Kathāsaritsāgara · Chapter 6.1
% v -| v v v - v - v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9): caesura in compound or incorrect?
% v -| v v| v - v -| v v v - v -| - v - % Pṛthvī (8+9)
% v - v| v v - v| -| v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9)
% v -| v v v| - v -| v v| v - v - - v| - % Pṛthvī (8+9)
prathamas taraṅgaḥ /
tarjayann iva vighnaughān namitonnamitena yaḥ /
muhur vibhāti śirasā sa pāyād vo gajānanaḥ
% - v -| v v| - - -| % A pathyā
% v v - v v - v| - % B correct
% v -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% v| - -| -| v - v - % D correct
namaḥ kāmāya yadbāṇapātair iva nirantaram /
bhāti kaṇṭakitaṃ śaṃbhor apy umāliṅgitaṃ vapuḥ
% v -| - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v| v - v - % B correct
% - v| - v v -| - -| % C pathyā
% -| v - - v -| v - % D correct
ityādidivyacaritaṃ kṛtvātmānaṃ kilānyavat /
prāptavidyādharaiśvaryo yad ā mūlāt svayaṃ jagau
% - - v - v v v -| % A na-vipulā
% - - - -| v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v| - - -| v -| v - % D correct
naravāhanadatto 'tra sapatnīkair maharṣibhiḥ /
pṛṣṭaḥ prasaṅge kutrāpi tad idaṃ śṛṇutādhunā
% v v - v v - -| v| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% v| v -| v v - v - % D correct
atha saṃvardhyamāno 'tra pitrā vatseśvareṇa saḥ /
naravāhanadatto 'bhūd vyutkrāntāṣṭamavatsaraḥ
% v v| - - v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
vinīyamāno vidyāsu krīḍann upavaneṣu ca /
saha mantrisutair āsīd rājaputras tadā ca saḥ
% v - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| v v v - v| - % B correct
% v v| - v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v| - % D correct
devī vāsavadattā ca rājñī padmāvatī tathā /
āstām ekatamasnehāt tadekāgre divāniśam
% - -| - v v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
ārohadguṇanamreṇa reje sadvaṃśajanmanā /
śanair āpūryamāṇena vapuṣā dhanuṣā ca saḥ
% - - - v v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| - - v - - v| % C pathyā
% v v -| v v -| v| - % D correct
pitā vatseśvaraś cāśya vivāhādimanorathaiḥ /
āsannaphalasaṃpattikāntaiḥ kālaṃ nināya tam
% v -| - - v -| - v| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v| - % D correct
atrāntare kathāsaṃdhau yad abhūt tan niśamyatām /
āsīt takṣaśilā nāma vitastāpuline purī
% - - v -| v - - -| % A pathyā
% v| v -| -| v - v - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
tadambhasi babhau yasyāḥ pratimā saudhasaṃtateḥ /
pātālanagarīvādhastacchobhālokanāgatā
% v - v v| v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - v v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
tasyāṃ kaliṅgadattākhyo rājā paramasaugataḥ /
abhūt tārāvarasphītajinabhaktākhilaprajaḥ
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v -| - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
rarāja sā purī yasya caityaratnair nirantaraiḥ /
mattulyā nāma nāstīti madaśṛṅgair ivoditaḥ
% v - v| -| v -| - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - -| - v| - - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
prajānāṃ na paraṃ cakre yaḥ pitevānupālanam /
yāvad gurur iva jñānam api svayam upādiśat
% v - -| v| v -| - -| % A pathyā
% -| v - - v - v - % B correct
% - -| v v| v -| - v| % C pathyā
% v -| v v| v - v - % D correct
tathā ca tasyāṃ ko 'py āsin nagaryāṃ saugato vaṇik /
dhanī vitastādattākhyo bhikṣupūjaikatatparaḥ
% v -| v| - -| -||- -| % A ma-vipulā
% v - -| - v -| v - % B correct
% v -| v - - - - -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - v - - v - v - % D correct
ratnadattābhidhānaś ca tasyābhūt tanayo yuvā /
sa ca taṃ pitaraṃ śaśvat pāpa ity ājugupsata
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v| v| -| v v -| - -| % C pathyā
% - v| -| - v - v - % D correct
