कथासरित्सागर · अध्याय 6.4
% व् -। व् - - व् व् - व् - - % उपेन्द्रवज्रा (11)
% - - व्। - -। व् व् -। व् - - % इन्द्रवज्रा (11)
% - -। व् - - व्। व् - व् - - % इन्द्रवज्रा (11)
% - - व् -। -। व् व् -। व् - व् % इन्द्रवज्रा (11)
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे मदनमञ्चुकालम्बके तृतीयस् तरङ्गः ।
चतुर्थस् तरङ्गः ।
ततः स्वसद्म यातायाः पश्चान् मार्गम् अवेक्षितुम् ।
सोमप्रभायाः स्नेहेन मार्गहर्म्याग्रम् आस्थिताम्
% व् -। व् - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
कलिङ्गसेनाम् आरात् तां ददर्श गगनागतः ।
दैवान् मदनवेगाख्यो युवा विद्याधराधिपः
% व् - व् - -। - -। -। % अ म-विपुला
% व् - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स तां दृष्ट्वैव रूपेण जगत्त्रितयमोहिनीम् ।
क्षोभं जगाम कामैन्द्रजालिकस्येव पिच्छिकाम्
% व्। -। - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अलं विद्याधरस्त्रीभिः का कथाप्सरसाम् अपि ।
यत्रेदृग् एतद् एतस्या मानुष्या रूपम् अद्भुतम्
% व् -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% -। व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व्। - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद् एषा यदि मे न स्याद् भार्या किं जीवितेन तत् ।
कथं च मानुषीसङ्गं कुर्यां विद्याधरो ऽपि सन्
% व्। - -। व् व्। -। -। -। % अ पथ्या
% - -। -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आलोच्य स दध्यौ च विद्यां प्रज्ञप्तिसंज्ञिकाम् ।
सा चाविर्भूय साकारा तम् एवम् अवदत्तदा
% -। - - व्। व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - - व्। - - -। % च् पथ्या
% व्। - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्त्वतो मानुषी नेयम् एषा शापच्युताप्सराः ।
जाता कलिङ्गदत्तस्य गृहे सुभग भूपतेः
% - व् -। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्ते विद्यया सो ऽथ हृष्टो गत्वा स्वधामनि ।
विद्याधरो ऽन्यविमुखः कामार्तः समचिन्तयत्
% -। - -। - व् -। -। व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हठाद् यदि हराम्य् एतां तद् एतन् मे न युज्यते ।
स्त्रीणां हठोपभोगे हि मम शापो ऽस्ति मृत्युदः
% व् -। व् व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। - -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् व्। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद् एतत्प्राप्तये शंभुर् आराध्यस् तपसा मया ।
तपो ऽधीनानि हि श्रेयांस्य् उपायो ऽन्यो न विद्यते
% व्। - - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति निश्चित्य चान्येद्युर् गत्वा ऋषभपर्वतम् ।
एकपादस्थितस् तेपे निराहारस् तपांसि सः
% व् व्। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
अथ तुष्टो ऽचिरात् तीव्रैस् तपोभिर् दत्तदर्शनः ।
एवं मदनवेगं तम् आदिदेशाम्बिकापतिः
% व् व्। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एषा कलिङ्गसेनाख्या ख्याता रूपेण भूतले ।
कन्या नास्याश् च भर्तापि सदृशो रूपसंपदा
% - -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकस् तु वत्सराजो ऽस्ति स चैताम् अभिवाञ्छति ।
किं तु वासवदत्ताया भीत्या नार्थयते स्फुटम्
% - -। व्। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% व्। - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एषापि रूपलुब्धा तं श्रुत्वा सोमप्रभामुखात् ।
स्वयंवराय वत्सेशं राजपुत्र्य् अभिवाञ्छति
% - - व्। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र यावद् विवाहो ऽस्या न भवेत् तावद् अन्तरा ।
कृत्वा कालासहस्येव रूपं वत्सेश्वरस्य तत्
% - व्। - -। व् - -। -। % अ पथ्या
% व्। व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
गत्वा गान्धर्वविधिना भार्यां कुर्याद् भवान् इमाम् ।
एवं कलिङ्गसेनासौ तव सेत्स्यति सुन्दरी
