Kathāsaritsāgara · Chapter 6.4

% v -| v - - v v - v - - % Upendravajrā (11)
% - - v| - -| v v -| v - - % Indravajrā (11)
% - -| v - - v| v - v - - % Indravajrā (11)
% - - v -| -| v v -| v - v % Indravajrā (11)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare madanamañcukālambake tṛtīyas taraṅgaḥ /
caturthas taraṅgaḥ /
tataḥ svasadma yātāyāḥ paścān mārgam avekṣitum /
somaprabhāyāḥ snehena mārgaharmyāgram āsthitām

% v -| v - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - v - - v| - v - % D correct
kaliṅgasenām ārāt tāṃ dadarśa gaganāgataḥ /
daivān madanavegākhyo yuvā vidyādharādhipaḥ

% v - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% v - v| v v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
sa tāṃ dṛṣṭvaiva rūpeṇa jagattritayamohinīm /
kṣobhaṃ jagāma kāmaindrajālikasyeva picchikām

% v| -| - - v| - - v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - -| v - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v - % D correct
alaṃ vidyādharastrībhiḥ kā kathāpsarasām api /
yatredṛg etad etasyā mānuṣyā rūpam adbhutam

% v -| - - v - - -| % A pathyā
% -| v - v v -| v - % B correct
% - - v| - v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
tad eṣā yadi me na syād bhāryā kiṃ jīvitena tat /
kathaṃ ca mānuṣīsaṅgaṃ kuryāṃ vidyādharo 'pi san

% v| - -| v v| -| -| -| % A pathyā
% - -| -| - v - v| - % B correct
% v -| v| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v| - % D correct
ity ālocya sa dadhyau ca vidyāṃ prajñaptisaṃjñikām /
sā cāvirbhūya sākārā tam evam avadattadā

% -| - - v| v| - -| v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% -| - - - v| - - -| % C pathyā
% v| - v| v v - v - % D correct
tattvato mānuṣī neyam eṣā śāpacyutāpsarāḥ /
jātā kaliṅgadattasya gṛhe subhaga bhūpateḥ

% - v -| - v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% v -| v v v| - v - % D correct
ity ukte vidyayā so 'tha hṛṣṭo gatvā svadhāmani /
vidyādharo 'nyavimukhaḥ kāmārtaḥ samacintayat

% -| - -| - v -| -| v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v -| v v v -| % C na-vipulā
% - - -| v v - v - % D correct
haṭhād yadi harāmy etāṃ tad etan me na yujyate /
strīṇāṃ haṭhopabhoge hi mama śāpo 'sti mṛtyudaḥ

% v -| v v| v -| - -| % A pathyā
% v| - -| -| v| - v - % B correct
% - -| v - v - -| v| % C pathyā
% v v| - -| v| - v - % D correct
tad etatprāptaye śaṃbhur ārādhyas tapasā mayā /
tapo 'dhīnāni hi śreyāṃsy upāyo 'nyo na vidyate

% v| - - - v -| - v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v -| - - v| -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v| - v - % D correct
iti niścitya cānyedyur gatvā ṛṣabhaparvatam /
ekapādasthitas tepe nirāhāras tapāṃsi saḥ

% v v| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
atha tuṣṭo 'cirāt tīvrais tapobhir dattadarśanaḥ /
evaṃ madanavegaṃ tam ādideśāmbikāpatiḥ

% v v| - -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - -| v v v - -| v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
eṣā kaliṅgasenākhyā khyātā rūpeṇa bhūtale /
kanyā nāsyāś ca bhartāpi sadṛśo rūpasaṃpadā

% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - -| - -| v| - - v| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
ekas tu vatsarājo 'sti sa caitām abhivāñchati /
kiṃ tu vāsavadattāyā bhītyā nārthayate sphuṭam

% - -| v| - v - -| v| % A pathyā
% v| - -| v v - v - % B correct
% -| v| - v v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
eṣāpi rūpalubdhā taṃ śrutvā somaprabhāmukhāt /
svayaṃvarāya vatseśaṃ rājaputry abhivāñchati

% - - v| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v - v| - - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
tatra yāvad vivāho 'syā na bhavet tāvad antarā /
kṛtvā kālāsahasyeva rūpaṃ vatseśvarasya tat

% - v| - -| v - -| -| % A pathyā
% v| v -| - v| - v - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v| - % D correct
gatvā gāndharvavidhinā bhāryāṃ kuryād bhavān imām /
evaṃ kaliṅgasenāsau tava setsyati sundarī

