthūlamityāhunirākārantu sūkṣmakam
sthirārthamanasaḥ kecit sthūladhyānaṃ pracakṣate /
sthūle'pi niścalaṃ ceto bhavet sūkṣme'pi niścalam
karapādodarāsyādirahitaṃ parameśvaram /
sarvatejomayaṃ dhyāyet saccidānandaniṣkalam
nodeti nāstamabhyeti na vṛddhiṃ yāti na kṣayam /
svayaṃ vibhātyathānyāni bhāsayan sādhanaṃ vinā
anantaṃ gatabhārūpaṃ sattāmātramagocaram /
manasā mātrasamvedyaṃ tajjñānaṃ brahmasaṃjñitam
praṇaṣṭavāyusañcāraḥ pāṣāṇa iva niścalaḥ /
parajīvaikadhāmajño yogī yogaviducyate
yadatra nātra nirbhāsaḥ stimitodadhivat sthitam /
svarūpaśūnyaṃ taddhyānaṃ samādhirabhidhīyate
na kiñciccintanādeva svayaṃ tattvaṃ prakāśate /
svayaṃ prakāśite tattve tatkṣaṇāttanmayo bhavet
svapnajāgradavasthāyāṃ suptavat yo'vatiṣṭhate /
niśvāsocchvāsahīnaśca niścitaṃ mukta eva saḥ
niṣpandakaraṇagrāmaḥ svātmalīnamano'nilaḥ /
ya āste mṛtavatsākṣāt jīvanmuktaḥ sa ucyate
na śṛṇoti na cāghrāti na spṛśati na paśyati /
na jānāti sukhaṃ duḥkhaṃ na saṅkalpayate manaḥ
na cāpi kiñcijjānāti na ca budhyati kāṣṭhavat /
evaṃ śive vilīnātmā samādhistha ihocyate
yathā jale jalaṃ kṣiptaṃ kṣīre kṣīraṃ ghṛte ghṛtam /
aviśeṣo bhavettadvajjīvātmaparamātmanoḥ
yathā dhyānasya sāmarthyāt kīṭo'pi bhramarāyate /
tathā samādhisāmarthyād brahmabhūto bhavennaraḥ
kṣīroddhṛtaṃ ghṛtaṃ yadvattatra kṣiptaṃ na pūrvavat /
pṛthakkṛto guṇebhyaḥ syādātmā tadvadihocyate
yathā gāḍhāndhakārastho na kiñcidiha paśyati /
alakṣyañca tathā yogī prapañcaṃ naiva paśyati
yathā nimīlane kāle prapañcaṃ naiva paśyati /
tathaivonmīlane'pi syādetaddhyānasya lakṣaṇam
janaḥ svadehakaṇḍūtiṃ vijānāti yathā tathā /
paraṃ brahmasvarūpī ca vetti viśvaviceṣṭitam
vidite parame tattve varṇātīte hyavikriye /
kiṅkaratvaṃ hi gacchanti mantrā mantrādhipaiḥ saha
ātmaikabhāvaniṣṭhasya yā yā ceṣṭā tadarcanam /
yo yo jalpaḥ sa sanmantrastaddhyānaṃ yannirīkṣaṇam
dehābhimāne galite vijñāte paramātmani /
yatra yatra mano yāti tatra tatra samādhayaḥ
bhidyate hṛdayagranthiśchidyante sarvasaṃśayāḥ /
kṣīyante cāsya karmāṇi tasmin dṛṣṭe parātmani
yogīndreṇa yadā prāptaṃ nirmalaṃ paramaṃ padam /
devāsurapadaṃ yattatprāptañcāpi na gṛhyate
yaḥ paśyet sarvagaṃ śāntamānandātmakamavyayam /
tasya kiñcidanālabhyaṃ jñātavyaṃ nāvaśiṣyate
samprāpte jñānavijñāne jñeye ca hṛdi saṃsthite /
labdhe śāntipade devi na yogo naiva dhāraṇā
pare brahmaṇi vijñāte samastainīyamairalam /
tālavṛntena kiṃ kāryaṃ labdhe malayamārute
āsikābandhanaṃ nāsti nāsikābandhanaṃ na hi /
na yamo niyamo nāsti svayamomiti paśyatām
na padmāsanato yogo na nāsāgranirīkṣaṇam /
ekyaṃ jīvātmanorāhuryogaṃ yogaviśāradāḥ
dhyāyatāṃ kṣaṇamātraṃ hi śraddhayā paramantviha /
yadbhavet sumahat puṇyaṃ tasyānto naiva gaṇyate
kṣaṇaṃ brahmāhamasmīti yaḥ kuryādātmacintanam /
sa sarvaṃ pātakaṃ hanyāttamaḥ sūryodayo yathā
vratakratutapastīrthadānadevārcanādiṣu /
yat phalaṃ koṭiguṇitaṃ tadavāpnoti tattvavit
uttamā sahajāvasthā madhyamā dhyānadhāraṇā /
japastutiḥ syādadhamā homapūjā'dhamādhamā
uttamā tattvacintā syājjapacintā tu madhyamā /
śāstracintā'dhamā jñeyā lokacintā'dhamādhamā
pūjākoṭisamaṃ stotraṃ stotrakoṭisamo japaḥ /
japakoṭisamaṃ dhyānaṃ dhyānakoṭisamo layaḥ
na hi dhyānāt paro mantro na devastvātmanaḥ paraḥ /
nānusandhāt parā pūjā na hi tṛpteḥ paraṃ phalam
akriyaiva parā pūjā maunameva paro japaḥ /
acinteva paraṃ dhyānamanicchaiva paraṃ phalam
mantrodakaivīnā sandhyāṃ pūjāhomaivīnā tapaḥ /
upacāraivīnā pūjāṃ yogī nityaṃ samācaret
niḥsaṅgaśca visaṅgaśca nistīrṇopādhivāsanaḥ /
nijasvarūpanirmagnaḥ sa yogī paratattvavit
deho devālayo devi jīvo devaḥ sadāśivaḥ /
tyajedajñānanirmālyaṃ so'hambhāvena pūjayet
jīvaḥ śivaḥ śivo jīvaḥ sa jīvaḥ kevalaḥ śivaḥ /
pāśabaddhaḥ smṛto jīvaḥ pāśamuktaḥ sadāśivaḥ
tuṣeṇa baddho vrīhiḥ syāttuṣābhāve hi taṇḍulaḥ /
karmabaddhaḥ smṛto jīvaḥ karmamuktaḥ sadāśivaḥ
agnī tiṣṭhati viprāṇāṃ hṛdi devo manīṣiṇām /
pratimāsvaprabuddhānāṃ sarvatra viditātmanām
yo nindāstutiśītoṣṇasukhaduḥkhāribandhuṣu /
sama āste sa yogīndro harṣāharṣavivajītaḥ
nispṛho nityasantuṣṭaḥ samadarśī jitendriyaḥ /
āste dehe pravāsīva yogī paramatattvavit
niḥsaṅkalpo nivīkalpo nilīptopādhivāsanaḥ /
nijasvarūpanirmagnaḥ sa yogī paratattvavit
yathā paṅgvandhabadhiraklībonmattajaḍādayaḥ /
nivasanti kuleśāni tathā yogī ca tattvavit
pañcamudrāsamutpannaparamānandanirbharaḥ /
ya āste sa tu yogīndraḥ paśyatyātmānamātmani
alimāṃsāṅganāsaṅge yat sukhaṃ jāyate priye /
tadeva mokṣo viduṣāmabudhānāntu pātakam
sadā māṃsāsavollāsī sadā caraṇacintakaḥ /
sadāsaṃśayahīno yaḥ kulayogī sa ucyate
pibanmadyaṃ palaṃ khādan svecchācāraparāyaṇaḥ /
ahaṃ tadanayoraikyaṃ bhāvayannivaset sukhī
āmiṣāsavasaurabhyahīnaṃ yasya mukhaṃ bhavet /
prāyaścittī sa varjyaśca paśureva na saṃśayaḥ
yāvadāsavagandhaḥ syāt paśuḥ paśupatiḥ svayam /
vinālimāṃsagandhena sākṣāt paśupatiḥ paśuḥ
loke nikṛṣṭamutkṛṣṭaṃ lokotkṛṣṭaṃ nikṛṣṭakam /
kulamārga samuddiṣṭaṃ bhairaveṇa mahātmanā
anācāraḥ sadācārastvakārya kāryamuttamam /
asatyamapi satyaṃ syāt kaulikānāṃ kuleśvari
apeyamapi peyaṃ syādabhakṣyaṃ bhakṣyameva ca /
agamyamapi gamyaṃ syāt kaulikānāṃ kuleśvari
na vidhirna niṣedhaḥ syānna puṇyaṃ na ca pātakam /
na svargo naiva narakaṃ kaulikānāṃ kuleśvari
anabhijñā abhijñanti daridrā dhanayanti ca /
vinaṣṭā api varddhante kaulikāḥ kulanāyike
ripavaścāpi mitranti sākṣāddāsanti bhūmipāḥ /
bāndhavanti janāḥ sarve kaulikānāṃ kuleśvari
vimukhāḥ sumukhāḥ sarve gavītāḥ praṇayanti ca /
bādhakāḥ sādhakāyante kaulikānāṃ kuleśvari
nirguṇāḥ saguṇāyante akulaṃ sukulāyate /
adharmāścāpi dharmanti kaulikānāṃ kuleśvari
mṛtyurvaidyāyate devi sākṣāt svargāyate gṛham /
puṇyāyante'ṅganāsaṅgāḥ kaulikānāṃ kuleśvari
bahunātra kimuktena kulayogīśvarāḥ priye /
sadā saṅkalpasiddhāḥ syurnātra kāryā vicāraṇā
yena kenāpi veśena yena kenāpyalakṣitaḥ /
yatra kutrāśrame tiṣṭhet kulayogī kuleśvari
yogino vividhairveśairnarāṇāṃ hitakāriṇaḥ /
bhramanti pṛthivīmetāmavijñātasvarūpiṇaḥ
sakṛnnaivātmavijñānaṃ kṣapayanti kuleśvari /
unmattamūkajaḍavannivasellokamadhyataḥ
alakṣyo hi yathā loke vyomni candrārkayogataḥ /
nakṣatrāṇāṃ grahāṇāñca tathā vṛttantu yoginām
ākāśe pakṣiṇāṃ devi jale'pi jalacāriṇām /
yathā gatirna dṛśyeta tathā vṛttaṃ hi yoginām
asanta iva bhāṣante carantyajñā iva priye /
pāmarā iva dṛśyante kulayoga viśāradāḥ
janā yathāvamanyante gaccheyurnaiva saṅgatim /
na kiñcidapi bhāṣante tathā yogī pravarttate
mukto'pi bālavat krīḍet kuleśo jaḍavaccaret /
vadedunmattavadvidvān kulayogī maheśvari
yathā hasati loko'yaṃ jugupsati ca kutsati /
vilokya dūrato yāti tathā yogī pravarttate
kvacicchiṣṭaḥ kvacidbhraṣṭaḥ kvacid bhūtapiśācavat /
nānāveśadharo yogī vicarejjagatītale
yogī lokopakārāya bhogān bhuṅkte na kāṃṅkṣayā /
anugṛhṇan janān sarvān krīḍecca pṛthivītale
sarvaśoṣī yathā sūryaḥ savabhogī yathā'nalaḥ /
yogī bhuktvākhilān bhogān tathā pāpairna lipyate
sarvasparśī yathā vāyuryathākāśaśca sarvagaḥ /
sarve yathā nadīsnātāstathā yogī sadā śuciḥ
yathā grāmagataṃ toyaṃ nadīyuktaṃ bhavecchuci /
tathā mlecchagṛhānnādi yogihastāpītaṃ śuci
yathā''caranti deveśi kulajñānaviśāradāḥ /
tadeva viduṣāṃ mānyamātmano hitakāṅkṣiṇām
yasmiṃścaranti yogīśāḥ sā mārgaḥ paramo mataḥ /
yasyāmudeti sūryo hi pūrvāśā sā nigadyate
yatra yatra gajo yāti tatra mārgo yathā bhavet /
kulayogī vared yatra sa sa mārgaḥ kuleśvari
nadīṃ vakrāmṛjuṃ karttuṃ niroddhuṃ tatpravāhakam /
svecchāvihāriṇaṃ śāntaṃ ko vā vārayituṃ kṣamaḥ
yadvanmantrabalopetaḥ krīḍanīyairna dṛśyate /
tadvanna dṛśyate jñānī krīḍannindriyapannagaiḥ
nivṛttaduḥkhasantuṣṭā nirdvandvā gatamatsarāḥ /
kulajñānaratāḥ śāntāstvadbhaktāste ca kaulikāḥ
amadakrodhadambhāśāhaṅkārāḥ satyavādinaḥ /
kaulikendrā hyacapalā ye nendriyavaśānugāḥ
kīrttyamāne kule yeṣāṃ romāñco gadgadasvaraḥ /
ānandāśru pateddevi kathitāḥ kaulikottamāḥ
sarvadharmādhiko loke kuladharmaḥ śivoditaḥ /
iti te niścitadhiyaḥ proktāste kaulikottamāḥ
yo bhavet kulatattvajñaḥ kulaśāstraviśāradaḥ /
kulārcanarataḥ sa syāt kauliko nāparaḥ priye
kulabhaktān kulajñānān kulācārakulavratān /
prīto bhavati yo dṛṣṭvā kaulikaḥ sa ca me priyaḥ
tattvatrayaśrīcaraṇamūlamantrārthatattvavit /
devatāgurubhaktāśca kaulikaḥ syācca dīkṣayā
durlabhaṃ sarvalokeṣu kulācāryasya darśanam /
supākenaiva puṇyānāṃ labhyate nānyathā priye
saṃsmṛtaḥ kīttīto dṛṣṭo vandino bhāṣito'pi vā /
punāti kuladhamīṣṭhaścāṇḍālo'pi yadṛcchayā
sarvajño vāpi mūrkho vāpyuttamo vā'dhamo'pi vā /
yatra devi kulajñānī tatrāhañca tvayā saha
nāhaṃ vasāmi kailāse na merau na ca mandire /
kulajñā yatra tiṣṭhanti tatra tiṣṭhāmi bhāmini
sudūramapi gantavyaṃ yatra māheśvaro janaḥ /
draṣṭavyañca prayatnena tatra sannihito hyaham
atidūrasthito vāpi draṣṭavyaḥ kuladeśikaḥ /
samīpe varttamāno'pi na draṣṭavyaḥ paśuḥ priye
kulajñānī vased yatra sa deśaḥ puṇyabhāk tataḥ /
darśanādarcanāttasya trisaptakulamuddharet
kulajñāninamālokya svasantānagṛhe sthitam /
śaṃsanti pitarastasya yāsyāmaḥ paramāṃ gatim
samāśvasanti pitaraḥ suvṛṣṭimiva karṣakāḥ /
yo'smatkuleṣu putro vā pautro vā kauliko bhavet
sa dhanyaḥ khalu loke'smin puruṣaḥ kṣīṇakalmaṣaḥ /
yatsamīpaṃ samāyānti kulācāryā mudā priye
kaulikendre samāyāte kaulikāvasathaṃ prati /
samāyānti mudā devi yoginyo yogibhiḥ saha
praviśya kulayogīndraṃ bhaṇante pitṛdevatāḥ /
tasmāt sampūjayedbhaktyā kulajñānaparāyaṇān
abhyarcayitvā tvāṃ devi tvadbhaktānnārcayanti ye /
pāpiṣṭhāstvatprasādasya bhājanaṃ na bhavanti te
naivedyaṃ purato nyastaṃ darśanāt svīkṛtaṃ tvayā /
rasān bhaktasya jihvāgrādaśnāmi kamalekṣaṇe
tvadbhaktapūjanāddevi pūjito'haṃ na saṃśayaḥ /
tasmānmama priyākāṅkṣī tvadbhaktāneva pūjayet
yat kṛtaṃ kulaniṣṭhānāṃ taddevānāṃ kṛtaṃ bhavet /
surāḥ kulapriyāḥ sarve tasmāt kaulikamarcayet
na tuṣyāmyahamanyatra tathā bhaktyā supūjitaḥ /
kaulikendre'cīte samyak yathā tuṣyāmi pārvati
yat phalaṃ kaulikendrāṇāṃ pūjayā labhate priye /
tat phalaṃ nāpnuyāttīrthatapodānamakhavrataiḥ
dattamiṣṭaṃ hutaṃ taptaṃ pūjitaṃ japtamambike /
kaulikasya bhavedvayarthaṃ kulajñaṃ yo'vamānayet
śmaśānaṃ tad gṛhaṃ devi sa pāpī śvapacādhamaḥ /
yaḥ praviśya kulaṃ dharma kulācāraṃ na vetti cet
kulaniṣṭhān parityajya yaccānyasmai pradīyate /
taddānaṃ niṣphalaṃ devi dātā ca narakaṃ vrajet
bhinnabhāṇḍe jalaṃ yadvat śilāyāmuptabījavat /
bhasmanīva hutaṃ havyaṃ tadvaddānamakaulike
yathāśaktyā tu yat kiñcid yo dadyāt kulayogine /
viśeṣatithiṣu prītyā tatphalaṃ naiva varṇyate
yo devi svayamāhūya kulajñānān śubhe dine /
abhyarcya devatābuddhyā gandhapuṣpākṣatādibhiḥ
mādibhiḥ pañcamudrābhiḥ sadbhaktyā paritoṣayet /
teṣu tuṣṭeṣvahaṃ tuṣṭastuṣṭāḥ syuḥ sarvadevatāḥ
bhaginīṃ vā sutāṃ bhāryāṃ yo dadyāt kulayogine /
madhumattāya deveśi tasya puṇyaṃ na gaṇyate
anikhātavinikṣiptamaprayatnena vaddhītam /
paralokasya pātheyaṃ vīracakre'pītaṃ madhu
pāpācārasamāyuktaṃ sarvalokabahiṣkṛtam /
jāyate hi kuladravyaṃ kulayogīśvarāpītam
yasmin deśe vaset vīraḥ kulapūjārataḥ priye /
so'pi deśo bhavet pūtaḥ kiṃ punastatpurasthitāḥ
kaulikendre sakṛdbhukte puṇyaṃ koṭiguṇaṃ bhavet /
kiṃ punarbahubhirbhuktaistat puṇyaṃ naiva gaṇyate
tasmāt sarvaprayatnena sarvāvasthāsu sarvadā /
kuladharmarato bhūyāt kulajñāninamarcayet
jñānino'jñānino vāpi yāvat dehasya dhāraṇā /
tāvadvarṇāśramācāraḥ karttavyaḥ karmamuktaye
karmaṇonmūlite'jñāne jñānena śivatāṃ vrajet /
śive tenaiva muktiḥ syādataḥ karma samācaret
kuryādanindyakarmāṇi nityakarmāṇi vā caret /
karmamuktaḥ sukhākāṅkṣī karmaniṣṭhaḥ sukhaṃ vrajet
sarvakarmāṇi saṃtyaktuṃ na śakyaṃ dehadhāriṇā /
tyajet karmaphalaṃ yo vā sa tyāgītyabhidhīyate
svakāryeṣu pravarttante karaṇānīti cintayet /
ahambhāvamapāsyaiva yaḥ kuryāt sa na lipyate
kriyamāṇāni karmāṇi jñānaprāpteranantaram /
na ca spṛśanti tattvajñaṃ jalaṃ padmadalaṃ yathā
tanniṣṭhasya ca karmāṇi puṇyāpuṇyāni saṃkṣayam /
prayānti naiva lipyante kriyamāṇāni vā punaḥ
utpannasahajānandatattvajñānarataḥ priye /
saṃtyaktasarvasaṅkalpaḥ sa vidvān karma santyajet
vṛthaiva yaiḥ parityaktaṃ karmakāṇḍamapaṇḍitaiḥ /
pāṣaṇḍāḥ paṇḍitammanyāste yānti narakaṃ priye
phalaṃ prāpya yathā vṛkṣaḥ puṣpaṃ tyajati nispṛhaḥ /
tattvaṃ prāpya tathā yogī tyajet karmaparigraham
aśvamedhāyutenāpi brahmahatyāyutena ca /
puṇyapāpairna lipyante yeṣāṃ brahma hṛdi sthitam
pṛthivyāṃ yāni karmāṇi jihvopasthanimittataḥ /
jihvopasthaparityāgī karmaṇā kiṃ kariṣyati
iti te kathitaṃ kiñcit yogaṃ yogīśalakṣaṇam /
samāsena kuleśāni kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
yogasaṃsthāpanakathanaṃ nāma navamollāsaḥ
atha daśamollāsaḥ
śrī devyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi viśeṣadivasārcanam /
tatsaparyāphalaṃ deva vada me parameśvara
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate
uttamā nityapūjā syāt madhyamaṃ parvapūjanam /
māsapūjā'dhamā devi māsādūrdhva paśurbhavet
vihitairmādibhirdravyairmāsādūrdhvaṃ samarcanam /
paśorbhūyaḥ praveśecchā yadi syāddīkṣayet punaḥ
madyaṃ māṃsañca matsyaśca mudrā maithunameva ca /
makārapañcakaṃ devi devatāprītikārakam
mādipañcakamīśāni devatāprītaye sudhīḥ /
yathāvidhi niṣeveta tṛṣṇayā cet sa pātakī
kṛṣṇāṣṭamīcaturddaśyāvamāvāsyātha pūṇīmā /
saṃkrāntiḥ pañca parvāṇi teṣu puṇyadineṣu ca
gurujanmadine prāpte tadgurostadgurorapi /
mānavaughādipuṃsāñca svajanmadivase tathā
sampattau ca yajellābhe tapodīkṣāvratotsave /
pīṭhopagamane vīrapīṭhe svajanadarśane
deśikāgamane puṇyatīrthadaivatadarśane /
evamādiṣu deveśi viśeṣadivaseṣu ca
yathādhanaṃ yathāśraddhaṃ yathādravyaṃ yathocitam /
yathākālaṃ yathādeśaṃ tathā pūjāṃ samācaret
ācāryeṇa vidhānena kārayeccakrapūjanam /
