Kathāsaritsāgara · Chapter 6.3
% -| - v| - v v v -| v v| - v - - % Vasantatilaka (14)
% -| - v -| v v v| - v| v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v| v v - v v| - v| - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v -| v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare madanamañcukālambake dvitīyas taraṅgaḥ /
tṛtīyas taraṅgaḥ /
tataḥ somaprabhā prātas tadvinodopapādinīm /
nyastadārumayānekam āyasadyantraputrikām
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
karaṇḍināṃ samādāya sā nabhastalacāriṇī /
tasyāḥ kaliṅgasenāyā nikaṭaṃ punar āyayau
% v - v -| v - - v| % A pathyā
% -| v - v v - v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% v v -| v v| - v - % D correct
kaliṅgasenāpy ālokya tām ānandāśrunirbharā /
utthāya kaṇṭhe jagrāha pārśvāsīnām uvāca ca
% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% -| - - - v - v - % B correct
% - - v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% - - - -| v - v| - % D correct
tvadīyamukhapūrṇendudarśanena vinā sakhi /
tamomayī triyāmādya śatayām eva me gatā
% v - v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v -| v - % B correct
% v - v -| v - - v| % C pathyā
% v v -| - v| -| v - % D correct
tajjanmāntarasaṃbandhaḥ kīdṛśaḥ syāt tvayā mama /
yasyāyaṃ pariṇāmo 'dya tvaṃ devī vetsi ced vada
% - - - v v - - -| % A pathyā
% - v -| -| v -| v - % B correct
% - - -| v v - -| -| % C pathyā
% -| - -| - v| -| v - % D correct
tac chrutvā rājaputrīṃ tām evaṃ somaprabhābravīt /
īdṛṅ me nāsti vijñānaṃ na hi jātiṃ smarāmy aham
% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| -| - v| - - -| % C pathyā
% v| v| - -| v -| v - % D correct
na cātra munayo 'bhijñāḥ ke cit tu yadi jānate /
taiḥ kṛtaṃ tādṛśaṃ pūrvaṃ paratattvavidaś ca te
% v| - v| v v -| - -| % A pathyā
% -| -| v| v v| - v - % B correct
% -| v -| - v -| - -| % C pathyā
% v v - v v -| v| - % D correct
evam uktavatīṃ bhūyaḥ premaviśrambhapeśalam /
kaliṅgasenā papraccha vijane tāṃ sakautukā
% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% v v -| -| v - v - % D correct
brūhi me sakhi kasyeha devajāteḥ pitus tvayā /
janmanālaṃkṛto vaṃśo muktayeva suvṛttayā
% - v| -| v v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
jagatkarṇāmṛtaṃ kiṃ ca tava nāma sulakṣaṇe /
karaṇḍikā kimartheyam asyām asti ca vastu kim
% v - - - v -| -| v| % A pathyā
% v v| - v| v - v - % B correct
% v - v -| v - - v| % C pathyā
% - -| - v| v| - v| - % D correct
evaṃ kaliṅgasenāyāḥ śrutvā sapraṇayaṃ vacaḥ /
somaprabhā sā sarvaṃ tat kramād vaktuṃ pracakrame
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - v -| -| - -| -| % C ma-vipulā
% v -| - -| v - v - % D correct
asti trijagati khyāto mayo nāma mahāsuraḥ /
āsuraṃ bhāvam utsṛjya śauriṃ sa śaraṇaṃ śritaḥ
% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% v -| - v| v - v - % B correct
% - v -| - v| - - v| % C pathyā
% - -| v| v v -| v - % D correct
tena dattābhayaś cakre sa ca vajrabhṛtaḥ sabhām /
daityāś ca devapakṣo 'yam iti taṃ prati cukrudhuḥ
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% v| v| - v v -| v - % B correct
% - -| v| - v - -| v| % C pathyā
% v v| -| v v| - v - % D correct
tadbhayāt tena vindhyādrau māyāvivaramandiram /
agamyam asurendrāṇāṃ bahvāścaryamayaṃ kṛtam
% - v -| - v| - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v - v| v v - - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
tasyāvāṃ dve duhitarau mayasya brahmacāriṇī /
jyeṣṭhā svayaṃprabhā nāma kumārī tadgṛhasthitā
% - - -| -| v v v -| % A na-vipulā
% v - -| - v - v - % B correct
% - -| v - v -| - v| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
ahaṃ somaprabhā nāma kaniṣṭhā sā tv ahaṃ sakhi /
nalakūbarasaṃjñāya dattā dhanadasūnave
% v -| - - v -| - v| % A pathyā
% v - -| -||v -| v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
pitrā ca śikṣitāsmīha māyāyantrāṇy anekadhā /
tvatprītyā ceyam ānītā pūrṇā tava karaṇḍikā
% - -| v| - v - - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - -| - v| - - -| % C pathyā
% - -| v v| v - v - % D correct
ity uktvādarśayat tasyāḥ prodghāṭya bahukautukāḥ /
somaprabhā kāṣṭhamayīḥ svamāyāyantraputrikāḥ
% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% v - - - v - v - % D correct
kīlikāhatimātreṇa kācid gatvā vihāyasā /
tadājñayā puṣpamālām ādāya drutam āyayau
% - v - v v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% - - -| v v| - v - % D correct
kācit tathaiva pānīyam ānināya yadṛcchayā /
kācinn anarta kācic ca kathālāpam athākarot
% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% - -| v - v| - -| v| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
ity ādibhir mahāścaryaiḥ kaṃcit kālaṃ vinodya tām /
surakṣitāṃ sthāpayitvā tāṃ ca yantrakaraṇḍikām
% -| - v -| v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% -| v| - v v - v - % D correct
kaliṅgasenām āmantrya sotkāṃ somaprabhā tataḥ /
yayau bhartṛparāyattā nabhasā nijamandiram
% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v -| - v v - - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