% - -| - - v v v -| % A na-vipulā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% v v| - v v| - v - % D correct
ity ādiṣṭaḥ sa śarveṇa praṇipatyātha taṃ yayau /
gṛhaṃ madanavegaḥ svaṃ kālakūṭagires taṭam

% -| - - -| v| - - -| % A pathyā
% v v - - v| -| v - % B correct
% v -| v v v - -| -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
atrāntare pratiniśaṃ gacchantyā nijamandiram /
pratiprabhātam āyāntyā yantreṇa vyomagāminā

% - - v -| v v v -| % A na-vipulā
% - - -| v v - v - % B correct
% v - v - v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
tayā takṣaśilāpuryāṃ sā somaprabhayā saha /
kaliṅgasenā krīḍantī tāṃ jagādaikadā rahaḥ

% v -| - v v - - -| % A pathyā
% -| - - v v -| v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% -| v - - v -| v - % D correct
sakhi vācyaṃ na kasyāpi tvayā yat te bravīmy aham /
vivāho mama saṃprāpta iti jāne yataḥ śṛṇu

% v v| - -| v| - - -| % A pathyā
% v -| -| -| v -| v - % B correct
% v - -| v v| - - v| % C pathyā
% v v| - -| v -| v - % D correct
iha māṃ yācituṃ dūtāḥ preṣitā bahubhir nṛpaiḥ /
te ca tātena saṃvṛtya tathaiva preṣitā itaḥ

% v v| -| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% -| v| - - v| - - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
yas tu prasenajinnāma śrāvastyām asti bhūpatiḥ /
tadīyaḥ kevalaṃ dūtaḥ sādaraṃ tena satkṛtaḥ

% -| -| v - v - - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
mantritaṃ cāmbayāpy etat tan manye madvaro nṛpaḥ /
sa tātasya tathāmbāyāḥ kulīna iti saṃmataḥ

% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% -| - -| - v -| v - % B correct
% v| - - v| v - - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
sa hi tatra kule jāto yatrāmbāmbālikādikāḥ /
pitāmahyaḥ kurūṇāṃ ca pāṇḍavānāṃ ca jajñire

% v| v| - v| v -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v - - -| v - -| v| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
tat prasenajite tasmai sakhi dattāsmi sāṃpratam /
tātena rājñe śrāvastyāṃ nagaryām iti niścayaḥ

% -| v - v v -| - -| % A pathyā
% v v| - - v| - v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| v v| - v - % D correct
etat kaliṅgasenātaḥ śrutvā somaprabhā śucā /
sṛjantīvāparaṃ hāraṃ sadyo dhārāśruṇārudat

% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
jagāda caitāṃ pṛcchantīṃ vayasyām aśrukāraṇam /
dṛṣṭaniḥśeṣabhūloka sā mayāsuraputrikā

% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - -| - v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% -| v - v v - v - % D correct
vayo rūpaṃ kulaṃ śīlaṃ vittaṃ ceti varasya yat /
mṛgyate sakhi tatrādyaṃ vayo vaṃśādikaṃ tataḥ

% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v - v| - % B correct
% - v -| v v| - - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
prasenajic ca pravayāḥ sa dṛṣṭo nṛpatir mayā /
jātīpuṣpasya jātyeva jīrṇasyāsya kulena kim

% v - v -| -| v v -| % A bha-vipulā
% v| - -| v v -| v - % B correct
% - - - - v| - - v| % C pathyā
% - - - v| v - v| - % D correct
himaśubhreṇa tena tvaṃ heman teneva padminī /
parimlānāmbujamukhī yuktā śocyā bhaviṣyasi

% v v - - v| - -| -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v - - - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - -| v - v - % D correct
ato jāto viṣādo me praharṣas tu bhaven mama /
yadi syād vatsarājas te kalyāṇy udayanaḥ patiḥ

% v -| - -| v - -| -| % A pathyā
% v - -| v| v -| v - % B correct
% v -| -| - v - -| -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tasya nāsti hi rūpeṇa lāvaṇyena kulena ca /
śauryeṇa ca vibhūtyā ca tulyo 'nyo nṛpatir bhuvi

% - v| - v| v| - - v| % A pathyā
% - - - v| v - v| - % B correct
% - - v| v| v - -| v| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
tena ced yujyase bhartrā sadṛśena kṛśodari /
dhātuḥ phalati lāvaṇyanirmāṇaṃ tad idaṃ tvayi