% - -। - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व्। - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आदिष्टः स शर्वेण प्रणिपत्याथ तं ययौ ।
गृहं मदनवेगः स्वं कालकूटगिरेस् तटम्
% -। - - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे प्रतिनिशं गच्छन्त्या निजमन्दिरम् ।
प्रतिप्रभातम् आयान्त्या यन्त्रेण व्योमगामिना
% - - व् -। व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व्। - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तया तक्षशिलापुर्यां सा सोमप्रभया सह ।
कलिङ्गसेना क्रीडन्ती तां जगादैकदा रहः
% व् -। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% -। - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% -। व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सखि वाच्यं न कस्यापि त्वया यत् ते ब्रवीम्य् अहम् ।
विवाहो मम संप्राप्त इति जाने यतः शृणु
% व् व्। - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् -। -। -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् व्। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इह मां याचितुं दूताः प्रेषिता बहुभिर् नृपैः ।
ते च तातेन संवृत्य तथैव प्रेषिता इतः
% व् व्। -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
यस् तु प्रसेनजिन्नाम श्रावस्त्याम् अस्ति भूपतिः ।
तदीयः केवलं दूतः सादरं तेन सत्कृतः
% -। -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
मन्त्रितं चाम्बयाप्य् एतत् तन् मन्ये मद्वरो नृपः ।
स तातस्य तथाम्बायाः कुलीन इति संमतः
% - व् -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% -। - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
स हि तत्र कुले जातो यत्राम्बाम्बालिकादिकाः ।
पितामह्यः कुरूणां च पाण्डवानां च जज्ञिरे
% व्। व्। - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत् प्रसेनजिते तस्मै सखि दत्तास्मि सांप्रतम् ।
तातेन राज्ञे श्रावस्त्यां नगर्याम् इति निश्चयः
% -। व् - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व्। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् - -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एतत् कलिङ्गसेनातः श्रुत्वा सोमप्रभा शुचा ।
सृजन्तीवापरं हारं सद्यो धाराश्रुणारुदत्
% - -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
जगाद चैतां पृच्छन्तीं वयस्याम् अश्रुकारणम् ।
दृष्टनिःशेषभूलोक सा मयासुरपुत्रिका
% व् - व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% -। व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वयो रूपं कुलं शीलं वित्तं चेति वरस्य यत् ।
मृग्यते सखि तत्राद्यं वयो वंशादिकं ततः
% व् -। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व्। - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रसेनजिच् च प्रवयाः स दृष्टो नृपतिर् मया ।
जातीपुष्पस्य जात्येव जीर्णस्यास्य कुलेन किम्
% व् - व् -। -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% व्। - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
हिमशुभ्रेण तेन त्वं हेमन् तेनेव पद्मिनी ।
परिम्लानाम्बुजमुखी युक्ता शोच्या भविष्यसि
% व् व् - - व्। - -। -। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अतो जातो विषादो मे प्रहर्षस् तु भवेन् मम ।
यदि स्याद् वत्सराजस् ते कल्याण्य् उदयनः पतिः
% व् -। - -। व् - -। -। % अ पथ्या
% व् - -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। -। - व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्य नास्ति हि रूपेण लावण्येन कुलेन च ।
शौर्येण च विभूत्या च तुल्यो ऽन्यो नृपतिर् भुवि
% - व्। - व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व्। व् - -। व्। % च् पथ्या
% - -। -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तेन चेद् युज्यसे भर्त्रा सदृशेन कृशोदरि ।
धातुः फलति लावण्यनिर्माणं तद् इदं त्वयि
