Kathāsaritsāgara · Chapter 6.2

% v v| v v - -| v v -| - -| v v -| v - v - - - %
% - -| - - - -| - v| v - -| v -| v v - % Āryā (30+27 morae): pathyā
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare madanamañcukālambake prathamas taraṅgaḥ /
dvitīyas taraṅgaḥ /
tataḥ kaliṅgadattasya rājño garbhabharālasā /
rājñī takṣaśilāyāṃ sā tārādattā śanair abhūt

% v -| v - v - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| - v v - -| -| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
udeṣyac candralekhāṃ ca prācīm anucakāra sā /
āsannaprasavā pāṇḍumukhī taralatārakā

% v - -| - v - -| -| % A pathyā
% - -| v v v - v| - % B correct
% - - - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % D correct
jajñe ca tasyā nacirād ananyasadṛśī sutā /
vedhasaḥ sarvasaundaryasargavarṇakasaṃnibhā

% - -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% v - v v v -| v - % B correct
% - v -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
īdṛk putro na kiṃ jāta itīva snehaśālinaḥ /
rakṣāpradīpās tatkrāntijitā vicchāyatāṃ yayuḥ

% - -| - -| v| -| - v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v - % D correct
pitā kaliṅgadattaś ca jātāṃ tāṃ tādṛśīm api /
dṛṣṭvā tadrūpaputrāśāvaiphalyavimanā abhūt

% v -| v - v - -| v| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% - -| - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % D correct
divyāṃ tām api saṃbhāvya sa putrecchur adūyata /
śokakandaḥ ka kanyā hi kānandaḥ kāyavān sutaḥ

% - -| -| v v| - - v| % A pathyā
% v| - - v| v - v - % B correct
% - v - -| v| - -| v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tataś cetovinodāya khinno nirgatya mandirāt /
yayau nānājinākāraṃ vihāraṃ sa mahīpatiḥ

% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v -| - - v - - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
tatraikadeśe śuśrāva dharmapāṭhakabhikṣuṇā /
janamadhyopaviṣṭena kathyamānam idaṃ vacaḥ

% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
arthapradānam evāhuḥ saṃsāre sumahattapaḥ /
arthadaḥ prāṇadaḥ proktaḥ prāṇā hy artheṣu kīlitāḥ

% - - v - v| - - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% - -||- - v| - v - % D correct
buddhena ca parasyārthe karuṇākulacetasā /
ātmāpi tṛṇavaddattaḥ kā varāke dhane kathā

% - - v| v| v - - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - - v| v v - - -| % C pathyā
% -| v - -| v -| v - % D correct
tādṛśena ca dhīreṇa tapasā sa gataspṛhaḥ /
saṃprāptadivyavijñāno buddho buddhatvam āgataḥ

% - v - v| v| - - v| % A pathyā
% v v -| v| v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
ā śarīram ataḥ sarveṣv iṣṭeṣv āśānivartanāt /
prājñaḥ sattvahitaṃ kuryāt samyaksaṃbodhalabdhaye

% -| v - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tathā ca pūrvaṃ kasyāpi kṛtanāmno mahīpateḥ /
ajāyantātisubhagaḥ kramāt sapta kumārikāḥ

% v -| v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - - - v v v -| % C na-vipulā
% v -| - v| v - v - % D correct
bālā eva ca tās tyaktvā vairāgyeṇa pitur gṛham /
śmaśānaṃ śiśriyuḥ pṛṣṭā jagaduś ca paricchadam

% - -| - v| v| -| - -| % A pathyā
% - - - v| v -| v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% v v -| v| v - v - % D correct
asāraṃ viśvam evaitat tatrāpīdaṃ śarīrakam /
tatrāpy abhīṣṭasaṃyogasukhādi svapnavibhramaḥ

% v - -| - v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - -| v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
ekaṃ parihitaṃ tv atra saṃsāre sāram ucyate /
tadenenāpi dehena kurmaḥ sattvahitaṃ vayam

% - -| v v v -||- v| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% v - - - v| - - v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
kṣipāmo jīvadevaitaccharīraṃ pitṛkānane /
kravyād gaṇopayogāya kāntenāpi hy anena kim

% v - -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% - - - -||v - v| - % D correct
tathā ca rājaputro 'tra viraktaḥ ko 'py abhūt purā /
sa yuvāpi sukānto 'pi parivrajyām aśiśriyat

% v -| v| - v - -| v| % A pathyā
% v - -| -||v -| v - % B correct
% v| v - v| v - -| v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
sa jātu bhikṣuḥ kasyāpi praviṣṭo vaṇijo gṛham /
dṛṣṭas taruṇyā tatpatnyā padmapatrāyatekṣaṇaḥ

% v| - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - -| v v -| v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
sā tallocanalāvaṇyahṛtacittā tam abravīt /
katham āttam idaṃ kaṣṭam īdṛśena tvayā vratam

% -| - - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v| - v - % B correct
% v v| - v| v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
sā dhanyā strī tavānena cakṣuṣā yā nirīkṣyate /
pratyuktaḥ sa tayā bhikṣuś cakṣur ekam apāṭayat

% -| - -| -| v - - v| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - v| - v| v - v - % D correct
ūce ca haste kṛtvā tanmātaḥ paśyed amīdṛśam /
jugupsitam asṛṅmāṃsaṃ gṛhyatāṃ yadi rocate

% - -| v| - -| - -| - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - v v| v - - -| % C pathyā
% - v -| v v| - v - % D correct
īdṛg eva dvitīyaṃ ca vada ramyaṃ kim etayoḥ /
ity uktā tena tad dṛṣṭvā vyaṣīdat sā vaṇigvadhūḥ

% - v| - -| v - -| v| % A pathyā
% v v| - -| v| - v - % B correct
% -| - -| - v| -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
uvāca ca hahā pāpaṃ mayā kṛtam abhavyayā /
yad ahaṃ hetutāṃ prāptā locanotpāṭane tava

% v - v| v| v -| - -| % A pathyā
% v -| v v| v - v - % B correct
% v| v -| - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tac chrutvā bhikṣur avadan mā bhūd amba tava vyathā /
mama tvayā hy upakṛtaṃ yataḥ śṛṇu nidarśanam