putra nindasi kasmān mām iti pitrā ca tena saḥ /
pṛcchyamāno vaṇikputraḥ sābhyasūyam abhāṣata
% - v| - v v| - -| -| % A pathyā
% v v| - -| v| - v| - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
tāta tyaktatrayīdharmas tvam adharmaṃ niṣevase /
yad brāhmaṇān parityajya śramaṇāñ śaśvad arcasi
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v| v - -| v - v - % B correct
% -| - v -| v - - -| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
snānādiyantraṇāhīnāḥ svakālāśanalolupāḥ /
apāstasaśikhāśeṣakeśakaupīnasusthitāḥ
% - - v - v - - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% v - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
vihārāspadalābhāya sarve 'py adhamajātayaḥ /
yam āśrayanti kiṃ tena saugatena nayena te
% v - - v v - - v| % A pathyā
% - -||v v v - v - % B correct
% v| - v - v| -| - v| % C pathyā
% - v - v| v - v| - % D correct
[lābhāya em. for lobhāya]
tac chrutvā sa vaṇik prāha na dharmasyaikarūpatā /
anyo lokottaraḥ putra dharmo 'nyaḥ sārvalaukikaḥ
% -| - -| v| v -| - v| % A pathyā
% v| - - - v - v - % B correct
% - -| - - v -| - v| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
brāhmaṇyam api tat prāhur yad rāgādivivarjanam /
satyaṃ dayā ca bhūteṣu na mṛṣā jātivigrahaḥ
% - - v| v v| -| - -| % A pathyā
% -| - - v v - v - % B correct
% - -| v -| v| - - v| % C pathyā
% v| v -| - v - v - % D correct
kiṃ ca darśanam etat tvaṃ sarvasattvābhayapradam /
prāyaḥ puruṣadoṣeṇa na dūṣayitum arhasi
% -| v| - v v| - -| -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% v| - v v v| - v - % D correct
upakārasya dharmatve vivādo nāsti kasyacit /
bhūteṣv abhayadānena nānyā copakṛtir mama
% v v - - v| - - -| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
tad ahiṃsāpradhāne 'smin vatsa mokṣapradāyini /
darśane 'tiratiś cen me tad adharmo mamātra kaḥ
% v| v - - v - -| -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - v -| v v -| -| -| % C pathyā
% v| v - -| v - v| - % D correct
iti tenoditaḥ pitrā vaṇikputraḥ prasahya saḥ /
na tathā pratipede tanninindābhyadhikaṃ punaḥ
% v v| - - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% v| v -| v v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v -| v - % D correct
tataḥ sa tatpitā khedād gatvā dharmānuśāsituḥ /
rājñaḥ kaliṅgadattasya purataḥ sarvam abravīt
% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
so 'pi rājā tam āsthāne yuktyānāyya vaṇiksutam /
mṛṣāracitakopaḥ sann evaṃ kṣattāram ādiśat
% -| v| - -| v| - - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v - v v v - -| -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
śrutaṃ mayā vaṇikputraḥ pāpo 'yam atiduṣkṛtī /
nirvicāraṃ tad eṣo 'dya hanyatāṃ deśadūṣakaḥ
% v -| v -| v - - -| % A pathyā
% - -| v| v v - v - % B correct
% - v - -| v| - -| v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
ity ūcivāṃs tataḥ pitrā kṛtavijñāpanaḥ kila /
nṛpatir dharmacaryārthaṃ dvau māsau vadhanigraham
% -| - v -| v -| - -| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% -| - -| v v - v - % D correct
saṃvidhārya tadante ca punar ānayanāya saḥ /
tasyaiva tatpitur haste nyastavāṃs taṃ vaṇiksutam
% - v - v| v - -| v| % A pathyā
% v v| - v v - v| - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
so 'pi pitrā gṛhaṃ nīto vaṇikputro bhayākulaḥ /
kiṃ mayāpakṛtaṃ rājño bhaved iti vicintayan
% -| v| - -| v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% -| v - v v -| - -| % C pathyā
% v -| v v| v - v - % D correct
akāraṇaṃ dvimāsānte maraṇaṃ bhāvi bhāvayan /
anidro 'pacitāhāraklāntas tasthau divāniśam
% v - v -| v - - -| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% v - -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % D correct
tato māsadvaye yāte rājāgre kṛśapāṇḍuraḥ /
punaḥ svapitrā tenāsau vaṇiksūnur anīyata