% - व्। -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति सोमप्रभाकॢप्तैर् वक्यैर् यन्त्रैर् इवेरितम् ।
ययौ कलिङ्गसेनाया मनो वत्सेश्वरं प्रति
% व् व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततश् च सा तां पप्रच्छ राजकन्या मयात्मजाम् ।
कथं स वत्सराजाख्यः सखि किंवंशसंभवः
% व् -। व्। -। -। - - व्। % अ म-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कथं चोदयनो नाम्ना त्वया मे कथ्यताम् इति ।
साथ सोमप्रभावादीच् छृणु तत् सखि वच्मि ते
% व् -। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व्। -। व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
वत्स इत्य् अस्ति विख्यातो देशो भूमेर् विभूषणम् ।
पुरी तत्रास्ति कौशाम्बी द्वितीयेवामरावती
% - व्। -। - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्यां स कुरुते राज्यं यतो वत्सेश्वरस् ततः ।
वंशं च तस्य कल्याणि कीर्त्यमानं मया शृणु
% - -। व्। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
पाण्डवस्यार्जुनस्याभूद् अभिमन्युः किलात्मजः ।
चक्रव्यूहभिदा येन नीता कुरुचमूः क्षयम्
% - व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मात् परीक्षिद् अभवद् राजा भरतवंशभृत् ।
सर्पसत्त्रप्रणेताभूत् ततो ऽपि जनमेजयः
% - -। व् - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽभवच् छतानीकः कौशाम्बीम् अध्युवास यः ।
यश् च देवासुरगणे दैत्यान् हत्वा व्यपद्यत
% व् -। व् -। व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्माद् राजा जगच्छ्लाघ्यः सहस्रानीक इत्य् अभूत् ।
यः शक्रप्रेषितरथो दिवि चक्रे गतागतम्
% - -। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्य देव्यां मृगावत्याम् असाव् उदयनो ऽजनि ।
भूषणं शशिनो वंशे जगन्नेत्रोत्सवो नृपः
% - व्। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
नाम्नो निमित्तम् अप्य् अस्य शृणु सा हि मृगावती ।
अन्तर्वत्नी सति राज्ञो जनन्य् अस्य सुजन्मनः
% - -। व् - व्। -। - व्। % अ पथ्या
% व् व्। -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् व्। - -। % च् स-विपुला, इन्चोर्रेच्त्?
% व् -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्पन्नरुधिरस्नानदोहदा पापभीरुणा ।
भर्त्रा रचितलाक्षादिरसवापीकृताप्लवा
% - - व् व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पक्षिणा तार्क्ष्यवंश्येन निपत्यामिषशङ्कया ।
नीत्वा विधिवशात् त्यक्ता जीवन्त्येवोदयाचले
% - व् -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र चाश्वासिता भूयो भर्तृसंगमवादिना ।
जमदग्न्यर्षिणा दृष्टा स्थितासौ तत्र चाश्रमे
% - व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अवज्ञाजनितेर्ष्यायाः कंचित् कालं हि तादृशः ।
शापस् तिलोत्तमातो ऽभूत् तद्भर्तुस् तद्वियोगदः
% व् - - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दिवसैः सा च तत्रैव जमदग्न्याश्रमे सुतम् ।
उदयाद्रौ प्रसूते स्म द्यौर् इन्दुम् इव नूतनम्
% व् व् -। -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - -। -। % च् पथ्या
% -। - व्। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
असाव् उदयनो जातः सार्वभौमो महीपतिः ।
जनिष्यते च पुत्रो ऽस्य सर्वविद्याधराधिपः
% व् -। व् व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व्। - -। व्। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उच्चार्याम्बराद् वाणीम् अशरीरां तदा कृतम् ।
नागोदयन इत्य् अस्य देवैर् उदयजन्मतः
% -। - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व्। -। - व्। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि शापान्तबद्धाशः कालं मातलिबोधितः ।
कृच्छ्रात् सहस्रानीकस् तां विनानैषीन् मृगावतीम्
% -। व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - - - -। -। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राप्ते शापावसाने तु शबराद् विधियोगतः ।
उदयाद्रेर् उपायातात् प्राप्याभिज्ञानम् आत्मनः