% -| - -| - v| v v -| % A na-vipulā
% -| -| - v| v -| v - % B correct
% v -| v -||v v v -| % C na-vipulā
% v -| v v| v - v - % D correct
āsīt ko'pi purā kānte kutrāpy upavane yatiḥ /
anujāhnavi vairāgyaniḥśeṣanikaṣecchayā

% - -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% v v - v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
tapasyataś ca ko 'py asya rājā tatraiva daivataḥ /
vihartum āgataḥ sākam avarodhavadhūjanaiḥ

% v - v -| v| -||- v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v - v| - v -| - v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
vihṛtya pānasuptasya pārśvād utthāya tasya ca /
nṛpasya cāpalād rājñyas tadudyāne kilābhraman

% v - v| - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v| - v| - % B correct
% v - v| - v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
dṛṣṭvā tatraikadeśe ca taṃ samādhisthitaṃ munim /
atiṣṭhan parivāryainaṃ kim etad iti kautukāt

% - -| - - v - -| v| % A pathyā
% -| v - - v -| v - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% v| - v| v v| - v - % D correct
cirasthitāsu tāsv atra prabuddhaḥ so 'tha bhūpatiḥ /
apaśyan dayitāḥ pārśve tata babhrāma sarvataḥ

% v - v - v| -| - -| % A pathyā
% v - -| -| v| - v - % B correct
% v - -| v v -| - -| % C pathyā
% v v| - - v| - v - % D correct
dadarśa cātra rājñīs tāḥ parivārya muniṃ sthitāḥ /
kupitaś cerṣyayā tasmin khaḍgena prāharan munau

% v - v| - v| - -| -| % A pathyā
% v v - v| v -| v - % B correct
% v v -| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
aiśvaryam īrṣyā nairghṛṇyaṃ kṣībatvaṃ nirvivekitā /
ekaikaṃ kiṃ na yat kuryāt pañcāṅgitve tu kā kathā

% - - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - -| -| v| -| - -| % C pathyā
% - - - -| v| -| v - % D correct
tato gate nṛpe tasmin kṛttāṅgam api taṃ munim /
akruddhaṃ prakaṭībhūya kāpy uvācātra devatā

% v -| v -| v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v| -| v - % B correct
% - - -| v v - - v| % C pathyā
% -| v - - v| - v - % D correct
mahātman yena pāpena krodhenaitat kṛtaṃ tvayi /
svaśaktyā tam ahaṃ hanmi manyate yadi tad bhavān

% v - -| - v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% v - -| v| v -| - v| % C pathyā
% - v -| v v| -| v - % D correct
tac chrutvā sa jagādarṣidevi mā smaivam ādiśaḥ /
sa hi dharmasahāyo me na viprīyakaraḥ punaḥ

% -| - -| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v| -| - v| - v - % B correct
% v| v| - v v - -| -| % C pathyā
% v| - - v v -| v - % D correct
tatprasādāt kṣamādharmaṃ bhagavatyāptavāhanam /
kasya kṣameya kiṃ devi naivaṃ cet sa samācaret

% - v - -| v - - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - -| v - v| -| - v| % C pathyā
% - -| -| v| v - v - % D correct
kaḥ kopo naśvarasyāsya dehasyārthe manasvinaḥ /
priyāpriyeṣu sāmyena kṣamā hi brahmaṇaḥ padam

% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - v - v| - - -| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
ity uktā muninā sātha tapasā tasya toṣitā /
aṅgāni devatā kṛtvā nirvraṇāni tirodadhe

% -| - -| v v -| - v| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
tad yathā so 'pi tasyarṣer upakārī mato nṛpaḥ /
netrotkhananahetos tvaṃ tapovṛddhyā tathāmba me

% -| v -| -| v| - - -| % A pathyā
% v v - -| v -| v - % B correct
% - - v v v - -| -| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
ity uktvā sa vaśī bhikṣur vinamrāṃ tāṃ vaṇigvadhūm /
kānte 'pi vapuṣi svasminn anāsthaḥ siddhaye yayau

% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - -| v| v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
tasmād bāle 'pi ramye 'pi kaḥ kāye gatvare grahaḥ /
sattvopakāras tv etasmād ekaḥ prājñasya śasyate

% - -| - -| v| - -| v| % A pathyā
% -| - -| - v -| v - % B correct
% - - v - -||- - -| % C ma-vipulā
% - -| - - v| - v - % D correct
tad imā vayam etasmin nisargasukhasadmani /
śmaśāne prāṇinām arthe vinyasyama śarīrakam

% v| v -| v v| - - -| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - v v| v - v - % D correct
ity uktvā parivāraṃ vāḥ sapta rājakumārikāḥ /
tathaiva cakruḥ prāpuś ca saṃsiddhiṃ paramāṃ tataḥ

% -| - -| v v - -| -| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% v - v| - -| - -| v| % C ma-vipulā
% - - -| v v -| v - % D correct
evaṃ nije śarīre 'pi mamatvaṃ nāsti dhīmatām /
kiṃ punaḥ sutadārādiparigrahatṛṇotkare

% - -| v -| v - -| v| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% -| v -| v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
ity ādi sa nṛpaḥ śrutvā vihāre dharmapāṭhakāt /
kaliṅgadatto nītvā ca dinaṃ prāyāt svamandiram

% -| - v| v| v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v - v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% v -| - -| v - v - % D correct
tatrānubādhyamānaś ca kanyājanmaśucā punaḥ /
sa rājā gṛhavṛddhena kenāpy ūce dvijanmanā

% - - v - v - -| v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v| - -| v v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
rājan kiṃ kanyakāratnajanmanā paritapyase /
putre 'bhyo 'py uttamāḥ kanyāḥ śivāś ceha paratra ca

% - -| -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% - -| -||- v -| - -| % C pathyā
% v -| - v| v - v| - % D correct
rājyalubdheṣu kā teṣu putreṣv āsthā mahībhujām /
ye bhakṣayanti janakaṃ bata markaṭakā iva

% - v - - v| -| - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% -| - v - v| v v -| % C na-vipulā
% v v| - v v -| v - % D correct
nṛpās tu kuntibhojād yaḥ kuntyāditanayāguṇaiḥ /
tīrṇā duḥsahadurvāsaḥprabhṛtibhyaḥ parābhavam

% v -| v| - v - -| -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % D correct
phalaṃ yac ca sutādānāt kutaḥ putrāt paratra tat /
sulocanākathām atra kiṃ ca vacmi niśamyatām