kaliṅgasenāpy āścaryadarśanadhvastayā kṣudhā /
prahṛṣṭā tad ahas tasthau sarvāhāraparāṅmukhī
% v - v - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% v - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tad dṛṣṭvā ca tatas tasyā jananī rogaśaṅkinī /
ānandākhyena bhiṣajā nirūpyāvikaloditā
% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - - - v| v v -| % C na-vipulā
% v - - v v - v - % D correct
kuto 'pi hetor harṣeṇa naṣṭāsyāḥ kṣun na rogataḥ /
utphullanetraṃ vakty etad asyā hasad ivānanam
% v -| v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - - -| -| v| - v - % B correct
% - - v - -| -| - v| % C ma-vipulā
% - -| v v| v - v - % D correct
ity uktā bhiṣajā harṣahetuṃ tajjananī ca sā /
papraccha tāṃ yathāvṛttaṃ sāpi tasyai tad abravīt
% -| - -| v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v| - % B correct
% - - v| -| v - - -| % C pathyā
% - v| - -| v| - v - % D correct
tataḥ ślāghyasakhī saṅgahṛṣṭāṃ matvābhinandya ca /
āhāraṃ kārayām āsa jananī tāṃ yathocitam
% v -| - v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v| - % B correct
% - - -| - v -| - v| % C pathyā
% v v -| -| v - v - % D correct
athānyedyur upāgatya viditārthā krameṇa sā /
kaliṅgasenāṃ tām eva rahaḥ somaprabhābhyadhāt
% v - - v| v - - v| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% v - v - -| -| - v| % C ma-vipulā
% v -| - - v - v - % D correct
mayā tvatsakhyam āvedya tvatpārśvāgamane 'nvaham /
anujñā jñānino bhartur gṛhītā viditārthataḥ
% v -| - - v| - - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
tasmāt tvam apy anujñātā pitṛbhyāṃ bhava sāṃpratam /
yena svairaṃ mayā sākaṃ niḥśaṅkā vihariṣyasi
% - -| v| -| v - - -| % A pathyā
% v - -| v v| - v - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
evam uktavatīṃ haste tāṃ gṛhītvaiva tatkṣaṇam /
kaliṅgasenā svapitur mātuś ca nikaṭaṃ yayau
% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% -| v - - v| - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| v| v v -| v - % D correct
tatra nāmānvayākhyānapūrvaṃ caitām adarśayat /
pitre kaliṅgadattāya rājñe somaprabhāṃ sakhīm
% - v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
mātre ca tārādattāyai tathaivaitām adarśayat /
tau ca dṛṣṭvā yathākhyānam enām abhinanandatuḥ
% - -| v| - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v - - -| v - v - % B correct
% -| v| - -| v - - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
ūcatuś cākṛtiprītau daṃpatī tāv ubhau tataḥ /
satkṛtya duhitṛsnehāt tāṃ mahāsurasundarīm
% - v -| - v - - -| % A pathyā
% - v -| -| v -| v - % B correct
% - - v| v v - - -| % C pathyā
% -| v - v v - v - % D correct
vatse kaliṅgaseneyaṃ haste tava samarpitā /
tad idānīṃ yathakāmam ubhe viharatāṃ yuvām
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - -| v v| v - v - % B correct
% v| v - -| v v - v| % C sa-vipulā, incorrect?
% v -| v v v -| v - % D correct
etat tayor vaco dve cāpy abhinandya nirīyatuḥ /
samaṃ kaliṅgasenā ca sā ca somaprabhā tataḥ
% - -| v -| v -| -| -| % A pathyā
% v v - v| v - v - % B correct
% v -| v - v - -| v| % C pathyā
% -| v| - - v -| v - % D correct
jagmatuś ca vihārāya vihāraṃ rājanirmitam /
āninyatuś ca tāṃ tatra māyāyantrakaraṇḍikām
% - v -| v| v - - v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v -| v| -| - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tato yantramayaṃ yakṣaṃ gṛhītvā prāhiṇot tadā /
somaprabhā svaprayogād buddhārcānayanāya sā
% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% - - - v v - v| - % D correct
sa yakṣo nabhasā gatvā dūram adhvānam āyayau /
ādāya muktāsadratnahemāmburuhasaṃcayam
% v| - -| v v -| - -| % A pathyā
% - v| - - v| - v - % B correct
% - - v| - - - - v % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect? pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
tenābhipūjya sugatān bhasayām āsa tatra sā /
somaprabhā sanilayān sarvāścaryapradāyinā
% - - v - v| v v -| % A na-vipulā
% v v -| - v| - v| - % B correct
% - - v -| v v v -| % C na-vipulā
% - - - - v - v - % D correct
tad buddhvāgatya dṛṣṭvā ca vismito mahiṣīsakhaḥ /
rājā kaliṅgadattas tām apṛcchad yantraceṣṭitam
% -| - - - v| - -| v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - -| v - v - -| -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tataḥ somaprabhāvādīd rājann etāny anekadhā /
māyāyantrādiśilpāni pitrā sṛṣṭāni me purā
% v -| - - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - -| - - v| -| v - % D correct
yathā cedaṃ jagadyantraṃ pañcabhūtātmakaṃ tathā /
yantrāṇy etāni sarvāṇi śṛṇu tāni pṛthak pṛthak
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - -| - - v| - - v| % C pathyā
% v v| - v| v -| v - % D correct
pṛthvīpradhānaṃ yantraṃ yad dvārādi pidadhāti tat /
pihitaṃ tena śaknoti na codghāṭayituṃ paraḥ
% - - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - - v| v v - v| - % B correct
% v v -| - v| - - v| % C pathyā
% v| - - v v -| v - % D correct
ākāras toyayantrotthaḥ sajīva iva dṛśyate /
tejomayaṃ tu yad yantraṃ taj jvalāḥ parimuñcati
% - - -| - v - - -| % A pathyā