% - v| -| - v -| - -| % A pathyā
% v v - v| v - v - % B correct
% - -| v v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v -| v - % D correct
iti somaprabhākḷptair vakyair yantrair iveritam /
yayau kaliṅgasenāyā mano vatseśvaraṃ prati

% v v| - - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v -| v - v - - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
tataś ca sā tāṃ papraccha rājakanyā mayātmajām /
kathaṃ sa vatsarājākhyaḥ sakhi kiṃvaṃśasaṃbhavaḥ

% v -| v| -| -| - - v| % A ma-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% v -| v| - v - - -| % C pathyā
% v v| - - v - v - % D correct
kathaṃ codayano nāmnā tvayā me kathyatām iti /
sātha somaprabhāvādīc chṛṇu tat sakhi vacmi te

% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% v -| -| - v -| v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% v v| -| v v| - v| - % D correct
vatsa ity asti vikhyāto deśo bhūmer vibhūṣaṇam /
purī tatrāsti kauśāmbī dvitīyevāmarāvatī

% - v| -| - v| - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v -| - - v| - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tasyāṃ sa kurute rājyaṃ yato vatseśvaras tataḥ /
vaṃśaṃ ca tasya kalyāṇi kīrtyamānaṃ mayā śṛṇu

% - -| v| v v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% - -| v| - v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
pāṇḍavasyārjunasyābhūd abhimanyuḥ kilātmajaḥ /
cakravyūhabhidā yena nītā kurucamūḥ kṣayam

% - v - - v - - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - - - v v -| - v| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tasmāt parīkṣid abhavad rājā bharatavaṃśabhṛt /
sarpasattrapraṇetābhūt tato 'pi janamejayaḥ

% - -| v - v| v v -| % A na-vipulā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v -| v| v v - v - % D correct
tato 'bhavac chatānīkaḥ kauśāmbīm adhyuvāsa yaḥ /
yaś ca devāsuragaṇe daityān hatvā vyapadyata

% v -| v -| v - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v| - % B correct
% -| v| - - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - -| v - v - % D correct
tasmād rājā jagacchlāghyaḥ sahasrānīka ity abhūt /
yaḥ śakrapreṣitaratho divi cakre gatāgatam

% - -| - -| v - - -| % A pathyā
% v - - - v| -| v - % B correct
% -| - - - v v v -| % C na-vipulā
% v v| - -| v - v - % D correct
tasya devyāṃ mṛgāvatyām asāv udayano 'jani /
bhūṣaṇaṃ śaśino vaṃśe jagannetrotsavo nṛpaḥ

% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% v -| v v v -| v - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
nāmno nimittam apy asya śṛṇu sā hi mṛgāvatī /
antarvatnī sati rājño janany asya sujanmanaḥ

% - -| v - v| -| - v| % A pathyā
% v v| -| v| v - v - % B correct
% - - - -| v v| - -| % C sa-vipulā, incorrect?
% v -| - v| v - v - % D correct
utpannarudhirasnānadohadā pāpabhīruṇā /
bhartrā racitalākṣādirasavāpīkṛtāplavā

% - - v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % B correct
% - -| v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
pakṣiṇā tārkṣyavaṃśyena nipatyāmiṣaśaṅkayā /
nītvā vidhivaśāt tyaktā jīvantyevodayācale

% - v -| - v - - v| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - -| v v v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tatra cāśvāsitā bhūyo bhartṛsaṃgamavādinā /
jamadagnyarṣiṇā dṛṣṭā sthitāsau tatra cāśrame

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
avajñājaniterṣyāyāḥ kaṃcit kālaṃ hi tādṛśaḥ /
śāpas tilottamāto 'bhūt tadbhartus tadviyogadaḥ

% v - - v v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - -| v - v - -| -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
divasaiḥ sā ca tatraiva jamadagnyāśrame sutam /
udayādrau prasūte sma dyaur indum iva nūtanam

% v v -| -| v| - - v| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% v v - -| v - -| -| % C pathyā
% -| - v| v v| - v - % D correct
asāv udayano jātaḥ sārvabhaumo mahīpatiḥ /
janiṣyate ca putro 'sya sarvavidyādharādhipaḥ

% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - v -| v| - -| v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
ity uccāryāmbarād vāṇīm aśarīrāṃ tadā kṛtam /
nāgodayana ity asya devair udayajanmataḥ

% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v -| v - % B correct
% - - v v v| -| - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
so 'pi śāpāntabaddhāśaḥ kālaṃ mātalibodhitaḥ /
kṛcchrāt sahasrānīkas tāṃ vinānaiṣīn mṛgāvatīm

% -| v| - - v - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| v - - - -| -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v - - -| v - v - % D correct
prāpte śāpāvasāne tu śabarād vidhiyogataḥ /
udayādrer upāyātāt prāpyābhijñānam ātmanaḥ

% - -| - - v - -| v| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% v v - -| v - - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
āveditārthas tatkālaṃ gaganodgatayā girā /
śabaraṃ taṃ puraskṛtya jagāmaivodayācalam

% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v v - v v -| v - % B correct
% v v -| -| v - - v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tatra vāñchitasaṃsiddhim iva prāpya mṛgāvatīm /
bhāryām udayanaṃ taṃ ca manorājyam ivātmajam

% - v| - v v - - v| % A pathyā
% v -| - v| v - v - % B correct
% - -| v v v -| -| v| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
tau gṛhītvātha kauśāmbīm āgatyaivābhiṣiktavān /
yauvarājye tanūjaṃ taṃ tadguṇotkarṣatoṣitaḥ

% -| v - - v| - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - v - -| v - -| -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
yaugandharāyaṇādīṃś ca tasmai mantrisutān dadau /
tenāttabhāro bubhuje bhogān bhāryāsakhaś ciram

% - - v - v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
kālenāropya rājye ca tam evodayanaṃ sutam /
vṛddhaḥ sabhāryāsacivo yayau rājā mahāpatham

% - - - - v| - -| v| % A pathyā
% v| - - v v -| v - % B correct
% - -| v - - v v -| % C bha-vipulā
% v -| - -| v - v - % D correct
evaṃ sa pitryaṃ rājyaṃ tat prāpya jitvā tato 'khilām /
yaugandharāyaṇasakhaḥ praśāsty udayano mahīm

% - -| v| - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v| - -| v -| v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% v -| v v v -| v - % D correct
ity āśu kathayitvā sā kathāṃ somaprabhā rahaḥ /
sakhīṃ kaliṅgasenāṃ tāṃ punar evam abhāṣata

% -| - v| v v - -| -| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% v -| v - v - -| -| % C pathyā
% v v| - v| v - v - % D correct
evaṃ vatseṣu rājatvād vatsarājaḥ sugātri saḥ /
pāṇḍavān vayasaṃ bhūtyā somavaṃśodbhavas tathā

% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
nāmnāpy udayanaḥ prokto devair udayajanmanā /
rūpeṇa cātra saṃsāre kaṃdarpo 'pi na tādṛśaḥ

% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - - v| - v| - - -| % C pathyā
% - - -| v| v| - v - % D correct
sa ekas tava tulyo 'sti patis trailokyasundari /
sa ca vāñchati lāvaṇyalubdhas tvāṃ prārthitāṃ dhruvam

% v| - -| v v| - -| v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v| v| - v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v -| v - % D correct
kiṃ tu caṇḍamahāsenamahīpatitanūdbhavā /
asti vāsavadattākhyā tasyāgryamahiṣī sakhi

% -| v| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% - v| - v v - - -| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
tathā sa ca vṛtas tyaktvā bāndhavān atiraktayā /
uṣāśakuntalādīnāṃ kanyānāṃ hṛtalajjayā

% v -| v| v| v -| - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
naravāhanadattākhyas tasyāṃ jāto 'sya cātmajaḥ /
ādiṣṭaḥ kila devair yo bhāvī vidyādharādhipaḥ

% v v - v v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - - -| v v| - -| -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
atas tasyāḥ sa vatseśo bibhyat tvāṃ neha yācate /
sā ca dṛṣṭā mayā na tvāṃ spardhate rūpasaṃpadā

% v -| - -| v| - - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% -| v| - -| v -| -| -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
evam uktavatīṃ tāṃ ca sakhīṃ somaprabhāṃ tadā /
kaliṅgasenā vatseśa sotsukā nijagāda sā

% - v| - v v -| -| v| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - v -| v v - v| - % D correct
jāne 'ham etadvaśyāyāḥ pitroḥ śakyaṃ tu kiṃ mama /
sarvajñā saprabhāvāc ca tattvam evātra me gatiḥ