% v -| -| v| v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% v - v - v -| - v| % C pathyā
% -| v| - v| v - v - % D correct
āsīd rājā suṣeṇākhyaś citrakūṭācale yuvā /
kāmo 'nya iva yo dhātrā nirmitas tryambakerṣyayā

% - -| - -| v - - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - -| v| v v| -| - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
sa cakre divyam ārāmaṃ mūle tasya mahāgireḥ /
suraṇāṃ nandanodyānavāsavairasyadāyinam

% v| - -| - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% v v -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tanmadhye ca cakāraikāṃ vāpīm utphallapaṅkajām /
lakṣmīlīlāravindānāṃ navākaramahīm iva

% - - -| v| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
tasyās tasthau ca sadratnasopānāyās taṭe sadā /
patnīnaṃ svānurūpāṇām abhāvād avadhūsakhaḥ

% - -| - -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
ekadā tena mārgeṇa nabhasā surasundarī /
rambhā jambhāribhavanād ājagāma yadṛcchayā

% - v -| - v| - - v| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% - -| - - v v v -| % C na-vipulā
% - v - v| v - v - % D correct
sā taṃ dadarśa rājānaṃ tatrodyāne vihāriṇam /
sākṣān madhum ivotphullapuṣpakānanamadhyagam

% -| -| v - v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - -| v v| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
vāpikāpadmapatitāṃ divo 'nu patitaḥ śriyam /
candraḥ kim eṣa naitad vā śrīr asya hy anapāyinī

% - v - - v v v -| % A na-vipulā
% v -| v| v v -| v - % B correct
% - -| v| - v| - -| -| % C pathyā
% -| - -||v v - v - % D correct
nūnaṃ puṣpeṣur udyānaṃ puṣpecchuḥ so 'yam āgataḥ /
kiṃ tu sā ratir etasya kva gatā sahacāriṇī

% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - - -| -| v| - v - % B correct
% -| v| -| v v| - - -| % C pathyā
% v| v -| v v - v - % D correct
ity autsukyakṛtollekhā sāvatīrya nabhontarāt /
rambhā mānuṣarūpeṇa rājānaṃ tam upāgamat

% -| - - v v - - -| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% - - -| v| v - v - % D correct
upetāṃ tāṃ ca sahasa dṛṣṭvā rājā savismayaḥ /
acintayad aho keyam asaṃbhavyavapur bhavet

% v - -| -| v| v v v| % A na-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - v v| v -| - v| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
na tāvan mānuṣī yena pādau nāsya rajaḥspṛśau /
na cakṣuḥ sanimeṣaṃ vā tasmād divyaiva kāpy asau

% v| - -| - v -| - v| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% v| - -| v v - -| -| % C pathyā
% - -| - - v| -| v - % D correct
praṣṭavyā tu mayā neyaṃ palāyeta hi jātucit /
ratibhedāsahāḥ prāyo divyāḥ kāraṇasaṃgatāḥ

% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v - - v| v| - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
iti dhyāyan sa nṛpatiḥ kṛtasaṃbhāṣaṇas tayā /
tatkrameṇaiva tatkālaṃ tatkaṇṭhāśleṣam āptavān

% v -| - -| v| v v -| % A na-vipulā
% v v - - v -| v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
cikrīḍa ca ciraṃ so 'tra sākam apsarasā tayā /
divaṃ sāpi na sasmāra ramyaṃ prema na janmabhūḥ

% - - v| v| v -| -| v| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% v -| - v| v| - - v| % C pathyā
% - -| - v| v| - v - % D correct
tatsakhīyakṣiṇīvṛṣṭair apūri svarṇarāśibhiḥ /
sāsya bhūmir narendrasya dyaur meruśikharair iva

% - v - - v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - v| - -| v - - -| % C pathyā
% -| - v v v -| v - % D correct
kālena cāsya rājñaḥ sā suṣeṇasya varāpsarāḥ /
asūtānanyasadṛśīṃ dhṛtagarbhā satī sutām

% - - v| - v| - -| -| % A pathyā
% v - - v| v - v - % B correct
% v - - - v v v -| % C na-vipulā
% v v - -| v -| v - % D correct
prasūtamātraiva ca sā jagādainaṃ mahīpatim /
rājan śāpo 'yam īdṛṅ me kṣīṇo jātaḥ sa cādhunā

% v - v - - v| v| -| % A bha-vipulā
% v - - -| v - v - % B correct
% - -| - -| v| - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
ahaṃ hi rambhā nākastrī tvayi dṛṣṭe 'nurāgiṇī /
jāte ca garbhe muktvā taṃ gacchāmas tatkṣaṇaṃ vayam

% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v v| - -| v - v - % B correct
% - -| v| - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - - -| - v -| v - % D correct
samayo hīdṛśo 'smākaṃ tadrakṣeḥ kanyakām imām /
etadvivāhān nāke nau bhūyo bhāvī samāgamaḥ

% v v -| - v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% - - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - -| - -| v - v - % D correct
evam uktvāpsarā rambhā vivaśā sā tirodadhe /
tadduḥkhāc ca sa rājābhūt tadā prāṇavyayodyataḥ

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% v v -| -| v - v - % B correct
% - - -| v| v| - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
nirāsthenāpi kiṃ tyaktaṃ viśvāmitreṇa jīvitam /
menakāyāṃ prayātāyāṃ prasūyaiva śakuntalām

% v - - - v| -| - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
ity ādi sacivair ukto jñātārthaḥ sa nṛpo dhṛtim /
śanair ādatta kanyāṃ ca punaḥ saṃgamakāraṇam

% -| - v| v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v| v -| v - % B correct
% v -| - - v| - -| v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
tāṃ ca bālāṃ tadekāgraḥ pitā sarvāṅgasundarīm /
so 'tilocanasaundaryān nāmnā cakre sulocanām

% -| v| - -| v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% -| v - v v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
kālena yauvanaprāptām udyānasthaṃ dadarśa tām /
yuvā yadṛcchayā bhrāmyan vatsākhyaḥ kāśyapo muniḥ

% - - v| - v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% v -| v - v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
sa taporāśirūpo 'pi dṛṣṭvaivaitāṃ nṛpātmajām /
anurāgarasajño 'bhūd iti cātra vyacintayat

% v| v - - v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
aho rūpaṃ kim apy asyāḥ kanyāyāḥ paramādbhutam /
nemāṃ prāpnoti ced bhāryāṃ kim anyat tapasaḥ phalam