% v - v| v v| - v - % B correct
% - - v -| v| -| - -| % C pathyā
% -| v -| v v - v - % D correct
vātayantraṃ ca kurute ceṣṭā gatyāgamādikāḥ /
vyaktīkaroti cālāpaṃ yantram ākāśasaṃbhavam
% - v - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v - v| - - -| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
mayā caitāny avāptāni tātāt kiṃ tvam ṛtasya yat /
rakṣakaṃ cakrayantraṃ tat tāto jānāti nāparaḥ
% v -| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| -| v| v - v| - % B correct
% - v -| - v - -| -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
iti tasyā vadantyās tadvacaḥ śraddadhatām iva /
madhyāhne pūryamāṇānāṃ śaṅkhānām udabhūd dhvaniḥ
% v v| - -| v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
tataḥ svocitam āhāraṃ dātuṃ vijñāpya taṃ nṛpam /
prāpy anujñāṃ vimāne tāṃ sānugāṃ yantranirmite
% v -| - v v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v| -| v - % B correct
% -| v - -| v - -| -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
kaliṅgasenām ādāya pratasthe gaganena sā /
somaprabhā pitṛgṛhaṃ jyeṣṭhāyāḥ svasur antikam
% v - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - -| v v - v| - % B correct
% - - v -| v v v -| % C na-vipulā
% - - -| v v| - v - % D correct
kṣaṇāc ca prāpya vindhyādrivarti tatpitṛmandiram /
tasyāḥ svayaṃprabhāyāś ca pārśvaṃ tām anayat svasuḥ
% v -| -| - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - v v - v - % B correct
% - -| v - v - -| v| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
tatrāpaśyaj jaṭājūṭamālinīṃ tāṃ svayaṃprabhām /
kaliṅgasenā lambākṣamālāṃ sā brahmacāriṇīm
% - - - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v - % B correct
% v - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| -| - v - v - % D correct
susitāmbarasaṃvītāṃ hasantīm iva pārvatīm /
kāmabhogamahābhogagṛhītogratapaḥkriyām
% v v - v v - - -| % A pathyā
% v - -| v v| - v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
sāpi somaprabhākhyātāṃ praṇatāṃ tāṃ nṛpātmajām /
svayaṃprabhā kṛtātithyā saṃvibheje phalāśanaiḥ
% - v| - - v - - -| % A pathyā
% v v -| -| v - v - % B correct
% v - v -| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
sakhi bhuktaiḥ phalair etair jarā te na bhaviṣyati /
vināśinyasya rūpasya padmasyeva himāhatiḥ
% v v| - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| -| v| v - v - % B correct
% v - - - v| - - v| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
etadartham iha snehād ānītā bhavatī mayā /
iti somaprabhā caitāṃ rājaputrīm abhāṣata
% - v - v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v v| - - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tataḥ kaliṅgasenātra tāny abhuṅkta phalāni sā /
sadyo 'mṛtarasāsārasiktāṅgīva babhūva ca
% v -| v - v - - v| % A pathyā
% -| v - v| v - v| - % B correct
% - -| v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v - v| - % D correct
dadarśa ca purodyānaṃ bhramantī tatra kautukāt /
sasuvarṇābjavāpīkaṃ sudhāsvāduphaladrumam
% v - v| v| v - - -| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% v v - - v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
haimacitrakhagākīrṇaṃ san maṇistambhavibhramam /
bhittibuddhikaraṃ śūnye bhittau śūnyapratītidam
% - v - v v - - -| % A pathyā
% -| v - - v - v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
jale sthaladhiyaṃ kurvat sthale ca jalabuddhikṛt /
lokāntaram ivāpūrvaṃ mayamāyāvinirmitam
% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% v -| v| v v - v - % B correct
% - - v v| v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
praviṣṭapūrvaṃ plavagaiḥ purā sītāgaveṣibhiḥ /
svayaṃprabhāprasādena cirāt saṃprāptanirgamaiḥ
% v - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% v -| - - v - v - % B correct
% v - v - v - - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
tatas tadadbhutapuraprakāmālokavismitām /
ajarābhājanībhūtāṃ tām āpṛcchya svayaṃprabhām
% v -| v - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% v v - - v - - -| % C pathyā
% -| - - -| v - v - % D correct
kaliṅgasenām āropya yantre bhūyo vihāyasā /
somaprabhā takṣaśilām ānināya svamandiram
% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
tatra sā tad yathāvastu pitroḥ sarvam avarṇayat /
kaliṅgasenā tau cāpi paraṃ saṃtoṣam īyatuḥ
% - v| -| -| v - - v| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% v - v - -| -| - v| % C ma-vipulā
% v -| - - v| - v - % D correct
itthaṃ tayor dvayoḥ sakhyor gacchatsu divaseṣv atha /
ūce kaliṅgasenāṃ tām evaṃ somaprabhaikadā
% - -| v -| v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% - -| v - v - -| -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
yāvan na pariṇīta tvaṃ tāvat sakhyaṃ mama tvayā /
tvadbhartṛbhavane paścān mama syād āgamaḥ kutaḥ
% - -| v| v v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
na dṛśyo hi sakhībhartā nāṅgīkāryaḥ kathaṃcana /
avervṛkīva snuṣāyāḥ śvaśrūr māṃsāni khādati
% v| - -| v| v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - v - -| v - -| % C ra-vipulā, caesura after 4th syllable in compound or incorrect?