% - -| v| - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - -| v| -| v - % B correct
% - - -| - v - -| v| % C pathyā
% - v| - - v| -| v - % D correct
daivāyattam idaṃ kāryaṃ tathā cātra kathāṃ śṛṇu /
somaprabhā tām ity uktvā śaśaṃsyāsyai kathām imām

% - - - v| v -| - -| % A pathyā
% v -| - v| v -| v - % B correct
% - - v -| -| -| - -| % C ma-vipulā
% v - - -| v -| v - % D correct
rājā vikramasenākhya ujjayinyām abhūt purā /
tasya tejasvatīty āsīd rūpeṇāpratimā sutā

% - -| - v v - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - v| - - v -| - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
tasyāś cābhimataḥ kaścit prāyo nābhūd varo nṛpaḥ /
ekadā ca dadarśaikaṃ puruṣaṃ sā svaharmyagā

% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - v -| v| v - - -| % C pathyā
% v v -| -| v - v - % D correct
tena svākṛtinā daivāt saṃgatiṃ vāñchati sma sā /
svābhiprāyaṃ ca saṃdiśya tasmai svāṃ vyasṛjat sakhīm

% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v| - % B correct
% - - - -| v| - - v| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
sā gatvā tatsakhī tasya puṃsaḥ sāhasaśaṅkinaḥ /
anicchato 'pi prārthyaivaṃ yatnāt saṃketakaṃ vyadhāt

% -| - -| - v -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
etad devakulaṃ bhadra viviktaṃ paśyasīha yam /
atra rātrau pratīkṣethā rājaputryās tvam āgamam

% - -| - v v -| - v| % A pathyā
% v - -| - v - v| - % B correct
% - v| - -| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
ity uktvā sā tam āmantrya gatvā tasyai tad abhyadhāt /
tejasvatyai tataḥ sāpi tasthau sūryāvalokinī

% -| - -| -| v| - - v| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - - - -| v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
pumāṃś ca so 'numānyāpi bhayāt kvāpy anyato yayau /
na bhekaḥ kokanadinīkiṃjalkāsvādakovidaḥ

% v -| v| -| v - - v| % A pathyā
% v -| -| - v -| v - % B correct
% v| - -| - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
atrāntare ca ko 'py atra rājaputraḥ kulodgataḥ /
mṛte pitari tanmittraṃ rājānaṃ draṣṭum āyayau

% - - v -| v| -||- v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v -| v v v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
sa cātra sāyaṃ saṃprāptaḥ somadattābhidho yuvā /
dāyādahṛtarājyādir ekākī kāntadarśanaḥ

% v| - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v - - v -| v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
viveśa daivāt tatraiva netuṃ devakule niśām /
rājaputryāḥ sakhī yatra puṃsaḥ saṃketam ādiśat

% v - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
taṃ tatra sthitam abhyetya rājaputry avibhāvya sā /
niśāyām anurāgāndhā svayaṃvarapatiṃ vyadhāt

% -| - -| v v| - - v| % A pathyā
% - v -| v v - v| - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
so 'py abhyananda tūṣṇīṃ tāṃ prajño vidhisamarpitām /
saṃsūcayantīṃ bhāvinyā rājalakṣmyā samāgamam

% -||- v - v| - -| -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
tataḥ kṣaṇād rājasutā sā vilokyaivam eva tam /
kamanīyatamaṃ mene dhātrātmānam avañcitam

% v -| v -| - v v -| % A bha-vipulā
% -| v - - v| - v| - % B correct
% v v - v v -| - -| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
anantaraṃ kathāṃ kṛtvā yathāsvaṃ saṃvidā tayoḥ /
ekā svamandiram agād anyas tatrānayan niśām

% v - v -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| v - v v| v -| % C na-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
prātar gatvā pratīhāramukhenāvedya nāma saḥ /
rājaputraḥ parijñāto rājñaḥ prāviśad antikam

% - -| - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v| - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - v v| - v - % D correct
tatroktarājyahārādiduḥkhasya sa kṛtādaraḥ /
aṅgīcakre sahāyatvaṃ rājā tasyārimardane

% - - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v| v - v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
matiṃ cakre ca tāṃ tasmai dātuṃ prāgditsitāṃ sutām /
mantribhyaś ca tadaivaitam abhiprāyaṃ śaśaṃsa saḥ

% v -| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - -| v| v - - v| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
ahai tasmai ca rājñe taṃ sutāvṛttāntam abhyadhāt /
devī svābodhitā pūrvaṃ tayaivāptasakhīmukhaiḥ