% v -| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| - - v| -| - -| % C pathyā
% v| - -| v v -| v - % D correct
iti dhyāyan muniyuvā sa sulocanayā tayā /
adarśi prajvalattejā vidhūma iva pāvakaḥ

% v -| - -| v v v -| % A na-vipulā
% v| v - v v -| v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
taṃ vīkṣya sāpi sapremā sākṣasūtrakamaṇḍalum /
śāntaś ca kamanīyaś ca ko 'yaṃ syād ity acintayat

% -| - v| - v| - - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| v| v v - -| v| % C pathyā
% -| -| -| -| v - v - % D correct
varaṇāyeva copetya nayanotpalamālikām /
kṣipantī tasya vapuṣi praṇāmam akaron muneḥ

% v v - - v| - - v| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% v - -| - v| v v -| % C na-vipulā
% v - v| v v -| v - % D correct
patiṃ samāpnuhīty āśīs tasyās tenābhyadhīyata /
surāsuradurullaṅghyamanmathājñāvaśātmanā

% v -| v - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tato 'sāmānyatadrūpalobhaluṇṭhitalajjayā /
tayāpy ūce sa vinamadvaktrayā munipuṃgavaḥ

% v -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% v -| - -| v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % D correct
eṣā yadīcchā bhavato nirmālāpo na ced ayam /
tad deva dātā nṛpatiḥ pitā me yacyatām iti

% - -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - - - -| v| -| v - % B correct
% -| - v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% v -| -| - v -| v - % D correct
athānvayaṃ parijanān munis tasyā niśamya saḥ /
gatvā nṛpaṃ tatpitaraṃ suṣeṇaṃ tām ayācata

% v - v -| v v v -| % A na-vipulā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% - -| v -| - v v -| % C bha-vipulā
% v - -| -| v - v - % D correct
so 'pi taṃ vīkṣya tapasā vapuṣā cātibhūmigam /
uvāca racitātithyo rājā munikumārakam

% -| v| -| - v| v v -| % A na-vipulā
% v v -| - v - v - % B correct
% v - v| v v - - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
jātāpsarasi rambhāyāṃ kanyaiṣā bhagavan mama /
asyā vivāhān nāke me tayā bhāvī samāgamaḥ

% - - v v v| - - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - -| v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% v -| - -| v - v - % D correct
evaṃ tayā vrajantyā dyāṃ rambhayaiva mamoditam /
etat kathaṃ mahābhāga bhaved iti nirūpyatām

% - -| v -| v - -| -| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% - -| v -| v - - v| % C pathyā
% v -| v v| v - v - % D correct
tac chrutvā muniputro 'sau kṣaṇam evam acintayat /
kiṃ purā menakodbhūtā sarpadaṣṭā pramadvarā

% -| - -| v v - -| -| % A pathyā
% v v| - v| v - v - % B correct
% -| v -| - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
dattvāyuṣo 'rdhaṃ muninā na bhāryā ruruṇā kṛtā /
triśaṅkuḥ kiṃ na nīto dyāṃ viśvāmitreṇa lubdhakaḥ

% - - v -| -| v v -| % A bha-vipulā
% v| - -| v v -| v - % B correct
% v - -| -| v| - -| -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
tad idaṃ svatapobhāgavyayāt kiṃ na karomy aham /
ity alocya na bhāro 'yam ity uktvā so 'bravīn muniḥ

% v| v -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| -| v| v -| v - % B correct
% -| v - v| v| - -| v| % C pathyā
% -| - -| -| v -| v - % D correct
he devatās tapoṃśena madīyenaiṣa bhūpatiḥ /
saśarīro divaṃ yātu rambhāsaṃbhogasiddhaye

% -| - v -| v - - v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% v v - -| v -| - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
ity ukte tena muninā śṛṇvantyāṃ rājasaṃsadi /
evam astv iti suvyaktā divyā vāg udabhūt tataḥ

% -| - -| - v| v v -| % A na-vipulā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v| -| v v| - - -| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
tataḥ sulocanāṃ tasmai munaye kāśyapāya tām /
vatsāya dattvā tanayāṃ sa rājā divam udyayau

% v -| v - v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v - v| - % B correct
% - - v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% v| - -| v v| - v - % D correct
tatra divyatvam āsādya tayā śakraniyuktayā /
sa reme rambhayā sākaṃ bhūyo divyānubhāvayā

% - v| - - v| - - v| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v| - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
itthaṃ kṛtārthatāṃ deva suṣeṇaḥ prāpa kanyayā /
kanyā yuṣmādṛśāṃ geheṣv īdṛśyo 'vataranti hi

% - -| v - v -| - v| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v - v| - % D correct
tad eṣā kāpi divyā te jāta śāpacyutā gṛhe /
kanyā nūnam ato mā gāḥ śucaṃ taj janmanā vibho

% v| - -| - v| - -| -| % A pathyā
% - v| - - v -| v - % B correct
% - -| - v| v -| -| -| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
iti śrutvā kathāṃ rājā gṛhavṛddhād dvijanmanaḥ /
kaliṅgadatto nṛpatir jahau cintāṃ tutoṣa ca

% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v -| - -| v - v| - % D correct
tāṃ ca cakre nijasutāṃ nayanānandadāyinīm /
nāmnā kaliṅgaseneti bālām indukalopamām

% -| v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% v v - - v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
sāpi tasya pitur gehe rājaputrī tataḥ kramāt /
kaliṅgasenā vavṛdhe vayasyāmadhyavartinī

% - v| - v| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - - - v - v - % D correct
vijahāra ca harmyeṣu sā gṛheṣu vaneṣu ca /
krīḍārasamayasyeva laharī śaiśavāmbudheḥ

% v v - v| v| - - v| % A pathyā
% -| v - v| v - v| - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
kadācid atha harmyasthāṃ kelisaktāṃ dadarśa tām /
māyāsurasutā yāntī vyomnā somaprabhābhidhā

% v - v| v v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
sā tām ālokya rūpeṇa munimānasamohinīm /
somaprabhā nabhaḥsthaiva jātaprītir acintayat

% -| -| - - v| - - v| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - - v -| v - - v| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
keyaṃ kim aindavī mūrtiḥ kāntis tasyā divā kutaḥ /
ratir vā yadi kāmaḥ kva kanyakā tad avaimy aham

