Kubjikamata Tantra · Chapter 3

tvayā sārdhaṃ mahādeva vivāho jāyate yathā
kiṃ nimittaṃ ca kasyārthe tan me nigada bhairava //

tvam eva devi sā bhadre gatāsi pitṛmandiram
krauñcasya ca vadhārthāya devais tv ārādhitā vayam //

sa ca krauñco yathotpannas tat sarvaṃ kathayāmi te
sthānāt sthānaṃ kramantyāśu prasvedaḥ patitaḥ kvacit //

tatrāsau dānavo jātaḥ krauñcākhyo baladarpitaḥ
tena devagaṇāḥ sarve saptalokāntasaṃsthitāḥ //

upadrutās tu balinā gatā brahmapuraṃ tu te
brahmāpi taiḥ samaṃ devi viṣṇoḥ pārśvam upāgatāḥ //

viṣṇunā saha ālocya kiṃ kurvāma upadrutāḥ
krauñcāsureṇa balinā tasyopāyaṃ vada prabho //

sphoṭanārthaṃ garutmīśa tenāham idam āgataḥ
hariṇāpi punaś coktaṃ vadhituṃ tasya na kṣamaḥ //

devadevīsutaṃ muktvā kasmāt so 'pi tadudbhavaḥ
tata evaṃ samālocya kva sthānasthaḥ kujeśvaraḥ //

devīdehojjhito deva uvācedaṃ pitāmahaḥ
prahasya pālako hy evam uvācedaṃ pitāmahaḥ //

idānīṃ kim asau dakṣo nirvaped utthito 'nalaḥ
tasya kopānalād dagdhaḥ kāryotpanne kutas tu saḥ //

mahādarpavaśād bhraṣṭā naṣṭā yūyaṃ divaukasaḥ
evopalambhitāḥ sarve hariṇā brahmaṇoditāḥ //

ūcus tv evaṃ punaḥ paścād upāyaḥ ko 'sti sāmpratam
himavadgirer duhitā tiṣṭhaty ekā subhāvitā //

jagannāthāṅghriniratā jagannātho hi tatra ca
evam uktvā vasantasya kāmasya guṇaśālinaḥ //

devaiḥ pracoditau tau dvau devadevyor manoharau
evaṃ tai racitaṃ sarvaṃ puṣpapallavakādibhiḥ //

kokilārāvajhaṅkāraṃ ṣaṭpadonmattasaṅkulam
vasantam uditaṃ dṛṣṭvā prasannagirayā kila //

uvācedaṃ tadā kāle kāmo vidhyati bhairavam //

madālasānandabhṛtekṣaṇekṣitaḥ prapaśyatām eva kumārikorum
dhṛtvā karotkaṇṭhitayā ca kaṇṭhe āliṅgayantyā ca diśaṃ vilokya //

lajjāyamānena sakopanena trailokyasaṃhāramahānalena
sandīpito 'sau patitaḥ kṣaṇena kāmo hataḥ kāmanirīkṣaṇena //

kāmānande dagdhe prītiratī rodanātmike duḥsaham /
dṛṣṭvā te rudamāne nānaṅgaḥ patir bhavati mā rudathaḥ //

nigrahītvā tu taṃ kāmaṃ trinetrarūpadhāriṇā
nigrahānugrahaś caiva bhairavecchā pravartate //

etad antaram āsādya brahmaviṣṇupuraḥsarāḥ
sarve devagaṇāḥ prāptā ṛṣisiddhāḥ saguhyakāḥ //

stutistotraravair divyais toṣayitvā kujeśvaram
uvācedaṃ harir brahmā deva cotkaṇṭhitā vayam //

bhavatpādavinirmuktā devadevā hy upadrutāḥ
pracaṇḍabalinākrāntāḥ krauñcena parameśvara //

prasīda dayayā nātha bruvāmas tv abhayaṃ dada
devīm udvāhyatāṃ nātha kleśāyāsaprapīḍitām //

kutra tiṣṭhati kasyaiṣā kā mātā kaḥ pitāmahaḥ
ko me dadāti ko yācyaḥ kiṃ kurvāmaḥ kulojjhitāḥ //

uktaṃ tu brahmaṇā hy evaṃ yācyo 'haṃ yācakā vayam
yajñayājī himantākhyo adhvaryuḥ parameśvaraḥ //

evam uktvā tu vṛddhena vasiṣṭhapramukhān ṛṣīn
preṣitā vada śīghredaṃ sampradānakriyāṃ kuru //