% - -| - - v| - v - % D correct
tathā ca śṛṇu vacmy etāṃ kīrtisenākathāṃ tava /
% v -| v| v v| -| - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
pure pāṭaliputrākhye dhuryo dhanavatāṃ vaṇik /
nāmnā yathārthena purā dhanapālita ity abhūt
% v -| - v v - - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - -| v - - v| v -| % C bha-vipulā
% v v - v v| -| v - % D correct
kīrtisenābhidhānā ca tasyājāyata kanyakā /
rūpeṇānanyasadṛśī prāṇebhyo 'py adhikapriyā
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% - - - v v| - v - % B correct
% - - - - v v v -| % C na-vipulā
% - - -||v v - v - % D correct
sā ca tena samānāya magadheṣu maharddhaye /
devasenābhidhānāya dattābhūd vaṇije sutā
% -| v| - v| v - - v| % A pathyā
% v v - v| v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
tasya cātisuvṛttasya devasenasya durjanī /
vipannajanakasyāsīj jananī svāminī gṛhe
% - v| - v v - - v| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
sā snuṣāṃ kīrtisenāṃ tāṃ paśyantī patisaṃmatām /
krudhā jvalantī putrasya parokṣam akadarthayat
% -| v -| - v - -| -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% v - v| v v - v - % D correct
kīrtisenā ca sā patyur vaktuṃ naiva śaśāka tat /
kaṣṭā hi kuṭilaśvaśrūparatantravadhūsthitiḥ
% - v - -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v - v| - % B correct
% - -| v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
ekadā sa patis tasyā devaseno vaṇijyayā /
gantuṃ pravavṛte bandhuprerito valabhīṃ purīm
% - v -| v| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % D correct
tataḥ sā kīrtisenā taṃ patim evam abhāṣata /
iyac ciraṃ mayā naitad āryaputra tavoditam
% v -| -| - v - -| -| % A pathyā
% v v| - v| v - v - % B correct
% v -| v -| v -| - v| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
kadarthayati mām eṣā tavāmbā tvayy api sthite /
tvayi tu proṣite kiṃ me kuryād iti na vedmy aham
% v - v v v| -| - -| % A pathyā
% v - -| -| v -| v - % B correct
% v v| -| - v -| -| -| % C pathyā
% - -| v v| v| -| v - % D correct
tac chrutvā sa samudbhrāntas tatsnehāt sabhayaḥ śanaiḥ /
devasenas tadā gatvā mātaraṃ praṇato 'bravīt
% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
kīrtisenādhunā haste tavāmba prasthitasya me /
nāsyā niḥsnehatā kāryā kulīnatanayā hy asau
% - v - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v| - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% v - v v v -||v - % D correct
tac chrutvā kīrtisenāṃ tām āhūyodvartitekṣaṇā /
taṃ devasenaṃ mātā sā tatkālaṃ samabhāṣata
% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% -| - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - - -| v v - v - % D correct
kṛtaṃ mayā kiṃ pṛcchaitām evaṃ tvāṃ prerayatyasu /
gṛhabhedakarī putra mama tu dvau yuvāṃ samau
% v -| v -| -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| -| - v - v - % B correct
% v v - v v -| - v| % C pathyā
% v v| -| -| v -| v - % D correct
śrutvaitac chāntacitto 'bhūt tatkṛte sa vaṇigvaraḥ /
vyājasapraṇayair vākyair jananyā yo na vañcyate
% - - -| - v - -| -| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v| - v - % D correct
kīrtisenā tu sā tūṣṇīm āsīd udvegasasmitā /
devasenas tu so 'nyedyuḥ pratasthe valabhīṃ vaṇik
% - v - -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v - -| v| -| - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
tatas tadvirahakleśajuṣas tasyāḥ krameṇa sā /
tanmātā kīrtisenāyā dāsīḥ pārśvān nyavārayat
% v -| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v| - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
kṛtvā ca gṛhacāriṇyā svaceṭyā saha saṃvidam /
ānāyyābhyantaraṃ guptaṃ tāṃ vivastraṃ cakāra sā
% - -| v| v v - - -| % A pathyā
% v - -| v v| - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% -| v - -| v - v| - % D correct
pāpe harasi me putram ity uktvā sakacagraham /
pādair dantair nakhaiś caitāṃ ceṭyā samam apāṭayat
% - -| v v v| -| - v| % A pathyā
% -| - -| v v - v - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| v v| v - v - % D correct
cikṣepa caināṃ bhūgehe sapidhāne dṛḍhārgale /
tatratye 'bhyuddhṛtāśeṣapūrvajātārthasaṃcaye
% - - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v v - -| v - v - % B correct
% - - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
nyadhāc ca tasyās tatrāntaḥ pratyahaṃ sā dinātyaye /
pāpā tādṛgavasthāyā bhaktasyārdhaśarāvakam
% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
acintayac ca dūrasthe patyāv evaṃ mṛtā svayam /
imāṃ vyutthāpya yāteti vakṣyāmi divasair iti
% v - v -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v -| - - v| - - v| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
itthaṃ bhūmigṛhe kṣiptā śvaśrvā pāpakṛtā tayā /
sukhārhā rudatī tatra kīrtisenā vyacintayat
% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v - -| v v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
āḍhyaḥ patiḥ kule janma saubhāgyaṃ sādhuvṛttatā /
tad apy aho mama śvaśrūprasādād īdṛśī vipat
% - -| v -| v -| - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v| -| v -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % D correct
etadarthaṃ ca nindanti kanyānāṃ janma bāndhavāḥ /
śvaśrūn anandṛsaṃtrāsam asaubhāgyādidūṣitam
% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
iti śocanty akasmāt sā kīrtisenā khanitrakam /
lebhe 'smād bhūgṛhād dhātrā manaḥ śalyam ivoddhṛtam
% v v| - -| v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| -| - v -| - -| % C pathyā
% v -| - v| v - v - % D correct
ayomayena tenātra suruṅgāṃ nicakhāna sā /
tāvad yāvat tayottasthe daivāt svād vāsaveśmanaḥ
% v - v - v| - - v| % A pathyā
% v - -| v v - v| - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
dadarśa ca pradīpena prāktanenātha tadgṛham /
akṣīṇena kṛtālokā dharmeṇaiva nijena sā
% v - v| -| v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - - - v| v - - -| % C pathyā
% - - - v| v - v| - % D correct
ādāyātaś ca vastrāṇi svaṃ varṇaṃ ca niśākṣaye /