svayaṃ vā pūjayeddevi bindupūjāpuraḥsaram
sa te lokamavāpnoti punarāvṛttivajītam /
akurvan kauliko mohāddevatāśāpamāpnuyāt
māse vāpi trimāse vā ṣaṇmāse vatsare'pi vā /
śrīguruṃ pūjayedbhaktyā'prāpte tatstrīsutādikān
tadabhāve kulajñañca tacchiṣyaṃ vānyayoginam /
santoṣayet kuladravyaiḥ kulapūjāpuraḥsaram
rogeṣvāpatsu doṣeṣu duḥsaṅge dunīmittake /
pūjayed yoginīvṛndaṃ devi taddoṣaśāntaye
yatraikāmnāyatattvajñaḥ kulācāryaḥ kuleśvari /
kaulikāstricatuḥpañca śaktayaśca tathā priye
pṛthagvā pūjayeddevi mithunākārato'pi vā /
gandhapuṣpākṣatādyaistu deveśi samalaṅkṛtāḥ /
bhakṣyabhojyādipiśitaiḥ padārthaiḥ ṣaḍrasānvitaiḥ
prauḍhollāsena sahitā yadi tā nivasanti ca /
tacchrīcakramiti proktaṃ vṛndañcāpi taducyate
kuryānnavakumārīṇāṃ pūjāmāśvinamāsake /
prātanīmantrayedbhaktyā sādhakaḥ śuddhamānasaḥ
manoharāmekavarṣī bālāñca śubhalakṣaṇām /
mantrī snātvātha śuddhātmā kuryāddevi kramārcanam
abhyaṅgasnānaśuddhāntāṃ pūjāsadanamānayet /
devatāsannidhau bālāmupaveśya samarcayet
gandhapuṣpādibhirdhūpairdīpaiśca kuladīpakaiḥ /
bhogyabhojyānnapānādyaiḥ kṣīrājyamadhumāṃsakaiḥ /
kadalīnārikelādiphalaistāṃ paritoṣayet
saśaktikaḥ svayaṃ devi prauḍhāntollāsasaṃyutaḥ /
yathāśakti japedekottaravṛddhyā'thavā manum
bālāmalaṅkṛtāṃ paśyan cintayet sveṣṭadevatām /
tatastāṃ devatābuddhyā namaskṛtya visarjayet
dvitīyāyāṃ dvivarṣāntāmekavarṣāñca pūjayet /
evaṃ tithau kumārīñca yajet pūrvadinācītām
navamyāmekavarṣādi-navavarṣāntakanyakāḥ /
bālā śuddhā ca lalitā mālinī ca vasundharā /
sarasvatī ramā gaurī durgā ca nava kīttītāḥ
tritārādyairnamo'ntaiśca devatāpadapaścimaiḥ /
nāmabhiśca caturthyantaiḥ pūjayettāḥ pṛthak pṛthak
baṭukaṃ pañcavarṣañca navavarṣaṃ gaṇeśvaram /
gandhapuṣpāmbarākalpairyathāvibhavavistaraiḥ
abhyarcya devatābuddhyā padārthaiḥ paritoṣayet /
svakāryaphalasiddhyarthaṃ vittaśāṭhyavivajītaḥ
navarātraṃ japedekottaravṛddhyā krameṇa ca /
navarātrakṛtāṃ pūjāṃ devi devyai samarpayet
tāmbūlaṃ dakṣiṇāṃ dattvā kumārīstā visarjayet /
evaṃ navakumārīṇāmarcanaṃ prātavatsaram
yaḥ karoti sa puṇyātmā devatāprītimāpnuyāt /
mano'bhilāṣaṃ samprāpya nivasettava sannidhau
athavā yauvanārūḍhāḥ pramadā nava pārvati /
manojñāḥ pūjayedbhaktyā navarātriṣu mantravit
hṛllekhāṃ gaganāṃ raktāṃ mahocchuṣmāṃ karālikām /
icchāṃ jñānāṃ kriyāṃ durgāṃ baṭukañca gaṇeśvaram /
pūrvavat pūrvamadyādyaiḥ padārthaiḥ paritoṣayet
prauḍhāntollāsasaṃyuktāḥ santuṣṭā yadi tāḥ priye /
sādhakastuṣṭimāsādya nivasettava sannidhau
evaṃ yaḥ pūjayeddevi prativarṣaṃ yatavrataḥ /
ṣaṇmāse vā trimāse vā māse māse'thavā priye
tisro vā pañca vā sapta pūjayeddevatādhiyā /
sarvaiśvaryasamṛddhātmā sa bhavedāvayoḥ priyaḥ
bhṛguvāre kuleśāni kāntāmārūḍhayauvanām /
sarvalakṣaṇasampannāmanukūlāṃ manoramām
kulākulāṣṭakāṃ devi nimantryāhūya puṣpiṇīm /
abhyaṅgasnānaśuddhāṅgīmāsane copaveśayet
gandhapuṣpāmbarākalpairalaṅkṛtya vidhānavit /
ātmānaṃ gandhapuṣpādyairalaṅkuryāt kuleśvari
āvāhya devatāṃ tasyāṃ yajennyāsakrameṇa ca /
kṛtvā kramārcanaṃ dhūpadīpāñca kuladīpakān
pradarśya devatābuddhyā padārthaiḥ ṣaḍrasānvitaiḥ /
māṃsādibhakṣyabhojyādyaistoṣayeddevi bhaktitaḥ
prauḍhāntollāsasahitāṃ tāṃ prapaśyan japenmanum /
yauvanollāsasahitaḥ svayaṃ taddhyānatatparaḥ
nivīkāreṇa cittena hyaṣṭottarasahasrakam /
japādikaṃ samarpyātha tayā saha niśāṃ nayet
tripañcasaptanavasu bhṛguvāreṣu yaḥ priye /
pūjayedvidhinā'nena tasya puṇyaṃ na gaṇyate
catuḥ pīṭhārcanaphalaṃ sa prāpnoti kuleśvari /
yad yat svamanaso'bhīṣṭaṃ tattadāpnotyasaṃśayam
navamyāṃ vārcayedevaṃ vidhānena vidhānavit /
stotraiḥ saṃpūjayet sarvairmahadaiśvaryamāpnuyāt
kuryāt karkaṭake vāpi makare mithunārcanam /
tulāyāṃ siṃhameṣe vā sarvasaṃkrāntiṣu priye
gaurīśivau ramāviṣṇū vāṇīsarasijāsanau /
śacīndrau rohiṇīcandrau svāhāgnī ca prabhāravī
bhadrakālīvīrabhadrau bhairavībhairavāvapi /
mithunāni navābhyarcya pūrvoktenaiva vartmanā
tritārādinamo'ntena tattannāmnā vidhānavit /
gandhapuṣpādibhiḥ pūjya madyādyaiḥ paritoṣayet
prauḍhāntollāsayuktāni kurvīta mithunāni ca /
evaṃ kṛte na sandehastuṣṭā mithunadevatāḥ /
anugṛhṇanti taṃ devi prayacchanti manoratham
prativarṣantu yaḥ kuryāt sabhaktyā mithunārcanam /
tava loke sa nivaset sarvaiśvaryasamanvitaḥ
atha vaiśākhamāsasya śuklapratipadīśvari /
brāhme muhūrtte utthāya snānaṃ sandhyāmupāsya ca
manojñe rahasi sthāne pūrvāśābhimukhasthitaḥ /
ātmānaṃ gandhapuṣpādyairalaṅkṛtya vidhānavit
kṛtvā puroditanyāsān devatābhāvamāsthitaḥ /
kiñcidabhyudite sūrye maṇḍale sveṣṭadevatām
dhyātvā sāvaraṇāṃ samyak pūjayedvidhinā priye /
ṣoḍaśairupacāraistu cakrapūjāpuraḥsaram
kuladīpān pradarśyātha śivāya gururūpiṇe /
matsyamāṃsādi vidhivadbhakṣya bhojyasamanvitam
arghyaṃ nivedya taccheṣaṃ svayaṃ bhaktyā pibet priye /
yauvanollāsasahito nivīkāreṇa cetasā
dhyāyaṃstanmaṇḍalaṃ devīmaṣṭottarasahasrakam /
japtvā samarpya tatpūjāṃ devatāñca samuddharet
evaṃ śuklapratipadaṃ samārabhya dine dine /
kuryājjapārcanaṃ kṛṣṇacaturddaśyantamambike
amāvasyādine devi pūjayecchaktikaulikān /
tripañcasapta nava vā vittalobhavivajītaḥ
evaṃ yo māsamātrantu kuryāt sūryodayārcanam /
devatā tasya santuṣṭā dadāti phalamīpsitam
mādhyāhne cārcayeddevaṃ sāyāhne cārcayet priye /
sa tu tatphalamāpnoti yoginīnāṃ priyo bhavet
trisandhāṃ yo'rcayedevaṃ māsamātraṃ vidhānavit /
kāṅkṣitāṃ labhate siddhiṃ devavad vicared bhuvi
māghaśuklapratipadi divāhāravivajītaḥ /
snātvā śuklāmbaradharaḥ sāyaṃ sandhyāmupāsya ca
sūryārcanoktamārgeṇa sarvadravyasamanvitaḥ /
yauvanollāsasahitaścandrasthāṃ devatāṃ smaran
candrāstamayaparyantaṃ japenmantrananyadhīḥ /
evaṃ pratidinaṃ śuklacaturddaśyantamarcayet
paurṇamāsyāṃ yathāśaktyā pūjayecchaktikaulikān /
evaṃ yaḥ kurute bhaktyā śuklapakṣārcanaṃ priye
sarva pāpaviśuddhātmā sarvaiśvaryasamanvitaḥ /
sarvalokaikasaṃpūjyaḥ śivavannivased bhuvi
śuklapakṣe'rcanaṃ yadvattadvat pakṣe sitetare /
yaḥ karoti vidhānena sarvān kāmān samaśnute
iha bhuktvā'khilān bhogān devavat priyadarśanaḥ /
yoginīvīramelanaṃ labhate nātra saṃśayaḥ
atha kāttīkamāsasya śuklapratipadīśvari /
snātvācamya viśuddhātmā nyāsān kṛtvā puroditān
prasupte jīvaloke tu muditātmā mahāniśi /
pūrvārcanokta vidhinā sarvadravyasamanvitaḥ
ājyenānāmikāsthūlavattīṃ prajvālya pārvati /
pañcavarṇarajaścitravasupatrasaroruhe
madhupūrṇe ca kalase kāṃsyapātre manohare /
dīpaṃ saṃsthāpya purata uttarābhimukhasthitaḥ
dīpe sāvaraṇāṃ devīṃ dhyātvā vidhivadarcayet /
yauvanollāsasahito dīpasthāṃ devatāṃ smaran
aṣṭottarasahasrantu japenmantramananyadhīḥ /
evaṃ samarcayet kṛṣṇacaturddaśyantamambike
amāvāsyādine bhaktyā pūjayecchaktikaulikān /
evaṃ kṛte kuleśāni devatā prītimāpnuyāt
sarvakāmasamṛddhātmā sarvaiśvaryasamanvitaḥ /
sarvalokaikasammānyaḥ sañcaret sa yathāsukham
aṣṭāṣṭakārcanaṃ kuryāt śaktaścedekavāsare /
athavāṣṭāṣṭadivaseṣvatha dvyaṣṭadineṣu ca /
dvātriṃśaddivaseṣvevaṃ catuḥṣaṣṭidineṣu ca
guruṇā kārayeddevi kramajñenāpareṇa vā /
kramajñaścet svayaṃ kuryādvittaśāṭhyavivajītaḥ
mūlāṣṭakantu brahmādyāścāsitāṅgādibhairavāḥ /
maṅgalādyaiśca mithunairaṣṭabhiḥ śabditāḥ priye
mūlāṣṭakodbhavānīti prasiddhāni kulāgame /
akṣobhyādicatuḥṣaṣṭimithunāni samarcayet
pūrvoktena vidhānena yathāvibhavavistaram /
kramalopaṃ na kurvīta sveṣṭakāryārthasiddhaye
gandhapuṣpākṣatādyaiśca matsyamāṃsāsavādibhiḥ /
bhakṣyabhojyādibhirnānāpadārthaiḥ ṣaḍrasānvitaiḥ /
samyak santoṣayeddevi mithunānyatibhaktitaḥ
prauḍhāntollāsaparyantaṃ kuryāt śrīcakramambike /
evaṃ yaḥ kurute devi sakṛdaṣṭāṣṭakārcanam
brahmaviṣṇumaheśādidevatābhiḥ sa pūjyate /
kiṃ punarmānavādyaiśca sākṣāt śiva ivāparaḥ
yadarcanāccatuḥṣaṣṭiyoginīgaṇasaṃstutaḥ /
punarāvṛttirahito nivasettava sannidhau
samastadevatāprītikāraṇaṃ parameśvari /
asmāt paratarā pūjā nāsti satyaṃ na saṃśayaḥ
paśyadevaṃvidhaṃ cakraṃ yo bhaktyāṣṭāṣṭakaṃ priye /
yajñadānatapastīrthavratakoṭiphalaṃ labhet
rājā yaḥ kārayeddevi bhaktyāṣṭāṣṭakapūjanam /
catuḥsāgaraparyantāṃ mahīṃ śāsti na saṃśayaḥ
śrīkaṇṭhādīni pañcāśanmithunāni samarcayet /
pūrvoktena vidhānena kuleśvari vidhānavit
svakāryaphalasiddhyarthaṃ vittaśāṭhyavivajītaḥ /
prauḍhāntollāsayuktāni mithunāni samarcayet
santuṣṭāni prayacchanti sādhakāyepsitaṃ phalam /
avyāhatājñaḥ sarvatra pūjyate devavat priye /
tava loke vaseddevi brahmādisurasaṃstutaḥ
keśavādi gaṇeśādi kāmādi mithunāni ca /
śrīkaṇṭhādi samabhyarcya tatphalaṃ labhate dhruvam
anugrahantu yaḥ kuryāt ḍākinyādisamarcane /
māse māse'thavā varṣe svajanmadivase priye
pūrvoktena vidhānena yathāvibhavavistaram /
prauḍhāntollāsaparyantaṃ toṣayettadvidhānavit
kurvantyanugrahaṃ devi santuṣṭāḥ sarvadevatāḥ /
sarvopadrava rahitaḥ sarvaiśvaryasamanvitaḥ
loke'smin saṃstutaḥ sarvaiḥ sa jīveccharadāṃ śatam /
dehānte samavāpnoti tava lokaṃ na saṃśayaḥ
dūtīyāgantu yaḥ kuryāt pūrvoktavidhinā priye /
nivīkalpena cittena navaśaktisamanvitaḥ
varṣe varṣe catuḥṣaṣṭipīṭhārcanaphalaṃ labhet /
ājñāsiddhirbhavettasya devatāprītimāpnuyāt
trikapūjāntu yaḥ kuryādicchājñānakriyātmikām /
āgamokteta vidhinā pūrvavettadvidhānavit
padārthaistoṣayet samyak yathāvibhavavistaram /
santuṣṭā devatāstisraḥ sarvakarmaphalapradāḥ /
deveśi sādhakābhīṣṭaṃ prayacchanti na saṃśayaḥ
ityādidevatāpūjāṃ viśeṣadivaseṣu yaḥ /
karoti śastravidhinā sa bhavedāvayoḥ priyaḥ
śrīcakraṃ kauliko mohādviśeṣadivaseṣu yaḥ /
na karoti samarthaḥ san sa bhaved yoginīpaśuḥ
kulapūjāṃ vinā cakre nādhikāraḥ kathañcana /
kulapūjāṃ suniyataṃ yaḥ karoti sa kaulikaḥ
vinā mantreṇa pūjā ceddevatā na prasīdati /
kulapūjāṃ suniyataṃ yaḥ karoti hi kaulikaḥ /
kuleśi sarvadāpnoti yoginīvīramelanam
nīco'pi vā sakṛdbhaktyā kārayed yaḥ kulārcanam /
sa sadgatimavāpnoti kimutānye dvijātayaḥ
tasmāt sarvaprayatnena sarvāvasthāsu sarvadā /
kulapūjārato bhūyādabhīṣṭaphalasiddhaye
kulapūjādhiko yajñaḥ kulapūjādhikaṃ vratam /
kulapūjādhikaṃ tīrthaṃ kulapūjādhikaṃ tapaḥ
kulapūjādhikaṃ dānaṃ kulapūjādhikā kriyā /
kulapūjādhikaṃ jñānaṃ kulapūjādhikaṃ sukham
kulapūjādhiko dharmaḥ kulapūjādhikaṃ phalam /
kulapūjādhikaṃ dhyānaṃ kulapūjādhikaṃ mahaḥ
kulapūjādhiko yogaḥ kulapūjādhikā gatiḥ /
kulapūjādhikaṃ bhāgyaṃ kulapūjādhikā'rcanā
nāsti nāsti punarnāsti tvāṃ śape kulanāyike /
bahunātra kimuktena rahasyaṃ śṛṇu pārvati
vedaśāstroktamārgeṇa kulapūjāṃ karoti yaḥ /
tatsamīpe sthitaṃ māṃ tvāṃ viddhi nānyatra bhāminī /
idaṃ satyamidaṃ satyaṃ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ
khabhūmidigjalagirivanasarvacarāḥ priye /
sahasrakoṭiyoginyastāvanto bhairavā api /
niyuktā hi mayā devi kulasaṃrakṣaṇāya ca
divase divase sarve pārvati muditānanāḥ /
sādhakāneva vīkṣante svasvapūjanalipsayā
apūjitāstu vighnanti pālayanti supūjitāḥ /
gurubhaktān sadācārān guhyadharmān sadāśivān
bhaktihīnān durācārān nāśayanti prakāśakān /
śrīcakre saṃsmarettasmād yoginībhairavān priye
na smared yadi mūḍhātmā yoginīnāṃ bhavet paśuḥ /
tasmāt śrīcakramadhye tu saṃsmaret sarvadevatāḥ
anugṛhṇanti deveśi sādhakān nātra saṃśayaḥ /
anugrahantu vakṣyāmi śṛṇu devi yathākramam
ātmano'nugrahārthaṃ vā parārthaṃ śreṣṭhamuttamam /
śucidravyasamāyuktaṃ cakrapūjāsamanvitam
sarveṣāṃ dakṣiṇāṃ dattvā homapātraṃ pṛthaka pṛthak /
prapūjayecca varṇasthāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ
harṣānandasvayaṃyuktāḥ prasannāśca pṛthak pṛthak /
pāyasājyaudanairyuktairnaivedyairbhaktisaṃyutaiḥ
gandhapuṣpādibhiḥ samyagarcayitvā gaṇeśvaram /
hasakha phreṃ hesauṃ(hsauṃ) ḍāṃ ḍīṃ ḍamalavarayūṃ tataḥ
śrīpādukāṃ hesau(hsau)miti ca hasakhaphreṃ puṭantataḥ /
saṅkalpya manaso'bhīṣṭaṃ madhuratritayaḥ priye
gandhapuṣpādibhiḥ samyagarcayitvā pṛthak pṛthak /
pūjayitvepsitān kāmān prārthayet kamalānane
īpsitāni ca sarvāṇi sādhako labhate varam /
ātmanaśca parasyāpi rakṣārthaṃ pūjayet priye
rogāṇāṃ nāśanārthañca yathātra putrasiddhaye /
vaśyārthaṃ maṅgalārthañca dharmakarmārthasiddhaye
saptāhaṃ pūjayeddevi caturddaśadināni ca /
ekaviṃśadinānyatra labhate cepsitaṃ phalam
dakṣiṇāñca pṛthag dadyādvastrabhūṣāṅgurīyakam /
kulāṣṭakasamāyuktaṃ catuḥṣaṣṭisamanvitam
acītañca prayatnena siddhirbhavatyanekaśaḥ /
vittaśāṭhyaṃ na kurvīta yadīcchet siddhimātmanaḥ
evaṃ ṣaṭkaṃ samākhyātamanugrahaṃ varānane /
acītavyaṃ prayatnena sādhakaiḥ sveṣṭasiddhaye
dhyātvaiva pūjayedetā ḍākinyādyā varānane /
saṃpūjya saptamīṃ devīṃ pūjayet sarvasiddhaye
śaktidehasamutpannaṃ śaktinirmālyabhojane /
svavargeṇa samāyuktā dattanirmālyamityapi /
pratigṛhṇayugaṃ svāhā iti nirmālyasarjanam
ḍākinī sarpavadanā vittajā jvalanaprabhā /
kamaṇḍaluṃ karttṛkāñca dhārayantī varapradā
ulūkavadanā devī rākiṇī nīlasannibhā /
khaḍgakheṭakasaṃyuktā sarvālaṅkārabhūṣitā
lākinī śrīkapālāḍhyā pāśāṃkuśadharā satī /
pāṭalīpuṣpasaṅkāśā sarvābharaṇabhūṣitā
kākinī hayavaktrā ca māṇikyasadṛśaprabhā /
trimukhīṃ muṇḍasaṃyuktā siddhidā sarvaśobhanā
śākinī tvañjanaprakhyā mārjārāsyā suśobhanā /
kuliśañca tathā daṇḍaṃ dhārayanti śucismitā
hākinī ṛkṣavadanā nīlanīradasannibhā /
kapālaśūlahastā ca kheṭakairupaśobhitā /
ekadvitricatuḥpañcaṣaṇmukhā sarabhābhayā
iti te kathitaṃ kiñcidviśeṣadivasārcanam /
samāsena kuleśāni kimbhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
viśeṣadivasārcanaṃ nāma daśamollāsaḥ
athaikādaśollāsaḥ
śrī devyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi sarvalokaikapūjita /
kulācārakramaṃ deva vada me karuṇānidhe
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa paśupāśaiḥ pramucyate
yadi ceddīkṣito jyeṣṭhaḥ kulapūjādivajītaḥ /
tatkaniṣṭhaḥ kramajñaścet kulapūjāṃ samācaret
tatsamīpaṃ tato gatvā namaskṛtya guruṃ yathā /
tasmai nivedya tatsarvaṃ śeṣa bhuñjīta pārvatī