tair gatai rucitaṃ sarvam ādeśaṃ śirasā dhṛtam
bahuvittaprabhāreṇa vivāhānandakṛd dhy abhūt //

sarvamaṅgalamāṅgalyam ānandānandapūritam
tadā prabhṛti sarvedam abhūt pūrṇamanoratham //

bhairave mathanāsakte jagadyoniḥ sadoditā
trailokyasṛṣṭihetvarthaṃ manthānastho bhavet tada //

krīḍāvinodair atilālasasthaṃ kulāmṛtānandavidhau pravṛttam
kuleśvaraṃ kubjibhṛtānurāgaṃ sampṛcchatedaṃ praṇatā kujeśī //

praṇayena tu yogena drāvitāṅgaṃ tvayā mama
kubjenaiva tu rūpeṇa pīḍitātīva bhairava //

vinodakuśale devi anekārthavidhāyinī
toṣito'dya tvayā nāthe pṛccha pṛccha sudurlabham //

pūrvakāle tvayā mahyaṃ prasādo yaḥ kṛtaḥ prabho
kubjatvaṃ śabdarūpeṇa pūrvaṃ vyāharitaṃ yataḥ //

tena kāryeṇa deveśa kālasthānaṃ na me prabho
pṛcchāmi praṇayāviṣṭā ajñānaguṇaśālinī //

kathaṃ me kubjikā nāma kiṃ khañjī pūrva sūcitā
etad ācakṣva yatnena sarvopāyasamanvitam //

paramārthaṃ yadā deva tadā syāt siddhisādhanam
atha cet tan mṛṣā vākyaṃ tat kiṃ nāma pratiṣṭhitam //

kathayasva prasādena samācāro guruḥ katham
sādhanaṃ sarvavastūnāṃ yenaikena prapadyate //

mantratantreṇa yogena ājñātaḥ sampravartate
tat sarvaṃ helayā nātha ekoccārād vada prabho //

krīḍānandasvarūpeṇa pṛṣṭo 'haṃ klinnacetase
tena te kledanāmārgaṃ kathayāmi surārcite //

nityānandaprakartāraṃ kalyāṇārthaprabodhakam
gurum anveṣayed yatnāt subhagaṃ priyadarśanam //

śubhajātisuvṛttisthaṃ śubhadeśasamudbhavam
jñānavijñānasampannaṃ samastārthaviśāradam //

kālajñaṃ nipuṇaṃ dakṣaṃ sāmarthajñam akutsitam
sarvāvayavasampannaṃ vyaṅgadoṣavivarjitam //

vedhaghaṭṭanirodhajñaṃ lokamārgaviśāradam
kriyākāṇḍarataṃ śāntaṃ subhaktaṃ guruvatsalam //

susantuṣṭam alobhiṣṭhaṃ tapasvijanavatsalam
pratipannajanānandaṃ śauryavantaṃ dṛḍhavratam //

vidyām abhayadātāraṃ laulyacāpalyavarjitam
ācārapālakaṃ dhīraṃ samayeṣu kṛtāspadam //

āgataṃ na tyajed vastuṃ yo gatvā na parigrahet
sa gurur na manuṣyānāṃ devānām api durlabhaḥ //

śaktihīnaṃ guruṃ prāpya śiṣye muktiḥ kutaḥ priye
mūlacchinne yathā vṛkṣe kutaḥ puṣpaphalādikam //

evaṃvidhaṃ guruṃ prāpya ko na mucyeta bandhanāt
taṃ dṛṣṭvā sarvabhāvena śiṣyaś cārādhayed gurum //

ātmanā ca dhanenaiva dāsatvena bhajet tu tam
tāvad ārādhayed devi prasanno yāvat sa guruḥ //

prasanno dadate dīkṣāṃ yayā pāśakṣayo bhavet
prabodho bhavate tasya gṛhṇāti yadi tatkramāt //

akramād dadate yas tu akramād gṛhṇate tu yaḥ
dvāv etau niścitau baddhau pāśaiḥ kulasamudbhavaiḥ //

yāvad aṣṭau tathā pañca trīṇy abdāni subhāvitaḥ
tāvan na kārayed dīkṣāṃ niṣiddhas tu kulānvaye //

atha ced gurusāmarthyād dadate dayayā śiśoḥ
tathāpi tena kartavyaṃ dāsatvaṃ tu guroḥ kule //