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - - v| v - v - % D correct
rājā taṃ ca tathābhūtaṃ vīkṣyāpannam abhāṣata /
kim īdṛk tvaṃ kṛśībhūtaḥ kiṃ ruddhaṃ te mayāśanam
% - -| -| v| v - - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v| - -| -| v - - -| % C pathyā
% -| - -| -| v - v - % D correct
tac chrutvā sa vaṇikputro rājānaṃ tam abhāṣata /
ātmāpi vismṛto bhītyā mama kā tv aśane kathā
% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% v v| -||v v -| v - % D correct
yuṣmadādiṣṭanidhanaśravaṇāt prabhṛti prabho /
mṛtyum āyāntam āyāntam anvahaṃ cintayāmy aham
% - v - - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v v -| v v -| v - % B correct
% - v| - - v| - - v| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
ity uktavantaṃ taṃ rājā sa vaṇikputram abravīt /
bodhito 'si mayā vatsa yuktyā prāṇabhayaṃ svataḥ
% -| - v - -| -| - -| % A ma-vipulā
% v| v - - v| - v - % B correct
% - v -| v| v -| - v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
īdṛg eva hi sarvasya jantor mṛtyubhayaṃ bhavet /
tadrakṣaṇopakārāc ca dharmaḥ ko 'bhyadhiko vada
% - v| - v| v| - - v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - v - v - -| v| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
tad etat tava dharmāya mumukṣāyai ca darśitam /
mṛtyubhīto hi yatate naro mokṣāya buddhimān
% v| - -| v v| - - v| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% - v - -| v| v v -| % C na-vipulā
% v -| - - v| - v - % D correct
ato na garhaṇīyo 'yam etaddharmā pitā tvayā /
iti rājavacaḥ śrutvā prahvo 'vādīd vaṇiksutaḥ
% v -| v| - v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% v v| - v v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
dharmopadeśād devena kṛtī tāvad ahaṃ kṛtaḥ /
mokṣāyecchā prajātā me tam apy upadiśa prabho
% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v -| - v| v -| v - % B correct
% - - - -| v - -| -| % C pathyā
% v| -| v v v -| v - % D correct
tac chrutvā taṃ vaṇikputraṃ prāpte tatra purotsave /
tailapūrṇaṃ kare pātraṃ dattvā rājā jagāda saḥ
% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
idaṃ pātraṃ gṛhītvā tvam ehi bhrāntvā purīm imām /
tailabindunipātaś ca rakṣaṇīyas tvayā suta
% v -| - -| v - -| v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - v - v v - -| v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
nipatiṣyati yady ekas tailabindur itas tava /
sadyo nipātayiṣyanti tvām ete puruṣās tataḥ
% v v - v v| -| - -| % A pathyā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% -| - -| v v -| v - % D correct
evaṃ kiloktvā vyasṛjat taṃ bhrāmāya vaṇiksutam /
utkhātakhaḍgān puruṣān dattvā paścāt sa bhūpatiḥ
% - -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% -| - - v| v - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| - -| v| - v - % D correct
vaṇikputro 'pi sa bhayād rakṣaṃs tailalavacyutim /
purīṃ tām abhito bhrāntvā kṛcchrād āgān nṛpāntikam
% v - - -| v| v| v -| % A na-vipulā
% - -| - v v - v - % B correct
% v -| -| v v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
nṛpo 'py agalitānītatailaṃ dṛṣṭvā tam abhyadhāt /
kaścit purabhrame 'py adya dṛṣṭo 'tra bhramatā tvayā
% v -||v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - -| v - v -||- v| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
['tra em. for 'tre]
tac chrutvā sa vaṇikputraḥ provāca racitāñjaliḥ /
yat satyaṃ na mayā deva dṛṣṭaṃ kiṃcin na ca śrutam
% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% -| - -| v| v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v| -| v - % D correct
ahaṃ hy ekāvadhānena tailaleśaparicyutam /
khaḍgapātabhayād rakṣaṃs tadānīm abhramaṃ purīm
% v -||- - v - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
evaṃ vaṇiksutenokte sa rājā nijagāda tam /
dṛśyatailaikacittena na tvayā kiṃcid īkṣitam