pūjāmadhye gurau jyeṣṭhe pūjye vāpi samāgate /
natvā brūyāt sthitaṃ śiṣṭamācarettadanujñayā
jyeṣṭhasya ca kaniṣṭhasya śiṣyāvekatra saṃsthitau /
tatra pūrvavadācāraḥ kathitaḥ kulanāyike
ajñātakaulike prāpte paurvāparyantu cintayet /
smṛtvā svasya guruṃ devi svasya mārgeṇa tarpayet
nityārcanaṃ dine kuryādrātrau naimittikārcanam /
ubhayoḥ kāmyakarmāṇi ceti śāstrasya nirṇayaḥ
asnātvā'nāsanastho vā bhuktvā vā pralapannapi /
gandhapuṣpākṣatā kalpavastrādyairanalaṃkṛtaḥ /
avinyastaśarīro vā kulapūjāṃ na cācaret
vinā mantreṇa yā pūjā vinā māṃsena tarpaṇam /
vinā śaktyā tu yatpānaṃ niṣphalaṃ kathitaṃ priye
śrīcakrameko vā kuryādekapātrantu nārcayet /
nārcayedekahastena na pibedekapāṇinā
matsyamāṃsāsavairddevi nārcayet paśusannidhau /
praṇamya praviśeccakraṃ vinirgacchetpraṇamya ca
śrīcakre nāsane tiṣṭhenna ca vīrāsane priye /
śrīcakradarśane devi netrayoḥ pāpanāśanam /
tannāsti ced vraṇadvandvaṃ kaulikasyākṣiyugmakam
anācārān sadācārān cakrasthān śaktikaulikān /
śivagaurīdhiyā devi bhāvayennāvamānayet
kulācāryagṛhaṃ gatvā bhaktyā pāpaviśuddhaye /
yācedamṛtañcānnañca tadabhāve jalaṃ pibet
kulācāryeṇa tacchaktyā dattaṃ pātrañca bhaktitaḥ /
namaskṛtya tu gṛhṇīyādanyathā narakaṃ vrajet
asnātvā vāpyabhaktyā vā lobhādvāpi kuleśvari /
yaḥ seveta kuladravyaṃ dāridryaṃ samavāpnuyāt
uṣṇīṣī kañcukī nagno muktakeśo gaṇāvṛtaḥ /
vyagro ruṣṭo vivādī ca na seveta kulāmṛtam
yogāmṛtena niṣṭhīvānmadyabhāṇḍaparibhramāt /
ūrdhva nālena pānācca devatāśāpamāpnuyāt
ekāsane niviṣṭastu bhuñjānastvekabhājane /
ekapātre pibeddravyaṃ te yānti narakaṃ priye
yaḥ seveta kuladravyamekagrāme sthite gurau /
tatkulajñe ca tatputre svajeṣṭhe kuladeśike /
vinānujñāṃ maheśāni so'kṣayaṃ narakaṃ vrajet
ucchiṣṭo na spṛśeccakre kuladravyāṇi pārvati /
bahiḥprakṣālya ca karau kuladravyāṇi dāpayet
madyabhāṇḍaṃ samudhṛtca na pātraṃ pūrayet priye /
bhogapātraṃ surākuṇḍe nikṣipenna kadācana
cakramadhye śucidhiyā karaprakṣālanādikam /
yaḥ karoti hi mūḍhātmā sa bhavedāpadāmpadam
niṣṭhīvanaṃ malaṃ mūtramadhovāyuvisarjanam /
śrīcakramadhye yaḥ kuryāt sa bhaved yoginīpaśuḥ
cakramadhye ghaṭe bhagne pātre ca patite bhuvi /
dīpanāśe ca śāntyarthaṃ śrīcakraṃ kārayet priye
mattā japanti dhyāyanti stuvanti praṇamanti ca /
bodhayanti ca pṛcchanti nandanti jñāninaḥ priye
mattā bhramanti garjanti hasanti vivadanti ca /
rudanti striyamicchanti nindantyajñāninaḥ priye
parihāsaṃ pralāpañca vitaṇḍāṃ bahubhāṣitam /
audāsīnyaṃ bhayaṃ krodhaṃ cakramadhye vivarjayet
pātrahasto mahādevi na bhrameccakramadhyataḥ /
pūrṇapātraṃ kare kṛtvā na tiṣṭhettu ciraṃ priye
nālapet pātrahastaḥ san na bhindyāt pātramambike /
pādābhyāṃ na spṛśet pātraṃ na binduṃ pātayedadhaḥ
naikahastena dātavyaṃ na mudrāvajītaṃ priye /
pātraṃ na cālayeta sthānānna kuryāt pātrasaṅkaram
saśabdaṃ na pibenmadyaṃ tathaiva na ca pūrayet /
nānyonyaṃ tāḍayetpātraṃ tathā na pātayedadhaḥ
sādhāraṃ noddharet pātramanādhāre na nikṣipet /
riktapātraṃ na kurvīta na pātraṃ bhrāmayet priye
na pātraṃ laṃghayeddhīmān pātraṃ notpātayet priye /
prakṣālya gopayet pātramityājñā parameśvari
yadā sandīpitollāsaḥ kaulikaḥ paśumīkṣate /
paṭhedvā paśuśāstrāṇi saṅgacchedvā paśustriyam
kuryāt paśuprasaṅgaṃ vā paśukāryāṇi vā caret /
dharmārthāyuryaśaḥpuṇyamarthasaukhyādi naśyati
śrīcakrasthaṃ kuladravyaṃ yaḥ paśubhyaḥ prayacchati /
snehāllobhādbhayādvāpi sa bhaved yoginīpaśuḥ
ripuṇāpi na karttavyo vāgvādaścakramadhyataḥ /
pitṛmātṛsamaṃ paśyettenoktaṃ paruṣaṃ sahet
yathāstrīputramitrādi dṛṣṭvā cetaḥ prahṛṣyati /
tathā cet kaulikān dṛṣṭvā sa bhaved yoginīpriyaḥ
brahmādistambaparyantaṃ yasya me gurusantatiḥ /
yasya me sarvaśiṣyasya ko na pūjyo mahītale /
ddati niścitabuddhiryaḥ sa bhavedāvayoḥ priyaḥ
ahaṃ gururahaṃ jyeṣṭhastvahaṃ vedmīti gavītaḥ /
ahameva gatiryeṣāṃ kaulikā na bhavanti te
śrīguruṃ kulaśāstrāṇi pūjāsthānāni yāni ca /
bhaktyā śrīpūrvakaṃ devi praṇamya parikīrttayet
guruṃ nāmnā na bhāveta japakālādṛte priye /
śrīnātha deva svāmīti vivāde sādhane vadet
śrīguroḥ pādukāṃ mudrāṃ mūlamantraṃ svapādukām /
śiṣyādanyasya deveśi na vaded yasya kasyacit
pāramparyāgamāmnāyaṃ mantrācārādikaṃ priye /
sarva gurumukhāllabdhaṃ saphalaṃ syānna cānyathā
śrīśāstrāśrayamūlañca pustakaṃ na vadet priye /
nityaṃ samarcayedbhaktyā paśuhaste na nikṣipet
svadāravanniṣeveta kulaśāstrāṇi pārvati /
paśuśāstrāṇi sarvāṇi varjayet paradāravat
svacarmasthaṃ yathā kṣīramapeyaṃ syād dvijottamaiḥ /
tathā paśumukhāddharmo na śrotavyo hi kaulikaiḥ
yaḥ śṛṇoti kulācāraṃ yathāśāstrañca yo vadet /
tāvubhau gacchataḥ sākṣād yoginīvīramelanam
aśraddhadhānā ye cātra kuladharme kuleśvari /
narakānno nivarttante yāvadāhūta saṃplavam
ūḍhā dhṛtā tathā krītā mūlyena ca samāhṛtā /
sakṛt kāmaratā vāpi pañcadhā guruyoṣitaḥ /
alaṃghyāḥ pūjanīyāḥ syurguruvadguruyoṣitaḥ
guruśaktiṃ vīrabhāryāṃ kumārīṃ vratadhāriṇīm /
vyaṅgāṅgī vikṛtāṅgīñca kubjāmapi na kāmayet
sutāñca bhaginīṃ pautrīṃ snuṣāṃ vāpi priyāmapi /
na kāmayed guroragre kuryānnānyonyasaṃgraham
kṛṣṇāṃśukāṃ kṛṣṇavaṇārṃ kumārīñca kṛśodarīm /
manoharāṃ yauvanasthāmarcayeddevatādhiyā
ekadāpi na seveta balena kulayoginīm /
cakramadhye svayaṃ kṣubdhāṃ kāmayet kulasundari
āmamāṃsaṃ surākumbhaṃ mattebhaṃ siddhiliṅginam /
sahakāramaśokañca krīḍālolāḥ kumārikāḥ
ekravṛkṣaṃ śmaśānañca samūhaṃ yoṣatāmapi /
nārīñca raktavasanāṃ dṛṣṭvā vandeta bhaktitaḥ
guruśaktisutajyeṣṭhakaniṣṭhān kuladeśikān /
kuladarśanaśāstrāṇi kuladravyāṇi kaulikān
prerakān sūcakāṃścāpi vācakān darśakāṃstathā /
śikṣakān bodhakān yogī yoginīsiddhirūpakān
kanyāṃ kumārikāṃ nagnāmunmattāṃ vāpi yoṣitam /
na nindenna jugupseta na hasennāvamānayet
nāpriyaṃ nānṛtaṃ brūyāt kasyāpi kulayoginaḥ /
kurūpā ceti kṛṣṇeti na vadet kulayoṣitam
parīkṣayenna bhaktānāṃ vīrāṇāñca kṛtākṛtam /
na paśyedvanitāṃ nagnāmunmattāṃ prakaṭastanīm
divase na ramennārīṃ tadyoniṃ naiva vīkṣayet /
yā kācidaṅganā loke sā mātṛ kulasambhavā
kupyanti kulayoginyo vanitānāṃ vyatikramāt /
striyaṃ śatāparādhāñcet puṣpeṇāpi na tāḍayet /
doṣānna gaṇayet strīṇāṃ guṇāneva prakāśayet
tiṣṭhanti kulayoginyaḥ kulavṛkṣeṣu sarvadā /
tatpatreṣu na bhoktavyamarcayettu viśeṣataḥ
na svapet kulavṛkṣādho na copadravamācaret /
dṛṣṭvā bhaktyā namaskuryācchedayenna kadācana
śleṣmātakaṃ karañjākhyaṃ nimbāśvatthakadambakāḥ /
bilvavaṭoḍumbarāśca tintiḍī navamī smṛtā
prāyaścittaṃ bhṛgoḥ pātaṃ saṃnyāsaṃ vratadhāraṇam /
tīrthayātrābhigamanaṃ kaulaḥ pañca vivarjayet
vīrahatyā vṛthāpānaṃ vīrapatnīniṣevaṇam /
vīradravyāpaharaṇam tatsaṃyogaśca pañcamaḥ /
mahāpātakamityuktaṃ kaulikānāṃ kulānvaye
śaive tattvaparijñānaṃ gāruḍe viṣabhakṣaṇam /
jyotiṣe grahaṇaṃ sāraṃ kaule'nugrahanigrahau
devatāguruśāstrāṇāṃ siddhācāraviḍambakāḥ /
vidyācauro gurudrohī brahmarākṣasatāṃ vrajet
guruvākyaṃ hataṃ kṛtvā vīrān nirbhartsya ca priye /
guruṃ huṅkṛtya tuṅkṛtya vīraṃ nijītya vādataḥ /
vikalpya kulaśāstrāṇi bhavanti brahmarākṣasāḥ
ekākṣarapradātāraṃ yo guruñcāvamānayet /
śvānaṃ yoniśataṃ gatvā caṇḍālatvamavāpnuyāt
mātaraṃ pitaraṃ bhāryāṃ bhrātaraṃ bāndhavaṃ sutam /
kulanindākaraṃ devi hanyādevāvicārayan
gurvarthaṃ devatārthaṃ vā kaulikārthaṃ kuleśvari /
kulāgamārthamathavā kuladharmārthameva vā
devi nindākaraṃ hatvā bādhitaḥ svayameva vā /
yastyajeddustyajaprāṇān sa pare līyate śive
ekasminnidhanaṃ yatra prāpite duṣṭacāriṇi /
bahūnāṃ bhavati kṣemaṃ puṇyaṃ tasya vadhe bhavet
śrīcakrakṛtavṛttāntaṃ śubhaṃ vā yadi vā'śubham /
kadācinnaiva vaktavyamityājñā parameśvari
kuladharmaprasaṅgañca paśūnāṃ purataḥ priye /
kadācinnaiva kurvīta śūdrāgre devapāṭhavat
pīṭhakṣetrāgamāmnāyaṃ tadvidyācārakaulikān /
kuladravyādikaṃ devi na vadet paśusannidhau
yathā rakṣati caurebhyo dhanadhānyādikaṃ priye /
kuladharmaṃ tathā devi paśubhyaḥ parirakṣayet
antaḥ kaulo bahiḥ śaivo janamadhye tu vaiṣṇavaḥ /
kaulaṃ sugopayeddevi nārikelaphalāmbuvat
kuladharmādikaṃ sarvaṃ sarvāvasthāsu sarvadā /
gopayecca prayatnena jananījāragarbhavat
vedaśāstrapurāṇāni spaṣṭāni gaṇikā iva /
iyantu śāmbhavī vidyā guptā kulavadhūriva
suguptakaulikācāramanugṛhṇanti devatāḥ /
vāñchāsiddhiṃ prayacchanti nāśayanti prakāśakān
kuleśi kulaśāstrajñāḥ kulapūjāparāyaṇāḥ /
ye tvāṃ rahasi sevante te tiṣṭhanti tavāntike
guruṃ prakāśayeddhīmān mantraṃ yatnena gopayet /
aprakāśaprakāśābhyāṃ naśyataḥ sampadāyuṣī
sarvācāraparibhraṣṭaḥ kulācāraṃ samāśrayet /
kulācāraparibhraṣṭau rauravaṃ narakaṃ vrajet
śāstreṣu niṣkṛtirdṛṣṭā mahāpātakināmapi /
kulabhraṣṭasya deveśi na dṛṣṭā niṣkṛtiḥ kvacit
kuladharma samāśritya ācāraṃ yo na pālayet /
yathecchacāriṇastasya mahāpātakinaḥ priye
āpado duritaṃ rogā dāridryaṃ kalaho bhayam /
yoginīnāṃ prakopaśca skhalitāni pade pade
bhraṃśamānaḥ pranaṣṭaśca tejohīno'tidurmatiḥ /
ninditaḥ sarvavidviṣṭo vihvalaḥ saṅgavajītaḥ /
deśāddeśāntaraṃ yāti kāryahāniśca sarvadā
tatrāpi kulamārgasthāḥ śākinyaḥ kulapālikāḥ /
bhakṣayanti purā tāsāṃ varo datto mayeva tu
tasmādācāravān devi yoginīnāṃ priyo bhavet /
nāśayanti caturvedānanācārāḥ kuleśvari
pādukāmātrasārajñaḥ sadācāreṣu yantritaḥ /
sadācāreṇa devatvaṃ yoginīvīramelanam /
samprāpnuvanti tiryaktvaṃ kaulikāstadviparyayāt
ājñāsiddhamidaṃ kaulamanācārādvinaśyati /
ācārapālanāt satyamājñāsiddhirbhaviṣyati
nābhiṣeko na mantro vā na śāstrapaṭhanādikam /
kāraṇaṃ kuladharmasya sadācāraḥ kuleśvari
parā śrīpādukātattvatrayācārādivāsanāḥ /
yo vetti samayī sa syāt kaulikaścāpi śāmbhavi
tāvanna kauliko devi yāvanna samayīkṛtaḥ /
dehapāte vimokṣaḥ syāt samayācārapālanāt
saṃskāreṇa vihīnatvād guruvākyasya laṅghanāt /
ācāravarjanāddevi kaulikaḥ patito bhavet
nityaṃ naimittikaṃ dravyaṃ mantrayantrādilopanam /
anarhapaśuduḥsaṅgamantrasāṅkaryasambhavam
guptaprakaṭasambhūtaṃ jñānājñānakṛtaṃ priye /
evamādiṣu doṣeṣu pāpasya gurulāghavam
deśaṃ kālaṃ vayo vittaṃ samyag jñātvā yathāvidhi /
prāyaścittaṃ gururddadyāt sarvapāpaviśuddhaye
śiṣyo'pi guruṇā''jñaptaṃ prāyaścittaṃ samācaret /
athavā sarvapāpānāṃ gurunāmajapaḥ smṛtaḥ
jāmbūnadasya kaluṣaṃ pariśuddhaṃ yathāgninā /
anācārasya mālinyaṃ prāyañcittāgninā dahet
bahunātra kimuktena rahasyaṃ śṛṇu pārvatī /
varṇāśramāṇāṃ sarveṣāmācāraḥ sadgatipradaḥ
gurustrivāramācāraṃ kathayecca kuleśvari /
na gṛhṇāti hi śiṣyaścettadā pāpaṃ gurorna hi
mantridoṣaśca rājānaṃ jāyādoṣaḥ patiṃ yathā /
tathā prāpnotyasandehaṃ śiṣyapāpaṃ guruṃ priye
iti te kathitaṃ kiñcit samāsena kuleśvari /
kulācāravidhiṃ devi kimbhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
kulācārakathanaṃ nāma ekādaśollāsaḥ
atha dvādaśollāsaḥ
śrī devyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi pādukā bhaktilakṣaṇam /
ācāramapi deveśa vada me karuṇānidhe
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa bhaktirāśu prajāpate
vāgbhavā mūlavalaye sūtrādyāḥ kavalīkṛtāḥ /
evaṃ kulārṇave jñānaṃ pādukāyāṃ pratiṣṭhitam
koṭikoṭimahādānāt koṭikoṭimahāvratāt /
koṭikoṭimahāyajñāt parā śrīpādukāsmṛtiḥ
koṭikoṭimantrajāpāt koṭitīrthāvagāhanāt /
koṭidevārcanāddevi parā śrīpādukāsmṛtiḥ
mahāroge mahotpāte mahādoṣe mahābhaye /
mahāpadi mahāpāpe smṛtā rakṣati pādukā
durācāre durālāpe duḥsaṅge duṣpratigrahe /
durācāre ca durbuddhau smṛtā rakṣati pādukā
tenādhītaṃ smṛtaṃ jñātam iṣṭaṃ dattañca pūjitam /
jihvāgre varttate yasya sadā śrīpādukāsmṛtiḥ
sakṛt śrīpādukāṃ devi yo vā japati bhaktitaḥ /
sa sarvapāparahitaḥ prāpnoti paramāṃ gatim
śucirvāpyaśucirvāpi bhaktyā smarati pādukām /
anāyāsena dharmārthakāmamokṣān labhate saḥ
śrīnāthacaraṇāmbhojaṃ yasyāṃ diśi virājate /
tasyāṃ diśi namaskuryāt bhaktyā pratidinaṃ priye
na pādukāparo mantro na devaḥ śrīguroḥ paraḥ /
na hi śāktāt parā dīkṣā na puṇyaṃ kulapūjanāt
dhyānamūlaṃ gurormūttīḥ pūjāmūlaṃ guroḥ padam /
mantramūlaṃ gurorvākyaṃ mokṣamūlaṃ guroḥ kṛpā
gurumūlāḥ kriyāḥ sarvā loke'smin kulanāyike /
tasmāt sevyo gurunītyaṃ siddhyarthaṃ bhaktisaṃyutaiḥ
tāvadāttīrbhayaṃ śoko lobhamohabhramādayaḥ /
yāvannāyāti śaraṇaṃ śrīguruṃ bhaktavatsalam
tāvad bhramanti saṃsāre sarvaduḥkhamalīmasāḥ /
na bhavet sadgurau bhaktiryāvaddeveśi dehinām
sarvasiddhiphalopeto mantraḥ śudhyati śobhanaḥ /
guruprasādamūlo'yaṃ paratattvamahākramaḥ
yathā dadāti santuṣṭaḥ prasanno varado manum /
tathā bhaktyā dhanaiḥ prāṇairguruṃ yatnena toṣayet
yadā dadyāt svaśiṣyāya svātmānaṃ deśikottamaḥ /
tadā mukto bhavecchiṣyastato nāsti punarbhavaḥ
tāvadārādhayecchiṣyaḥ prasanno'sau yadā bhavet /
gurau prasanne śiṣyasya sadyaḥ pāpakṣayo bhavet
manasāpi na kāṅkṣante yān kāmānanujīvinaḥ /
sampādayanti tān sarvān svāmino bhaktavatsalāḥ
brahmaviṣṇumaheśādidevatāmuniyoginaḥ /
kurvantyanugrahaṃ tuṣṭā gurau tuṣṭe na saṃśayaḥ
bhaktyā tuṣṭena guruṇā yaḥ pradiṣṭaḥ kṛpālunā /
karmamukto bhavecchiṣyoḥ bhuktimuktyoḥ sa bhājanam
śiṣyeṇāpi tathā kāryaṃ tathā santoṣito guruḥ /
priyaṃ kuryācca deveśi manovākkāyakarmabhiḥ
yadi tuṣṭena guruṇātmaśiṣyo yatra kutracit /
mukto'sīti samādiṣṭaḥ so'pi muktiṃ vrajet priye
athavā niṣprapañcena dhāmnā kenacidīśvaraḥ /
karoti gururūpeṇa paśupāśavimocanam
na me priyaścaturvedī madbhaktaḥ śvapaco'pi vā /
tasmai deyaṃ tato grāhyaṃ sa tu pūjyo hyahaṃ tathā
vipraḥ ṣaḍguṇayuktaścedabhakto na praśasyate /
mleccho'pi guṇahīno'pi bhaktimān śiṣya ucyate
gurubhaktivihīnasya tapo vidyā kulaṃ vratam /
sarvaṃ naśyati tatraiva bhūṣaṇaṃ lokarañjanam
gurubhaktyagninā samyagdagdhadurmatikalmaṣaḥ /
śvapaco'pi paraiḥ pūjyo vidvānapi na nāstikaḥ
dharmārthakāmaiḥ kintasya mokṣa eva kare sthitaḥ /
sarvārthaiḥ śrīgurau devi yasya bhaktiḥ sadā sthirā
sa śivo gururūpeṇa bhuktimuktiprado mama /