ākruṣṭaḥ śatadhā vāpi tāḍitas tu sahasradhā
evaṃ kṛte na yasyāsti virāgas tasya yogyatā //

guruṇā roṣito vātha yo dadyād uttaraṃ kvacit
sa tu naśyati duṣṭātmā ajīrṇe bhojanaṃ yathā //

guroḥ kopaṃ na kartavyaṃ vāṅmanaḥkāyakarmabhiḥ
tasya kopād dahiṣyanti prāptajñānaṃ marīcayaḥ //

martyalokaṃ samāsādya kiñcijjñā guravo yadi
tadā jñānasya kā rakṣā jñānacauraṃ haranti tāḥ //

kṣamāśīlaṃ guruṃ matvā yadi śiṣyo 'pamānayet
prāptaṃ me jñānasadbhāvaṃ gacchāmaḥ kathanaṃ vinā //

tasya rodhādikā devyo mūkatvaṃ janayanti vai
na rohati yathā bījaṃ dagdhaṃ tadvad idaṃ priye //

ājñāyogaṃ kriyāmantraṃ muṣitvā yaḥ palāyate
na ca tena samaṃ yāti tatraivāyāti niścitam //

sa kathaṃ tiṣṭhate mūḍho bhuktodgīrṇe vapur yathā
nābubhukṣā bubhukṣā vā ghṛṇī kṣīṇatanur bhavet //

śubhaṃ vā aśubhaṃ vātha kurvāṇaṃ na hased gurum
hasanād dhvaṃsam āyāti hasite hiṃsito hi saḥ //

sāmānyapratipattyā vā na vaded guruṇā saha
mukhe hastaṃ pradattvā tu dadādeśam iti bruvan //

aṅgarakṣā na kartavyā na śāṭhyaṃ guruṇā saha
uktānukteṣu kāryeṣu upekṣāṃ naiva kārayet //

śaṭhas tu duṣṭabhāvaś ca mṛṣāvādyapravādakaḥ
antaraṅgī na sadbhāvī sa naṣṭaḥ kañjinī yathā //

dvidhābhāvābhipannasya bhinnabhāva itas tataḥ
ya evaṃ vartate mūḍhaḥ sa naṣṭaḥ kañjikaṃ yathā //

ājñāsphurantam ānandaṃ guruṃ tyaktvānyam āśrayet
sanniruddhas tu sarvatra rājyabhraṣṭo yathā nṛpaḥ //

śarīraṃ dravyavijñānaṃ vastravāhanabhūṣaṇam
gurvarthaṃ dhārayed yas tu sa vai saṃskāram arhati //

gurur mānyo guruḥ pūjyaś cārādhyo guravaḥ sadā
gurau santoṣite sarvaṃ toṣitaṃ sacarācaram //

guroḥ samo naiva hi martyaloke tathā viśeṣeṇa tu cāntarikṣe
yas tārayed duḥkhamahārṇavaughāt kiṃ tasya kartuṃ sa karoti śiṣyaḥ //

na mātā na pitā caiva na bhrātā naiva bāndhavāḥ
upakāraṃ hi kurvanti kurute yādṛśaṃ guruḥ //

evaṃ matvā varārohe duḥkhe duḥkhī sukhe sukhī
guror vairodhikaṃ sthānaṃ pramādād api na vrajet //

upaviṣṭasya pārśve tu kartavyaṃ mārjanādikam
bhikṣāpātraṃ nivedyeta puṣpadhāṭīṃ vahet sadā //

antaraṅgaṃ na kartavyaṃ vāṅmanaḥkāyakarmaṇā
yat kiñcid gurave kāryaṃ tat kartavyam aśaṅkitaiḥ //

ya evaṃ vartate śiṣyaḥ sukhaduḥkhasamāśrayī
tasya siddhir na dūrasthā mokṣaḥ svādhīnatāṃ gataḥ //

guruṇāpāditaṃ sarvam upadeśaṃ prapūjayet
tasmād evaṃ viditvā tu gurur devo na cānyathā //

triṣkālaṃ praṇipātena dhyānayogena taṃ yajet
adṛṣṭavigraheśānam upalabhyeta nānyathā //

mantradhyānatapopāyaiś caryāyogair anekadhā
na paśyanti paraṃ śambhuṃ yāvan nopāsayed gurum //

dhyāyanto 'pi sadā bhaktyā madrūpaṃ guruṇoditam
tathāpi na bhavet saukhyaṃ śāmbhavaṃ paramārthataḥ //

yāvan mūrdhnopari pādā ājñāyuktaḥ subhāvitaḥ
tāvan na jāyate śīghram adṛṣṭaguṇalakṣaṇam //

gururūpavidhau yadi niścalatā tad upāsati mūrdhni dhṛtāṅghriyugam
acireṇa bhavaty upaladbhiguṇā aṇimādiguṇāṣṭakaśambhupadam //