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% v| - -| v v - v| - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% -| v -| - v| - v - % D correct
tat tenaivāvadhānena parānudhyānam ācara /
ekāgro hi bahirvṛttinivṛttas tattvam īkṣate
% -| - - - v - - v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% - - -| v| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v| - v - % D correct
dṛṣṭatattvaś ca na punaḥ karmajālena badhyate /
eṣa mokṣopadeśas te saṃkṣepāt kathito mayā
% - v - -| v| v| v -| % A na-vipulā
% - v - - v| - v - % B correct
% - v| - - v - -| -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
ity uktvā prahito rājñā patitvā tasya pādayoḥ /
kṛtārthaḥ sa vaṇikputro hṛṣṭaḥ pitṛgṛhaṃ yayau
% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% v - -| v| v - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
evaṃ kaliṅgadattasya prajās tasyānuśāsataḥ /
tārādattābhidhānābhūd rājñī rājñaḥ kulocitā
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
yayā sa rājā śuśubhe rītimatyā suvṛttayā /
nānādṛṣṭāntarasiko bhāratyā sukavir yathā
% v -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - - - v v v -| % C na-vipulā
% - - -| v v -| v - % D correct
yā prakāśaguṇaślāghyā jyotsneva śaśalakṣmaṇaḥ /
tasyāmṛtamayasyābhūd avibhinnaiva bhūpateḥ
% -| v - v v - - -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
tayā devyā samaṃ tatra sukhinas tasya tiṣṭhataḥ /
nṛpasya jagmur divasāḥ śacyeva divi vajriṇaḥ
% v -| - -| v -| - v| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% v - v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - v| v v| - v - % D correct
atrāntare kilaitasmin kathāsaṃdhau śatakratoḥ /
kuto 'pi hetos tridive vartate sma mahotsavaḥ
% - - v -| v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v -| v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v -| v| v - v - % D correct
tatrāpsaraḥsu sarvāsu nartituṃ militāsv api /
ekā surabhidattākhyā nādṛśyata varāpsarāḥ
% - - v - v| - - v| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - - v v| v - v - % D correct
praṇidhānāt tataḥ śakras tāṃ dadarśa rahaḥsthitām /
vidyādhareṇa kenāpi sahitāṃ nandanāntare
% v v - -| v -| - -| % A pathyā
% -| v - v| v - v - % B correct
% - - v - v| - - v| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tad dṛṣṭvā jātakopo 'ntaḥ sa vṛtrārir acintayat /
aho etau durācārau madanāndhāv ubhāv api
% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% v| - - v| v - v - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
ekā yad ācaraty eva vismṛtyāsmān svatantravat /
karoty avinayaṃ cānyo devabhūmau praviśya yat
% - -| v| - v -| - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| v v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
athavāsya varākasya doṣo vidyādharasya kaḥ /
ākṛṣṭo hi vaśīkṛtya rūpeṇāyam ihānayā
% v v - v| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - - -| v| v - - v| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
kāntayāntaḥ kilāpūrṇatuṅgastanataṭāntayā /
lāvaṇyāmbutaraṅgiṇyā hṛtaḥ syād ātmanaḥ prabhuḥ
% - v - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
cakṣubhe kiṃ na śarvo 'pi purā dṛṣṭvā tilottamām /
dhātrā gṛhītvā racitām uttamebhyas tilaṃ tilam
% - v -| -| v| - -| v| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - -| v -| v - % D correct
tapaś ca menakāṃ dṛṣṭvā viśvāmitro na kiṃ jahau /
śarmiṣṭhārūpalobhāc ca yayātir nāptavāñ jarām
% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v| -| v - % B correct
% - - - - v - -| v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
ato vidyādharayuvā naivāyam aparādhyati /
trijagatkṣobhaśaktena rūpeṇāpsarasā hṛtaḥ
% v -| - - v v v -| % A na-vipulā
% - - v| v v - v - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
iyaṃ tu svarvadhūḥ pāpā hīnāsaktāparādhinī /