iti bhaktyā smared yastu tasya sidviradūrataḥ
yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau /
tasya te kathitā hyarthāḥ prakāśante kuleśvari
nārāyaṇe mahādeve mātāpitrośca rājani /
bhaktiryathā mahādevi tathā kāryā nije gurau
lakṣmīnārāyaṇau vāṇīdhātārau girijāśivau /
śrīguruṃ gurupatnīñca pitarāviti cintayet
gurubhaktyā yathā devi prāpyante sarvasiddhayaḥ /
yajñaḥ dānatapastīrthavratādyairna tathā priye
śrīgurau niścalā bhaktirvarddhate hi yathā yathā /
tathā tathāsya vijñānaṃ varddhate kulanāyike
ki tīrthādyairmahāyāsaiḥ kiṃ vrataiḥ kāyaśoṣaṇaiḥ /
nirvyājasevā deveśi bhaktireṣā hi sadguroḥ
kāyākleśena mahatā tapasā vāpi yat phalam /
tat phalaṃ labhate devi sukhena gurusevayā
bhogamokṣāthīnāṃ brahmaviṣṇvīśapadakāṅkṣiṇām /
bhaktireva gurau devi nānyaḥ panthā iti śrutiḥ
aśubhāni ca karmāṇi mahāpātakajāni ca /
bhaktiḥ kṣaṇena dahati tūlarāśimivānalaḥ
viśvāsāya namastasmai sarvasiddhipradāyine /
yena mṛddāruddaṣadaḥ phalantyaviphalaṃ phalam
na yogo na tapo nārcākramaḥ ko'pi pralīyate /
amāye kulamārge'smin bhaktireva viśiṣyate
sākṣād gurumaye devi sarvasmin bhuvanāntare /
kinnu bhaktimatāṃ kṣetre mantraḥ keṣāṃ na sidhyati
gurau manuṣyabuddhiñca mantre cākṣarabuddhikam /
pratimāsu śilābuddhi kurvāṇo narakaṃ vrajet
guruṃ na marttyaṃ budhyeta yadi budhyeta tasya hi /
na kadācidbhavet siddhirmantrairvā devatārcanaiḥ
śrīguruṃ prākṛtaiḥ sārddhaṃ ye smaranti vadanti ca /
teṣāṃ hi sukṛtaṃ sarvaṃ pātakaṃ bhavati priye
janmahetū hi pitarau pūjanīyau prayatnataḥ /
guruvīśeṣataḥ pūjyo dharmādharmapradarśakaḥ
guruḥ pitā gururmātā gururddevo maheśvaraḥ /
śive ruṣṭe gurustrātā gurau ruṣṭe na kaścana
gurohītaṃ hi karttavyaṃ manovākkāyakarmabhiḥ /
ahitācaraṇāddevi viṣṭhāyāṃ jāyate krimiḥ
śarīravittaprāṇaiśca śrīguruṃ vañcayanti ye /
krimikīṭapataṅgatvaṃ prātnuvanti na saṃśayaḥ
mantra tyāgādbhavenmṛtyurgurutyāgāddaridratā /
gurumantraparityāgādrauravaṃ narakaṃ vrajet
gurvarthaṃ dhārayeddehaṃ tadarthaṃ dhanamarjayet /
nijaprāṇān parityajya gurukāryaṃ samācaret
gurūktaṃ paruṣaṃ vākyamāśiṣaṃ paricintayet /
tena santāḍito vāpi prasādamiti saṃsmaret
bhogya bhojyāni vastūni guruve ca samarpayet /
taccheṣamiti sañcintya cānubhūyāt kuleśvari
gurvagre na tapaḥ kuryānnopavāsavratādikam /
tīrthayātrāṃ na kuryācca na snāyādātmaśuddhaye
na viyogaṃ guroḥ kuryāt yuṣmado naiva bhāṣayet /
ṛṇadānaṃ tathā''dānaṃ vastūnāṃ krayavikrayam /
na kuryād gurubhiḥ sārddhaṃ śiṣyo bhūtvā kathañcana
na kuryānnāstikairvādaṃ sambhāṣaṇamapīśvari /
vilokya dūrato gacchennāsīta saha taiḥ kvacit
gurau sannihite yastu pūjayedanyamambike /
sa yāti narakaṃ ghoraṃ sā pūjā niṣphalā bhavet
śirasā na vahedbhāraṃ gurupādābjadhāriṇā /
tadājñayā tu karttavyamājñārūpo guruḥ smṛtaḥ
mantrāgamādyamanyatra śrutaṃ yasmai nivedayet /
gurvājñayā tu gṛhṇīyāttanniṣiddhaṃ vivarjayet
svaśāstroktaṃ rahasyārthaṃ na vaded yasya kasyacit /
yadi brūyāt sa samayāccyuta eva na saṃśayaḥ
advaitaṃ bhāvayennityaṃ na dvaitaṃ guruṇā saha /
ātmavat sarvabhūtebhyo hitaṃ kuryāt kuleśvari
ātmārthamānasadbhāvaiḥ śuśrūṣā syāccatuvīdhā /
śuśrūṣayā dhiyā devi śiṣyaḥ santoṣayed gurum
pade pade'śvamedhasya phalaṃ prāpnotyasaṃśayaḥ /
śuśrūṣaṇaparo yastu gurudevamahātmanām
kevalaṃ guruśuśrūṣā tvatkṛpākāriṇī priye /
sadbhaktisahitā cet sā sarvakāmaphalapradā
kṣīyante sarvapāpāni varddhante puṇyarāśayaḥ /
sidhyanti sarvakāryāṇi guruśuśrūṣayā priye
yad yadātmahitaṃ vastu tattaddhitamupācaret /
gurudevārcako yastu tasya puṇyaṃ na gaṇyate
bhaktyā vittānusāreṇa gurumuddiśya yat kṛtam /
alpe mahati vā tulyaṃ puṇyamāḍhyadaridrayoḥ
sarvasvamapi yo dadyād gurau bhaktivivajītaḥ /
śiṣyo na phalamāpnoti bhaktireva hi kāraṇam
yasmin dravye gurorasti spṛhā nānubhavettu tat /
avaśyaṃ yadi vāñchā syādanubhūyāttadājñayā
yastilārddhaṃ tadarddhaṃ vā gurusvamupajīvati /
lobhānmohāt sa pacyeta narake ca trisaptake
atyalpaṃ hi gurordravyamadattaṃ svīkaroti yaḥ /
sa tiryag yonimāpannaḥ kravyādairbhakṣyate priye
gurudravyābhilāṣī ca gurustrīgamanotsukaḥ /
patitasya kṣullakasya prāyaścittaṃ na vidyate
ājñābhaṅgo'rthaharaṇaṃ gurorapriyavarttanam /
gurudrohamidaṃ prāhuryaḥ karoti sa pātakī
svadravyaviniyogañca nānivedya gurau caret /
anivedya tu yaḥ kuryāt sa bhaved brahmaghātakaḥ
guroḥ sthānaṃ sampradāyaṃ taddharmaṃ yo vināśayet /
gurubhiḥ sa bahiṣkāryo daṇḍyo vadhyaḥ sa ghātakaiḥ
gurukopādvināśaḥ syād gurudrohāttu pātakam /
vimṛtyugurunindāyāṃ gurvaniṣṭānmahāpadaḥ
jīvedagnipraviṣṭo vā naraḥ pītaviṣo'pi vā /
mṛtyuhastagato vāpi nāparādhakaro guroḥ
yatra śrīgurunindā syāt pidhāya śravaṇe'mbike /
sadyastasmādviniṣkrāmet punarna śravaṇaṃ yathā /
gurornāma smaret paścāt śravaṇe sā pratikriyā
gurumitrasuhṛddāsīdāsādyān nāvamānayet /
na nindedasya samayān vedaśāstrāgamādikān
guroḥ śrīpādukābhūṣā gurunāmasmṛtirjapaḥ /
gurvājñākaraṇaṃ kṛtyaṃ śuśrūṣā bhajanaṃ guroḥ
vivikṣurddeśikāvāsaṃ śāntacitto'tibhaktimān /
vāhanaṃ pādukāṃ chatraṃ cāmaraṃ vyajanādikam /
tāmbūlaṃ kajjalaṃ veśamutsṛjya praviśecchanaiḥ
pādukāmāsanaṃ vastraṃ vāhanaṃ chatracāmare /
dṛṣṭvā gurornamaskuryānnātmabhogāya kāmayet
pādaprakṣālanaṃ snānamabhyaṅgaṃ dantadhāvanam /
mūtraṃ niṣṭhīvanaṃ kṣauraṃ śayanaṃ strīniṣevanam
vīrāsanaṃ sudurvākyaṃ śāsanaṃ hāsyarodanam /
keśamocanamuṣṇīṣaṃ kañcukaṃ nagnatāṃ tathā
pādaprasāraṇaṃ vādaṃ kalahaṃ dūṣaṇaṃ priye /
aṅgabhaṅgāṅgavādyādikarāsphālanadhūnanam
dyūtakautukamallādiyuddhanṛtyādi cāmbike /
guruyogimahāsiddhipīṭhakṣetrāśrameṣu ca /
nā caredācarenmohāddevatāśāpamāpnuyāt
upacāreṇa santiṣṭhed gurvagre necchayā viśet /
mukhāvalokī seveta taduktañca samācaret
gurūktānukta kāryeṣu nopekṣāṃ kārayet priye /
śirasā yadgururbrūyāttat kāryamaviśaṅkayā
nigrahe'nugrahe vāpi guruḥ sarvasya kāraṇam /
nirgataṃ yadgurorvaktrāt sarvaṃ śāstraṃ taducyate
gurukārye svayaṃ śakto nāparaṃ preṣayet priye /
bahubhṛtyaparairbhṛtyaiḥ sahito'pyatibhaktimān
gacchaṃstiṣṭhan svapan jāgrajjapan juhvāt prapūjayet /
gurvājñāmeva kurvīta tadagatenāntarātmanā
abhimāno na karttavyo jātividyādhanādibhiḥ /
sarvadā sevayet nityaṃ śiṣyaḥ bhrīgurusannidhau
kāmakrodhaparityāgī vinītaḥ stutibhaktimān /
devi bhūmyāsane tiṣṭhed gurukāryaṃ samācaret
svakāryamanyakāryaṃ vā śiṣyaḥ svagurucittavit /
gurupārśvagato namraḥ prasannavadano bhavet
sāmānyato niṣiddhañca tadguroryadi sannidhau /
ācarettasya sarvasya doṣaḥ koṭiguṇo bhavet
anādṛtya gurorvākyaṃ śṛṇuyād yaḥ parāṅmukhaḥ /
ahitaṃ vā hitaṃ vāpi rauravaṃ narakaṃ vrajet
gobrāhmaṇavadhaṃ kṛtvā yat pāpaṃ samavāpnuyāt /
tat pāpaṃ samavāpnoti gurvagre'nṛtabhāṣaṇāt
sthānāntaragatācārye vyasane viṣame sthite /
śrīguruṃ na tyajet kvāpi tadādiṣṭo vrajet priye
adhaḥ sthite gurāvūrdhve na tiṣṭheta kadācana /
na gacchedagratastasya na tiṣṭhedutthite gurau
śakticchāyāṃ suracchāyāṃ gurucchāyāṃ na laṅghayet /
na teṣu kuryāt svacchāyāṃ na svaped gurusannidhau
bhāṣaṇaṃ pāṭhanaṃ gānaṃ bhojanaṃ śayanādikam /
anādiṣṭo na kurvīta na cāvandanapūrvakam
brahmahatyāśataṃ kuryāt gurvājñāparipālanāt /
vinā gurvājñayā śiṣyau viśvasennānyaśāsanāt
sarvaṃ gurvājñayā kuryānna nindettatstriyaṃ priye /
bhaktyā praṇamya cottiṣṭhet kṛtāñjalipuṭaḥ priye
paścātpadena nirgacchennamaskṛtya gurorgṛhāt /
ekāsane nopaviśed guruṇā tatsamaiḥ saha
na viśedāsane devi devatāgurusannidhau /
guroḥ siṃhāsanaṃ deyaṃ jyeṣṭhānāmuttamāsanam /
deśyāsanaṃ kaniṣṭhānāmitareṣāṃ samāsanam
jāti vidyādhanāḍhyo vā dūre dṛṣṭvā guruṃ mudā /
daṇḍapraṇāmaṃ kṛtvaikaṃ triḥ pradakṣiṇamācaret
tatastriḥ ṣaḍ dvādaśa vā jyeṣṭhādiṣvekameva vā /
gurupraguruyogena vandeta praguru priye
tato named guruṃ vāpi gurvājñāṃ na vicārayet /
praguroḥ sannidhau śiṣyaḥ svaguruṃ manasā namet
gurubuddhyā namet sarva daivataṃ tṛṇmeva vā /
na nameddevabuddhyā tu pratimāṃ lauhamṛṇmayīm
guroḥ praṇāmatritayaṃ jyeṣṭhānāmeka eva ca /
pūjyānāmañjalistadvadanyeṣāṃ vākyavandanam
devān gurūn kulācāryān jñānavṛddhān tapodhanān /
vidyādhikān svadharmasthān praṇamet kulanāyike
strīdviṣṭaṃ gurubhiḥ śaptaṃ pāṣaṇḍaṃ paṇḍitaṃ śaṭham /
vikarmāṇaṃ kṛtaghnañcānāśramiṇañca no namet
anivedya gurorbhuṅkte yastvekagrāmasaṃsthitaḥ /
amedhyaṃ tadbhavedannaṃ śūkaro jāyate mṛtaḥ
ekagrāmasthitaḥ śiṣyastrisandhyaṃ praṇamed gurum /
krośāmātrasthitaḥ śiṣyo guruṃ pratidinaṃ namet
arddhayojanagaḥ śiṣyaḥ praṇamet pañcaparvasu /
ekayojanamāramya yojanadvādaśāvadhi
tatsaṃkhyādivasairmāsaiḥ śrīguruṃ praṇamet priye /
dūradeśasthitaḥ śiṣyo bhaktyā tatsannidhiṃ gataḥ
tatra yojanasaṃkhyoktamāsena praṇamed gurum /
atidūragataḥ śiṣyo yadicchā syāttadā vrajet
riktahastaśca nopeyādrājānaṃ devatāṃ gurum /
phalapuṣpāmbarādīni yathāśaktyā samarpayet
evaṃ yo na careddevi brahmarākṣasatāṃ vrajet /
guruśaktiśca tatputro jyeṣṭhabhrātā guruḥ smṛtaḥ
ātmavicca kanīyāṃsaṃ putravat paripālayet /
kulācāryasya deveśi gurujyeṣṭhakaniṣṭhayoḥ /
gurukalpasya kurvīta praṇāmaṃ svaraguroryathā
yāgajyeṣṭhaḥ kramajyeṣṭhaḥ kulajyeṣṭhastṛtīyakaḥ /
gurujyeṣṭhasuto devi iti jyeṣṭhacatuṣṭayam
yāgajyeṣṭhābhivādena kramikāṣṭāṅgayogataḥ /
guruśca kulavṛkṣaśca vandanīyau vidhānataḥ
pitṛmātrādisarveṣu pūjyakoṭiṣu bandhuṣu /
abhyutthānapraṇāmādyairavyakto doṣabhāgbahiḥ
yadā tvācāryarūpeṇa cātmānaṃ samprakāśayet /
abhyutthānapraṇāmādyairddoṣabhāk sa bhavettadā
patirbhūtvā paśubhyaśca praṇāmaṃ yaḥ kariṣyati /
sa mahāpaśurityukto devatāśāpamāpnuyāt
yo gurusthānakaṃ prāptaḥ pādukāparisaṃkhyayā /
guruvat sa tu mantavyo jyeṣṭhairvandyo na ca priye
iti te kathitaṃ kiñcit pādukābhaktilakṣaṇam /
samāsena kuleśāni kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
pādukākathanaṃ nāma dvādaśollāsaḥ
atha trayodaśollāsaḥ
śrī devyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi karuṇāmṛtavāridhe /
vaktumarhasi deveśa lakṣaṇaṃ guruśiṣyayoḥ
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa gurubhāvaḥ prajāyate
duṣṭavaṃśodbhavaṃ duṣṭaṃ guṇahīnaṃ virūpiṇam /
paraśiṣyañca pāṣaṇḍaṃ ṣaṇḍaṃ paṇḍitamāninam
hīnādhikavikārāṅgaṃ vikalāvayavānvitam /
paṅgumandhañca badhiraṃ malinaṃ vyādhipīḍitam
utsṛṣṭaṃ durmukhañcāpi svecchāveśadharaṃ priye /
duvīkārāṅgaceṣṭādigatibhāṣaṇavīkṣaṇam
nidrātandrājaḍālasyadyūtādivyasanānvitam /
kapāṭakuḍyastambhādau tirohitatanuṃ sadā /
antarbhaktikaraṃ kṣudraṃ bāhyabhaktivivajītam
vyalīkavādinaṃ stabdhaṃ proṣitaṃ preṣakaṃ śaṭham /
dhanastrīśuddhirahitaṃ niṣedhavidhivajītam
rahasyabhedakaṃ vāpi devi kāryavināśakam /
mārjārabakavṛttiñca randhrānveṣaṇatatparam
māyāvinaṃ kṛtaghnañca pracchannāntaradāyakam /
viśvāsaghātakaṃ svāmidrohiṇaṃ pāpakāriṇam
aviśvāsakaraṃ saṃśayātmakaṃ siddhyakāṅkṣiṇam /
ātatāyinamāditsu kopitaṃ kūṭasākṣiṇam
sarvapratārakaṃ devi sarvotkṛṣṭābhimāninam /
asatyaṃ niṣṭhurāsaktaṃ grāmyādibahubhāṣiṇam
duvīcārakutarkādikārakaṃ kalahapriyam /
vṛthākṣepakaraṃ mūrkhaṃ capalaṃ vāgviḍambakam
parokṣe dūṣaṇakaraṃ pratyakṣe priyavādinam /
vāgbrahmavādinaṃ vidyā cauramātmapraśaṃsakam
guṇāsahiṣṇumahitamārttakrodhanamambike /
vācālaṃ durjanasakhaṃ sarvalokavigahītam
piśunaṃ parasantāpyaṃ samvidapraṇayaṃ priye /
svakleśavādinaṃ svāmidrohiṇaṃ svātmavañcakam
jihvopasthaparaṃ devi taskaraṃ paśuceṣṭitam /
akāraṇadveṣahāsakleśakrodhādikāriṇam
atihāsamakarmāṇaṃ marmāntaparihāsakam /
kāmukañcātinirlajjaṃ mithyāduśceṣṭasūcakam
asūyāmadamātsaryadambhāhaṅkārasaṃyutam /
īrṣyāpāruṣyapaiśunyakārpaṇyakrodhamānasam
adhīraṃ duḥkhinaṃ bhīrumaśaktastavamāturam /
aprabuddhamatiṃ mandaṃ mūḍhaṃ cintākulaṃ viṭam
tṛṣṇālobhayutaṃ dīnamatuṣṭaṃ sarvayācakam /
bahvāśinaṃ kapaṭinaṃ bhrāmakaṃ kuṭilaṃ priye
bhaktiśraddhādayāśāntidharmācāravivajītam /
mātāpitṛguruprājñasadvacohāsyakārakam
kuladravyādibībhatsaṃ gurusevābhimāninam /
strīdviṣṭaṃ samayabhraṣṭaṃ guruśaptaṃ kuleśvari /
ityādidurguṇopetaṃ guruḥ śiṣyaṃ vivarjayet
sacchiṣyantu kuleśāni śubhalakṣaṇasaṃyutam /
samādhi sādhanopetaṃ guṇaśīlasamanvitam
svacchadehāmbaraṃ prājñaṃ dhāmīkaṃ śuddhamānasam /
dṛḍhavrataṃ sadācāraṃ śraddhābhaktisamanvitam
dakṣamalpāśinaṃ gūḍhacittaṃ nirvyājasevakam /
vimṛśyakāriṇaṃ vīraṃ manodāridryavajītam
sarvakāryātikuśalaṃ svacchaṃ sarvopakāriṇam /
kṛtajñaṃ pāpabhītañca sādhusajjanasammatam
āstikaṃ dānaśīlañca sarvabhūtahite ratam /
viśvāsavinayopetaṃ dhanadehādyavañcakam
asādhyasādhakaṃ śūramutsāhabalasaṃyutam /
anukūlaṃ kriyāyuktamapramattaṃ vicakṣaṇam
hitasatyamitasmerabhāṣaṇaṃ muktadūṣaṇam /
sakṛduktagṛhātārthaṃ caturaṃ buddhivistaram
svastutau paranindāyāṃ vimukhaṃ sumukhaṃ priye /
jitendriyaṃ susantuṣṭaṃ dhīmantaṃ brahmacāriṇam
tyaktādhivyādhicāpalyaduḥkhabhrāntimasaṃśayam /
gurudhyānastutikathādevārcāvandanotsukam
gurudaivatasambhaktaṃ kāminīpūjakaṃ param /
nityaṃ gurusamīpasthaṃ gurusantoṣakārakam
manovāktanubhinītyaṃ paricaryā samudyatam /
gurvājñāpālakaṃ devi gurukīttīprakāśakam
guruvākyapramāṇajñaṃ guruśuśrūṣaṇe ratam /
cittānuvattīnaṃ preṣyakāriṇaṃ kulanāyike
jātimānadhane garvavajītaṃ gurusannidhau /
nirapekṣaṃ gurudravye tatprasādābhikāṅkṣiṇam
kuladharmakathāyogiyoginīkaulikapriyam /
kulārcanādinirataṃ kuladravyājugupsakam
japadhyānādinirataṃ mokṣamārgābhikāṅkṣiṇam /
kulaśāstrapriyaṃ devi paśuśāstraparāṅmukham /
ityādilakṣaṇopetaṃ guruḥ śiṣyaṃ parigrahet
śrīguruḥ parameśāni śuddhaveśo manoharaḥ /
sarvalakṣaṇasampannaḥ sarvāvayavaśobhitaḥ
sarvāgamārthatattvajñaḥ sarvamanta vidhānavit /
lokasammohanakaro devavat priyadarśanaḥ
sumukhaḥ sulabhaḥ svaccho bhramasaṃśayanāśakaḥ /
iṅgitākāravit prājña ūhāpohavidujjvalaḥ
antarlakṣyo bahirdṛṣṭiḥ sarvajño deśakālavit /
ājñāsiddhistrikālajño nigrahānugrahakṣamaḥ
vedhako bodhakaḥ śāntaḥ sarvajīvadayāparaḥ /