ājñāhīne parokṣatvaṃ trayāṇāṃ darśitaṃ mayā
rudrabhairavavīrāṇāṃ kathanād yogaḥ pravartate //

siddhe siddhaṃ vinirdiṣṭaṃ pratyakṣaguṇalakṣaṇam
ājñātaḥ sampravarteta sā cājñā guravo viduḥ //

śāstre śāstre smṛtaṃ jñānaṃ mayānekavidhānataḥ
pratyakṣamantranihitā siddhājñā siddhagocare //

tenedaṃ siddhasantānaṃ gurudevopalakṣitam
yasya cājñānipātena sambodhaḥ śāmbhavo bhavet //

pratyakṣaṃ guravaṃ tyaktvā jñānarūpaṃ kuleśvaram
katham ārādhanānyatra kurute mohitātmanaḥ //

nirvāṇāgnau jvaladdīpte yo 'nyatrāgnau vrajet kudhīḥ
devāgāraṃ guruṃ tyaktvā vrajaty adhobhavaṃ tu saḥ //

pūrvakarmaviśuddhasya śaktipātaḥ sunirmalaḥ
tīvraśaktinipāto 'sya śīghram eva prapadyate //

malakāyaprapūrṇasya mandaṃ mandaṃ pravartate
abhāgyasyāpi ṣaṇmāsāt tīvratvaṃ samprapadyate //

yāvan na sarvabhāvena martyalokam upāgatam
gurumūrtidharaṃ śambhuṃ tāvat pāto na śāmbhavaḥ //

madvīryaḥ pārado yadvat patitaḥ sphuṭitaḥ kaṇaiḥ
tadvac ca deśikendrāṇāṃ rūpeṇa prabhramāmy aham //

mama vīryaprasūtās te ācāryāḥ sūtakeva hi
vindhanti saṃskṛtāḥ santo bhaktyoṣadhisujāraṇāt //

aham ekaḥ kulālo vai khecarādau guṇojjvalaḥ
sṛjāmi nikhilaṃ sarvaṃ gurutve saṃvyavasthitaḥ //

sādākhyaḥ khecarāṇāṃ ca piṅgo 'haṃ pavanodbhavaḥ
tejase 'nantarūpo 'haṃ 'nugrahīśo jalodbhavaḥ //

śrīkaṇṭho 'haṃ nivṛt[t]yante kulīśo 'haṃ kṣitītale
'nughrahāmy akhilaṃ sarvam eko 'py anekadhā sthitaḥ //

yena yena hi bhāvena pṛcchito 'haṃ yathā yathā
tathā tathā mayā sarvaṃ gurutve sampradarśitam //

atraiva siddhasantāne pratyakṣo 'haṃ vyavasthitaḥ
gurumūrtau sthito nityaṃ yasyājñā sampravartate //

suvarṇasya yathākārāḥ saṃjñābhedair anekadhā
kaṭakaṅkaṇakeyūraiḥ kaṇṭhīmudrāṅgulīyakaiḥ //

tathā te guravo jñeyā mamājñāṅgasamudbhavāḥ
rasavad vedhakā jñeyā stokaṃ stokaṃ bahuṃ bahum //

palakoṭipalānāṃ ca guñjād evaṃ na saṃśayaḥ
evaṃ vibhūtir ākhyātā yugarūpānusāriṇī //

palena vihito vedhaḥ kiṃ guñjāto na vidhyati
saṃskāre sati sarvatra bahustokaṃ na cintayet //

parāparavibhāgena kālabhāvavaśena ca
bahustokaṃ na mantavyaṃ pratyayaś cātra kāraṇam //

rasaviddhaṃ yathā tāmraṃ na bhūyas tāmratāṃ vrajet
ājñāviddhas tathāpy evaṃ na saṃsāram anukramet //

sā cājñā vidyate yasya mama tulyaḥ kujāmbike
palamātraraso bhavyaṃ guñjāmātrarasena kim //

palamātraraso hy ahaṃ guñjāmātras tatodbhavaḥ
evaṃ matvā gurūṇāṃ ca na vikalpo vibhūtaye //

ājñāto bhukti muktiś ca sarvaṃ sādhayate kṣaṇāt
vāñchitaṃ labhate sarvaṃ yadi bhaktiḥ suniścalā //