% v -| - -| v| - -| -| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
asiddhān iṣṭasiddheṣṭakākatālīyavismitam /
tatas taṃ tatra rājānam eko mantrī tadābravīt

% v - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% v -| -| - v| - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
vidhir eva hi jāgarti bhavyānām arthasiddhiṣu /
asaṃcetayamānānāṃ sadbhṛtyaḥ svāminām iva

% v v| - v| v| - - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - - v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tathā ca kathayāmy etāṃ rājann atra kathāṃ śṛṇu /
babhūva hariśarmākhyaḥ ko'pi grāme kvacid dvijaḥ

% v -| v| v v -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v -| v - % B correct
% v - v| v v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
sa daridraś ca mūrkhaś ca vṛttyabhāvena duḥsthitaḥ /
pūrvaduṣkṛtabhogāya jāto 'tibahubālakaḥ

% v| v - -| v| - -| v| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
sakuṭumbo bhraman bhikṣāṃ prāpyaikaṃ nagaraṃ kramāt /
śiśriye sthūladattākhyaṃ gṛhasthaṃ sa mahādhanam

% v v - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
gavādirakṣakān putrān bhāryāṃ karmakarīṃ nijām /
tasya kṛtvā gṛhābhyarṇe praiṣyaṃ kurvann uvāsa saḥ

% v - v - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - v| - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
ekadā sthūladattasya sutāpariṇayotsavaḥ /
tasyābhūd āgatān ekajanyayātrājanākulaḥ

% - v -| - v - - v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - - -| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tadā ca hariśarmātra tadgṛhe sakuṭumbakaḥ /
ākaṇṭhaghṛtamāṃsādibhojanāsthāṃ babandha saḥ

% v -| v| v v - - v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % D correct
tadvelāṃ vīkṣamāṇo 'tha smṛtaḥ kenāpi nātra saḥ /
tato 'nāhāranirviṇṇo bhāryām ity abravīn niśi

% - - -| - v - -| -| % A pathyā
% v -| - - v| - v| - % B correct
% v -| - - v - - -| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
dāridryād iha maurkhyāc ca mamedṛśam agauravam /
tad atra kṛtrimaṃ yuktyā vijñānaṃ prayunajmy aham

% - - -| v v| - -| v| % A pathyā
% v - v v| v - v - % B correct
% v| - v| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
yenāsya sthūladattasya bhaveyaṃ gauravāspadam /
tvaṃ prāpte 'vasare cāsmai jñāninaṃ māṃ nivedaya

% - - -| - v - - v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% -| - -| v v -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
ity uktvā tāṃ vicintyātra dhiyā supte jane hayaḥ /
sthūladattagṛhāt tena jahre jāmātṛvāhanaḥ

% -| - -| -| v - - v| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - v - v v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
dūre pracchannam etena sthāpitaṃ prātar atra tam /
itas tato vicinvanto 'py aśvaṃ janyā na lebhire

% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - v -| - v| - v| - % B correct
% v -| v -| v - - -||% C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
athāmaṅgalavitrastaṃ hayacauragaveṣiṇam /
hariśarmavadhūr etya sthūladattam uvāca sā

% v - - v v - - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% v v - v v -| - -| % C pathyā
% - v - v| v - v| - % D correct
bhartā madīyo vijñānī jyotirvidyādikovidaḥ /
aśvaṃ vo lambhayaty enaṃ kimarthaṃ sa na pṛcchyate

% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% - -| -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| v| v| - v - % D correct
tac chrutvā sthūladattas taṃ hariśarmāṇam āhvayat /
hyo vismṛto hṛteśve tu smṛto 'smy adyeti vādinam

% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% -| - v -| v - -| -| % C pathyā
% v -||- - v| - v - % D correct
vismṛtaṃ naḥ kṣamasveti prārthitaṃ brāhmaṇaṃ ca saḥ /
papraccha kenāpahṛto hayo naḥ kathyatām iti

% - v -| -| v - - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v| - % B correct
% - - v| - - v v -| % C bha-vipulā
% v -| -| - v -| v - % D correct
hariśarmā tato mithyā rekhāḥ kurvann uvāca saḥ /
ito dakṣiṇasīmānte cauraiḥ saṃsthāpito hayaḥ

% v v - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v -| - v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
pracchannastho dinānte ca dūraṃ yāvan na nīyate /
tāvad ānīyatāṃ gatvā tvaritaṃ sa turaṃgamaḥ