% - -। - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
आवेदितार्थस् तत्कालं गगनोद्गतया गिरा ।
शबरं तं पुरस्कृत्य जगामैवोदयाचलम्
% - - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र वाञ्छितसंसिद्धिम् इव प्राप्य मृगावतीम् ।
भार्याम् उदयनं तं च मनोराज्यम् इवात्मजम्
% - व्। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् -। -। व्। % च् पथ्या
% व् - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तौ गृहीत्वाथ कौशाम्बीम् आगत्यैवाभिषिक्तवान् ।
यौवराज्ये तनूजं तं तद्गुणोत्कर्षतोषितः
% -। व् - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यौगन्धरायणादींश् च तस्मै मन्त्रिसुतान् ददौ ।
तेनात्तभारो बुभुजे भोगान् भार्यासखश् चिरम्
% - - व् - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कालेनारोप्य राज्ये च तम् एवोदयनं सुतम् ।
वृद्धः सभार्यासचिवो ययौ राजा महापथम्
% - - - - व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व्। - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं स पित्र्यं राज्यं तत् प्राप्य जित्वा ततो ऽखिलाम् ।
यौगन्धरायणसखः प्रशास्त्य् उदयनो महीम्
% - -। व्। - -। - -। -। % अ म-विपुला
% - व्। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आशु कथयित्वा सा कथां सोमप्रभा रहः ।
सखीं कलिङ्गसेनां तां पुनर् एवम् अभाषत
% -। - व्। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व्। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं वत्सेषु राजत्वाद् वत्सराजः सुगात्रि सः ।
पाण्डवान् वयसं भूत्या सोमवंशोद्भवस् तथा
% - -। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
नाम्नाप्य् उदयनः प्रोक्तो देवैर् उदयजन्मना ।
रूपेण चात्र संसारे कंदर्पो ऽपि न तादृशः
% - -। व् व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व्। - - -। % च् पथ्या
% - - -। व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
स एकस् तव तुल्यो ऽस्ति पतिस् त्रैलोक्यसुन्दरि ।
स च वाञ्छति लावण्यलुब्धस् त्वां प्रार्थितां ध्रुवम्
% व्। - -। व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व्। - व् व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
किं तु चण्डमहासेनमहीपतितनूद्भवा ।
अस्ति वासवदत्ताख्या तस्याग्र्यमहिषी सखि
% -। व्। - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तथा स च वृतस् त्यक्त्वा बान्धवान् अतिरक्तया ।
उषाशकुन्तलादीनां कन्यानां हृतलज्जया
% व् -। व्। व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नरवाहनदत्ताख्यस् तस्यां जातो ऽस्य चात्मजः ।
आदिष्टः किल देवैर् यो भावी विद्याधराधिपः
% व् व् - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व्। - -। -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अतस् तस्याः स वत्सेशो बिभ्यत् त्वां नेह याचते ।
सा च दृष्टा मया न त्वां स्पर्धते रूपसंपदा
% व् -। - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - -। व् -। -। -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवम् उक्तवतीं तां च सखीं सोमप्रभां तदा ।
कलिङ्गसेना वत्सेश सोत्सुका निजगाद सा
% - व्। - व् व् -। -। व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - व् -। व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
जाने ऽहम् एतद्वश्यायाः पित्रोः शक्यं तु किं मम ।
सर्वज्ञा सप्रभावाच् च तत्त्वम् एवात्र मे गतिः
% - -। व्। - - - - -। % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - -। - -। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - व्। - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
दैवायत्तम् इदं कार्यं तथा चात्र कथां शृणु ।
सोमप्रभा ताम् इत्य् उक्त्वा शशंस्यास्यै कथाम् इमाम्
% - - - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। -। -। - -। % च् म-विपुला
% व् - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