praveśitaḥ surān hitvā yayāyam iha nandane
% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v - v -| v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
ity ālocya vimucyainaṃ vidyādharakumārakam /
ahalyākāmukaḥ so 'syai śāpam apsarase dadau
% -| - - v| v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v - - - v -| -| -| % C pathyā
% - v| - v v -| v - % D correct
pāpe prayāhi mānuṣyaṃ prāpya cāyonijāṃ sutām /
divyaṃ kṛtvā ca kartavyam eṣyasi dyām imām iti
% - -| v - v| - - -| % A pathyā
% - v| - - v -| v - % B correct
% - -| - -| v| - - v| % C pathyā
% - v -| -| v -| v - % D correct
atrāntare ca sā tasya rājñas takṣaśilāpuri /
rājñī kaliṅgadattasya tārādattā yayāv ṛtum
% - - v -| v| -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
tasyāḥ surabhidattā sā śakraśāpacyutāpsarāḥ /
saṃbabhūvodare devyā dehasaundaryadāyinī
% - -| v v v - -| -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tadā ca nabhaso bhraṣṭāṃ jvālāṃ devī dadarśa sā /
tārādattā kila svapne praviśantīṃ nijodare
% v -| v| v v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
prātaś cāvarṇayat svapnaṃ bhartre taṃ sā savismayā /
rājñe kaliṅgadattāya so 'pi prīto jagāda tām
% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| -| v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% -| -| - -| v - v| - % D correct
devi divyāḥ patanty eva śāpān mānuṣyayoniṣu /
taj jāne devajātīyaḥ ko'pi garbhe tavārpitaḥ
% - v| - -| v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% -| - -| - v - - -| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
vicitrasadasatkarmanibaddhāḥ saṃcaranti hi /
jantavas trijagaty asmiñ śubhāśubhaphalāptaye
% v - v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v| - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
ity uktā bhūbhṛtā rājñī sā prasaṅgād uvāca tam /
satyaṃ karmaiva balavad bhogadāyi śubhāśubham
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% -| v - -| v - v| - % B correct
% - -| - - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - v| v - v - % D correct
tathā cedam upodghātaṃ śrutaṃ vacmy atra te śṛṇu /
abhavad dharmadattākhyaḥ kośalādhipatir nṛpaḥ
% v -| - v| v - - -| % A pathyā
% v -| -| - v| -| v - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
nāgaśrīr iti tasyāsīd rājñī yā patidevatā /
bhūmāv arundhatī khyātā rundhanty api satīdhuram
% - - -| v v| - - -| % A pathyā
% - -| -| v v - v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% - -| v v| v - v - % D correct
kāle gacchati tasyāṃ ca devyāṃ tasya ca bhūpateḥ /
aham eṣā samutpannā duhitāhitasūdana
% - -| - v v| - -| v| % A pathyā
% - -| - v| v| - v - % B correct
% v v| - -| v - - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tato mayy atibālāyāṃ deva sā jananī mama /
akasmāt pūrvajātiṃ svāṃ smṛtvā svapatim abravīt
% v -| -| v v - - -| % A pathyā
% - v| -| v v -| v - % B correct
% v - -| - v - -| -| % C pathyā
% - -| v v v| - v - % D correct
rājann akāṇḍa evādya pūrvajanma smṛtaṃ mayā /
aprītyai tad anākhyātam ākhyātaṃ mṛtaye ca me
% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - -| v| v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v| - % D correct
aśaṅkitaṃ smṛtā jātiḥ syād ākhyātaiva mṛtyave /
iti hy āhur ato deva mayy atīva viṣāditā
% v - v -| v -| - -| % A pathyā
% -| - - - v| - v - % B correct
% v -||- v| v -| - v| % C pathyā
% -| v - v| v - v - % D correct
ity uktaḥ sa tayā patnyā rājā tāṃ pratyabhāṣata /
priye mayāpi prāg janma tvayeva sahasā smṛtam
% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% v -| v - -| -| - -| % C ma-vipulā
% v - v| v v -| v - % D correct
tan mamācakṣva tāvat tvaṃ kathayiṣyāmy ahaṃ ca te /
yad astu ko 'nyathā kartuṃ śakto hi bhavitavyatām
% -| v - - v| - -| -| % A pathyā
% v v - -| v -| v| - % B correct