svādhīnendriyasañcāraṣaḍvargavijayakṣamāḥ
agragaṇyo'tigambhīraḥ pātrāpātraviśeṣavit /
śivaviṣṇusamaḥ sādhurmandadarśanadūṣakaḥ
nirmalo nityasantuṣṭaḥ svatantro mantraśaktimān /
sadbhaktavatsalo dhīraḥ kṛpāluḥ smitapūrṇavāk
bhaktapriyaḥ sadodāro gambhīraḥ śiṣṭasādhakaḥ /
sveṣṭadevagurujyeṣṭha vanitāpūjanotsukaḥ
nitye naimittike kāmye rataḥ karmaṇyanindite /
rāgadveṣabhayakleśadambhāhaṅkāravajītaḥ
svavidyānuṣṭhānarato dharmādīnāmupārjakaḥ /
yadṛcchālābhasantuṣṭo guṇadoṣavibhedakaḥ
strīdhanādiṣvanāsakto duḥsaṅgavyasanādiṣu /
sarvāhambhāvasaṃyukto nirdvandvo niyatavrataḥ
alolupo hyasaṅkalpapakṣapātī vicakṣaṇaḥ /
vittavidyādibhirmantrayantratantrādyavikrayī
niḥsaṅgo nivīkalpaśca nirṇītārtho'tidhāmīkaḥ /
tulyanindāstutirmauno nirapekṣo nirāmayaḥ /
ityādilakṣaṇopetaḥ śrīguruḥ kathitaḥ priye
yaḥ śivaḥ sarvagaḥ sūkṣmaśconmanā niṣkalo'vyayaḥ /
vyomākāro hyajo'nantaḥ sa kathaṃ pūjyate priye
ata eva śivaḥ sākṣādgururūpaṃ samāśritaḥ /
bhaktyā sampūjito devi bhuktiṃ muktiṃ prayacchati
śivo'haṃ nākṛtirddevi naradṛggocaro nahi /
tasmāt śrīgururūpeṇa śiṣyān rakṣati dhāmīkān
manuṣyacarmaṇā baddhaḥ sākṣāt paraśivaḥ svayam /
sacchiṣyānugrahārthāya gūḍhaṃ paryaṭati kṣitau
sadbhaktarakṣaṇāyaiva nirākāro'pi sākṛtiḥ /
śivaḥ kṛpānidhirloke saṃsārīva hi ceṣṭate
lalāṭalocanaṃ cāndīṃ kalāmapi ca dorddayam /
antardhāya ca vartteyaṃ gururūpo mahītale
atrinetraḥ śivaḥ sākṣādacaturbāhuracyutaḥ /
acaturvadano brahmā śrīguruḥ kathitaṃ priye
naravaddṛśyate loke śrīguruḥ pāpakarmaṇā /
śivavad dṛśyate loke bhavāni puṇyakarmaṇā
śrīguruṃ paramaṃ tattvaṃ tiṣṭhantaṃ cakṣuragrataḥ /
mandabhāgyā na paśyanti hyandhāḥ sūryamivoditam
guruḥ sadāśivaḥ sākṣāt satyameva na saṃśayaḥ /
śiva eva gururno cedbhukti mukti dadāti kaḥ
sadāśivasya devasya śrīgurorapi pārvatī /
ubhayorantaraṃ nāsti yaḥ karoti sa pātakī
deśikākṛtimāsthāya paśoḥ pāśānaśeṣataḥ /
chittvā paraṃ padaṃ devi nayatyenamato guruḥ
sarvānugrahakarttṛtvādīśvaraḥ karuṇānadhiḥ /
ācāryarūpamāsthāya dīkṣayā mokṣayet paśūn
yathā ghaṭaśca kalasaḥ kumbhaścaikārthavācakaḥ /
tathā devaśca mantraśca guruścaikārtha ucyate
yathā devastathā mantro yathā mantrastathā guruḥ /
devamantragurūṇāñca pūjayā sadṛśaṃ phalam
śivarūpaṃ samāsthāya pūjāṃ gṛhṇāmi pārvatī /
gururūpaṃ samādāya bhavapāśānnikṛntaye
siddhāntaśāravettāhaṃ bījo'hamiti bodhakṛt /
avicchinnaḥ sadā hṛṣṭahṛdayo gururucyate
yo vilaṃghyāśramān varṇānātmanyeva sthitaḥ sadā /
jyotivarṇāśramī yogī sa guruḥ kathitaḥ priye
ṣaḍadhvānaṃ ṣaḍādhāraṃ ṣoḍaśādhāranirṇayam /
yo jānāti vidhānena sa guruḥ kathitaḥ priye
dṛśyaṃ vinā sthirā dṛṣṭirmanaścālambanaṃ vinā /
vināyāsaṃ sthiro vāyuryasya syāt sa guruḥ priye
yattu saṃvittijananaṃ parānandasamudbhavam /
tattattvaṃ viditaṃ yena sa guruḥ kulanāyike
bhūtabhavyau tantramantrau vetti yaḥ śāktaśāmbhavam /
vedhañca ṣaḍvidhaṃ devi sa hi vedhakaro guruḥ
padamantrakalāyantrasatattvatabhuvanāśrayam /
śodhayed yaḥ ṣaḍadhvānaṃ sa guruḥ kathitaḥ priye
vedhaṃ padaṃ virodhañca grahaṇaṃ mokṣaṇaṃ tathā /
yo vā samyagvijānāti sa guruḥ kathitaḥ priye
jāgrat svapnaḥ suṣuptiśca turīyaṃ tadatītakam /
yo vetti pañcakaṃ devi sa guruḥ kathitaḥ priye
piṇḍaṃ padaṃ tathā rūpaṃ rūpātītaṃ catuṣṭayam /
yo vā samyagvijānāti sa guruḥ kathitaḥ priye
yo vā parāñca paśyantīṃ madhyamāṃ vaikharīmapi /
catuṣṭayaṃ vijānāti sa guruḥ kathitaḥ priye
ātmavidyāśivasarvamiti tattvacatuṣṭayam /
yo vetti parameśāni sa gururnāparaḥ priye
pāśacchedaṃ vedhadīkṣāṃ paśugrahaṇameva ca /
trividhaṃ yo vijānāti sa guruḥ paramo mataḥ
padaṃ pāśaṃ paśunāñca rahasyārthaṃ vidhānataḥ /
yo jānāti varārohe sa guruḥ kathitaḥ priye
cakrasaṅketakaṃ mantraṃ pūjāsaṅketakaṃ tathā /
tritayaṃ yo vijānāti sa guruḥ kathitaḥ priye
vāṇetarasvayambhvākhyaliṅgatritayasaṃsthitim /
tattvato yo vijānāti sa guruḥ kathitaḥ priye
āṇavaṃ kārmaṇañcaiva māyīyañca malatrayam /
yo viśodhayituṃ śaktaḥ sa guruḥ paramo mataḥ
āraktaśuklamiśrā(kṛṣṇā)khyacaraṇatrayavāsanām /
yo jānāti mahādevi sa guruḥ paramo mataḥ
mahāmudrāṃ nabhomudrām uṅḍīyānaṃ jalandharam /
mūlabandhañca yo vetti sa guruḥ paramo mataḥ
śivādikṣitiparyantaṃ ṣaṭtriṃśattattvanirṇayam /
yo vijānāti tattvena sa guruḥ paramo mataḥ
antaryāgaṃ bahiryāgaṃ kalājñānasthitiṃ priye /
cāruyantravidhānañca yo vetti sa guruḥ priye
piṇḍabrahmāṇḍayoraikyaṃ sthitiṃ yo vetti tattvataḥ /
śirāsthiromasaṃkhyādi sa gururnāparaḥ priye
padmādicaturaśītinānāsanavicakṣaṇaḥ /
yamādyaṣṭāṅgayogajñaḥ sa guruḥ paramo mataḥ
ghṛṇā saṅkā bhayaṃ lajjā jugupsā ceti pañcamī /
kulaṃ śīlaṃ tathā jātiraṣṭau pāśāḥ prakīttītāḥ
pāśabaddhaḥ pāśurjñeyaḥ pāśamukto maheśvaraḥ /
tasmāt pāśaharo yastu sa guruḥ paramo mataḥ
bandhanaṃ yonimudrāyā mantracaitanyadarśanam /
yantramantrasvarūpañca yo vetti sa guruḥ priye
vinikṣiptāṃ gatāyātāṃ saṃkliṣṭāṃ saṃvinītakām /
catuvīdhāṃ mano'vasthāṃ yo vetti sa guruḥ priye
mūlādibrahmarandhrāntasaptāmbhojadaleṣu yaḥ /
jīvācāraphalaṃ vetti sa gururnāparaḥ priye
śivādiguruparyantaṃ pāramparyakrameṇa yaḥ /
avāptatattvasambhāraḥ sa gururnāparaḥ priye
yena vā daśīte tattve tatkṣaṇāttanmayo bhavet /
manyate muktamātmānaṃ sa gururnāparaḥ priye
ye dattvā sahajānandaṃ darantīndriyajaṃ sukham /
sevyāste guravaḥ śiṣyairanye tyājyāḥ pratārakāḥ
saṃsārabhayabhītasya śiṣyasya gururādarāt /
vratopavāsaniyamainīyantā sa gururmataḥ
yaḥ prasannaḥ kṣaṇārddhena mokṣalakṣmīṃ prayacchati /
durlabhaṃ taṃ vijānīyād guruṃ saṃsāratārakam
yaḥ kṣaṇenātmasāmarthyaṃ svaśiṣyāya dadāti hi /
kriyāyāsādirahitaṃ sa gururddevadurlabhaḥ
ya sadyaḥ pratyayakaraṃ sulabhañcātmasaukhyadam /
jñānopadeśaṃ kurute sa gururddevadurlabhaḥ
dvīpād dvīpāntaraṃ devi sañcaredyathā tathā /
yo dadyāt sa gururjñānamabhyāsādivivajītam
kṣudhitasya yathā tṛptirāhārādāśu jāyate /
tathopadeśamātreṇa jñānado durlabho guruḥ
guravo bahavaḥ santi dīpavacca gṛhe gṛhe /
durlabho'yaṃ gururdevi sūryavat sarvadīpakaḥ
guravo bahavaḥ santi vedaśāstrādipāragāḥ /
durlabho'yaṃ gururddevi paratattvārthapāragaḥ
guravo bahavaḥ santi ātmano'nyapradā bhuvi /
durlabho'yaṃ gururddevi lokeṣvātmaprakāśakaḥ
guravo bahavaḥ santi kumantrauṣadhivedinaḥ /
nigamāgamaśāstroktamantrajño durlabho bhuvi
guravo bahavaḥ santi śiṣyavittāpahārakāḥ /
durlabho'yaṃ gururddevi śiṣyaduḥkhāpahārakaḥ
varṇāśramakulācāraniratā bahavo bhuvi /
sarvasaṅkalpahīno yaḥ sa gururddevi durlabhaḥ
guroryasyaiva samparkāt parānando'bhijāyate /
guruṃ tameva vṛṇuyānnāparaṃ matimānnaraḥ
yasyānubhavaparyantaṃ buddhistatra pravarttate /
yasyālokanamātreṇa mucyate nātra saṃśayaḥ
śaṅkayā bhakṣitaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram /
sā śaṅkā bhakṣitā yena sa gururddevidurlabhaḥ
yathā vahnisamīpasthaṃ navanītaṃ vilīyate /
tathā pāpaṃ vilīyate sadācārya samīpataḥ
yathā dīptānalaḥ kāṣṭhaṃ śuṣkamārdrañca nirdahet /
tathā gurukaṭākṣastu śiṣyapāpaṃ dahet kṣaṇāt
yathā mahāniloddhūtaṃ tūlaṃ daśadiśo vrajet /
tathaiva gurukāruṇyāt pāparāśiḥ palāyate
dīpadarśanamātreṇa praṇaśyati tamo yathā /
sadgurorddarśanāddevi tathā'jñānaṃ vinaśyati
sarvalakṣaṇasampanno vedaśāstravidhānavit /
sarvopāyavidhānajñastattvajñānī guruḥ sa hi
pūjāhomāśramācāratapastīrthavratādikam /
mantrāgamādivijñānaṃ tattvahīnasya niṣphalam
svayaṃ vedye pare tattve svātmānaṃ vetti niścalaḥ /
ātmano'nugraho nāsti parasyānugrahaḥ katham
brahmākāraṃ manorūpaṃ prapyakṣaṃ svatanusthitam /
yo na jānāti cānyasya kathaṃ mokṣaṃ dadātyasau
sarvalakṣaṇahīno'pi tattvajñānī guruḥ smṛtaḥ /
tasmāttattvavideveha mukto mocaka eva ca
yastattvavinmaheśāni sa paśuṃ bodhayatyapi /
tattvahīnāt kuto'dhyātmatattvajñānaparigrahaḥ
tattvajñairupadiṣṭā ye tattvājñaste na saṃśayaḥ /
paśubhiścopadiṣṭā ye devi te paśavaḥ smṛtāḥ
viddhastu vedhayeddevi nāviddho vedhako bhavet /
muktastu mocayed baddhaṃ na mukto mocakaḥ katham
abhijñaścoddharenmūrkha na mūrkho mūrkhamuddharet /
śilāṃ santārayennauhī kiṃ śilā tārayecchilām
tattvahīnaṃ guruṃ labdhvā kevalaṃ bhava tatparaḥ /
ihāmutra phalaṃ kiñcit sa naro nāpnuyāt priye
śaive gurutrayaṃ proktaṃ vaiṣṇave gurupañcakam /
vedaśāstreṣu śataśo gururekaḥ kulānvaye
prerakaḥ sūcakaścaiva vācako darśakastathā /
śikṣako bodhakaścaiva ṣaḍete guruvaḥ smṛtāḥ
pañcaite kāryabhūtāḥ syuḥ kāraṇaṃ bodhako bhavet /
pūrṇābhiṣekakarttā yo gurustasyaiva pādukā /
pūjanīyā maheśāni bahutve'pi na saṃśayaḥ
śrīguru lakṣaṇopetaṃ saṃśayacchedakārakam /
labdhvā jñānapradaṃ devi na gurvantaramāśrayet
anabhijñaṃ guruṃ prāpya sadā saṃśayakārakam /
gurvantarantu gatvā sa naitaddoṣeṇa lipyate
madhulubdho yathā bhṛṅgaḥ puṣpāt puṣpāntaraṃ vrajet /
jñānalubdhastathā śiṣyaḥ gurogurvantaraṃ vrajet
iti te kathitaṃ kiñcillakṣaṇaṃ guruśiṣyayoḥ /
samāsena kuleśāni kimbhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
guruśiṣyalakṣaṇaṃ nāma trayodaśollāsaḥ
atha caturdaśollāsaḥ
śrī devyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi parīkṣāṃ guruśiṣyayoḥ /
upadeśakramaṃ dīkṣābhedāṃśca vada me prabho
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa cittaśuddhiḥ prajāyate
vinā dīkṣāṃ na mokṣaḥ syāttaduktaṃ śivaśāsane /
sā ca na syādvinācāryamityācāryaparamparā
tasmāt siddhāntaṃ samprāpya sampradāyādihetubhiḥ /
antareṇopadeṣṭāraṃ mantrāḥ syunīṣphalā yataḥ
devāstameva śaṃsanti pāramparyapravarttakam /
guruṃ mantrāgamābhijñaṃ samayācārapālakam
guruḥ śiṣyādhikārārthaṃ virakto'pi śivājñayā /
kiñcitkālaṃ vidhāyetthaṃ svaśiṣyāya samarpayet
tasyāpītādhikārasya yogaḥ sākṣāt pare śive /
dehānte śāśvatī muktiriti śaṅkarabhāṣitam
tasmāt sarvaprayatnena sākṣātparaśivoditam /
sampradāyamavicchinnaṃ sadā kuryāt guruḥ priye
śaktisiddhisusiddhyarthaṃ parīkṣya vidhivad guruḥ /
paścādupadiśenmantramanyathā niṣphalaṃ bhavet
anyāyena tu yo dadyād gṛhṇātyanyāyataśca yaḥ /
dadatā gṛhṇatā devi kulaśāpo bhaviṣyati
guruśiṣyāvubhau mohādaparīkṣya parasparam /
upadeśaṃ dadad gṛhṇan prāpnuyātāṃ piśācatām
aśāstrīyopadeśañca yo gṛhṇāti dadāti hi /
bhuñjāte tāvubhau ghorānnarakānekaviṃśatim
asaṃskṛtopadeśañca yaḥ karoti sa pātakī /
vinaśyati ca tanmantraṃ saikate śālibījavat
anarhe mantravijñānaṃ na tiṣṭhati kadācana /
tasmāt parīkṣya karttavyamanyathā niṣphalaṃ bhavet
kṛtvā samayadīkṣāñca dattvā samayapādukām /
sannidhāyātmanaḥ śiṣyaṃ vadenmantraṃ na cānyathā
sacchiṣyāyātibhaktāya yajjñānamupadiśyate /
tajjñānaṃ tattuśāstrārthaṃ tadvidadhyādakhaṇḍitam
asacchiṣyeṣvabhakteṣu yajjñānamupadiśyate /
tat prayātyapavitratvaṃ gokṣīraṃ śvaghṛtādiva
dhanecchābhayalobhādyairayogyaṃ yadi dīkṣayet /
devatāśāpamāpnoti kṛtañca niṣphalaṃ bhavet
jñānena kriyayā vāpi guru śiṣyaṃ parīkṣayet /
saṃvatsaraṃ tadarddhaṃ vā tadarddhaṃ vā prayatnataḥ
uttamāṃścādhame kuryānnīcānuttamakarmaṇi /
prāṇadravyapraṇāmādyairādeśaiśca svayaṃ samaiḥ
tatkarmasūcakairvākyairmāyābhiḥ krūraceṣṭitaiḥ /
pakṣapātairudāsīnairanekaiśca muhurmuhuḥ
ākṛṣṭastāḍito vāpi yo viṣādaṃ na yāti ca /
guruḥ kṛpāṃ karotīti mudā sañcintayet sadā
śrīguroḥ smaraṇe cāpi kīrttanaṃ darśane'pi ca /
vandane paricaryāyāmāhvāne preṣaṇe priye
ānandakamparomāñcasvaranetrādivikriyāḥ /
yeṣāṃ syuste'tra yogyāśca dīkṣāsaṃskārakarmaṇi
śiṣyo'pi lakṣaṇairetaiḥ kuryād guruparīkṣaṇam /
ānandādyairjapastotradhyānahomārcanādiṣu
jñānopadeśasāmarthyaṃ mantrasiddhimapīśvari /
vedhakatvaṃ parijñāya śiṣyo bhūyānna cānyathā
ādimadhyāvasāneṣu yogyāḥ śaktinipātitāḥ /
adhamā madhyamāḥ śreṣṭhāḥ śiṣyā devi prakīttītāḥ
ādau bhaktirbhaveddevi dīkṣārthaṃ samudanti ye /
punavīpulahṛṣṭāste ādiyogyā itīritāḥ
dīkṣāsamayasamprāptā jñānavijñānavajītāḥ /
bhaktyā pradhvastaparyāyā madhyayogyāśca te smṛtāḥ
ādau bhaktivihīnā ye madhyabhaktāstu ye narāḥ /
antapravṛddhabhaktāśca antayogyā bhavanti te /
uttamajñānasaṃjñāścetyupadeśastridhā priye
yathā pipīlikā mandamandaṃ vṛkṣāgragaṃ phalam /
cireṇāpnoti karmopadeśaścāpi tathā smṛtaḥ
yathā kapiśca śākhāyāṃ śākhāmullaṃghya yatnataḥ /
phalaṃ prāpnoti dharmasya copadeśastathā priye
yathā viyadgamaḥ śīghraṃ phala eva niṣīdati /
tathā jñānopadeśaśca kathitaḥ kulanāyike
sparśākhyā devi dṛksaṃjñā mānasākhyā maheśvari /
kriyāyāsādirahitā devā dīkṣā tridhā smṛtā
yathā pakṣī svapakṣābhyāṃ śiśūn saṃvarddhayecchanaiḥ /
sparśadīkṣopadeśacca tādṛśaḥ kathitaḥ priye
svāpatyāni yathā matsyo vīkṣaṇenaiva poṣayet /
dṛgbhyāṃ dīkṣopadeśaśca tādṛśaḥ parameśvari
yathā kūrmaḥ svatanayān dhyānamātreṇa poṣayet /
vedhadīkṣopadeśaśca mānasaḥ syāt tathāvidhaḥ
śaktipātānusāreṇa śiṣyo'nugrahamarhati /
yatra śaktirna patati tatra siddhirna jāyate
kriyāvarṇakalāsparśavāgdṛṅmānasasaṃjñayā /
dīkṣā mokṣapradā devi saptadhā parikīttītā
samayākhyā viśeṣā ca sādhikā putrikāhvayā /
vedhakā pūrṇasaṃjñā cācāryā nirvāṇasaṃjñikā
kriyādīkṣāṣṭadhā proktā kuṇḍamaṇḍapapūvīkā /
kalasādisamāyuktā karttavyā guruṇā bahiḥ /
deveśi dehaśuddhyarthaṃ pūrvoktavidhinācaret
varṇadīkṣā tridhā proktā dvicatvāriṃśadakṣaraiḥ /
pañcāśadvarṇairvā devi dviṣaṣṭilipibhistu tā
varṇān śiṣyatanau nyasya pratilomena saṃharet /
paramātmani saṃyojya taccaitanyaṃ guruḥ priye
tasmādutpādya tān varṇān nyasecchiṣyatanau punaḥ /
sṛṣṭikrameṇa vidhinā caitanyañca prayojayet
jāyate devatābhāvaḥ parānandamayaḥ śiśoḥ /
eṣā varṇamayī proktā dīkṣā pāśaharā priye
kalādīkṣā tridhā jñeyā karttavyā vidhivat priye /
nivṛttirjānuparyantaṃ talādārabhya saṃsthitā
jānunornābhiparyantaṃ pratiṣṭhā tiṣṭhati priye /
nābheḥ kaṇṭhāvadhi vyāptā vidyā śāntistataḥ param
kaṇṭhāllalāṭaparyantaṃ vyāptā tasmācchiro'vadhi /
śāntyatītā kalā caiṣā kalāvyāptiritīritā
saṃhārakramayogena sthānāt sthānāntaraṃ priye /
saṃyojya vidhivat samyagvidhivettā śiro'vadhi