राजा विक्रमसेनाख्य उज्जयिन्याम् अभूत् पुरा ।
तस्य तेजस्वतीत्य् आसीद् रूपेणाप्रतिमा सुता
% - -। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्याश् चाभिमतः कश्चित् प्रायो नाभूद् वरो नृपः ।
एकदा च ददर्शैकं पुरुषं सा स्वहर्म्यगा
% - -। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व्। व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेन स्वाकृतिना दैवात् संगतिं वाञ्छति स्म सा ।
स्वाभिप्रायं च संदिश्य तस्मै स्वां व्यसृजत् सखीम्
% - -। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सा गत्वा तत्सखी तस्य पुंसः साहसशङ्किनः ।
अनिच्छतो ऽपि प्रार्थ्यैवं यत्नात् संकेतकं व्यधात्
% -। - -। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एतद् देवकुलं भद्र विविक्तं पश्यसीह यम् ।
अत्र रात्रौ प्रतीक्षेथा राजपुत्र्यास् त्वम् आगमम्
% - -। - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा सा तम् आमन्त्र्य गत्वा तस्यै तद् अभ्यधात् ।
तेजस्वत्यै ततः सापि तस्थौ सूर्यावलोकिनी
% -। - -। -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पुमांश् च सो ऽनुमान्यापि भयात् क्वाप्य् अन्यतो ययौ ।
न भेकः कोकनदिनीकिंजल्कास्वादकोविदः
% व् -। व्। -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - -। - व् व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे च को ऽप्य् अत्र राजपुत्रः कुलोद्गतः ।
मृते पितरि तन्मित्त्रं राजानं द्रष्टुम् आययौ
% - - व् -। व्। -॥- व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व्। - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
स चात्र सायं संप्राप्तः सोमदत्ताभिधो युवा ।
दायादहृतराज्यादिर् एकाकी कान्तदर्शनः
% व्। - व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विवेश दैवात् तत्रैव नेतुं देवकुले निशाम् ।
राजपुत्र्याः सखी यत्र पुंसः संकेतम् आदिशत्
% व् - व्। - -। - - व्। % अ म-विपुला
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तं तत्र स्थितम् अभ्येत्य राजपुत्र्य् अविभाव्य सा ।
निशायाम् अनुरागान्धा स्वयंवरपतिं व्यधात्
% -। - -। व् व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽप्य् अभ्यनन्द तूष्णीं तां प्रज्ञो विधिसमर्पिताम् ।
संसूचयन्तीं भाविन्या राजलक्ष्म्या समागमम्
% -॥- व् - व्। - -। -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः क्षणाद् राजसुता सा विलोक्यैवम् एव तम् ।
कमनीयतमं मेने धात्रात्मानम् अवञ्चितम्
% व् -। व् -। - व् व् -। % अ भ-विपुला
% -। व् - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अनन्तरं कथां कृत्वा यथास्वं संविदा तयोः ।
एका स्वमन्दिरम् अगाद् अन्यस् तत्रानयन् निशाम्
% व् - व् -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् व्। व् -। % च् न-विपुला
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रातर् गत्वा प्रतीहारमुखेनावेद्य नाम सः ।
राजपुत्रः परिज्ञातो राज्ञः प्राविशद् अन्तिकम्
% - -। - -। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रोक्तराज्यहारादिदुःखस्य स कृतादरः ।
अङ्गीचक्रे सहायत्वं राजा तस्यारिमर्दने
% - - व् - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व्। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मतिं चक्रे च तां तस्मै दातुं प्राग्दित्सितां सुताम् ।
मन्त्रिभ्यश् च तदैवैतम् अभिप्रायं शशंस सः
% व् -। - -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व्। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
अहै तस्मै च राज्ञे तं सुतावृत्तान्तम् अभ्यधात् ।
देवी स्वाबोधिता पूर्वं तयैवाप्तसखीमुखैः
% व् -। - -। व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
असिद्धान् इष्टसिद्धेष्टकाकतालीयविस्मितम् ।
ततस् तं तत्र राजानम् एको मन्त्री तदाब्रवीत्
% व् - -। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। -। - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विधिर् एव हि जागर्ति भव्यानाम् अर्थसिद्धिषु ।