ājñā tu dvividhā proktā sādhakānugrahātmikā
samarthācārayuktasya tatas tāṃ tu pramocayet //

prāthamikasya yā ājñā; sā viśuddhiprabodhikā
adhikāranimittārthaṃ punaś cājñāṃ daded guruḥ //

ājñāmātreṇa santuṣṭo anyasyājñāṃ dadāti ca
nehatre tu sukhaṃ tasya paratre bādhyate tu saḥ //

vācāsiddhiḥ purakṣobhaṃ yāvaj jñātaṃ na yoginaḥ
tāvan na kārayed dīkṣām ity ājñā pārameśvarī //

jñātvāmnāyaṃ varārohe divyādivyair niṣevitam
catuṣkaṃ pañcakaṃ ṣaṭkaṃ catuṣkaṃ pañcakaṃ catuḥ //

ślokadvādaśakaṃ cānyat pañcaratnaṃ satadgraham
ṣoḍhānyāsakramaṃ jñātvā etat sarvaṃ vidhānataḥ //

sa yogyaḥ kramiko śiṣyo anyathā nāmadhārakaḥ
tataḥ prabhṛti siddho 'sau pūjyaḥ pūjāpakaḥ smṛtaḥ //

etadguṇaviśiṣṭo 'yaṃ śiṣyaḥ sarvārthadāyakaḥ
mahadanyāyasamprāpto gurus taṃ na tiraskaret //

evaṃ gurutvam āpnoti siddhāmnāye kujeśvari
anyathā jīvikārthaṃ tu ātmānaṃ ca viḍambitaḥ //

ājñāyā guṇam aiśvaryaṃ yasya jātaṃ yaśasvini
tasmāt sampadyate sarvaṃ yadi dattā prasādataḥ //

krameṇa vihitā cājñā ājñāmoghakramaṃ viduḥ
te jyeṣṭhāḥ kramasantāne yady eṣāṃ 'nukramo na hi //

kiṃ tu maṇḍalayogyās te na bhavanti kuleśvarāḥ
candanākṣatadīpānāṃ nārhatvaṃ ca bhajanti te //

adhikārājñā prathamā prasādājñā dvitīyakā
sā yadi kramaśaḥ prāptā sakramānukrameṇa tu //

tatra kālaṃ samārabhya gurutvaṃ bhajate tu saḥ
sa yatra tiṣṭhate deśe tatra ye 'nye tu kanyasāḥ //

bhrātṝṇāṃ bhrātṛputrāś ca tatputrāś ca gurur yathā
pūjayanty avikalpena siddhimārge vidhir hy ayam //

ārādhyas tiṣṭhate yatra tatra kiñcin na kārayet
mantratantrakriyāyogam adhikāraṃ prabhutvatā //

pañcayojanamātreṇa gatvā karma samārabhet
tatpure dāsavat tiṣṭhed ājñāśravaṇatatparaḥ //

svapurasthaṃ prayatnena yadārādhyaṃ na paśyati
bhuñjate mohitātmānaḥ kilbiṣaṃ bhuñjate tu saḥ //

prāyaścittaṃ cared devi kubjikāyāyutadvayam
atha ced darpamūḍhas tu jñātvā bhuñjaty aśaṅkitaḥ //

lakṣaṃ japtvā bhavec chuddhi[r] gurupūjā tv anantaram
samapādena cāruhya guror agre ajānataḥ //

kubjikāyutam ekaṃ tu śudhyate gurupūjayā
guror āsthānasaṃsthāne cāruhya pādukaiḥ saha //

gurudṛṣṭigate pāde japate tasya pūrvavat
jyeṣṭho bhrātā guror mātā guroḥ sthānārcakās tu ye //

trīṇy etās tatsamā jñeyā draṣṭavyā guruvad yathā
apamānya yadā hy etān ātmasambhāvitaḥ kudhīḥ //

prāyaścittī salakṣeṇa śudhyate gurupūjayā
upamardya guroḥ sthānaṃ pāpātmā yatra tiṣṭhati //

tasya darśanasambhāṣāt pātakino bhavanti te
yadā sādhuḥ prasannātmā tadā lakṣatrayeṇa vai //

maṇḍalānāṃ sahasreṇa gurupūjā tv anantaram
pādukopānahau chattraṃ śayyāpaṭṭo 'tha bhājanam //

pādena saṃspṛśed yas tu śire dhṛtvāṣṭakaṃ japet //