% - -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v -| -| v v| - -| v| % C pathyā
% - v -| v| v -| v - % D correct
atra rājagṛhe kāpi divyā śāpacyutā bhavet /
jāne janmāntare cābhūn nūnaṃ sakhyaṃ mamaitayā

% - v| - v v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
etad dhi me vadaty asyām atisnehākulaṃ manaḥ /
tadyuktaṃ kartum etāṃ me svayaṃ varasakhīṃ punaḥ

% - -| v| -| v -| - -| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% - - -| - v| - -| -| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
iti saṃcintya bālāyās tasyāḥ saṃtrāsaśaṅkayā /
somaprabhā sā aganādalakṣitam avātarat

% v v| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v -| -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v - v v| v - v - % D correct
manuṣyakanyakābhāvam āśrityāśvāsakāraṇam /
sāsyāḥ kaliṅgasenāyāḥ śanair upasasarpa ca

% v - v - v - - v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% v -| v v v - v| - % D correct
diṣṭyā rājasutā kāpi svayam atyadbhutākṛtiḥ /
asau samāgatā pārśvam uciteyaṃ sakhī mama

% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% v v| - - v - v - % B correct
% v -| v - v -| - v| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
iti taddarśanād eva vicintyotthāya cādarāt /
kaliṅgasenāpy āliṅgat sā tāṃ somaprabhāṃ tadā

% v v| - - v -| - v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% -| -| - - v -| v - % D correct
upaveśya ca papraccha kṣaṇād anvayanāmanī /
vakṣyāmi sarvaṃ tiṣṭheti tāṃ ca somaprabhābravīt

% v v - v| v| - - -| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% - - v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% -| v| - - v - v - % D correct
tataḥ kathākrameṇaiva vācā sakhyam abadhyata /
tābhyām ubhābhyam anyonyahastagrahapuraḥsaram

% v -| v - v - - v| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - -| v - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
atha somaprabhāvādīt sakhi tvaṃ rājakanyakā /
rājaputraiḥ samaṃ sakhyaṃ kṛcchrād apy ativāhyate

% v v| - - v - - -| % A pathyā
% v -| -| - v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| -| v v - v - % D correct
alpenāpy aparādhena te hi kupyanty amātrayā /
rājaputravaṇikputrakathāṃ śṛṇv atra vacmi te

% - - -| v v - - v| % A pathyā
% -| v| - -| v - v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| -| - v| - v| - % D correct
nagaryāṃ puṣkarāvatyāṃ gūḍhasenābhidho nṛpaḥ /
āsīt tasya ca jāto 'bhūd eka eva kilātmajaḥ

% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - -| - v| v| - -| -| % C pathyā
% - v| - v| v - v - % D correct
sa rājaputro dṛptaḥ sann ekaputratayā śubham /
aśubhaṃ vāpi yac cakre pitā tasyāsahiṣṭa tat

% v| - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v - v v -| v - % B correct
% v v -| - v| -| - -| % C pathyā
% v -| - - v - v| - % D correct
bhrāmyatopavane jātu dṛṣṭas tenaikaputrakaḥ /
vaṇijo brahmadattasya svatulyavibhavākṛtiḥ

% - v - v v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
dṛṣṭvā ca sadyaḥ so 'nena svayaṃvarasuhṛtkṛtaḥ /
tadaiva caikarūpau tau jātau rājavaṇiksutau

% - -| v| - -| -| - -| % A ma-vipulā
% v - v v v - v - % B correct
% v - v| - v - -| -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
sthātuṃ na śekatuḥ kṣipraṃ tāv anyonyam adarśanam /
āśu badhnāti hi prema prāgjanmāntarasaṃstavaḥ

% - -| v| - v -| - -| % A pathyā
% -| - - v| v - v - % B correct
% - v| - - v| -| - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
nopabhuṅkte sma taṃ bhogaṃ rājaputraḥ kadācana /
vaṇikputrasya yas tasya nādāv evopakalpitaḥ

% - v - -| v| -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - - - v| -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
ekadā suhṛdas tasya niścityodvāham āditaḥ /
ahicchatraṃ vivāhāya sa pratasthe nṛpātmajaḥ

% - v -| v v -| - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v - - -| v - - v| % C pathyā
% -| v - -| v - v - % D correct
mittreṇa tena sākaṃ ca gajārūḍhaḥ sasainikaḥ /
gacchann ikṣumatītīraṃ prāpya sāyaṃ samāvasat

% - - v| - v| - -| v| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
tatra candrodaye pānam āsevya śayanaṃ śritaḥ /
arthito nijayā dhātryā kathāṃ vaktuṃ pracakrame

% - v| - - v -| - v| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
upakrāntakatho jahre śrānto mattaś ca nidrayā /
dhātrī ca tadvat so 'py āsīt snehāj jāgradvaṇiksutaḥ

% v - - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - -| v| - -| -||- -| % C ma-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
tataḥ supteṣu cānyeṣu strīṇām iva mithaḥ kathā /
gagane śuśruve tena vaṇikputreṇa jāgratā

% v -| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| v v| v -| v - % B correct
% v v -| - v -| - v| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
anākhyāya kathāṃ suptaḥ pāpo 'yaṃ tac chapāmy aham /
paridrakṣyaty asau hāraṃ prātastaṃ ced grahīṣyati

% v - - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| -| -| v -| v - % B correct
% v - - -| v -| - -| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
kaṇṭhalagnena tenaiṣa tatkṣaṇaṃ mṛtyum āpsyati /
ity uktvā virarāmaikā dvitīyā ca tato 'bravīt

% - v - - v| - - v| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% -| - -| v v - - -| % C pathyā
% v - -| v| v -| v - % D correct
ato yady ayam uttīrṇas tad drakṣyaty āmrapādapam /
viyokṣyate phalāny asya tataḥ prāṇair vimokṣyate

% v -| -| v v| - - -| % A pathyā
% -| - -| - v - v - % B correct
% v - v -| v -| - v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
ity uktvā vyaramat sāpi tṛtīyābhidhadhe tataḥ /
yady etad api tīrṇo 'yaṃ tadvivāhakṛte gṛham

% -| - -| v v -| - v| % A pathyā
% v - - v v -| v - % B correct
% -| - v| v v| - -| -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
praviṣṭaś cet tad evāsya hantuṃ pṛṣṭhe patiṣyati /
uktveti nyavṛtat sāpi caturthī vyāharat tataḥ