% v| - v| -| v -| - -| % C pathyā
% - -| v| v v - v - % D correct
iti sā preritā tena bhartrā rājñī jagāda tam /
nirbandho yadi te rājañ śṛṇu tarhi vadāmy aham
% v v| -| - v -| - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - - -| v v| -| - -| % C pathyā
% v v| - v| v -| v - % D correct
ihaiva deśe viprasya mādhavākhyasya kasyacit /
gṛhe 'ham abhavaṃ dāsī suvṛttā pūrvajanmani
% v - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - v - - v| - v - % B correct
% v -| v| v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
devadāsābhidhānaś ca patir atra mamābhavat /
kasyāpy ekasya vaṇijaḥ sādhuḥ karmakaro gṛhe
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% v v| - v| v - v - % B correct
% - -| - - v| v v -| % C na-vipulā
% - -| - v v -| v - % D correct
tāv āvām avasāvātra kṛtvā gehaṃ nijocitam /
svasvasvāmigṛhānītapakvānnakṛtavartanau
% -| - -| v v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
vāridhānī ca kumbhaś ca mārjanī mañcakas tathā /
ahaṃ ca matpatiś ceti yugmatritayam eva nau
% - v - -| v| - -| v| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v -| v| - v -| - v| % C pathyā
% - - v v v| - v| - % D correct
akaliprasare gehe saṃtoṣaḥ sukhinor abhūt /
devapitratithiprattaśeṣaṃ pramitam aśnatoḥ
% v v - v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v| - v - % D correct
ekaikato 'dhikaṃ kiṃcid yad ācchādanam apy abhūt /
sudurgatāya kasmaicit tad āvābhyām adīyata
% - - v -| v -| - -| % A pathyā
% v| - - v v| -| v - % B correct
% v - v - v| - - -| % C pathyā
% v| - - -| v - v - % D correct
athātrodabhavat tīvro durbhikṣas tena cāvayoḥ /
bhṛtyannam anvahaṃ prāpyam alpam alpam upānamat
% v - - v v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - - v| - v -| - v| % C pathyā
% - v| - v| v - v - % D correct
tataḥ kṣutkṣāmavapuṣoḥ śanair nāv avasīdatoḥ /
kadācid āgād āhārakāle klānto 'tithir dvijaḥ
% v -| - - v v v -| % A na-vipulā
% v -| -| v v - v - % B correct
% v - v| - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| - -| v -| v - % D correct
tasmai niḥśeṣam āvābhyāṃ dvābhyām api nijāśanam /
prāṇasaṃśayakāle 'pi dattaṃ yāvac ca yac ca tat
% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| v v| v - v - % B correct
% - v - v v - -| v| % C pathyā
% - -| - -| v| -| v| - % D correct
bhuktvā tasmin gate prāṇā bhartāraṃ me tam atyajan /
arthiny asyādaro nāsmāsv iti manyuvaśād iva
% - -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| -| v| - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% v v| - v v -| v - % D correct
tataś cāhaṃ samādhāya patye samucitāṃ citām /
ārūḍhā cāvarūḍhaś ca vipadbhāro mamātmanaḥ
% v -| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - - -| - v - -| v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
atha rājagṛhe jātā jātāhaṃ mahiṣī tava /
acintyaṃ hi phalaṃ sūte sadyaḥ sukṛtapādapaḥ
% v v| - v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
ity uktaḥ sa tayā rājñā dharmadatto nṛpo 'bravīt /
ehi priye sa evāhaṃ pūrvajanmapatis tava
% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - -| v -| v| - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
vaṇikkarmakaro 'bhūvaṃ devadāso 'ham eva saḥ /
etad eva mayāpy adya prāktanaṃ janma hi smṛtam
% v - - v v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v| - % B correct
% - v| - v| v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v| -| v - % D correct
ity uktvā svāny abhijñānāny udīrya sa tayā saha /
devyā viṣaṇṇo hṛṣṭaś ca rājā sadyo divaṃ gataḥ
% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% v - v| v| v -| v - % B correct
% - -| v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% - -| - -| v -| v - % D correct
evaṃ tayoś ca matpitror lokāntaram upeyuṣoḥ /
mātuḥ svasā vardhayituṃ mām anaiṣīn nijaṃ gṛham
% - -| v -| v| - - -| % A pathyā