असंचेतयमानानां सद्भृत्यः स्वामिनाम् इव
% व् व्। - व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तथा च कथयाम्य् एतां राजन्न् अत्र कथां शृणु ।
बभूव हरिशर्माख्यः कोऽपि ग्रामे क्वचिद् द्विजः
% व् -। व्। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स दरिद्रश् च मूर्खश् च वृत्त्यभावेन दुःस्थितः ।
पूर्वदुष्कृतभोगाय जातो ऽतिबहुबालकः
% व्। व् - -। व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सकुटुम्बो भ्रमन् भिक्षां प्राप्यैकं नगरं क्रमात् ।
शिश्रिये स्थूलदत्ताख्यं गृहस्थं स महाधनम्
% व् व् - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गवादिरक्षकान् पुत्रान् भार्यां कर्मकरीं निजाम् ।
तस्य कृत्वा गृहाभ्यर्णे प्रैष्यं कुर्वन्न् उवास सः
% व् - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
एकदा स्थूलदत्तस्य सुतापरिणयोत्सवः ।
तस्याभूद् आगतान् एकजन्ययात्राजनाकुलः
% - व् -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदा च हरिशर्मात्र तद्गृहे सकुटुम्बकः ।
आकण्ठघृतमांसादिभोजनास्थां बबन्ध सः
% व् -। व्। व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तद्वेलां वीक्षमाणो ऽथ स्मृतः केनापि नात्र सः ।
ततो ऽनाहारनिर्विण्णो भार्याम् इत्य् अब्रवीन् निशि
% - - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
दारिद्र्याद् इह मौर्ख्याच् च ममेदृशम् अगौरवम् ।
तद् अत्र कृत्रिमं युक्त्या विज्ञानं प्रयुनज्म्य् अहम्
% - - -। व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व् - व् व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व्। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
येनास्य स्थूलदत्तस्य भवेयं गौरवास्पदम् ।
त्वं प्राप्ते ऽवसरे चास्मै ज्ञानिनं मां निवेदय
% - - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा तां विचिन्त्यात्र धिया सुप्ते जने हयः ।
स्थूलदत्तगृहात् तेन जह्रे जामातृवाहनः
% -। - -। -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दूरे प्रच्छन्नम् एतेन स्थापितं प्रातर् अत्र तम् ।
इतस् ततो विचिन्वन्तो ऽप्य् अश्वं जन्या न लेभिरे
% - -। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् -। व् - - -॥% च् पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथामङ्गलवित्रस्तं हयचौरगवेषिणम् ।
हरिशर्मवधूर् एत्य स्थूलदत्तम् उवाच सा
% व् - - व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
भर्ता मदीयो विज्ञानी ज्योतिर्विद्यादिकोविदः ।
अश्वं वो लम्भयत्य् एनं किमर्थं स न पृच्छ्यते
% - -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा स्थूलदत्तस् तं हरिशर्माणम् आह्वयत् ।
ह्यो विस्मृतो हृतेश्वे तु स्मृतो ऽस्म्य् अद्येति वादिनम्
% -। - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् -। व् - -। -। % च् पथ्या
% व् -॥- - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
विस्मृतं नः क्षमस्वेति प्रार्थितं ब्राह्मणं च सः ।
पप्रच्छ केनापहृतो हयो नः कथ्यताम् इति
% - व् -। -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् -। -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
हरिशर्मा ततो मिथ्या रेखाः कुर्वन्न् उवाच सः ।
इतो दक्षिणसीमान्ते चौरैः संस्थापितो हयः
% व् व् - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रच्छन्नस्थो दिनान्ते च दूरं यावन् न नीयते ।
तावद् आनीयतां गत्वा त्वरितं स तुरंगमः
% - - - -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा धावितैः प्राप्य क्षणात् स बहुभिर् नरैः ।
आनिन्ये ऽश्वः प्रशंसद्भिर् विज्ञानं हरिशर्मणः
% -। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ज्ञानीति सर्वेण पूज्यमानो जनेन सः ।
उवास हरिशर्मात्र स्थूलदत्तार्चितः सुखम्
% व् -। - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ गच्छत्सु दिवसेष्व् अत्र राजगृहान्तरात् ।