% v - -| -| v| - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - -| v v -| - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
ato 'pi yadi nistīrṇas tan naktaṃ vāsaveśmani /
praviṣṭaḥ śatakṛtvo 'yaṃ kṣutaṃ sadyaḥ kariṣyati

% v -| v| v v| - - -| % A pathyā
% -| - -| - v - v - % B correct
% v - -| v v - -| -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
śatakṛtvo 'pi yady asya jīveti na vadiṣyati /
kaścid atra tataś caiṣa mṛtyor vaśam upaiṣyati

% v v - -| v| -| - v| % A pathyā
% - - v| v| v - v - % B correct
% - v| - v| v -| - v| % C pathyā
% - -| v v| v - v - % D correct
yena cedaṃ śrutaṃ so 'sya rakṣārthaṃ yadi vakṣyati /
tasyāpi bhavitā mṛtyur ity uktvā sā nyavartata

% - v| - -| v -| -| v| % A pathyā
% - - -| v v| - v - % B correct
% - - v| v v -| - v| % C pathyā
% -| - -| -| v - v - % D correct
vaṇiksutaś ca tat sarvaṃ śrutvā nirghātadāruṇam /
sa tasya rājaputrasya snehodvigno vyacintayat

% v - v -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v| - v| - v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
upakrantām anākhyātāṃ dhik kathāṃ yady alakṣitāḥ /
devataḥ śrotum āyātāḥ śapantyas tu kutūhalāt

% v - - -| v - - -| % A pathyā
% -| v -| -| v - v - % B correct
% - v -| - v| - - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
tad etasmin mṛte rājasute ko 'rtho mamāsubhiḥ /
ato 'yaṃ rakṣaṇīyo mety uktyā prāṇasamaḥ suhṛt

% v| - - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| -| -| v - v - % B correct
% v -| -| - v - -| -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
vṛttānto 'pi na vācyo 'sya mā bhūd doṣo mamāpy ataḥ /
ity ālocya niśāṃ ninye sa kṛcchreṇa vaṇiksutaḥ

% - - -| v| v| - -| v| % A pathyā
% -| -| - -| v -| v - % B correct
% -| - - v| v -| - -| % C pathyā
% v| - - v| v - v - % D correct
rājaputro 'pi sa prātaḥ prasthitas tatsakhaḥ pathi /
dadarśa purato hāraṃ tam ādātum iyeṣa ca

% - v - -| v| -| - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v - v| v v -| - -| % C pathyā
% v| - - v| v - v| - % D correct
tato 'bravīd vaṇikputro hāraṃ mā sma grahīḥ sakhe /
māyeyam anyathā naite paśyeyuḥ sainikāḥ katham

% v -| v -| v - - -| % A pathyā
% - -| -| -| v -| v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tac chrutvā taṃ parityajya gacchann agre dadarśa saḥ /
āmravṛkṣaṃ phalāny asya bhoktuṃ caicchan nṛpātmajaḥ

% -| - -| -| v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
vaṇikputreṇa ca prāgvat tato 'pi sa nivāritaḥ /
sāntaḥkhedaḥ śanair gacchan prāpa śvaśuraveśma tat

% v - - - v| -| - -| % A pathyā
% v -| v| v| v - v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v| - % D correct
tatrodvāhakṛte veśma viśan dvārān nivartitaḥ /
tenaiva sakhyā yāvac ca tāvat tatpatitaṃ gṛham

% - - - v v -| - v| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - v| - -| - -| v| % C ma-vipulā
% - -| - v v -| v - % D correct
tataḥ kathaṃcid uttīrṇaḥ kiṃcit sapratyayo niśi /
nivāsakaṃ viveśānyaṃ rājaputro vadhūsakhaḥ

% v -| v - v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - v -| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tatra tasmin vaṇikputre praviśyālakṣitasthite /
śatakṛtvaḥ kṣutaṃ cakre śayanīyāśrito 'tha saḥ

% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% v v - - v -| v| - % D correct
śatakṛtvo 'pi tasyātra nīcair jīvety udīrya saḥ /
kṛtakāryo vaṇikputro hṛṣṭaḥ svairaṃ bahir yayau

% v v - -| v| - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v v - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
niryāntaṃ tam apaśyac ca rājaputro vadhūsakhaḥ /
īrṣyāvismṛtatatsnehaḥ kruddho dvāḥsthān uvāca ca

% - - -| v| v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
pāpātmāyaṃ rahaḥsthasya praviṣṭo 'ntaḥpuraṃ mama /
tad baddhvā sthāpyatāṃ yāvat prabhāte 'sau nigṛhyate

% - - - -| v - - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% -| - -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
tad buddhvā rakṣibhir baddho niśāṃ ninye vaṇiksutaḥ /
prātar vadhyabhuvaṃ taiś ca nīyamāno 'bravītsa tān

% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - -| - v v -| -| v| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
ādau nayata māṃ tāvad rājaputrāntikaṃ yataḥ /
vakṣyāmi kāraṇaṃ kiṃcit tataḥ kuruta me vadham

% - -| v v v| -| - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% v -| v v v| -| v - % D correct
ity uktais tena tair gatvā vijñaptaḥ sa nṛpātmajaḥ /
sacivair bodhitaś cānyais tasyānayanam ādiśat

% -| - -| - v| -| - -| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% v v -| - v -| - -| % C pathyā
% - - v v v| - v - % D correct
ānītaḥ so 'bravīt tasmai vṛttāntaṃ rājasūnave /
pratyayād gṛhapātotthān mene satyaṃ ca so 'pi tat

% - - -| -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v -| v v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v| -| v| - % D correct
tatas tuṣṭaḥ samaṃ sakhya vadhamuktena tena saḥ /
āyayau rājatanayaḥ kṛtadāro nijāṃ purīm

% v -| - -| v -| - v| % A pathyā
% v v - - v| - v| - % B correct
% - v -| - v v v -| % C na-vipulā
% v v - -| v -| v - % D correct
tatra so 'pi suhṛt tasya kṛtadāro vaṇiksutaḥ /
stūyamānaguṇaḥ sarvair janair āsīd yathāsukham

% - v| -| v| v -| - v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
evam ucchṛṅkhalā bhūtvā svaniyantṛpramāthinaḥ /
rājaputrā na manyante hitaṃ mattā gajā iva