% - - v v| v - v - % B correct
% - -| v -| - v v -| % C bha-vipulā
% -| v - -| v -| v - % D correct
kanyāyāṃ mayi cābhyāgād ekas tatrātithir muniḥ /
mātṛsvasā ca māṃ tasya śuśrūṣāyai samādiśat
% - - -| v v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v -| v| -| - v| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
sa ca kunty eva durvāsā yatnenārādhito mayā /
tadvarāc ca mayā prāpto dhārmikas tvaṃ patiḥ prabho
% v| v| -| - v| - - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% - v -| v| v -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v -| v - % D correct
evaṃ bhavanti bhadrāṇi dharmād eva yad ādarāt /
pitṛbhyāṃ saha saṃprāpya rājyaṃ jātir api smṛtā
% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% - -| - v| v| - v - % B correct
% v - -| v v| - - v| % C pathyā
% - -| - v| v -| v - % D correct
etat sa tārādattāyā devyāḥ śrutvā vaco nṛpaḥ /
kaliṅgadatto dharmaikasādaro nijagāda tām
% - -| v| - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - v -| v v - v| - % D correct
satyaṃ samyakkṛto 'lpo 'pi dharmo bhūriphalo bhavet /
tathā ca prāktanīṃ devi saptadvijakathāṃ śṛṇu
% - -| - - v -| -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v -| -| - v -| - v| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
kuṇḍinākhye pure pūrvam upādhyāyasya kasyacit /
brāhmaṇasyābhavañ śiṣyāḥ sapta brāhmaṇaputrakāḥ
% - v - -| v -| - v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
sa tāñ śiṣyān upādhyāyo dhenuṃ durbhikṣadoṣataḥ /
gomataḥ śvaśurād ekāṃ yācituṃ prāhiṇot tataḥ
% v| -| - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
te ca gatvānyadeśasthaṃ durbhikṣakṣāmakukṣayaḥ /
taṃ tadgirā tacchvaśuraṃ tacchiṣyā gāṃ yayācire
% -| v| - - v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% -| - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% - - -| -| v - v - % D correct
so 'pi vṛttikarīm ekāṃ dhenuṃ tebhyaḥ samarpayat /
kṛpaṇaḥ kṣudhitebhyo 'pi na tu tebhyo 'śanaṃ dadau
% -| v| - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v v -| v v - -| v| % C pathyā
% v| v| - -| v -| v - % D correct
tatas te tāṃ gṛhītvā gām āyānto 'rdhapathe kṣudhā /
udgāḍhapīḍitāḥ klāntā nipetur dharaṇītale
% v -| -| -| v - -| -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
upādhyāyagṛhaṃ dūraṃ dūre cāpadgatā vayam /
durlabhaṃ sarvataś cānnaṃ tat prāṇair gatam eva naḥ
% v - - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% -| - -| v v| - v| - % D correct
evaṃ ca dhenur apy eṣā nistoyavanamānuṣe /
araṇye 'smin vipannaiva gurvartho 'lpo 'pi kas tataḥ
% - -| v| - v| -| - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v - -| -| v - - v| % C pathyā
% - - -| -| v| -| v - % D correct
tad asyāḥ piśitaiḥ prāṇān saṃdhāryāśu gurūn api /
saṃbhāvayām astaccheṣair āpatkālo hi vartate
% v| - -| v v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v -| v - % B correct
% - - v -| - - - -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - - -| v| - v - % D correct
iti saṃmantrya saptāpi jaghnuḥ sabrahmacāriṇaḥ /
śāstroktavidhinā dhenuṃ tāṃ paśūkṛtya tatra te
% v v| - - v| - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% -| v - - v| - v| - % D correct
iṣṭvā devān pitṝn bhuktvā tanmāṃsaṃ vidhivac ca tat /
jagmur ādāya taccheṣam upādhyāyasya cāntikam
% - -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v| - % B correct
% - v| - - v| - - v| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
tasmai praṇamya sarvaṃ te śasaṃsus tad yathā kṛtam /
sa tebhyaḥ sāparādhebhyo 'py atuṣyat satyabhāṣaṇāt
% - -| v - v| - -| -| % A pathyā
% v - -| -| v -| v - % B correct
% v| - -| - v - - -||% C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
dinaiḥ saptāpi durbhikṣadoṣāt te ca vipedire /
jātismarāś ca bhūyo 'pi tena satyena jajñire