nirgatyaiva tato guptaṃ jagāma nagarād bahiḥ
% - - - -| v| - - -| % A pathyā
% -| - -| v| v - v - % B correct
% - - - v| v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
evaṃvidhāyā gantuṃ me na yuktaṃ pitṛveśmani /
kiṃ vakṣye tatra lokaś ca pratyeṣyati kathaṃ mama
% - - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% v| - -| v v - v - % B correct
% -| - -| - v| - -| -| % C pathyā
% - - v v| v -| v - % D correct
ataḥ svayuktyā gantavyaṃ patyur evāntikaṃ mayā /
ihāmutra ca sādhvīnāṃ patir ekā gatir yataḥ
% v -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v| - - v -| v - % B correct
% v - - v| v| - - -| % C pathyā
% v v| - -| v -| v - % D correct
ity ālocya cakārātra taḍāgāmbukṛtāplavā /
rājaputrasya veṣaṃ sā kīrtisenā subṛṃhitam
% -| - - v| v - - v| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - v - - v| - -| -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tato gatvāpaṇe dattvā kiṃcin mūlyena kāñcanam /
kasyāpi vaṇijo gehe dine tasminn uvāsa sā
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v| v v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v| - % D correct
anyedyus tatra cakre ca valabhīṃ gantum icchatā /
samudrasenanāmnā sā vaṇijā saha saṃstavam
% - - -| - v| - -| v| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% v - v - v - -| -| % C pathyā
% v v -| v v| - v - % D correct
tena sākaṃ sabhṛtyena prāptuṃ prākprasthitaṃ patim /
sadrājaputraveṣā sā pratasthe valabhīṃ prati
% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v - v - -| -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
jagāda taṃ ca vaṇijaṃ gotrajair asmi bādhitaḥ /
tat tvayā saha gacchāmi valabhīṃ svajanāntikam
% v - v| -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v -| - v| - v - % B correct
% -| v -| v v| - - v| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
tac chrutvā sa vaṇikputro mārge paryacarac ca tām /
rājaputro dhruvaṃ bhavyaḥ ko 'py asāv iti gauravāt
% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% -||v -| v v| - v - % D correct
yayau ca sa vaṇiksārthaḥ puraskṛtyāṭavīpatham /
bahuśulkabhayatyaktamārgāntarajanāśritam
% v -| v| v| v - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% v v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
dinaiḥ prāpyāṭavīdvāraṃ sāyaṃ sārthe kṛtasthitau /
cakre kṛtāntadūtīva śabdaṃ bhayakaraṃ śivā
% v -| - - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tadabhijñe vaṇigloke cauradyāpātaśaṅkini /
haste gṛhītaśastreṣu sarvato ripur akṣiṣu
% v v - -| v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% - v -| v v| - v - % D correct
dhvānte dhāvati dasyūnām agrayāyibalopame /
kīrtisenā tad ālokya puṃveṣā sā vyacintayat
% - -| - v v| - - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - v - -| v| - - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
aho duṣkṛtināṃ karma saṃtānenaiva vardhate /
paśya śvaśrūkṛtā vyāpad ihāpi phalitā mama
% v -| - v v -| - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - -| - - v -| - v| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
prathamaṃ mṛtyunevāhaṃ śvaśrūkopena bhakṣitā /
praviṣṭā bhūgṛhaṃ paścād garbhavāsam ivāparam
% v v -| - v - - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
daivāt tato 'pi niṣkrāntā jāteva punar apy aham /
ihādyāgatya saṃprāptā bhūyo jīvitasaṃśayam
% - -| v -| v| - - -| % A pathyā
% - - v| v v| -| v - % B correct
% v - - - v| - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
caurair yadi hatāsmīha tacchvaśrūr mama vairiṇī /
anyāsaktā gatā kvāpīty abhidhāsyati te patim
% - -| v v| v - - v| % A pathyā
% - - -| v v| - v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% v v - v v| -| v - % D correct
strīti jñātāsmi kenāpi hṛtavastrāntarā yadi /
tato mṛtyur mama śreyān na punaḥ śīlaviplavaḥ
% - -| - - v| - - v| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% v| v -| - v - v - % D correct
tena cātmaiva me rakṣyo nāpekṣyo 'yaṃ suhṛdvaṇik /
satīdharmo hi sustrīṇāṃ cintyo na suhṛdādayaḥ
% - v| - - v| -| - -| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v - - -| v| - - -| % C pathyā
% - -| v| v v - v - % D correct
iti niścitya sā prāpa cinvatī tarumadhyagam /
gartaṃ gṛhākṛtiṃ dattaṃ kṛpayevāntaraṃ bhuvā
% v v| - - v| -| - v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
tatra praviśya cācchādya tṛṇaparṇādibhis tanum /
tasthau saṃdhāryamāṇā sā patisaṃgamavāñchayā
% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% - -| - - v - -| -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tato niśīthe sahasā nipatyaivodyatāyudhā /
caurasenā sumahatī sārthaṃ vaiṣṭayati sma tam
% v -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% v - - - v - v - % B correct
% - v - -| v v v -| % C na-vipulā
% - -| - v v -| v| - % D correct
ninadad dasyukālābhraṃ śastrajvālāciraprabham /
tataḥ sarudhirāsāraṃ tatrābhūd yuddhadurdinam
% v v -| - v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v -| v v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
hatvā samudrasenaṃ ca sānugaṃ taṃ vaṇikpatim /
balino 'tha yayuś caurā gṛhītadhanasaṃcayāḥ
% - -| v - v - -| v| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% v v -| v| v -| - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
tadā ca kīrtisenā sā śrutakolāhalā balāt /
yan na muktāsubhis tatra kāraṇaṃ kevalo vidhiḥ
% v -| v| - v - -| -| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% -| v| - - v -| - v| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
tato niśāyāṃ yātāyām udite tigmatejasi /
nirjagāma ca sā tasmād gartād viṭapamadhyataḥ
% v -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v v -| - v - v - % B correct
% - v - v| v| -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
kāmaṃ bhartrekabhaktānām aviskhalitatejasām /
devatā eva sādhvīnāṃ trāṇam āpadi kurvate
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - v -| - v| - - -| % C pathyā
% - v| - v v| - v - % D correct