हेमरत्नादि चौरेण भूरि केनाप्य् अनीयत
% व् व्। - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नाज्ञायत यदा चौरस् तदा ज्ञानिप्रसिद्धितः ।
आनाययाम् आस नृपो हरिशर्माणम् आशु तम्
% - - व् व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व्। व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् - - व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
स चानीतः क्षिपन् कालं वक्ष्ये प्रातर् इति ब्रुवन् ।
वासके स्थापितो ज्ञानविग्नो राज्ञासुरक्षितः
% व्। - - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र राजकुले चासीन् नाम्ना जिह्वेति चेटिका ।
यया भ्रात्रा समं तच् च नीतम् अभ्यन्तराद् धनम्
% - व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् -। -। व्। % च् पथ्या
% - व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सा गत्वा निशि तत्रास्य वासके हरिशर्मणः ।
जिज्ञासया ददौ द्वारि कर्णं तज्ज्ञानशङ्किता
% -। - -। व् व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हरिशर्मा च तत्कालम् एकको ऽभ्यन्तरे स्थितः ।
निजां जिह्वां निनिन्दैवं मृषाविज्ञानवादिनीम्
% व् व् - -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भोगलम्पटया जिह्वे किम् इदं विहितं त्वया ।
दुराचारे सहस्व त्वम् इदानीम् इह निग्रहम्
% - व् - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। व् -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् - -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा ज्ञानिनानेन ज्ञातास्मीति भयेन सा ।
जिह्वाख्या चेटिका युक्त्या प्रविवेश तदन्तिकम्
% -। - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - - - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पतित्वा पादयोस् तस्य ज्ञानिव्यञ्जनम् अब्रवीत् ।
ब्रह्मन्न् इयं सा जिह्वाहं त्वया ज्ञातार्थहारिणी
% व् - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् -। -। - - -। % च् म-विपुला
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नीत्वा तच् च मयास्यैव मन्दिरस्येह पृष्ठतः ।
उद्याने दाडिमस्याधो निखातं भूतले धनम्
% - -। -। व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तद् रक्ष मां गृहाणेमं किंचिन् मे हेम हस्तगम् ।
एतच् छ्रुत्वा सगर्वं स हरिशर्मा जगाद ताम्
% -। - व्। -। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
गच्छ जानाम्य् अहं सर्वं भूतं भव्यं भवत् तथा ।
त्वां तु नोद्घाटयिष्यामि कृपणां शरणागताम्
% - व्। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यच् च हस्तगतं ते ऽस्ति तद् दास्यसि पुनर् मम ।
इत्य् उक्ता तेन सा चेटी तथेत्य् आशु ततो ययौ
% -। व्। - व् व् -। -। व्। % अ पथ्या
% -। - व् व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
हरिशर्मा च स ततो विस्मयाद् इत्य् अचिन्तयत् ।
असाध्यं साधयत्य् अर्थं हेलयाभिमुखो विधिः
% व् व् - -। व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% - व् -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
यद् इहोपस्थिते ऽनर्थे सिद्धो ऽर्थो ऽशङ्कितं मम ।
स्वजिह्वां निन्दतो जिह्वा चौरी मे पतिता पुरः
% व्। व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
शङ्कयैव प्रकाशन् ते बत प्रच्छन्नपातकाः ।
इत्य् आद्य् आकलयन् सो ऽत्र हृष्टो रात्रिं निनाय ताम्
% - व् - -। व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। -। - व् व् -। -। व्। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
प्रायश् चालीकविज्ञानयुक्त्या नीत्वा स तं नृपम् ।
तत्रोद्याने निखातस्थं प्रापयाम् आस तद् धनम्
% - -। - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
चौरं चाप्य् अपनीतांशं शशंस प्रपलायितम् ।
ततस् तुष्टो नृपस् तस्मै ग्रामान् दातुं प्रचक्रमे
% - -। -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कहं स्यान् मानुषागम्यं ज्ञानं शास्त्रं विनेदृशम् ।
