Kāvyālaṃkārasūtra (another edition) · Chapter 5.2

dvitīyo 'dhyāyaḥ /
rudrāvityekaśeṣo 'nveṣyaḥ

miliklabikṣapiprabhṛtīnāṃ dhātutvam, dhātuguṇasyāsamāpteḥ // VKal_5,2.2* //
valerātmanepadamanityam, jñāpakāt // VKal_5,2.3* //
kṣīyata iti karmakartari

khidyata iti ca

mārgerātmaepadamalakṣma

lolamānādayaścānaśi

labhergatyarthatvāṇṇicyaṇau kartuḥ karmatvākarmatve

te-me-śabdau nipāteṣu // VKal_5,2.9* //
tiraskṛta iti paribhūte, antardhyupacārāt // VKal_5,2.10* //
naikaśabdaḥ, supsupeti samāsāt // VKal_5,2.11* //
madhupipāsuprabhṛtīnāṃ samāso gamigāmyādiṣu pāṭhāt

trivalīśabdaḥ siddhaḥ saṃjñā cet

bimbādhara iti vṛttau madhyamapadalopinyām

āmūlalolādiṣu vṛttirvispaṣṭapaṭuvat

na dhānyaṣaṣṭhādiṣu ṣaṣṭhīsamāsapratiṣedhaḥ, pūraṇena taddhitāntatvāt // VKal_5,2.16* //
patrapītimādiṣu guṇavacanena

avarjyo bahuvrīhirvyadhikaraṇo janmādyuttarapadaḥ

hastāgrāgrahastādayo guṇaguṇinorbhedābhedāt

pūrvanipāte 'pabhraṃśo rakṣyaḥ

nipātenāpyabhihite karmaṇi na karmavibhaktiḥ, parigaṇanasya prāyikatvāt // VKal_5,2.21* //
śakyamiti rūpaṃ karmābhidhāyāṃ liṅgavacanasyāpi sāmānyopakramāt

hānivadādhikyamapyaṅgānāṃ vikāraḥ

na kṛmikīṭānāmiti, ekavadbhāvaprasaṅgāt // VKal_5,2.24* //
na kharoṣṭrau, uṣṭrakharamiti pāṭhāt // VKal_5,2.25* //
āsetyasateḥ

yudhyediti yudhaḥ kyaci

viralāyamānādiṣu kyaṅ nirūpyaḥ

ahetau hanterṇic, curādipāṭhāt // VKal_5,2.29* //
anucarīti careṣṭittvāt

kesarālamityalateraṇi

patralamiti lāteḥ ke

mahīdhrādayo mūlavibhujādidarśanāt

brahmādiṣu hanterniyamādarihādyasiddhiḥ

brahmavidādayaḥ kṛdantavṛttyā

tairmahīdharādayo vyākhyātāḥ

bhidurādayaḥ karmakartari kartari ca

guṇavistarādayaścintyāḥ

avatarāpacāyaśabdayordīrghahrasvatvavyatyāso bālānām

śobheti nipātanāt

avidhau guroḥ striyāṃ bahulaṃ vivakṣā

vyavasitādiṣu ktaḥ kartari, cakārāt // VKal_5,2.42* //
āheti bhūte 'nyaṇalantabhramād bruvo laṭi

śabalādibhyaḥ striyāṃ ṭāpo 'prāptiḥ

prāṇini nīleti cintyam

manuṣyajātervivakṣāvivakṣe

ūkārāntādapyūṅ, pravṛtteḥ // VKal_5,2.47* //
kārtikīya iti ṭhañ durdharaḥ

śārvaramiti ca

śāśvatamiti prayukteḥ

rājavaṃśyādayaḥ sādhvarthe ye bhavanti

dāravaśabdo duṣprayuktaḥ

mugdhimādiṣvivamanij mṛgyaḥ

aupamyādayaścāturvarṇyavat

ṣyañaḥ ṣitkaraṇādīkāro bahulam

dhanvīti vrīhyādiṣu pāṭhāt

caturasraśobhīti ṇinau

kañcukīyā iti kyaci

bauddhapratiyogyapekṣāyāmapyātiśāyanikāḥ

kauśilādaya ilaci varṇalopāt

mauktikamiti vinayādipāṭhāt

prātibhādayaḥ prajñādiṣu

na sarajasamityanavyayībhāve

dhṛtadhanuṣītyasaṃjñāyām

durgandhipada iddurlabhaḥ

sudatyādayaḥ pratividheyāḥ

kṣatadṛḍhorsa iti na kap, tadantavidhipratiṣedhāt // VKal_5,2.67* //
avaihīti vṛddhiravadyā

apāṅganetreti lugalabhyaḥ

neṣṭhāḥ śliṣṭapriyādayaḥ, puṃvadbhāvapratiṣedhāt // VKal_5,2.70* //
dṛḍhabhaktiriti sarvatreti

jambulatādayo hrasvavidheḥ

tilakādayo 'jirādiṣu

niśamya-niśamayyaśabdau prakṛtibhedāt

saṃyamyaniyamyaśabdau, aṇijantatvāt // VKal_5,2.75* //
prapīyeti pīṅaḥ

dūrayatīti bahulagrahaṇāt

gacchatīprabhṛtiṣvaniṣedhyo num

mitreṇa goptreti puṃvadbhāvāt

vetsyasīti padabhaṅgāt

kāmayānaśabdaḥ siddho 'nādiścet

sauhṛd-daurhṛdaśabdāvaṇi hṛdbhāvāt

virama iti nipātanāt

uparyādiṣu sāmīpye dvirukteṣu dvitīyā

mandaṃ mandamityaprakārārthatve

na nidrādrugiti, bhaṣbhāvaprāpteḥ // VKal_5,2.86* //
niṣpanda iti patvaṃ cintyam

nāṅgulisaṅga iti mūrdhanyavidheḥ

tenāvantisenādayaḥ pratyuktāḥ