yat tatra nirjane 'raṇye siṃho dṛṣṭvāpi tāṃ jahau /
na paraṃ yāvad abhyetya kutaścit ko'pi tāpasaḥ
% -| - v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| -| v - % B correct
% v| v -| - v| - - v| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
pṛṣṭodantāṃ samāśvāsya jalapānaṃ kamaṇḍaloḥ /
dattvopadiśya panthānaṃ tasyāḥ kvāpi tirodhadhe
% - - - -| v - - v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - - v - v| - - -| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
tatas tṛptāmṛteneva kṣutpipāsāvinākṛtā /
tāpasoktena mārgeṇa pratasthe sā pativrata
% v -| - - v - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
athāstaśikharārūḍhaṃ prasāritakaraṃ ravim /
rātrim ekāṃ kṣamasveti vadantam iva vīkṣya sā
% v - v v v - - -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% - v| - -| v - - v| % C pathyā
% v - v| v v| - v| - % D correct
mahato 'raṇyavṛkṣasya gṛhābhaṃ mūlakoṭaram /
viveśa pidadhe cāsya dvāram anyena dāruṇā
% v v -| - v - - v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v - v| v v -| - -| % C pathyā
% - v| - - v| - v - % D correct
pradoṣe ca dadarśātra dvāracchindrāntareṇa sā /
rākṣasīm āgatāṃ ghorāṃ bālakair anvitāṃ sutaiḥ
% v - -| v| v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
tīrṇāny avipad adyāham anayā bhakṣiteti sā /
trastā yāvat tarau tāvad ārūḍhā tatra rākṣasī
% - -| v v v| - - v| % A pathyā
% v v -| - v - v| - % B correct
% - -| - -| v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
anvārūḍhāś ca tatputrās tatra tāṃ kila rākṣasīm /
abruvann amba naḥ kiṃcid bhakṣyaṃ dehīti tatkṣaṇam
% - - - -| v| - - -| % A pathyā
% - v| -| v v| - v - % B correct
% - v -| - v| -| - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
tataḥ sā rākṣasī bālāṃs tān uvācādya putrakāḥ /
mahāśmaśānaṃ gatvāpi bhakṣyaṃ nāsāditaṃ mayā
% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% -| v - - v| - v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
yācito ḍākinīsaṃgho 'py atra bhāgam adān na me /
tatkhedād atha vijñapya yācito bhairavo mayā
% - v -| - v - - -||% A pathyā
% - v| - v| v -| v| - % B correct
% - - -| v v| - - v| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
sa ca nāmānvayau pṛṣṭvā devo mām evam ādiśat /
bhayaṃkari kulīnāsi kharadūṣaṇavaṃśajā
% v| v| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% v - v v| v - - v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tad ito nātidūrasthaṃ masudattapuraṃ vraja /
tatrāste vasudattākhyo rājā dharmaparo mahān
% v| v -| - v - - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
yaḥ kṛtsnām aṭavīm etāṃ paryantastho 'bhirakṣati /
svayaṃ gṛhṇāti śulkaṃ ca nigṛhṇāti ca taskarān
% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| - - v| - -| v| % C pathyā
% v - - v| v| - v - % D correct
tasyāṭavyāṃ ca mṛgayāśramasuptasya bhūpateḥ /
ajñātaiva praviṣṭāntaḥ karṇe śatapadī laghu
% - - - -| v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v v - - v| - v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
sā ca kālena bahuśaḥ prasutāsya śirontare /
tena rogeṇa rājāsau snāyuśeṣo 'dya vartate
% -| v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% v v - v| v - v - % B correct
% - v| - - v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
vaidyāś cāsya na taṃ vyādhiṃ vidanty anyo 'pi ko'pi cet /
na jñāsyati tataś caiṣa dinair alpair vipatsyate
% - -| - v| v| -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v| - v| - % B correct
% -| - v v| v -| - v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tasya māṃsāni bhuñjīthā vipannasya svamāyayā /
bhakṣitais tarhi ṣaṇmāsān paritṛptā bhaviṣyasi
% - v| - - v| - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - v -| - v| - - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
itthaṃ me bhairaveṇāpi saṃvibhāgaḥ sasaṃśayaḥ /
kālavāṃś cādya vihitas tatputrāḥ kiṃ karomy aham
% - -| -| - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v -| - v| v v -| % C na-vipulā
% - - -| -| v -| v - % D correct
evaṃ tayoktā rākṣasyā putrās te tām athābruvan /
jñātāpanīte roge 'smin kiṃ sa rājāmba jīvati
% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| -| -| v - v - % B correct
% - - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% -| v| - - v| - v - % D correct
kathaṃ ca tādṛśo rogo vada tasyāpanīyate /
evam uktavatas tān sā tanayān rākṣasī jagau
% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% v v| - - v - v - % B correct
% - v| - v v -| -| -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
jñātāpanīte roge 'smiñ jīvaty eva sa bhūpatiḥ /
śrūyatāṃ ca yathā so 'sya mahārogo 'panīyate
% - - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - -| - v| v| - v - % B correct
% - v -| v| v -| -| v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
śiraḥ pūrvaṃ ghṛtābhyaktaṃ tasya nyastoṣṇasarpiṣā /
kṛtvā madhyāhnakaṭhine sthāpitasyātape ciram
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| - - v v v -| % C na-vipulā
% - v - - v -| v - % D correct
niveśya karṇakuhare suṣirāṃ vaṃśanāḍikām /
śītāmbughaṭapṛṣṭhasthaśarāvacchidrasaṅginīm
% v - v| - v v v -| % A na-vipulā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
tena svedātapaklāntā nirgatyāsya śirontarāt /
karṇarandhreṇa tenaiva vaṃśanāḍīṃ praviśya tām
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
ghaṭe śītābhilāṣiṇyaḥ śatapadyaḥ patanti tāḥ /
evaṃ sa nṛpatis tasmān mahārogād vimucyate
% v -| - - v - - -| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% - -| v| v v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
ity uktvā rākṣasīṃ putrān vṛkṣasthān virarāma sā /
kīrtisenā ca tat sarvam aśṛṇot koṭarasthitā
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v| - % B correct
% - v - -| v| -| - v| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
śrutvā ca cintayām āsa nistariṣyāmi ced itaḥ /
tad gatvaivaitayā yuktyā jīvayiṣyāmi taṃ nṛpam
% - -| v| - v -| - v| % A pathyā