% - - - -| v - -| v| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - v| - - v -| - -| % C pathyā
% v v -| v| v - v - % D correct
tac chrutvā dhāvitaiḥ prāpya kṣaṇāt sa bahubhir naraiḥ /
āninye 'śvaḥ praśaṃsadbhir vijñānaṃ hariśarmaṇaḥ

% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| v| v v -| v - % B correct
% - - -| -| v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
tato jñānīti sarveṇa pūjyamāno janena saḥ /
uvāsa hariśarmātra sthūladattārcitaḥ sukham

% v -| - - v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v - v| v v - - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
atha gacchatsu divaseṣv atra rājagṛhāntarāt /
hemaratnādi caureṇa bhūri kenāpy anīyata

% v v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - v| - v v - v - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
nājñāyata yadā cauras tadā jñāniprasiddhitaḥ /
ānāyayām āsa nṛpo hariśarmāṇam āśu tam

% - - v v| v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - v -| - v| v -| % C bha-vipulā
% v v - - v| - v| - % D correct
sa cānītaḥ kṣipan kālaṃ vakṣye prātar iti bruvan /
vāsake sthāpito jñānavigno rājñāsurakṣitaḥ

% v| - - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v -| v - % B correct
% - v -| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
tatra rājakule cāsīn nāmnā jihveti ceṭikā /
yayā bhrātrā samaṃ tac ca nītam abhyantarād dhanam

% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v -| - -| v -| -| v| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
sā gatvā niśi tatrāsya vāsake hariśarmaṇaḥ /
jijñāsayā dadau dvāri karṇaṃ tajjñānaśaṅkitā

% -| - -| v v| - - v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - - v -| v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
hariśarmā ca tatkālam ekako 'bhyantare sthitaḥ /
nijāṃ jihvāṃ ninindaivaṃ mṛṣāvijñānavādinīm

% v v - -| v| - - v| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
bhogalampaṭayā jihve kim idaṃ vihitaṃ tvayā /
durācāre sahasva tvam idānīm iha nigraham

% - v - v v -| - -| % A pathyā
% v| v -| v v -| v - % B correct
% v - - -| v - -| v| % C pathyā
% v - -| v v| - v - % D correct
tac chrutvā jñāninānena jñātāsmīti bhayena sā /
jihvākhyā ceṭikā yuktyā praviveśa tadantikam

% -| - -| - v - - -| % A pathyā
% - - - v| v - v| - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
patitvā pādayos tasya jñānivyañjanam abravīt /
brahmann iyaṃ sā jihvāhaṃ tvayā jñātārthahāriṇī

% v - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v| - v - % B correct
% - -| v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| - - v - v - % D correct
nītvā tac ca mayāsyaiva mandirasyeha pṛṣṭhataḥ /
udyāne dāḍimasyādho nikhātaṃ bhūtale dhanam

% - -| -| v| v - - v| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
tad rakṣa māṃ gṛhāṇemaṃ kiṃcin me hema hastagam /
etac chrutvā sagarvaṃ sa hariśarmā jagāda tām

% -| - v| -| v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% - -| - -| v - -| v| % C pathyā
% v v - -| v - v| - % D correct
gaccha jānāmy ahaṃ sarvaṃ bhūtaṃ bhavyaṃ bhavat tathā /
tvāṃ tu nodghāṭayiṣyāmi kṛpaṇāṃ śaraṇāgatām

% - v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% -| v| - - v - - v| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
yac ca hastagataṃ te 'sti tad dāsyasi punar mama /
ity uktā tena sā ceṭī tathety āśu tato yayau

% -| v| - v v -| -| v| % A pathyā
% -| - v v| v -| v - % B correct
% -| - -| - v| -| - -| % C pathyā
% v -| - v| v -| v - % D correct
hariśarmā ca sa tato vismayād ity acintayat /
asādhyaṃ sādhayaty arthaṃ helayābhimukho vidhiḥ

% v v - -| v| v| v -| % A na-vipulā
% - v -| -| v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
yad ihopasthite 'narthe siddho 'rtho 'śaṅkitaṃ mama /
svajihvāṃ nindato jihvā caurī me patitā puraḥ

% v| v - - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
śaṅkayaiva prakāśan te bata pracchannapātakāḥ /
ity ādy ākalayan so 'tra hṛṣṭo rātriṃ nināya tām

% - v - -| v - -| -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% -| -| - v v -| -| v| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
prāyaś cālīkavijñānayuktyā nītvā sa taṃ nṛpam /
tatrodyāne nikhātasthaṃ prāpayām āsa tad dhanam