iyaṃ proktā kuleśāni divyabhāvapradāyinī /
aṣṭatriṃśatkalābhirvā pañcāśadbhirathāpi vā
tattvanyāsakrameṇaiva sṛṣṭisaṃhāramārgataḥ /
jñātvā gurumukhāddeviṃ śiṣye saṃyojya vedhayet
jāyate devatābhāvo yoginīvīramelanam /
kalādīkṣā samuddiṣṭā paśupāśāpahāriṇī
ddaste śivaṃ guruṃ dhyātvā japenmūlāṅgamālinīm /
guruḥ spṛśecchiṣyatanuṃ sparśadīkṣā bhavediyam
cittaṃ tattve samādhāya paratattvopabṛṃhitān /
uccaret saṃhatānmantrān vāgdīkṣeti nigadyate
nimīlya nayane dhyātvā paratattvaprasannadhīḥ /
samyak paśyedguruḥ śiṣyaṃ dṛgdīkṣā ca bhavet priye
gurorālokamātreṇa bhāṣaṇāt sparśanādapi /
sadyaḥ sañjāyate jñānaṃ sā dīkṣā śāmbhavī matā
manodīkṣā dvidhā proktā tīvrā tīvratarāpi ca /
adhvānaṃ ṣaḍvidhaṃ jñātvā śiṣyadehe smaran priye
kalpayedbhuvanaṃ tattvaṃ kalāṃ varṇaṃ padaṃ manum /
ājānunābhihṛtkaṇṭhatālumūrddhāntamambike
gurūpadiṣṭamārgeṇa vedhaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ /
pāśayuktaḥ kṣaṇācchiṣyaśchinnapāśastadā bhavet /
eṣā muktipradā proktā tīvradīkṣā kuleśvari
devi tīvratarā cāpi guruṇā smṛtamātrataḥ /
samyak saṃvedhinaḥ śiṣyaśchinnapāpastadā bhavet
vāhyavyāpāranirmukto bhūmau patati tatkṣaṇāt /
sañjātadivyabhāvo'sau sarvaṃ jānāti śāmbhavi
yadasti vedhakāle tat svayamevānubhūyate /
prabuddhaḥ san na śaknoti tat sukhaṃ vaktumīśvari
vedhaviddhaḥ śivaḥ sākṣānna punarjanmabhāg bhavet /
eṣā tīvratarā dīkṣā bhavabandhavimocanī /
śivabhāvapradā sākṣāt tvāṃ śape kulanāyike
ānandaścaiva kampaścedbhavo ghūrṇā kuleśvari /
nidrā mūrcchā ca vedhasya ṣaḍavasthāḥ prakīttītāḥ
dṛśyante ṣaḍguṇā hyete vedhakāle kuleśvari /
vedhito yatra kutrāpi tiṣṭhenmuktā na saṃśayaḥ
vedhadīkṣākaro loke śrīgururdurlabhaḥ priye /
śiṣyo'pi durlabhastāddṛk puṇyayogena labhyate /
na dadyād yasya kasyāpi ityājñā parameśvari
kuladravyaiḥ samabhyarcya kulacakraṃ vidhānataḥ /
śiṣyāya darśayeddevi dīkṣaiṣā kaulikī smṛtā
kuladravyaṃ mukhe pūrva pañcagavyāmṛtānvitam /
abhiṣiñced guruḥ śiṣyaṃ gaṇḍūṣākhyā samīritā
sajīvamīnayuktena surayā pūritena ca /
pañcāmṛtaiḥ susampūrṇaśaṅkhena kalasena vā /
abhiṣekaṃ tataḥ kuryādbāhye tat kathitaṃ priye
mīnastu lambikā devi vaktraṃ kalasa ucyate /
pañcagavayāmṛtāpūrṇaṃ śiṣyaṃ tenābhiṣecayet
ayaṃ siddhābhiṣekaḥ syādācāryasyāpi pārvati /
trikālaṃ dantakāṣṭhañca puṣpāñjalirapi priye
śaṅkhe vedakalānyāsastajjñānañcāṣṭadhā bhavet /
samayo dantakāṣṭhena sādhakaḥ kusumāñjaliḥ
putraṃ śaṅkhābhiṣekeṇa bodhako vedhasaṃjñayā /
pūrṇābhiṣekeṇācāryaḥ pañcāvasthāḥ prakīttītāḥ
kulācāraikaniratā gurubhaktā dṛḍhavratāḥ /
pūrṇābhiṣekapūtā ye te muktāśceha janmani
pūrṇābhiṣekapūtā ye mṛtāśca kulanāyike /
punarlabdhvottamaṃ janma guruṇā śivarūpiṇā
śuddhāḥ pūrṇābhiṣekeṇa śivasāyujyadāyinā /
tena muktiṃ vrajeyuste śāmbhavī vācamavravīt
pūrṇā(dīkṣā)bhiṣekahīno yaḥ kauliko mirayate yadi /
piśācatvamavāpnoti yāvadāhūtasaṃplavam
dīkṣā ca dvividhā proktā bāhyābhyantarabhedataḥ /
kriyādīkṣā bhavedbāhyā vedhākhyābhyantarī matā
antaḥ śuddhirbahiḥ śuddhidvīvidhā parikīttītā /
antarā ca kriyāśuddhirbahiḥ śuddhiśca dīkṣayā
dīkṣayā mokṣadīpena caṇḍālo'pi vimucyate /
ābhyāṃ vinā kuleśāni kauliko naiva mucyate
śarīrasya na saṃskāro jāyate na ca karmaṇaḥ /
ātmanaḥ kārayeddīkṣāmanādikulakuṇḍalīm
dīkṣā hyetāḥ karmasāmye bhinnārthapratipādikāḥ /
abhisandhānato devi deśikottamaśiṣyayoḥ
mantrauṣadheryathā hanyādviṣaśaktiṃ kuleśvari /
paśupāśaṃ tathā chindyāddīkṣayā mantravit kṣaṇāt
asmāt pravitatādvandhāt parasaṃsthānabodhakāt /
dīkṣaiva mokṣayet pūrvaṃ divyaṃ dhāma nayatyapi
upapātakalakṣāṇi mahāpātakakoṭiśaḥ /
kṣaṇāddahati deveśi dīkṣā hi vidhinā kṛtā
yayā conmīlitātmāno bhavanti paśavaḥ śivāḥ /
sā dīkṣā hyuditā devi paśupāśavimocikā
yayā dīkṣitamātreṇa jāyante pratyayāḥ priye /
sā dīkṣā mokṣadā jñeyā śeṣāstu janasevikāḥ
upāsanāśatenāpi yāṃ vinā naiva sidhyati /
tāṃ dīkṣāmāśrayed yatnāt śrīgurormantrasiddhaye
rasendreṇa yathā viddhamayaḥ suvarṇatāṃ vrajet /
dīkṣāviddhastathā hyātmā śivatvaṃ labhate priye
dīkṣāgnidagdhakarmāsau māyāvicchinnabandhanaḥ /
gataḥ parāṃ jñānakāṣṭhāṃ nirbījastu śivo bhavet
gataṃ śūdrasya śūdratvaṃ viprasyāpi ca vipratā /
dīkṣāsaṃskārasampanne jātibhedo na vidyate
śivaliṅge śilā buddhiṃ kurvan yat pāpamaśnute /
dīkṣitaścāpi pūrvatvasmṛtyā tat pāpamāpnuyāt
dārvaśmalauhamṛdratnajātiliṅgapratiṣṭhitam /
yathocyate tathā śuddhāḥ sarvavarṇāstu dīkṣitāḥ
yena pūjitamātreṇa cābrahmabhuvanāntikam /
pūjitaṃ tena sarvaṃ syāddīkṣitena na saṃśayaḥ
dīkṣitasya na kāryaṃ syāttapobhinīyamavrataiḥ /
na tīrthakṣetragamanairna ca śarīrayantraṇaiḥ
adīkṣitā ye kurvanti japapūjādikāḥ kriyāḥ /
na phalanti priye teṣāṃ śilāyāmuptabījavat
devi dīkṣāvihīnasya na siddhirna ca sadgatiḥ /
tasmāt sarvaprayatnena guruṇā dīkṣito bhavet
dvijo yo dīkṣitaḥ paścādantyajaḥ pūrvadīkṣitaḥ /
dvijaḥ kaniṣṭhaḥ sa jyeṣṭha iti śāstrārthanirṇayaḥ
guruśaktisutānāñca yo vā syāt pūrvadīkṣitaḥ /
guruvattena te pūjyā nāvamānyāḥ kathañcana
śiṣyo dīkṣitamātraśced yadi svargaṃ gato guruḥ /
ekasantānakenaiva pūrṇasaṃskāramācaret
darśaneṣu ca sarveṣu guruṇā jñānaśālinā /
dīkṣito yastu vidhinā sa yukto nāparaḥ priye
adhivāsanapūrvantu cakrapūjāpuraḥsaram /
dīkṣayā śodhayecchiṣyamanyathā niṣphalaṃ bhavet
śūdrasaṅkarajātīnāmādiśuddhivīdhīyate /
pādodakapradānādyaiḥ kuryāt pāpavimocanam
ekābdena dvijo yogyaḥ kṣatriyo vatsaradvayāt /
vaiśyo yogyastribhirvarṣaiścatubhiḥ śūdra eva ca
vidhavāyāḥ sutādeśāt kanyāyāḥ piturājñayā /
nādhikāraḥ svato nāryā bhāryāyā bhartturājñayā
syādvedādhyayane śūdro nādhikārī yathā priye /
tathaivādīkṣitaścāpi nādhikārī kuleśvari
śrīguruṃ gurupatnīñca tatputraṃ śakti kaulikān /
dīkṣitastoṣayeddevi yathāvibhavavistaram
iti te kathitaṃ kiñcit parīkṣā guruśiṣyayoḥ /
dīkṣābhedādikaṃ devi kimbhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
guruśiṣyaparīkṣākathanaṃ nāma caturdaśollāsaḥ
atha pañcadaśollāsaḥ
śrī devyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi puraścaraṇalakṣaṇam /
sthānāhārādibhedañca vada me parameśvara
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa mantratattvaṃ prakāśate
japayajñāt paro yajño nāparo'stīha kaścana /
tasmājjapena dharmārthakāmamokṣāṃśca sādhayet
sarvapādān parityajya mantrapādaṃ samabhyaset /
apramādād bhavet siddhiḥ pramādādaśubhaṃ phalam
bhogāpavargasaṅkalpakalpavrataśubho japaḥ /
japadhyānamayaṃ yogaṃ tasmāddevi samācaret
ābrahmabījadoṣāśca niyamātikramodbhavāḥ /
jñānājñānakṛtāḥ sarvaṃ praṇaśyanti japāt priye
saṃsāre duḥkhabhūyiṣṭhe yadīcchet siddhimātmanaḥ /
pañcāṅgopāsanenaiva mantrajāpī vrajet sukham
pūjā traikālikī nityaṃ japastarpaṇameva ca /
homo brāhmaṇabhuktiśca puraścaraṇamucyate
yad yadaṅgaṃ vihīyeta tatsaṃkhyādviguṇo japaḥ /
kuryād dvitricatuḥpañca-saṃkhyāṃ vā sādhakaḥ priye
kurvīta cāṅgasiddhyarthaṃ tadaśaktau sa bhaktitaḥ /
taccedaṅgaṃ vihīyeta mantrī neṣṭamavāpnuyāt
annaiścatuvīdhairdevi padārthaiḥ ṣaḍrasānvitaiḥ /
subhojiteṣu vipreṣu sarvaṃ hi saphalaṃ bhavet
samyaksiddhaikamantrasya pañcāṅgopāsanena ca /
sarvamantrāśca sidhyanti tvatprasādāt kuleśvari
upadeśasya sāmarthyāt śrīgurośca prasādataḥ /
mantraprabhāvādbhaktyā ca mantrasiddhiḥ prajāyate
siddhamantrād gurorlabdho mantro yaḥ siddhibhāgbhavet /
pūrvajanmakṛtābhyāsānmantro vā śīghrasiddhidaḥ
dīkṣāpūrvaṃ kuleśāni pāramparyakramāgatam /
nyāyalabdhaśca yo mantraḥ sa ca siddho na saṃśayaḥ
sahasraṃ prajapenmantraṃ mātṛkākṣarasaṃpuṭam /
anulomavilomena mantrasiddhiḥ prajāyate
triṣaṣṭyakṣarasaṃyuktamātṛkākṣarasaṃpuṭam /
kramotkramātsahasrantu tasya siddho bhavenmanuḥ
mātṛkājapamātreṇa mantrāṇāṃ koṭikoṭayaḥ /
jaṣitāḥ syurna sandeho yataḥ sarvaṃ tadudbhavam
anekakoṭimantrāṇi cittākulakarāṇi ca /
mantraṃ gurukṛpāprāptamekaṃ syāt sarvasiddhidam
yadṛcchayā śrutaṃ mantraṃ dṛṣṭenāpi chalena ca /
patre sthitaṃ vā cādhyāpya tajjapaḥ syādanarthakṛt
pustake likhitānmantrān vilokya prajapanti ye /
brahmahatyāsamaṃ teṣāṃ pātakaṃ vyādhiduḥkhadam
puṇyakṣetraṃ nadītīraṃ guhā parvatamastakam /
tīrthapradeśāḥ sindhūnāṃ saṅgamaḥ pāvanaṃ vanam
udyānāni viviktāni vilvamūlaṃ taṭaṃ gireḥ /
devatāyatanaṃ kūlaṃ samudrasya nijaṃ gṛham
sādhaneṣu praśastāni sthānānyetāni mantriṇām /
athavā nivasettatra yatra cittaṃ prasīdati
sūryasyāgnergurorindordīpasya ca jalasya ca /
goviprakulavṛkṣāṇāṃ sannidhau śasyate japaḥ
gṛhe śataguṇaṃ vidyād goṣṭhe lakṣaguṇaṃ bhavet /
koṭirdevālaye puṇyamanantaṃ śivasannidhau
mlecchaduṣṭamṛgavyālaśaṅkātaṅkavivajītaḥ /
ekāntapāvane nindārahite bhaktisaṃyute
svadeśe dhāmīke deśe subhikṣe nirupadrave /
rājabhaktajanasthāne nivasettāpasāśraye
rājānaḥ sacivā rājñāṃ puruṣāḥ prabhavo janāḥ /
caranti yena mārgeṇa na vasettatra mantravit
jīrṇadevālayodyānagṛhavṛkṣataleṣu ca /
nadītaḍāgakūpeṣu bhūcchidrādiṣu no vaset
dīpanāthamayaṣṭvā yo japapūjādikaṃ caret /
tatphalaṃ gṛhyate tena tasyāyāsaḥ phalaṃ bhavet
vaṃśāśmadharaṇīdārutṛṇapallavanimītam /
varjayedāsanaṃ dhīmān dāridryavyādhiduḥkhadam
tūlakambalavastrāṇāṃ siṃhavyāghramṛgājinam /
kalpayedāsanaṃ dhīmān saubhāgyajñānavṛddhidam
padmasvastikavīrādiṣvāsaneṣūpaviśya ca /
japārccanādikaṃ kuryādanyathā niṣphalaṃ bhavet
dvādaśāvarttayan buddhyā praṇavantu trimātrakam /
muñcet piṅgalayā vāyumantaḥsthaṃ recako bhavet
ṣoḍaśāvarttayan tāraṃ pūrayed bāhyamārutam /
śanakairiḍayā baddhvā pūrakaṃ parikīttītam
dvādaśāvarttayan tāraṃ vāyuṃ madhye ca kumbhayet /
śoṣayedvāyubījena dehaśoṣaṇamīritam
punaśca pūrvavadvāyuṃ virecyāpūrya kumbhayet /
dahet dahanabījena dehadāhanamīritam
punaśca pūrvavadvāyuṃ virecyāpūrya kumbhayet /
śivakuṇḍalinīyogasyandanāmṛtadhārayā /
āpādamastakaṃ devi plāvayet plāvanaṃ bhavet
japadhyānaṃ vinā'garbhaḥ sagarbhastadviparyayāt /
agarbhād garbhasaṃyuktaḥ prāṇāyāmaḥ śatādhikaḥ
tapāṃsi tīrthayātrādyā makhadānavratādayaḥ /
prāṇāyāmasya tasyaite kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm
mānasaṃ vācikaṃ pāpaṃ kāyikaṃ vāpi yat kṛtam /
tat sarvaṃ nirddahecchīghraṃ prāṇāyāmatrayaṃ śive
dahyate dhmāryamānānāṃ dhātūnāñca yathā malam /
tathendriyāṇāṃ dahyante doṣāḥ prāṇasya saṃyamāt
prāṇāyāmaivīśuddhātmā yad yat karma karoti hi /
tattat phalatyasandehastvaprayatnena vā kṛtam
āgamoktena mārgeṇābhyāsaṃ nityaṃ karoti yaḥ /
devatābhāvamāpnoti mantrasiddhiḥ prajāyate
yo nyāsakavacacchando mantraṃ japati taṃ priye /
vighnā dṛṣṭvā palāyante siṃhaṃ dṛṣṭavā yathā gajāḥ
akṛtvā nyāsajālaṃ yo mūḍhātmā prajapenmanum /
vādhyate sarvavighnaiśca vyāghrairmṛgaśiśuryathā
akṣamālā dvidhā proktā kalpitā'kalpiteti ca /
kalpitā maṇibhiḥ kḷptā mātṛkā syādakalpitā
ādikṣāntākṣavarṇatvādakṣamāleti kīttītā /
anulomavilomābhyāṃ gaṇayenmantravittamaḥ
ekaikamaṅgulībhiḥ syādrekhābhirddaśadhā phalam /
maṇibhiḥ śatasāhasraṃ māṇikyā'nantamucyate
triṃśadbhiḥ syāddhanaṃ puṣṭiḥ saptaviṃśatibhirbhavet /
pañcaviṃśatibhirmokṣaṃ pañcadaśyābhicārake /
pañcāśadbhiḥ kuleśāni sarvasiddhirudīritā
aṅguṣṭhena ca mokṣaḥ syāttarjanī śatrunāśinī /
madhyamāṃ dhanadāṃ vidyāt śāntikarmaṇyanāmikā /
kaniṣṭhā stambhanyākarṣaṇyaṅgulī suprakīttītā
etajjapiṣyāmītyādau saṅkalpya mantravittamaḥ /
sthirāsano japitvā'tha devyai sodakamarpayet
uccairjapo'dhamaḥ prokta upāṃśumadhyamaḥ smṛtaḥ /
uttamo mānaso devi trividhaḥ kathito japaḥ
atihrasvo vyādhiheturatidīrghastapaḥkṣayaḥ /
akṣarākṣarasaṃyukto yo mantraḥ sa na sidhyati
manasā yaḥ smaret stotraṃ vacasā vā manuṃ japet /
ubhayaṃ niṣphalaṃ devi bhinnabhāṇḍodakaṃ yathā
jātasūtakamādau syāttadante mṛtasūtakam /
sūtakadvayasaṃyukto yo mantraḥ sa na sidhyati
ādyantarahitaṃ kṛtvā mantramāvarttayeddhiyā /
sūtakadvayanirmukto yo mantraḥ sarvasiddhidaḥ
mantrārthaṃ mantracaitanyaṃ yonimudrāṃ na vetti yaḥ /
śatakoṭijapenāpi tasya siddhirna jāyate
suptabījāśca ye mantrā na dāsyanti phalaṃ priye /
mantrā caitanyasahitāḥ sarvasiddhikarāḥ smṛtāḥ
caitanyarahitā mantrāḥ proktā varṇāstu kevalam /
phalaṃ naiva prayacchanti lakṣakoṭijapādapi
mantroccāre kṛte yādṛk svarūpaṃ prathamaṃ bhavet /
śataiḥ sahasrairlakṣairvā koṭijāpen tat phalam
hṛtkaṇṭhagranthibhedaśca sarvāvayavavarddhanam /
ānandāśru ca pulako dehāveśaḥ kuleśvari /
gadgadoktiśca sahasā jāyate nātra saṃśayaḥ
sakṛduccarite'pyevaṃ mantre caitanyasaṃyute /
dṛśyante pratyayā yatra pāramparya taducyate
ruddhaḥ kūṭākṣaro mugdho baddhaḥ kruddhaśca bheditaḥ /
bālaḥ kumāro yuvakaḥ prauḍho vṛddhaśca gavītaḥ
stambhito rmūcchito mattaḥ kīlitaḥ khaṇḍitaḥ śaṭhaḥ /
mandaḥ parāṅmukhaśchinno badhiro'ndhastvacetanaḥ
kiṅkaraḥ kṣudhitaḥ stabdhaḥ sthānabhraṣṭañca pīḍitaḥ /
niḥsneho vikalo dhvasto nirjīvaḥ khaṇḍitārikaḥ
suptastiraskṛto nīco malinaśca durāsadaḥ /
niḥsattvo nijīto dagdhacapalaśca bhayaṅkaraḥ
nistriṃśo ninditaḥ krūraḥ phalahīno nikṛntanaḥ /
nirvīryo bhramito śapta rugṇaḥ kaṣṭo'ṅgahīnakaḥ /
jaḍo ripurudāsīno lajjito mohito'lasaḥ
ṣaṣṭyetān mantradoṣāṃśca yo'jñātvā prajapenmanum /
siddhirna jāyate tasya lakṣakoṭijapādapi
kathyante daśa saṃskārā mantradoṣaharāḥ priye /
jananaṃ jīvanaṃ paścāttāḍanaṃ bodhanaṃ tataḥ
abhiṣeko'tha vimalīkaraṇāpyāyane tathā /
tarpaṇaṃ dīpanaṃ guptiḥ saṃskārāḥ kulanāyike
śāṇolloḍhāni śastrāṇi yathā syunīśitāni vai /
mantrāśca sphūttīmāyānti saṃskārairddaśabhistathā
bhakṣyaṃ haviṣyaṃ śākādi vihitāni phalānyapi /
mūlaṃ śaktu yavānāñca śastānyetāni mantriṇām
yasyānnapānapuṣṭāṅgaḥ kurute dharmasañcayam /
annadātuḥ phalaṃ cārddhaṃ karttuścārddhaṃ na saṃśayaḥ
tasmāt sarvaprayatnena parānnaṃ varjayet sudhīḥ /
puraścaraṇakāle ca kāmyakarmasvapīśvari
jihvā dagdhā parānnena karau dagdhau pratigrahāt /
mano dagdhaṃ parastrībhiḥ kāryasiddhiḥ kathaṃ bhavet