% - v - - v| -| v - % B correct
% -| - - - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
etām aivāṭavīṃ so 'lpaśulkaḥ prāntasthito 'vati /
tatsaukaryāc ca vaṇijaḥ sarve yānty amunā pathā
% - -| - - v -| -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - - -| v| v v -| % C na-vipulā
% - -| -| v v -| v - % D correct
etat samudraseno 'pi svargāmī so 'bravīd vaṇik /
tad etenaiva mārgeṇa sa me bhartāgamiṣyati
% - -| v - v - -| -| % A pathyā
% - - -| -| v -| v - % B correct
% v| - - - v| - - v| % C pathyā
% v| -| - - v - v - % D correct
ato gatvāṭavīprānte vasudattapure nṛpam /
rogād uttārya tatrasthā pratīkṣe bhartur āgamam
% v -| - - v - - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
eyaṃ vicintayantī sā kṛcchrāt tām anayan niśām /
prātar naṣṭeṣu rakṣaḥsu niragāt koṭarāt tataḥ
% - -| v - v - -| -| % A pathyā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% - -| - - v| - - v| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
kramāt tato 'ṭavīmadhye yāntī puruṣaveṣabhṛt /
prāpte 'parāhṇe gopālam ekaṃ sādhuṃ dadarśa sā
% v -| v -| v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| - -| v - v| - % D correct
tatsaukumāryadūrādhvadarśanārdrīkṛtaṃ ca tam /
papracchopetya sā ko 'yaṃ pradeśaḥ kathyatām iti
% - - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v| - % B correct
% - - - - v| -| -| -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
so 'pi gopālako 'vādīd vasudattasya bhūpateḥ /
vasudattapuraṃ nāma puram etatpuraḥ sthitam
% -| v| - - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% v v - v v -| - v| % C pathyā
% v v| - - v -| v - % D correct
rājāpi sa mahātmātra mumūrṣur vyādhitaḥ sthitaḥ /
tac chrutvā kīrtisenā taṃ gopālakam abhāṣata
% - - v| v| v - - v| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% -| - -| - v - -| -| % C pathyā
% - - v v| v - v - % D correct
yadi māṃ nayate kaścid rājñas tasyāntikaṃ tataḥ /
ahaṃ taṃ tasya jānāmi nivārayitum āmayam
% v v| -| v v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v -| -| - v| - - v| % C pathyā
% v - v v v| - v - % D correct
tac chrutvaivāvadad gopaḥ pure 'traiva vrajāmy aham /
tad āyāhi mayā sākaṃ yāvad yatnaṃ karomi te
% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% v| - - v| v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
tathety uktavatīṃ tāṃ ca kīrtisenāṃ tadaiva saḥ /
vasudattapuraṃ gopaḥ puṃveṣāṃ nayati sma tām
% v -| - v v -| -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v v - v v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v| - % D correct
tac ca tatra tathā vastu nivedyātārya tatkṣaṇāt /
pratīhārāya kalyāṇalakṣaṇāṃ tāṃ samarpayat
% -| v| - v| v -| - v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% v - - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v - % D correct
pratīhāro 'pi rājānaṃ vijñapyaiva tadājñayā /
praveśayām āsa sa tāṃ tasyāntikam aninditām
% v - - -| v| - - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v - v -| - v| v| -| % C bha-vipulā
% - - v v| v - v - % D correct
rājā ca so 'tra rogārtas tāṃ dṛṣṭvaivādbhutākṛtim /
āśvasto vasudatto 'bhūd vetty ātmaiva hitāhitam
% - -| v| -| v| - - -| % A pathyā
% -| - - - v - v - % B correct
% - - -| v v - -| -| % C pathyā
% -| - - v| v - v - % D correct
uvāca caitāṃ puṃveṣāṃ yadīmām apaneṣyasi /
rujam etat pradāsyāmi rājyārdhaṃ te sulakṣaṇa
% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - -| v v - v - % B correct
% v v| - -| v - - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
jāne jahāra pṛṣṭhān me svapne strī kṛṣṇakambalam /
tan niścitam imaṃ rogaṃ hariṣyati bhavān mama
% - -| v - v| - -| -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% -| - v v| v -| - -| % C pathyā
% v - v v| v -| v - % D correct
tac chrutvā kīrtisenā taṃ jagādādya dinaṃ gatam /
deva śvaste 'paneṣyāmi rogaṃ mā smādhṛtiṃ kathāḥ
% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% v - - v| v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - v| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
ity uktvā mūrdhni rājño 'sya gavyaṃ ghṛtam adāpayat /
tena tasyāyayau nidrā yayau sā cātivedanā
% -| - -| - v| - -| v| % A pathyā
% - -| v v| v - v - % B correct
% - v| - - v -| - -| % C pathyā
% v -| -| - v - v - % D correct
bhiṣagrūpeṇa devo 'yaṃ puṇyair naḥ ko 'py upāgataḥ /
iti tatra ca tāṃ sarve kīrtisenāṃ tato 'stuvan
% v - - - v| - -| -| % A pathyā
% - -| -| -||v - v - % B correct
% v v| - v| v| -| - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
mahādevī ca tais tais tām upacārair upācarat /
naktaṃ veśma pṛthak cāsyāḥ sadāsīkam akalpayat
% v - - -| v| -| -| -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - -| - v| v -| - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
athāparedyur madhyāhne mantriṣv antaḥpureṣu ca /
paśyatsu tasya bhūpasya kīrtisenā cakarṣa sā
% v - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - - v| - v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
śirasaḥ karṇamārgeṇa sārdhaṃ śatapadīśatam /
rākṣasyuditayā pūrvaṃ yuktyātyadbhutayā tayā
% v v -| - v - - v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
sthāpayitvā ca ghaṭake sā tāḥ śatapadīs tataḥ /
ghṛtakṣīrādisekena taṃ nṛpaṃ samatarpayat
% - v - -| v| v v -| % A na-vipulā
% -| -| v v v -| v - % B correct
% v - - - v - - v| % C pathyā
% -| v -| v v - v - % D correct
kramāt tasmin samāśvaste rogamukte mahīpatau /
ghaṭe tān prāṇino dṛṣṭvā ko na tatra visismiye
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v -| -| - v -| - -| % C pathyā
% -| v| - v| v - v - % D correct
rājā ca sa vilokyaitān kukīṭān mūrdhanirgatān /
tatrāsa dadhyau mumude mene janma nijaṃ punaḥ
% - -| v| v| v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| - v| v -| v - % D correct
kṛtotsavaś ca sa snātaḥ kīrtisenām apūjayat /
tām anādṛtarājyārdhāṃ grāmahastyaśvakāñcanaiḥ
% v - v -| v| -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% -| v - v v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