% - -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v| -| v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - v -| - v| -| v - % D correct
cauraṃ cāpy apanītāṃśaṃ śaśaṃsa prapalāyitam /
tatas tuṣṭo nṛpas tasmai grāmān dātuṃ pracakrame

% - -| -| v v - - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
kahaṃ syān mānuṣāgamyaṃ jñānaṃ śāstraṃ vinedṛśam /
tan nūnaṃ caurasaṃketakṛteyaṃ dhūrtajīvikā

% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% -| - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
tasmād eṣo 'nyayā yuktyā vāram ekaṃ parīkṣyatām /
deva jñānīti karṇe taṃ mantrī rājānam abhyadhāt

% - -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - -| - - v| - -| -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
tato 'ntaḥ kṣiptamaṇḍūkaṃ sapidhānaṃ navaṃ ghaṭam /
svairam ānāyya rājā taṃ hariśarmāṇam abravīt

% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% v v - -| v -| v - % B correct
% - v| - - v| - -| -| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
brahman yad asmin ghaṭake sthitaṃ jānāsi tad yadi /
tad adya te kariṣyāmi pūjāṃ sumahatīm aham

% - -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% v -| - - v| -| v - % B correct
% v| - v| -| v - - v| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tac chrutvā nāśakālaṃ taṃ matvā smṛtvā tato nijam /
pitrā krīḍākṛtaṃ bālye maṇḍūka iti nāma saḥ

% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - - v| v v| - v| - % D correct
vidhātṛpreritaḥ kurvaṃs tenātra paridevanam /
brāhmaṇo hariśarmātra sahasaivaivam abravīt

% v - - - v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% - v -| v v - - v| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
sādhor eva tu maṇḍūka tavākāṇḍe ghaṭo 'dhunā /
avaśasya vināśāya saṃjāto 'yaṃ haṭhād iha

% - -| - v| v| - - v| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% v v - v| v - - v| % C pathyā
% - - -| -| v -| v - % D correct
tac chrutvāho mahājñānī bheko 'pi vidito 'munā /
iti jalpan nanāndātra prastutārthānvayāj janaḥ

% -| - - -| v - - -| % A pathyā
% - -| v| v v -| v - % B correct
% v v| - -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tatas tatprātibhajñānaṃ manvāno hariśarmaṇe /
tuṣṭo rājā dadau grāmān sahemacchatravāhanān

% v -| - - v - - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
kṣaṇāc ca hariśarmā sa jajñe sāmantasaṃnibhaḥ /
itthaṃ daivena sādhyante sadarthāḥ śubhakarmaṇām

% v -| v| v v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
tat somadattaṃ sadṛśaṃ daivenaivābhisāritā /
nivāryāsadṛśaṃ rājaṃs tava tejasvatī sutā

% -| - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% v - - v v -| - -| % C pathyā
% v v| - - v -| v - % D correct
iti mantrimukhāc chrutvā tasmai rājasutāya tām /
rājā vikramaseno 'tha dadau lakṣmīm ivātmajām

% v v| - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v| - % B correct
% - -| - v v - -| v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tataḥ śvaśurasainyena gatvā jitvā ripūṃś ca saḥ /
somadattaḥ svarājyasthas tasthau bhāryāsakhaḥ sukham

% v -| v v v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v| - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
evaṃ vidher bhavati sarvam idaṃ viśeṣāt tvām īdṛśīṃ ghaṭayituṃ ka iha kṣameta /
vatseśvareṇa sadṛśena vinaiva daivaṃ kuryām ahaṃ sakhi kim atra kaliṅgasene

% - -| v -| v v v| - v| v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% -| - v -| v v v -| v| v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v| v v - v| v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v| v| - v| v - v - - % Vasantatilaka (14)
itthaṃ kathāṃ rahasi rājasutā niśamya somaprabhāvadanato 'tra kaliṅgasenā /
tatprārthinī śithilabandhubhayatrapā sā vatseśasaṃgamasamutkamanā babhūva

% - -| v -| v v v| - v v -| v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v -| v| v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v - v v - v -| - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
athāstam upayāsyati tribhuvanaikadīpe ravau
prabhātasamayāgamāvadhi kathaṃcid āmantrya tām /
sakhīm abimatodyamasthitamatiṃ khamārgeṇa sā
mayāsurasutā yayau nijagṛhāya somaprabhā