indrāgnirudragrahadṛgvedārkadikṣaḍaṣṭasu /
ṣoḍaśamanubāṇābdhitithitrayodaśasvapi
likhet ṣoḍaśakoṣṭheṣu mātṛkārṇān vicakṣaṇaḥ /
svanāmādyakṣarād yāvanmantrādyakṣaradarśanam
siddhādīn kalpayenmantrī kuryāt sādhyādibhiḥ punaḥ /
catuścatuvībhāgena siddhādīn gaṇayet punaḥ
siddhasiddho japāt siddho dviguṇāt siddhasādhyakaḥ /
siddhasusiddho'rddhajapāt siddhārirhanti bāndhavān
sādhyasiddho'tisaṃkleśāt sādhyasādhyo nirarthakaḥ /
sādhyasusiddho bhajanāt sādhyārihanti gotrajān
susiddhasiddho'rddhajapāttatsādhyastu yathoktataḥ /
tatsusiddho grahādeva susiddhāriḥ svagotrahā
arisiddhaḥ sutaṃ hanyādarisādhyastu yoṣitam /
tatsusiddhaḥ kulaṃ hanti svātmānaṃ hanti tadripuḥ
siddhārṇā bāndhavāḥ proktāḥ sādhyāste sevakāḥ smṛtāḥ /
susiddhāḥ poṣakā jñeyāḥ śatravo ghātakāḥ smṛtāḥ
bāndhavā navabārṇakāḥ syudviṣaḍdaśa sevakāḥ /
vahnirudramunayastu(poṣakā) dvādaśāṣṭakacaturastu(ghātakāḥ) /८६
prāpa lobhā paṭu prāhyaṃ rudrasyādriruruḥ karam /
loka lopa paṭuḥ prāyaḥ khaloghobheditāḥ priye /
varṇāḥ kramāt svarāntau tu revatyaṃśagatau tadā
janma sampad vipat kṣema pratyariḥ sādhako vadhaḥ /
mitraṃ paramamitrañca janmādīni punaḥ punaḥ
vālaṃ gauraṃ khuraṃ śoṇaṃ śamīśobheti rāśiṣu /
krameṇa bheditā varṇāḥ kanyāyāṃ śādayaḥ smṛtā
lagno dhanaṃ bhrātṛbandhuputraśatrukalatrakāḥ /
maraṇaṃ dharmakarmāya vyayā dvādaśa rāśayaḥ
svarāśermantraśaśyantaṃ gaṇanīyaṃ vicakṣaṇaiḥ /
ajñāte rāśinakṣatre nāmādyakṣararāśitaḥ
nāmādyakṣaramārabhya yāvanmantrādimākṣaram /
tridhā kṛtvā svaraibhindyāttadanyadviparītakam
kṛtvādhikamṛṇaṃ jñeyaṃ ṛṇī cenmantravittamaḥ /
svayamṛṇī cettanmantraṃ japetpūrvamṛṇī yataḥ
vāyavagnibhūjalākāśāḥ pañcāśallipayaḥ kramāt /
pañca hrasvāḥ pañca dīrghā bindvantāḥ sandhisambhavāḥ /
kādayaḥ pañcaśaḥ ṣakṣasahāntāśca prakīttītāḥ
mahīsalilayomītramanilānalayorapi /
śātravaṃ vaiparītyena maitraṃ sarvatra cāparam
parasparaviruddhānāṃ varṇānāṃ yatra saṅgatiḥ /
varjayettādṛśaṃ mantraṃ nāśakṛttat kuleśvari
ekākṣare tathā kūṭe traipure mantranāyike /
strīdatte svapnalabdhe ca siddhādīnnaiva śodhayet
mantrasiddhopadiṣṭeṣu caturāmnāyajeṣu ca /
mālāmantreṣu deveśi siddhādīnnaiva śodhayet
nṛsiṃhārkavarāhāṇāṃ prāsādapraṇavasya ca /
sapiṇḍākṣaramantrāṇāṃ siddhādīnnaiva śodhayet
mano'nyatra śivo'nyatra śaktiranyatra mārutaḥ /
na sidhyati varārohe lakṣakoṭijapādapi
vādārthaṃ paṭhyate vidyā parārthaṃ kriyate japaḥ /
khyātyarthaṃ dīyate dānaṃ kathaṃ siddhirvarānane
dhanārthaṃ gamyate tīrthaṃ dambhārthaṃ kriyate tapaḥ /
kāryārthe devatāpūjā kathaṃ siddhirnu jāyate
amedhyena tu dehena nyāsaṃ devārcanaṃ japam /
homaṃ kuvanti cenmūḍhāstat sarvaṃ niṣphalaṃ bhavet
viṇmūtratyāgaśeṣādiyuktaḥ karma karoti yaḥ /
japārcanādikaṃ sarvamapavitraṃ bhavet priye
malināmbarakeśādimukhadaurgandhasaṃyutaḥ /
yo japettaṃ dahatyāśu devatā sujugupsitā
ālasyaṃ jṛmbhaṇaṃ nidrāṃ kṣutaṃ niṣṭhīvanaṃ bhayam /
nīcāṅgasparśanaṃ kopaṃ japakāle vivarjayet
atyāhāraḥ pralāpaśca prajalpo niyamāgrahaḥ /
anyāsaṅgaśca laulyañca ṣaḍbhirmantro na sidhyati
uṣṇīśī kañcukī nagno muktakeśo gaṇāvṛtaḥ /
apavitrottarīyaścāśucirgacchaṃśca no japet
jāḍyaṃ duḥkhaṃ tṛṇacchedaṃ vivādaṃ vā manoratham /
bahistu dehavāyuñca japakāle vivarjayet
śāntaḥ śucimitāhāro bhūśāyī bhaktimān vaśī /
nirdvandvaḥ sthiradhīmaunī saṃyatātmā japet priye
viśvāsāstikyakaruṇāśraddhāniyamaniścayaiḥ /
santoṣautsukyadharmādiguṇairyukto japennaraḥ
sugandhipuṣpābharaṇavastrādibhiralaṅkṛtaḥ /
tasya hastagatā siddhirnānyasya japakoṭitaḥ
tanniṣṭhastadgataprāṇastaccittastatparāyaṇaḥ /
tatpadārthānusandhānaṃ kurvan mantraṃ japet priye
japāt śrāntaḥ punardhyāyeddhyānāt śrāntaḥ punarjapet /
japadhyānādiyuktasya kṣipraṃ mantraḥ prasidhyati
iti te kathitaṃ kiñcit puraścaraṇalakṣaṇam /
samāsena kuleśāni kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
puraścaraṇādikathanaṃ nāma pañcadaśollāsaḥ
atha ṣoḍaśollāsaḥ
śrīdevyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi karuṇāmṛtavāridhe /
kāmyakarmavidhānañca vada me parameśvara
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇāmātreṇa prayoganipuṇo bhavet
mantrī viśuddhahṛdayaḥ pūrvoktaniyamānvitaḥ /
śrīprāsādaparāmantraṃ tattvalakṣaṃ japet priye
daśāṃśaṃ juhuyāddevi saṃskṛte havyavāhane /
daśāṃśaṃ tarpayeddugdhaiḥ salilaiḥ śālitaṇḍulaiḥ
gandhapuṣpākṣatākalpadhanavastrādibhiḥ priye /
bhakṣyāthonyānnapānādyairhavyadravyairmanoharaiḥ
toṣayed yoginīcakraṃ yathāvibhavavistaram /
evaṃ nyāsajapadhyānasahomārccanatarpaṇaḥ
mantrī siddhimanurddevi sākṣāt paraśivo bhavet /
tataḥ svamanaso'bhīṣṭān prayogān kulanāyike
mantreṇānena matimān sādhayed bhuktimuktaye /
siddhamantrasya sidhyanti ṣaṭ karmāṇi na saṃśayaḥ /
naiva sidhyantyasiddhasya devatāśāpamāpnuyāt
kāmyaprayogakarttṝṇāṃ paraloko na vidyate /
prayogasiddhirevaiṣāṃ phalamanyanna tu priye
ekasyāpi vidhānasya na kutrāpi phaladvayam /
deveśi dṛśyate tasmānniṣkāmo devatāṃ yajet
homatarpaṇamantrādyairnyāsadhyānaviśeṣakaiḥ /
ātmanaśca parasyāpi ṣaṭ karmāṇi samācaret
prayogānte cakrapūjāṃ vidhinaiva samācaret /
lakṣamekaṃ japenmantraṃ nyāsadhyānasamanvitaḥ
prayogadoṣaśāntyarthamātmarakṣārthameva ca /
na cet phalaṃ na cāpnoti devatāśāpamāpnuyāt
tithivārañca nakṣatraṃ yogamāsarttu pakṣakam /
dīpeśaṃ kulacakrāṇi jñātvā karmāṇi sādhayet
ṛṣiṣchandodevatāṅganyāsadhyānārccanādikam /
bījaṃ śaktiṃ kīlakañca jñātvā mantrāṇi sādhayet
putrabāndhavadārāśca rāśivarṇānukūlatā /
bhūtamaitrīṃ tathodyantaṃ jñātvā mantrāṇi sādhayet
mantravidyā'bhedarūpaṃ nidrāñca bodharūpakam /
strīpuṃnapuṃsakādīṃśca jñātvā karmāṇi sādhayet
svaravarṇapadadvitvaṃ viduścaitanyasūtakam /
hṛsvadīrghaplutādīṃśca jñātvā mantrāṇi sādhayet
pañcaśuddhyāsanaprāṇāyāmanyāsākṣamālikāḥ /
doṣasaṃskāramudrādīn jñātvā karmāṇi sādhayet
tathaivāsanadigbandhanāḍībandhādisaṅgatim /
devatākālamudrādi jñātvā karmāṇi sādhayet
sādhyasādhakakarmāṇi lekhanīdravyapañcakam /
sthānaṃ yantraṃ pramāṇañca jñātvā karmāṇi sādhayet
utpattivāsanāvarṇamūttīsaṃskārasaṃsthitam /
kuṇḍadravyapramāṇādīn jñātvā homaṃ samācaret
agniprabhāṃ dhūmravarṇadhvanigandhaśikhākṛtīḥ /
śubhaceṣṭādikaṃ jñātvā kalpayettu śubhāśubham
mantratattvānusandhānadehāveśādilakṣaṇam /
mantroccāraṇabhedañca jñātvā karmāṇi sādhayet
maṇḍalaṃ kalasadravyaśuddhi gandhāṣṭakādikam /
dīkṣānāmapradānādi jñātvā dīkṣāṃ samācaret
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ niyamaṃ nāma vāsanām /
pūjādhāraṇayantrādi jñātvā karmāṇi sādhayet
pūjāgṛhapraveśādikulapūjakalakṣaṇam /
kuladravyādiśuddhiñca jñātvā pūjāṃ samācaret
antaryāgaṃ bahiryāgaṃ ghaṭārghyasthāpanādikam /
pañcapuṣpāñjaliṃ devi jñātvā karmāṇi sādhayet
pātrādhārālipiśitaṃ kalāmudrādhvamelanam /
baṭukādibaliṃ devi jñātvā karmāṇi sādhayet
kulākulākhyasahajaśaktibhedañca lakṣaṇam /
śubhalakṣaṇasaṃyuktaṃ strīsaṃskārārcanādikam /
devi sambhogakālañca jñātvā śaktiṃ parigrahet
pānabhedaṃ phalollāsapramāṇaṃ sthitilakṣaṇam /
tattvatrayasya svīkāraṃ jñātvā kulasudhāṃ pibet
cakrapraveśaṃ praṇati sthiti nirgamanaṃ priye /
yoginībhogaceṣṭādi jñātvā bhavati kaulikaḥ
ratyullāsanakālañca kuladīpanivedanam /
śāntastavādipaṭhanaṃ jñātvā syāt kuladeśikāḥ
mithunānugrahāṣṭāṣṭapuṣpiṇīkanyakārccanām /
viśeṣatithipūjāñca jñātvā karmāṇi sādhayet
āmnāyabhedaṃ saṅketaṃ puṣpasaṅkocameva ca /
gurutrayaṃ sampradāya jñātvā karmāṇi sādhayet
śrautavidyākulācāraṃ manubhedañca pādukām /
caraṇatritayaṃ devi jñātvā karmāṇi sādhayet
svādhikasya samanyūnakaulikārādhanakramam /
siddhamudrādharārcādi jñātvā karmāṇi sādhayet
gurvagnipretasaṃskāramantyeṣṭiṃ digbalikramam /
mokṣadīpavidhānādi jñātvā karmāṇi sādhayet
ityādyāḥ kathitāḥ kiñcidviśeṣāḥ kulanāyike /
sarveṣāmeva mantrāṇāṃ vidhiḥ sādhāraṇakramaḥ
mantrāḥ puruṣadevāḥ syuvīdyāḥ strīdevatāḥ priye /
mantrāḥ puṃso huṃphaḍantāḥ prāṇe carati dakṣiṇe /
prabudhyante'gnijāyāntā vidyāḥ strīdevatāḥ priye
vāme prāṇe prabudhyante namo'ntāḥ syurnapuṃsakāḥ /
nāḍīdvayagate prāṇe sarve bodhaṃ prayānti ca
śāntike manavaḥ saumyā bhūyiṣṭhendvamṛtākṣarāḥ /
svāhāntāḥ syuvīyatprāyāścāgneyāḥ krūrakarmasu
phaṭ ca puṣṭau vaṣaṭ vaśye huṃphaṭ caiva tu māraṇe /
stambhane ca namaḥ proktaṃ svāhā śāntikapauṣṭike
homatarpaṇayoḥ svāhā nyāsapūjanayornamaḥ /
mantrānte yojayenmantrī japakāle yathāsthitam
śāntike rājataṃ tāmraṃ bhūrjapatrantu vaśyake /
sarvakāryeṣu sauvarṇe krūre syāt pretakarpaṭam
trigandhaṃ śāntike proktaṃ pañcagandhañca vaśyake /
sarvakāryaṃṣvaṣṭagandhaṃ krūre cāṣṭaviṣāṇi ca
śāntake lekhanī dūrvā vaśyādau śikhipucchikā /
hemnā tu sarvakāryāṇi krūre syāt kākapucchikā
svagṛhe śāntikarmaṃ syādvaśyādyaṃ caṇḍikālaye /
sarvakāryaṃ devagṛhe śmaśāne krūrakarma ca
lakṣaṇānyevamādīni jñātvā gurumukhāt priye /
sarvakarmāṇi kurvīta mantrī tattatphalāptaye
mūle prāsādabījañca taruṇādityasannibham /
uttamāṅge parābījaṃ candrāyutasamaprabham
parasparajanasparśajanitānandanirbharaḥ /
mūlādibrahmarandhrāntaṃ anavacchinnarūpibhiḥ
parāmṛtarasāsekaiḥ siktamāpādamastakam /
ātmānaṃ bhāvayennityaṃ sa bhavedajarāmaraḥ
evaṃ dhyātvā kuleśāni sarvakarmāṇi sādhayet /
sidhyanti tarasā devi nātra kāryā vicāraṇā
dhyānabhedaṃ pravakṣyāmi sarvasiddhikaraṃ priye /
īpsitaṃ labhate yena pūjāhomādikaṃ vinā
sthāne manohare devi sādhakaḥ sthiramānasaḥ /
sthito mṛdvāsane dhyāyed guruvandanapūrvakam
mastakasthitasampūrṇacandramaṇḍalamadhyagam /
śrīprāsādaparābījaṃ ṣoḍaśasvarasaṃyutam
śuddhasphaṭikakarpūrakundendudhavalaṃ priye /
saccandrabimbasañjātasudhāplāvitavigraham
ātmānaṃ bhāvayennityaṃ niścalenāntarātmanā /
sarvāriṣṭaṃ vilīyeta śubhaśrīpuṣṭikārakam
śrīprāsādaparāmantramaṣṭottarasahasrakam /
taruṇollāsasahito maṇḍalaṃ pūjayet priye
apamṛtyumahārogajarāmaraṇajaṃ bhayam /
grahāpasmāravetālabhūtonmādādijaṃ bhayam
jitvādhivyādhirahitaḥ putrapautrasamanvitaḥ /
jīvedvarṣaśataṃ sāgraṃ pūjitaḥ sarvamānavaḥ
aśrutaṃ budhyate śāstraṃ kavitā nirmalā bhavet /
cinmayo jāyate sākṣānnātra kāryā vicāraṇā
jvaronmādādirogeṣu japecchirasi cintayan /
śūlavātavraṇagranthimūtrakṛcchrādisambhave /
tattatsthāneṣu deveśi pūrvavaccintayan japet
mahārogeṣu jāteṣu sarvāṅgeṣu vicintayet /
tatkṣaṇācchāntimāyānti rogāḥ sarve na saṃśayaḥ
daśendriyeṣu yo dhyāyellabhedindriyasauṣṭhavam /
yatra bījaṃ smarettatra tatphalaṃ bhavati dhruvam
sadā yaścintayenmūdhnī sa bhavedajarāmaraḥ /
sarvarogapraharaṇaṃ vidyārogyapradaṃ priye
asmāt parataradhyānaṃ nāsti satyaṃ na saṃśayaḥ /
sāttvikadhyānajaṃ devi phalametadudīritam
śāntikarmāṇi sarvāṇi vidhinānena kārayet /
vidhinānena deveśi saubhāgyamatulaṃ bhavet
dvādaśādhārapadmeṣu dvādaśasvarasaṃyutam /
bījaṃ sañcintayed yastu sa bhavedajarāmaraḥ
ṣaḍādhāreṣu ṣaḍdīrghayuktaṃ bījaṃ vicintayet /
ṣaḍādhārasthadevībhiḥ pūjyate kulanāyike
hṛtpadmakaṇīkāmadhye sūryamaṇḍalasaṃsthitam /
parāprāsādabījantu taruṇāruṇasannibham
javābandhūkasindūrapadmarāgaprabhojjvalam /
pañcaviśatibhiḥ sparśākṣaraiḥ saṃvītamambike
tatprabhāpaṭalacchāyāvyaktīkṛtajagattrayam /
ātmānañca smareddevi niścalenāntarātmanā
parāprāsādabījantu taruṇollāsasaṃyutaḥ /
aṣṭottarasahasrantu maṇḍalaṃ prajapet sudhīḥ
devadānavagandharvasiddhakinnaraguhyakān /
vidyādharānmunīn yakṣān nāgānapsarasaḥ striyaḥ
siṃhavyāghroragendrādīnanyān duṣṭamṛgānapi /
vaśyān karotyasandehaṃ kiṃ punarmānavādikān
mahadaiśvaryamāpnoti svargabhogādikaṃ priye /
yasya mūdhnī smaran japyāt sa vaśyo jāyate haṭhāt
rājasadhyānajaṃ devi phalametadudīritam /
vaśyakarmāṇi sarvāṇi vidhinānena kārayet
sarvavaśyakaraṃ devi sarvaiśvaryaphalapradam /
asmāt parataraṃ dhyānaṃ nāsti satyaṃ na saṃśayaḥ
likhettrikoṇaṃ ṣaṭkoṇaṃ aṣṭārañca mahīpuram /
mūlamantraṃ likhenmadhye sādhyanāmasamanvitam
ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṅgāni vilikhet parameśvari /
keśareṣu svarānaṣṭau vargān patreṣu pārvati
bhūgṛhasya catuṣkoṇe vilikhenmūlamambike /
pañcavarṇarajobhiśca śubhaṃ dṛṣṭimanoharam
evaṃ yantraṃ samālikhya vidhivanmantravittamaḥ /
ekatriṣaḍvasucatuḥkalasān sthāpayet priye
madhyādicaturasrāntaṃ dvātriṃśat kalasān priye /
athavāṣṭādaśeśāni sapta vā daśa vā priye
caturo vāpyathaikaṃ vā kuryāt sādhakasattamaḥ /
asthiraktaśirātantumṛṇmāṃsaṃ rudhiraṃ jalam
carmavastraśilākūrmanārikelaphalaṃ śiraḥ /
mantraprāṇasamāyuktāṃ yajet kalasadevatām
sāvitrīnāparāṅgāni mātaroj bhairavānvitāḥ /
vidikṣu guruvighneśadurgākṣetrapatīn priye
kalaseṣu samabhyarcya vidhivanmantravittamaḥ /
abhiṣiñcet priyaṃ śiṣyaṃ sarvapāpapraśāntaye
āyuḥ śrīkāntisaubhāgyavidyārogyādikaṃ bhavet /
rājābhiṣikto labhate catuḥsāgaragāṃ mahīm
akiñcano'bhiṣiktaśca mahadaiśvaryamāpnuyāt /
vandhyābhiṣiktā labhate putraṃ sarvaguṇānvitam
bhūtāpamṛtyurogādyā vinaśyanti na saṃśayaḥ /
trilauhe vāpi bhūrje vā likhitvā yantramuttamam
vidhṛtaṃ bāhunā devi sarvarakṣākaraṃ bhavet /
āyurārogyamaiśvaryaṃ vidyālābhaṃ yaśo jayam
yad yat svamanaso'bhīṣṭaṃ tattadāpnotyasaṃśayaḥ /
khaḍgavaśyaṃ vayaḥstambhaṃ yakṣiṇyañjanapādukām
aṇimādyaṣṭasiddhyādi mahārasarasāyanam /
sañjīvayogaguṭikāpramukhākhilasiddhayaḥ
parāprāsādamantrajñairdṛśyante nātra saṃśayaḥ /
ṣaṭ karmāṇi prayuñjīta nānyathā bhavati priye
pītadravyairharidrādyaiḥ samitpatraphalādibhiḥ /
juhuyāt pūrvavanmantrī devatādhyānatatparaḥ
vākśrotragatidṛksenānadīgraharipūn priye /
nānāduṣṭamṛgān devi stambhayennātra saṃśayaḥ
grahavegādiduṣṭānāṃ vināśanakaraṃ priye /
asmāt parataraṃ dhyānaṃ nāsti satyaṃ na saṃśayaḥ
tāmasadhyānajaṃ devi phalametadudīritam /
duṣṭamāraṇakarmāṇi vidhinānena sādhayet
ityādi dhyānabhedena jñātvā gurumukhāt priye /
ṣaṭ karmāṇi prayuñjīta nānyathā vīravandite
khadiraśvetamandārasitabhānusamidvaraiḥ /
palāśodumbarāśvatthaplakṣāpāmārgasatvacaiḥ