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
vetālais taiś ca kā maittrī ye vihasya haranty asūn /
tad rājaputri sakhyaṃ me ma sma vyabhicaraḥ sadā

% - - -| -| v| -| - -| % A pathyā
% -| v - v| v -| v - % B correct
% -| - v - v| - -| -| % C pathyā
% -| -| v v v -| v - % D correct
iti śrutvā kathām etāṃ harmye somaprabhāmukhāt /
kaliṅgasenā sasnehaṃ tāṃ sakhīṃ pratyabhāṣata

% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% -| v -| - v - v - % D correct
ete piśācā na tv ete rājaputrā matāḥ sakhi /
piśācadurgrahakathām aham ākhyāmi te śṛṇu

% - -| v - -| -||- -| % A ma-vipulā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v - v - v v v -| % C na-vipulā
% v v| - - v| -| v - % D correct
yajñasthalākhye ko 'py āsīd agrahāre purā dvijaḥ /
sa jātu durgataḥ kāṣṭhāny āhartum aṭavīṃ yayau

% - - v - -| -||- -| % A ma-vipulā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v| - v| - v -| - -| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
tatra kāṣṭhaṃ kuṭhāreṇa pāṭyamānaṃ vidher vaśāt /
āpatya tasya jaṅghāyāṃ bhittvāntaḥ praviveśa tat

% - v| - -| v - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - v| - v| - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v| - % D correct
tataḥ sa prasravadrakto dṛṣṭvā kenāpi mūrcchitaḥ /
utkṣipyānīyata gṛhaṃ puṃsāṃ pratyabhijānatā

% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - - - v v| v -| % C na-vipulā
% - -| - v v - v - % D correct
tatra vihvalayā patnyā tasya prakṣālya śoṇitam /
āśvāsya tasya jaṅghāyāṃ nibaddho vraṇapaṭṭakaḥ

% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v| - v| - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
tataś cikitsyamānaḥ san vraṇas tasya dine dine /
na paraṃ na rurohaiva yāvan nāḍītvam āyayau

% v -| v - v - -| -| % A pathyā
% v -| - v| v -| v - % B correct
% v| v -| v| v - - v| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
tato nāḍīvraṇāt khinno daridro maraṇodyataḥ /
abhyetya sakhyā vipreṇa kenāpi jagade rahaḥ

% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% - - v| v v -| v - % D correct
sakhā me yajñadattākhyaś ciraṃ bhūtvātidurgataḥ /
piśācasādhanaṃ kṛtvā dhanaṃ prāpya sukhī sthitaḥ

% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v - v - v -| - -| % C pathyā
% v -| - v| v -| v - % D correct
tac ca tatsādhanaṃ tena mamāpy uktaṃ tvam apy ataḥ /
piśācaṃ sādhaya sakhe sa te ropayitā vraṇam

% -| v| - - v -| - v| % A pathyā
% v -| - -| v| -| v - % B correct
% v - -| - v v| v -| % C na-vipulā
% v| -| - v v -| v - % D correct
ity uktvākhyātamantro 'sāv uvācāsya kriyām imām /
utthāya paścime yāme muktakeśo digambaraḥ

% -| - - - v - -| -| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
anācāntaś ca muṣṭī dvau taṇḍulānāṃ yathākṣamam /
dvābhyām ādāya hastābhyāṃ japan gaccheś catuṣpatham

% v - - -| v| - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tatra taṇḍulamuṣṭī dvau sthāpayitvā tataḥ sakhe /
maunenaiva tvam āgaccher mā vīkṣiṣṭhāś ca pṛṣṭhataḥ

% - v| - v v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - - -| v| - - -| % C pathyā
% -| - - -| v| - v - % D correct
evaṃ kuru sadā yāvat piśāco vyaktatāṃ gataḥ /
ahaṃ hi hanmi te vyādhim iti tvāṃ vakṣyati svayam

% - -| v v| v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% v -| v| - v| -| - v| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
tato 'bhinandes taṃ so 'tha tava rogaṃ hariṣyati /
ity uktas tena mittreṇa sa dvijas tat tathākarot

% v -| v - -| -| -| v| % A ma-vipulā
% v v| - -| v - v - % B correct
% -| - -| - v| - - v| % C pathyā
% -| v -| -| v - v - % D correct
tataḥ siddhaḥ piśācaḥ sa tasyārtasya mahauṣadhīḥ /
himācalendrād ānīya ropayām āsa taṃ vraṇam

% v -| - -| v - -| v| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - v -| - v| -| v - % D correct
jagāda ca prahṛṣṭaṃ taṃ so 'tha lagnagraho dvijam /
dehi vraṇaṃ dvitīyaṃ me yāvat taṃ ropayāmy aham

% v - v| -| v - -| -| % A pathyā
% -| v| - - v -| v - % B correct
% - -| v -| v - -| -| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
na cet sṛjāmy anarthaṃ te śarīraṃ saṃharāmi vā /
tac chrutvā sa dvijo bhītaḥ sadyo muktyai tam abhyadhāt

% v| -| v -| v - -| -| % A pathyā
% v - -| - v - v| - % B correct
% -| - -| -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
vraṇaṃ dvitīyaṃ dāsyāmi saptabhis te dinair iti /
tatas tenojjhitaḥ so 'bhūn nirāśo jīvite dvijaḥ

% v -| v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - v -| -| v -| v - % B correct
% v -| - - v -| -| -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
ity uktvā viratā madhyād aślīlākhyānalajjayā /
kaliṅgasenā bhūyaḥ sāvādīt somaprabhām idam

% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v - v - -| - -| - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % D correct
tato vraṇāntarālābhād ārtaṃ vipram uvāca tam /
dṛṣṭvā pṛṣṭvā ca duhitā vidagdhā mṛtabhartṛkā

% v -| v - v - - -| % A pathyā
% - -| - v| v - v| - % B correct
% - -| - -| v| v v -| % C na-vipulā
% v - -| v v - v - % D correct
vañcaye 'haṃ piśācaṃ taṃ gaccha tvaṃ brūhi taṃ punaḥ /
nāḍīvraṇo madduhitur bhavatā ropyatām iti

% - v -| -| v - -| -| % A pathyā
% - -| -| - v| -| v - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% v v -| - v -| v - % D correct
tac chrutvā mudito gatvā tathaivoktvā ca sa dvijaḥ /
anaiṣīd duhitus tasyāḥ piśācaṃ taṃ tato 'ntikam

% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v| -| v - % B correct
% v - -| v v -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v -| v - % D correct
sā ca tasya piśācasya varāṅgaṃ svam adarśayat /
ropayemaṃ vraṇaṃ bhadra mameti bruvatī rahaḥ

% -| v| - v| v - - v| % A pathyā
% v - -| v| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
sa ca mūḍhaḥ piśāco 'syā varāṅge satataṃ dadau /
piṇḍīlepādi na tv āsīt sa taṃ ropayituṃ kṣamaḥ

% v| v| - -| v - -| -| % A pathyā
% v - -| v v -| v - % B correct
% - - - - v| -||- -| % C pathyā
% v| -| - v v -| v - % D correct
dinaiś ca khinnas tasyāḥ sa kṛtvā jaṅghe nijāṃsayoḥ /
kiṃsvin na rohatīty evaṃ tadvarāṅgaṃ vyalokayat

% v -| v| - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| v| - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
yāvad dvitīyaṃ tasyādhaḥ sa payuvraṇam aikṣata /
taṃ dṛṣṭvaiva ca saṃbhrāntaḥ sa piśāco vyacintayat

% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v| v - v v| - v - % B correct
% -| - - v| v| - - -| % C pathyā
% v| v - -| v - v - % D correct
eko na ropito yāvad utpanno 'yaṃ vraṇo 'paraḥ /
satyaḥ pravādo yacchidreṣv anarthā yānti bhūritām

% - -| v| - v -| - v| % A pathyā
% - - -| -| v -| v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| - v| - v - % D correct
prabhavanti yato lokāḥ pralayaṃ yānti yena ca /
saṃsāravartma vivṛtaṃ kaḥ pidhātuṃ tad īśvaraḥ

% v v - v| v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v| - v| - % B correct
% - - v - v| v v -| % C na-vipulā
% -| v - -| v| - v - % D correct
ity ālocya viruddhārthasiddhyā bandhanaśaṅkayā /
sa piśācas tato mūrkhaḥ palāyyādarśanaṃ yayau

% -| - - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% v| v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
evaṃ ca vañcayitvā taṃ piśācaṃ mocitas tayā /
duhitrā sa dvijas tasthau rogottīrṇo yathāsukham

% - -| v| - v - -| -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% v - -| -| v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
itthaṃ piśācās tat tulyā bālā rājasutāś ca ye /
te siddhā apy anarthāya sakhi rakṣyās tu buddhibhiḥ

% - -| v - -| -| - -| % A ma-vipulā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% -| - -| -| v - - v| % C pathyā
% v v| - -| v| - v - % D correct
rājaputryaḥ kulīnās tu naitādṛśyaḥ śrutāḥ kvacit /
ato 'nyathā na bhāvyaṃ te sakhi matsaṃgataṃ prati

% - v - -| v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% v -| v -| v| - -| -| % C pathyā
% v v| - - v -| v - % D correct
evaṃ kaliṅgasenāyā mukhāc chrutvā yathākramam /
sahāsacitramadhuraṃ toṣaṃ somaprabhā yayau

% - -| v - v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v - v - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
ito me ṣaṣṭiyojanyāṃ gṛhaṃ yāti ca vāsaraḥ /
ciraṃ sthitāsmi tat tanvi yāmīty etām uvāca ca

% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% v -| - v| v| - v - % B correct
% v -| v - v| -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
tato 'stagiriśekharaṃ vrajati vāsareśe śanaiḥ
sakhīṃ punar upāgamat praṇayinīṃ samāpṛcchya tām /
kṣaṇaṃ janitavismayā gaganamārgam utpatya sā
jagāma vasatiṃ nijāṃ prasabham eva somaprabhā

% v -| v v v - v -| v v v| - v - -| v - % Pṛthvī (8+9)
% v -| v v| v - v -| v v v -| v - - v| - % Pṛthvī (8+9)
% v -| v v v - v -| v v v - v| - - v| - % Pṛthvī (8+9)
% v - v| v v -| v -| v v v| - v| - - v - % Pṛthvī (8+9)
vilokya ca tad adbhutaṃ bahuvitarkam atyadbhutaṃ
praviśya samacintayat kila kaliṅgasenā ca sā /
na vedmi kim asāv aho mama sakhī hi siddhāṅganā
bhavet kim athavāpsarāḥ kim athavāpi vidyādharī

% v - v| v| v| - v -| v v v - v| - - v - % Pṛthvī (8+9)
% v - v| v v - v -| v v| v - v - -| v| - % Pṛthvī (8+9)
% v| - v| v| v -| v -| v v| v -| v| - - v - % Pṛthvī (8+9)
% v -| v| v v - v -| v| v v - v| - - v - % Pṛthvī (8+9)
divyā tāvad iyaṃ bhavaty avitathaṃ vyomāgrasaṃcāriṇī
divyā yānti ca mānuṣībhir asamasnehāhṛtāḥ saṃgatim /
bheje kiṃ nṛpateḥ pṛthos tanayayā sakhyaṃ na sārundhatī
tatprītyā pṛthur ānināya surabhiṃ svargān na kiṃ bhūtale

% - -| - v| v -| v -| v v v -| - - v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - -| - v| v| - v - v| v v - - - v -| - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7): caesura in compound or incorrect?
% - -| -| v v -| v -| v v v -| - -| v| - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - - -| v v| - v - v| v v -| - -| v| -| - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
tatkṣīrāśanato na kiṃ punar asau bhraṣṭo 'pi yāto divaṃ
saṃbhūtāś ca tataḥ prabhṛty avikalā gāvo na kiṃ bhūtale /
tad dhanyāsmi śubhodayād upanatā divyā sakhīyaṃ mama
prātaś cānvayanāmanī sunipuṇaṃ prakṣyāmi tām āgatām

% - - - v v -| v| -| v v| v -| - -| v| - -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - - -| v| v -| v -| v v v -| - -| v| -| - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% -| - - v| v - v -| v v v -| - -| v - -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - -| - v v - v -| v v v -| - - v| -| - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
ity ādi rājatanayā hṛdi cintayantī tāṃ yāminīm anayad atra kaliṅgasenā /
somaprabhā ca nijaveśmani bhūya eva taddarśanotsukamanā rajanīṃ nināya