devī ca mantriṇaś caitāṃ hemnā vastrair apūrayan /
prabhuprāṇaprado 'smākaṃ pūjyo bhiṣag asāv iti
% - -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| v v| v -| v - % D correct
sā ca tasyaiva rājñas tān haste 'rthān saṃprati nyadhāt /
kaṃcit kālaṃ vratastho 'ham ity uktvā bhartrapekṣiṇī
% -| v| - - v| - -| -| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% - -| - -| v - -| v| % C pathyā
% -| - -| - v - v - % D correct
tataḥ saṃmānyamānātra sarvaiḥ kāny apy ahāni sā /
yāvat puruṣaveṣeṇa kīrtisenāvatiṣṭhate
% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - -| -| -| v - v| - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tavāc chuśrāva lokāt taṃ valabhītaḥ samāgatam /
sārthavāhaṃ pathā tena devasenaṃ nijaṃ patim
% v -| - - v| - -| -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
puri tatrātha taṃ sārthaṃ prāptaṃ buddhvaiva sābhyagāt /
bhartāraṃ tam apaśyac ca mayūrīva navāmbudam
% v v| - - v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - -| v| v - -| v| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
citteneva cirautsukyasaṃtāpapravilāyinā /
dattārghānandabāṣpeṇa pādayos tasya cāpatat
% - - - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
so 'pi pratyabhyajānāc ca veṣacchannāṃ nirūpya tām /
bhartā bhāsvatkarālakṣmyāṃ divā mūrtim ivaindavīm
% -| -| - - v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% v -| - v| v - v - % D correct
tasya tadvadanenduṃ ca candrakāntasya paśyataḥ /
devasenasya hṛdayaṃ citraṃ na galati sma yat
% - v| - v v - -| v| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - v - - v| v v -| % C na-vipulā
% - -| v| v v -| v| - % D correct
athāsyāṃ kīrtisenāyām evaṃ prakaṭitātmani /
kim etad iti sāścaryaṃ sthite tasmiṃś ca tatpatau
% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v| - v| v v| - - -| % C pathyā
% v -| - -| v| - v - % D correct
vismite ca vaṇiggrāme tad buddhvaiva savismayaḥ /
sa rājā vasudatto 'tra svayam eva kilāyayau
% - v -| v| v - - -| % A pathyā
% -| - - v| v - v - % B correct
% v| - -| v v - -| -| % C pathyā
% v v| - v| v - v - % D correct
tena pṛṣṭā ca sā kīrtisenā patyuḥ puro 'khilam /
śvaśrūduścaritotpannaṃ svavṛttāntam avarṇayat
% - v| - -| v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
devasenaś ca tac chrutvā tadbhartā sa svamātari /
parāṅmukho 'bhavat kopakṣamāvismayaharṣavān
% - v - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v - v -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
bhartṛbhaktir athārūḍhāḥ śīlasaṃnāharakṣitāḥ /
dharmasārathayaḥ sādhvyo jayanti matihetayaḥ
% - v - v| v - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
iti tatra sthito 'vādīd ākarṇyaiva tad adbhutam /
caritaṃ kīrtisenāyāḥ sānandaḥ sakalo janaḥ
% v v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v| - v - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
rājāpy uvāca patyartham āśritakleśayānayā /
sītādevy api rāmasya parikleśavahā jitā
% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - -| v v| - - v| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
tad eṣā dharmabhaginī mama prāṇapradāyinī /
ity uktavantaṃ taṃ bhūpaṃ kīrtisenātha sābravīt
% v| - -| - v v v -| % A na-vipulā
% v -| - - v - v - % B correct
% -| - v - -| -| - -| % C ma-vipulā
% - v - - v| - v - % D correct
deva tvatprītidāyo yas tava haste mama sthitaḥ /
grāmahastyaśvaratnādiḥ sa me bhartre samarpyatām
% - -| - - v - -| -| % A pathyā
% v v| - -| v -| v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v| -| - -| v - v - % D correct
evam uktas tayā rājā dattvā grāmādi tasya tat /
tadbhartur devasenasya prītaḥ paṭṭaṃ babandha saḥ
% - v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v| - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
atha narapatidattais tair vaṇijyārjitaiś ca
prasabhabharitakoṣo devaseno dhanoghaiḥ /
parihṛtajananīkaḥ saṃstuvan kīrtisenāṃ
kṛtavasatir amuṣminn eva tasthau pure saḥ
% v v| v v v v - -| -| v - - v -| - % Mālinī (8+7)
% v v v v v v - -| - v - -| v - - % Mālinī (8+7)
% v v v v v v - -| - v -| - v - - % Mālinī (8+7)
% v v v v v| v - -| - v| - -| v -| - % Mālinī (8+7)
sukham apagatapāpaśvaśrukaṃ kīrtisenāpy
asamacaritalabdhakhyātir āsādya tatra /
nyavasad akhilabhogaiśvaryabhāgāntikasthā
sukṛtaphalasamṛddhir dehabaddhveva bhartuḥ
% v v| v v v v - - - v -| - v - - % Mālinī (8+7): caesura in compound or incorrect?
% v v v v v v - - - v| - - v| - - % Mālinī (8+7): caesura in compound or incorrect?
% v v v| v v v - - - v - - v - - % Mālinī (8+7): caesura in compound or incorrect?
% v v v v v v - -| - v - - v| - - % Mālinī (8+7)
evaṃ viṣahya vidhurasya vidher niyogam āpatsu rakṣitacaritradhanā hi sādhvyaḥ /
guptāḥ svasattvavibhavena mahattamena kalyāṇam ādadhati patyur athātmanaś ca
% - -| v - v| v v - v| v -| v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v - v v -| v| - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v v v - v| v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v| - v| v - v -| - % Vasantatilaka (14)
itthaṃ ca pārthivakumāri bhavanti doṣāḥ śvaśrūn anāndṛvihitā bahavo vadhūnām /
tadbhartṛveśma tava tādṛśam arthaye 'haṃ śvaśrūr na yatra na ca yatra śaṭhā nanāndā
% - -| v| - v v v - v| v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v v v -| v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v| v v| - v v| - v -| - % Vasantatilaka (14)
% - -| v| - v| v| v| - v| v -| v - - % Vasantatilaka (14)
itīdam ānandikathādbhutaṃ sā
mukhān niśamyāsurarājaputryāḥ /
somaprabhāyā manujendraputrī
kaliṅgasenā parituṣyati sma
% v - v| - - v v - v -| - % Upendravajrā (11)
% v -| v - - v v - v - - % Upendravajrā (11)
% - - v - -| v v - v - - % Indravajrā (11)
% v - v - -| v v - v -| - % Upendravajrā (11)
tato vicitrārthakathāvasānaṃ
dṛṣṭveva gantuṃ m ihire pravṛtte /
sotkāṃ samāliṅgya kaliṅgasenāṃ
somaprabhā svaṃ bhavanaṃ jagāma
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0