nandyāvarttasitāmbhojahayārikusumādibhiḥ /
sitairanyaiḥ śubhairdrravyaiḥ samitpatraphalāntaraḥ
bhakṣyaiśca pāyasairdūrvāsahitaistilataṇḍulaiḥ /
madhuratrayasaṃyuktairmantravit kulanāyike
ekena vātha sarvairvā tatkāryagurulāghavam /
jñātvā devi sahasrantu juhuyādatha pañca vā
ayutaṃ niyutaṃ vāpi prayutaṃ vā kuleśvari /
tattatkarmodite kuṇḍe saṃskṛte havyavāhane
āvāhya devatāmasmin dhyātvā sāvaraṇāṃ priye /
vidhivajjuhuyāddevi tadgatenāntarātmanā
sarvarogavraṇonmādāpasmārotpātayakṣmajam /
sarvaduḥkhapraśamanaṃ tatkṣaṇānnātra saṃśayaḥ
anena sarvaśāntiñca jñānaṃ vidyāṃ labhet priye /
kadambāśokavakulapunnāgāmramadhūkajaiḥ
campakadvayapālāśapāṭalaśrīkapitthakaiḥ /
mālatīmallikājātibandhūkāruṇapaṅkajaiḥ
kalhārāruṇamandārayūthikundajavādibhiḥ /
sanārikelakadalīdrākṣekṣupṛthukairapi
candanāgurukarpūrarocanākuṃkumādibhiḥ /
raktairanyaiḥ śubhadravyaiḥ samidhṛtaphalodbhavaiḥ
pūrvavajjuhuyāddevi vidhivanmantravittamaḥ /
mahīpatīṃśca puruṣān kāntā yauvanagavītāḥ
siṃhān mattān tathā vyāghrān mṛgān duṣṭān gajānapi /
siddhadevāpsaroyakṣagandharvavanitāstathā /
devānapi kuleśāni vaśayennātra saṃśayaḥ
vājīlavaṇahomena striyamākarṣayed dhruvam /
vidhinānena deveśi saubhāgyamuttamaṃ labhet
bahunātra kimuktena triṣu lokeṣu mantriṇām /
anena mantrarājena nāsādhyaṃ vidyate kvacit
ūrdhvāmnāyaikaniṣṇātaḥ parāprāsādamantravit /
kulārṇavārthatattvajño jīvanmuktaḥ kuleśvari
sutīrthe vāpyatīrthe vā jalamadhye'pi vā vasan /
parāprāsādamantrajño mukta eva na saṃśayaḥ
dikpīṭhakṣetramudrādivṛkṣavallīmaṭhādikāḥ /
jñeyā bhairavadevyaśca ūrdhvāmnāyasya pārvati
nimbakāraskaronmattakaṇṭakīvipradantibhiḥ /
asthikaṇṭakavṛkṣādyairdravyairaśubhasādhanaiḥ
vaṭukaiḥ kṛṣṇavarṇaiśca samitpatraphalāntaraiḥ /
gṛhadhūmacitāṅgāratrikaṭvamlacitāñjanaiḥ
unmattarasasaṃsiktai piṣṭvā samyak prasecitaiḥ /
sādhyapādarajobhiśca citābhasmasamanvitaiḥ
sādhyapratikṛtiṃ kuryādekanakṣatravṛkṣajām /
samyakpratiṣṭhitaprāṇāṃ kuṇḍasyopari lambayet
khanettatpratimāṃ mantrī kuṇḍasyādho yathāvidhi /
malīmasena manasā cogradṛṣṭiramarṣaṇaḥ
citānale viṣataru saptakāṣṭhasamedhite /
taddravyairjuhuyāddevi vidhivanmantravittamaḥ
kuryādvidveṣaṇoccāṭamāraṇāni na saṃśayaḥ /
śāntike sāttvikaṃ devi śvetavarṇaṃ vicintayet
vaśye tu rājasaṃ devi raktavarṇaṃ vicintayet /
tāmasaṃ krūrakāryeṣu kṛṣṇavarṇaṃ vicintayet
ātmarakṣāṃ purā kṛtvā paścāt karmāṇi sādhayet /
yo'nyathā kurute mohāt sa bhaveddevatāpaśuḥ
tasmāddevi mahāṣoḍhānyāsaṃ pūjāṃ baliṃ sudhīḥ /
kṛtvā karmāṇi kurvīta nānyathā vīravandite
mūlādhārasarojāntarvahnimadhyagataṃ priye /
parāprāsādabījaṃ tat kalpāntāgnisamaprabham
pratilomasu saṃvītaṃ daśabhirvyāpakākṣaraiḥ /
svayaṃ kālānalasamaḥ sarvabhūtabhayaṅkaraḥ
dakṣiṇāśāmukho bhūtvātyugradṛṣṭimalīmasaḥ /
yauvanollāsasahitaḥ parāprāsādasaṃjñakam
mantraṃ maṇḍalakaṃ japyādaṣṭottarasahasrakam /
aniṣṭakāriṇaḥ sattvān kalahāyāsakāriṇaḥ
vṛthā dveṣakarān krūrān saparyāvighnakāriṇaḥ /
bhūtopagrahavetālān piśācān yakṣarākṣasān
ityādiduṣṭajantūṃśca sadā kleśakarān parān /
tadvahnimadhyapatitānnirdagdhāṃśca cintayet /
kṣaṇena nāśamāyānti śalabhā iva pāvake
yasyamūdhnī smaredbījaṃ sa mṛtyumadhigacchati /
dhyānenānena deveśi kālādīnapi nāśayet
iti te kathitaḥ kiñcit kāmyakarmavidhiḥ priye /
samāsena kuleśāni ki bhūyaḥ śrotumicchasi
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
kāmyakarmakathanaṃ nāma ṣoḍaśollāsaḥ
atha saptadaśollāsaḥ
śrī devyuvāca
kuleśa śrotumicchāmi gurunāmādivāsanām /
tattvaṃ kulapadārthānāṃ vada me parameśvara
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa kulajñānaṃ prakāśate
namaste nātha bhagavan śivāya gururūpiṇe /
vidyāvatārasaṃsiddhyai svīkṛtānekavigraha
nārāyaṇasvarūpāya paramātmasvarūpiṇe /
sarvājñānatamobhedabhānave caitanyāya ca
sarvajñāya dayākḷptavigrahāya śivātmane /
paratreha ca bhaktānāṃ bhavyānāṃ bhāvadāyine
purastāt pārśvayoḥ pṛṣṭhe namaḥ kuryāmuparyadhaḥ /
sadā saccittarūpeṇa vidhehi tava dāsatām
guśabdastvandhakāraḥ syāt ruśabdastannirodhakaḥ /
andhakāranirodhatvāt gururityabhidhīyate
gakāraḥ siddhadaḥ prokto rephaḥ pāpasya dāhakaḥ /
ukāro viṣṇurityuktastritayātmā guruḥ paraḥ
gakāro jñānasampattī rephastatra prakāśakaḥ /
ukāraḥ śivatādātmyaṃ gururityabhidhīyate
guhyāgamātmatattvāndhanaddhānāṃ bodhanādapi /
rudrādidevarūpatvād gururityabhidhīyate
svayamācarate śiṣyānācāre sthāpayatyapi /
ācinotīha śāstrārthānācāryastena kathyate
carācarasamāsannamadhyāpayati yaḥ svayam /
yamādiyogasiddhatvādācārya iti kathyate
ātmabhāvapradānāttu rāgadveṣādivarjjanāt /
dhyānaikaniṣṭhācittatvādārādhya iti kathyate
devatārūpadhāritvācchiṣyānugrahakāraṇāt /
karuṇāmayamūttītvāddeśikaḥ kathitaḥ priye
svāntaḥśāntisamunmīlatparatattvārthacintanāt /
mithyājñānavihīnatvāt svāmīti kathitaḥ priye
manodoṣādidūratvāddhetuvādādivarjjanāt /
śvādiprāṇiṣu sādṛśyād ramyatvācca maheśvaraḥ
śrīmokṣajñānadātṛtvānnādabrahmātmabodhanāt /
sthagitājñānacihnatvāt śrīnāthaḥ kathitaḥ priye
deśakālāvirodhena varttamānāt kulāgame /
vaśīkṛtajagajjīvāddeva ityabhidhīyate
bhavapāśapraśamanāt ṭaṅkārendukaśekharāt /
rakṣaṇāt kamanīyatvāt bhaṭṭāraka itīritaḥ
praguptāgamavedāntarahasyārthavibhāvanāt /
bhuktimuktipradānācca prabhurityabhidhīyate
yonimudrānusandhānāt prasphuranmantravaibhavāt /
gīrvāṇagaṇapūjyatvād yogīti kathitaḥ priye
saṅgaduḥkhaparityāgāt yatra kutrāśramāśrayāt /
mitha ātmanibandhatvāt saṃyamītyabhidhīyate
tattvasvarūpamananāt parivādādivajītāt /
svīkārāt śubhakāryāṇāṃ tapasvītyabhidhīyate
akṣaratvādvareṇyatvāddhūtasaṃsārabandhanāt /
tattvamasyarthasiddhatvāt avadhūto'bhidhīyate
vītarāgamadakleśakopamātsaryamohataḥ /
rajastamovidūratvādvīra ityabhidhīyate
kulaṃ gotraṃ samākhyātaṃ tacca śaktiśivodbhavam /
yena mokṣa iti jñānaṃ kaulikaḥ so'bhidhīyate
akulaṃ śiva ityuktaṃ kulaṃ śaktiḥ prakīttītā /
kulākulānusandhānānnipuṇāḥ kaulikāḥ priye
sārasaṃgrahaṇāccaiva dharmamārgapravarttanāt /
karaṇagrāmaniyamāt sādhakaḥ so'bhidhīyate
bhajanāt parayā bhaktyā manovākkāyakarmabhiḥ /
taratyakhiladuḥkhāni tasmādbhakta itīritaḥ
śarīramarthaṃ prāṇāṃśca sadgurubhyo nivedya yaḥ /
gurubhyaḥ śikṣate yogaṃ śiṣya ityabhidhīyate
yonimudrānusandhānāt girijāpādasevanāt /
nirlīnopādhivibhavād yoginītyabhidhīyate
śatakoṭimahādivyayoginīprītikāraṇāt /
tīvramuktipradānācca śaktirityabhidhīyate
pālanādduritacchedāt kāmitārthasya varddhanāt /
pāduketi samākhyātā mama tattvaṃ tava priye
janmāntarasahasreṣu kṛtapāpapraṇāśanāt /
paradevaprakāśācca japa ityabhidhīyate
stokastokena manasaḥ paramaprītikāraṇāt /
stotṛsantāraṇāddevi stotramityabhidhīyate
yāvadindriyasantāpaṃ manasā saṃniyamya ca /
svāntenābhīṣṭadevasya cintanaṃ dhyānamucyate
caritārthavikāśācca rakṣaṇādapi pārvati /
naranārīsvarūpācca caraṇaṃ kathitaṃ priye
veditā'khilaśāstrārthasaddharmārthanirūpaṇāt /
darśanānāṃ pramāṇatvādveda ityabhidhīyate
puṇyapāpādikathanādrākṣasādinivāraṇāt /
navabhaktyādijananāt purāṇa iti kathyate
śāsanādaniśaṃ devi varṇāśramanivāsinām /
tāraṇāt sarvapāpebhyaḥ śāstramityabhidhīyate
smaraṇotsukaniṣṭhānāṃ dharmādharmanirūpaṇāt /
timirotpāṭanāddevi smṛtirityabhidhīyate
iṣṭadharmādikathanāttimirājñānabhañjanāt /
haraṇāt sarvaduḥkhānāṃ itihāsa iti smṛtaḥ
ācārakathanāddivyagatiprāptinidānataḥ /
mahātmatattvakathanādāgamaḥ kathitaḥ priye
śākinīgaṇapūjyatvāttāraṇādbhavavāridhe /
parādiśaktisānnidhyācchākta ityabhidhīyate
kaumārādinirodhatvāt layajanmādibhañjanāt /
aśeṣakulasambandhāt kaula ityabhidhīyate
pāśacchedakarāddevi rañjanāt paratejasaḥ /
yatibhiścintyamānatvāt paramparyamitīritam
saṃsārasārabhūtatvāt prakāśānandadānataḥ /
yaśaḥ saubhāgyakaraṇāt sampradāya itīritaḥ
āditvāt sarvamārgāṇāṃ manollāsapravarddhanāt /
yajñādidharmahetutvādāmnāya iti kītītaḥ
śrutānekamahāmantrayantratantrādidaivatāt /
śrutau yadanavicchinnācchrauta ityabhidhīyate
āmnāyatattvarūpatvāccāturyārthanirūpaṇāt /
rāgadveṣādiśamanādācāra iti kīrttyate
divyabhāvapradānācca kṣālanāt kalmaṣasya ca /
dīkṣeti kathitā sadbhirbhavabandhavimocanāt
ahambhāvaharādbhītimathanāt secanādapi /
kampānandādijananādabhiṣeka iti smṛtaḥ
ulbaṇatvāt paratvācca devatāprītidānataḥ /
śaktipātanimittādapyupadeśa iti smṛtaḥ
mananāttattvarūpasya devasyāmitatejasaḥ /
trāyate sarvabhayatastasmānmantra itīritaḥ
dehamāsthāya bhaktānāṃ varadānācca pārvati /
tāpatrayādiśamanāddevatā parikīttītā
nyāyopājītavittānāmaṅgeṣu viniveśanāt /
sarvarakṣākarāddevi nyāsa ityabhidhīyate
mudaṃ kurvanti devānāṃ manāṃsi drāvayanti ca /
tasmānmudrā iti khyātā daśītavyāḥ kuleśvari
anantaphaladānācca kṣapitāśeṣakalmaṣāt /
mātṛkātmatayā lābhakaraṇādakṣamālikā
maṅgalatvācca ḍākinyā yoginīgaṇasaṃśrayāt /
lalitatvācca deveśi maṇḍalaṃ parikīttītam
kamalāsanarūpatvāllaghutattvādināśanāt /
śamitāpārapāpācca kalaśaḥ parikīttītaḥ
yamabhūtādisarvebhyo bhayebhyo'pi kuleśvari /
trāyate satatañcaiva tasmād yantramitīritam
ātmasiddhipradānācca sarvaroganivāraṇāt /
navasiddhipradānācca āsanaṃ kathitaṃ priye
māyājālādiśamanānmokṣamārganirūpaṇāt /
aṣṭaduḥkhādivirahān madyamityabhidhīyate
mahādānārtharūpatvād yāgabhūmyekakāraṇāt /
madbhāvajananāddevi madyamityabhidhīyate
sumanasaḥ sevitatvād rājyadatvāt sadā priye /
surākārapradānatvāt sureti parikīttītā
amṛtāṃśusvarūpatvānmṛtyubhītinivāraṇāt /
tattvaprakāśahetutvādamṛtaṃ kathitaṃ priye
pānāṅgaviśvarūpatvāttricatuṣkakalāśrayāt /
patitatrāṇanāddevi pātramityabhidhīyate
āśuśukṣaṇirūpatvāddhātṛdevapriyādapi /
rakṣaṇādapi cādheyasyādhāraṃ tu vidurbudhāḥ
māṅgalyajananāddevi saṃvivadānandadānataḥ /
sarvadevapriyatvācca māṃsa ityabhidhīyate
pūrvajanmānuśamanājjanmamṛtyunivāraṇāt /
sampūrṇaphaladānācca pūjeti kathitā priye
abhīṣṭaphaladānācca caturvargaphalāśrayāt /
nandanāt sarvadevānāmarcanaṃ samudāhṛtam
tattvātmakasya devasya parivāravṛtasya ca /
navānandaprajananāttarpaṇaṃ samudāhṛtam
gambhīrāpāradaurbhāgyakleśanāśanakāraṇāt /
dharmajñānapradānācca gandha ityabhidhīyate
āghrāṇanaprajananān mokṣamārgapradarśanāt /
dagdhaduḥkhādidamanādāmoda iti kathyate
annadānāt kuleśāni kṣapitāśeṣakalmaṣāt /
tādātmyakaraṇāddevi akṣatāḥ parikīttītāḥ
puṇyasaṃvarddhanāccāpi pāpaughaparihārataḥ /
puṣkalārthapradānācca puṣpamityabhidhīyate
dhūtāśeṣamahādoṣapūtigandhaprabhāvataḥ /
paramānandajananāddhūpa ityabhidhīyate
dīrghājñānamahādhvāntāhaṅkāraparivarjanāt /
paratattvaprakāśācca dīpa ityabhidhīyate
mohadhvāntapraśamanāt kṣayātīvinivāraṇāt /
divyarūpapradānācca paratattvaprakāśanāt /
khyāto mokṣo dīpa iti mokṣamārgaikasādhanaḥ
catuvīdhaṃ kuleśāni dravyañca ṣaḍrasānvitam /
nivedanādbhavettṛptirnaivedyaṃ samudāhṛtam
bahuprakāravicarad bhūtaughaprītikāraṇāt /
liptapāpapraśamanād balirityabhidhīyate
tattvatrayaviśuddhiḥ syāttvatsevāmātrataḥ priye /
tattvaprakāśahetutvāttattvatrayamitīritam
caturvargaphalāvāpāt luṇṭhitājñānabandhanāt /
kalyāṇadharmamūlatvāccalukaṃ kathitaṃ priye
prakāśānandajananāt sāmarasyapradānataḥ /
darśanāt paratattvasya prasāda iti kathyate
pāśasañchedanāddevi narakasya nivāraṇāt /
pābanāt parameśāni pānamityabhidhīyate
karmaṇā manasā vācā sarvāvasthāsu sarvadā /
samīpasevā vidhivat upāstiriti kathyate
pañcāṅgopāsaneneṣṭadevatā prītidānataḥ /
puraścarati bhaktasya tat puraścaraṇaṃ priye
āvāhanādikarmāṇi ṣoḍaśa dvādaśāvadhi /
vidhinācaraṇaṃ proktaṃ upahāramiti smṛtam
sampūjya sāvṛtiṃ devaṃ ṣoḍaśairupacārakaiḥ /
svasthānapreṣaṇaṃ proktaṃ mṛdvāsanamiti priye
devaṃ pūjārthamāhvānamāvāhanamiti smṛtam /
āsane sanniveśaḥ syāt sthāpanaṃ kulanāyike
anyonyasammukhākāraḥ sannidhāpanamīritam /
yatra kutrāpyacalanaṃ sannirodhanamīritam
devatāṅge ṣaḍaṅgānāṃ nyāsaḥ syāt sakalīkṛtiḥ /
ācchādanaṃ samuddiṣṭamavaguṇṭhanamīritam
darśanaṃ dhenumudrāyā amṛtīkaraṇaṃ priye /
kṣamasvetyañjalirddevi paramīkaraṇaṃ priye /
svāgataṃ kuśalapraśnaṃ nigadeddevatāgrataḥ
pādyaṃ śyāmākadūrvābjaviṣṇukrāntābhirucyate /
jātālavaṅgakakkolairuktamācamanīyakam
akhilāghapraśamanārddhanaputravivarddhanāt /
anarghaphaladānācca arghyamityabhidhīyate
siddhārthamakṣatañcaiva kuśāgraṃ tilameva ca /
yavaṃ gandhaḥ phalaṃ puṣpamaṣṭāṅgārghyaṃ prakīttītam
madhvājyadadhibhiḥ prokto madhuparkaḥ kuleśvari /
dehaprakṣālanaṃ snānaṃ sugandhisalilaiḥ saha
candrācandanakastūrīkālāgurubhirucyate /
aṣṭāṅgapraṇipātantu kathitaṃ vandanaṃ priye
etaccarācaraṃ sarvaṃ kṣetramityabhidhīyate /
tat kṣetraṃ pālitaṃ yena kṣetrapālaḥ sa ucyate
iti te kathitā kiñcid gurunāmādivāsanā /
samāsena maheśāni yo jānāti sa pūjakaḥ
rahasyātirahasyānāṃ rahasyo'yaṃ maheśvari /
ūrdhvāmnāyo'yamākhyātaḥ samāsena savistarāt
kulārṇavamidaṃ śāstraṃ yoginīnāṃ hṛdi sthitam /
prakāśitaṃ mayā cādya gopanīyaṃ prayatnataḥ
pustakañca maheśāni paśugehe na nikṣipet /
na dadyāt paśuhaste ca na paṭhet paśusannidhau /
na paṭhedāsavollāsaṃ granthaṃ bhūmau na nikṣipet
nityaṃ sampūjayedbhaktyā jānīyād guruvaktrataḥ /
nāputrāya pravaktavyaṃ nāśiṣyāya kadācana
snehāllobhādbhayāduktvā so'cirānnaśyati dhruvam /
devi yadvidyate prājñe tattat kiñcinmayoditam
sādhakānāṃ hitārthāya bhuktimuktiphaleṣiṇām /
yaścordhvāmnāyamāhātmyaṃ paṭhet śrīcakrasannidhau
bhaktyā paramayā devi yaḥ śṛṇoti sa kaulikaḥ /
vrataṃ snānaṃ tapastīrthaṃ yajñadevārcanādiṣu
tat phalaṃ koṭiguṇitaṃ labhate nātra saṃśayaḥ /
tvatsannidhau sannivasennātra kāryā vicāraṇā
// iti śrīkulārṇave nirvāṇamokṣadvāre mahārahasye sarvāgamottamottame
sapādalakṣagranthe pañcamakhaṇḍe ūrdhvāmnāyatantre
kāmyakarmakathanaṃ nāma saptadaśollāsaḥ
srotaḥ
kulārṇavatantram (muktabodha pustakālayam)
Original text: kulārṇavatantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0