तन् नूनं चौरसंकेतकृतेयं धूर्तजीविका
% व् -। -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्माद् एषो ऽन्यया युक्त्या वारम् एकं परीक्ष्यताम् ।
देव ज्ञानीति कर्णे तं मन्त्री राजानम् अभ्यधात्
% - -। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। - -। -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽन्तः क्षिप्तमण्डूकं सपिधानं नवं घटम् ।
स्वैरम् आनाय्य राजा तं हरिशर्माणम् अब्रवीत्
% व् -। -। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व्। - -। -। % च् पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ब्रह्मन् यद् अस्मिन् घटके स्थितं जानासि तद् यदि ।
तद् अद्य ते करिष्यामि पूजां सुमहतीम् अहम्
% - -। व्। - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् -। - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व्। -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा नाशकालं तं मत्वा स्मृत्वा ततो निजम् ।
पित्रा क्रीडाकृतं बाल्ये मण्डूक इति नाम सः
% -। - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - व्। व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
विधातृप्रेरितः कुर्वंस् तेनात्र परिदेवनम् ।
ब्राह्मणो हरिशर्मात्र सहसैवैवम् अब्रवीत्
% व् - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
साधोर् एव तु मण्डूक तवाकाण्डे घटो ऽधुना ।
अवशस्य विनाशाय संजातो ऽयं हठाद् इह
% - -। - व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् - - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व्। व् - - व्। % च् पथ्या
% - - -। -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वाहो महाज्ञानी भेको ऽपि विदितो ऽमुना ।
इति जल्पन् ननान्दात्र प्रस्तुतार्थान्वयाज् जनः
% -। - - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तत्प्रातिभज्ञानं मन्वानो हरिशर्मणे ।
तुष्टो राजा ददौ ग्रामान् सहेमच्छत्रवाहनान्
% व् -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
क्षणाच् च हरिशर्मा स जज्ञे सामन्तसंनिभः ।
इत्थं दैवेन साध्यन्ते सदर्थाः शुभकर्मणाम्
% व् -। व्। व् व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत् सोमदत्तं सदृशं दैवेनैवाभिसारिता ।
निवार्यासदृशं राजंस् तव तेजस्वती सुता
% -। - व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति मन्त्रिमुखाच् छ्रुत्वा तस्मै राजसुताय ताम् ।
राजा विक्रमसेनो ऽथ ददौ लक्ष्मीम् इवात्मजाम्
% व् व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः श्वशुरसैन्येन गत्वा जित्वा रिपूंश् च सः ।
सोमदत्तः स्वराज्यस्थस् तस्थौ भार्यासखः सुखम्
% व् -। व् व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं विधेर् भवति सर्वम् इदं विशेषात् त्वाम् ईदृशीं घटयितुं क इह क्षमेत ।
वत्सेश्वरेण सदृशेन विनैव दैवं कुर्याम् अहं सखि किम् अत्र कलिङ्गसेने
% - -। व् -। व् व् व्। - व्। व् -। व् - - % वसन्ततिलक (14)
% -। - व् -। व् व् व् -। व्। व् -। व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - - व् - व्। व् व् - व्। व् - व्। - - % वसन्ततिलक (14)
% - -। व् -। व् व्। व्। - व्। व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
इत्थं कथां रहसि राजसुता निशम्य सोमप्रभावदनतो ऽत्र कलिङ्गसेना ।
तत्प्रार्थिनी शिथिलबन्धुभयत्रपा सा वत्सेशसंगमसमुत्कमना बभूव
% - -। व् -। व् व् व्। - व् व् -। व् - व् % वसन्ततिलक (14)
% - - व् - व् व् व् -। व्। व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - - व् -। व् व् व् - व् व् - व् -। - % वसन्ततिलक (14)
% - - व् - व् व् व् - व् व् -। व् - - % वसन्ततिलक (14)
अथास्तम् उपयास्यति त्रिभुवनैकदीपे रवौ
प्रभातसमयागमावधि कथंचिद् आमन्त्र्य ताम् ।
सखीम् अबिमतोद्यमस्थितमतिं खमार्गेण सा
मयासुरसुता ययौ निजगृहाय सोमप्रभा
मूल पाठ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0