% v -| - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v| v - v - % B correct
% - - v -| v| - -| v| % C pathyā
% - v| - - v| - v - % D correct
itthaṃ phalati śuddhena siktaṃ saṃkalpavāriṇā /
puṇyabījam api svalpaṃ puṃsāṃ kṛṣikṛtām iva
% - -| v v v| - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v - v| v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tad eva dūṣitaṃ devi duṣṭasaṃkalpapāthasā /
phalaty aniṣṭam atredaṃ vacmy anyad api tac chṛṇu
% v| - v| - v -| - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| v - v| - - -| % C pathyā
% -| - v| v v| -| v - % D correct
gaṅgāyāṃ tulyakālau dvau tapasy anaśane janau /
eko vipro dvitīyaś ca caṇḍālas tasthatuḥ purā
% - - -| - v - -| -| % A pathyā
% v -| v v v -| v - % B correct
% - -| - -| v - -| v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tayor vipraḥ kṣudhākrānto niṣādān vīkṣya tatragān /
matsyān ādāya bhuñjānān evaṃ mūḍho vyacintayat
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
aho dāsyāḥ sutā ete dhanyā jagati dhīvarāḥ /
ye yathākāmam aśnanti pratyahaṃ śapharāmiṣam
% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v| - v - % B correct
% -| v - - v| - - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
dvitīyas tu sa cāṇḍālo dṛṣṭvā tān eva dhīvarān /
acintayad dhigas tv etān kravyādān prāṇighātinaḥ
% v - -| v| v| - - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% v - v -| v -||- -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
tat kim evaṃ sthitasyeha dṛṣṭair eṣāṃ mukhair mama /
iti saṃmīlya netre sa tatrāsīt svātmani sthitaḥ
% -| v| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v v| - - v| - -| v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
kramāc cānaśanenobhau vipannau tau dvijāntyajau /
dvijas tatra śvabhir bhuktaḥ śīrṇo gaṅgājale 'ntyajaḥ
% v -| - v v - - -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tato 'kṛtātmā kaivartakula evātra sa dvijaḥ /
abhyajāyata tīrthasya guṇāj jātismaras tv abhūt
% v -| v - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v v| - - v| -| v - % B correct
% - v - v v| - - v| % C pathyā
% v -| - - v -||v - % D correct
caṇḍālo 'pi sa tatraiva gaṅgātīre mahībhujaḥ /
gṛhe jātismaro jajñe dhīro 'nupahatātmakaḥ
% - - -| v| v| - - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
jātayoś ca tayor evaṃ prāgjanmasmarator dvayoḥ /
eko 'nutepe dāsaḥ san rājā san mumude 'paraḥ
% - v -| v| v -| - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% - -| v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - -| -| v v -| v - % D correct
iti dharmataror mūlam aśuddhaṃ yasya mānasam /
śuddhaṃ yasya ca tadrūpaṃ phalaṃ tasya na saṃśayaḥ
% v v| - v v -| - v| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - -| - v| v| - - -| % C pathyā
% v -| - v| v| - v - % D correct
ity etad uktvā devīṃ tāṃ tārādattāṃ sa bhūpatiḥ /
kaliṅgadattaḥ punar apy uvācaināṃ prasaṅgataḥ
% -| - v| - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - - - -| v| - v - % B correct
% v - v - -| v v| -| % C bha-vipulā
% v - - -| v - v - % D correct
kiṃ ca sattvādhikaṃ karma devī yan nāma yādṛśam /
phalāya tad yataḥ sattvam anudhāvanti saṃpadaḥ
% -| v| - - v -| - v| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% v - v| -| v -| - v| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
tathā ca kathayāmy atra śṛṇu citrām imāṃ kathām /
astīha bhuvanakhyātāvantīṣūjjayinī purī
% v -| v| v v -| - v| % A pathyā
% v v| - -| v -| v - % B correct
% - - v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % D correct
rājate sitaharmyair yā mahākālanivāsabhūḥ /
tatsevārasasaṃprāptakailāsaśikharair iva
% - v -| v v - -| -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % D correct
saccakravartipānīyaḥ praviśad vāhinīśataḥ /
yadābhogo 'bdhigambhīraḥ sapakṣakṣmābhṛdāśritaḥ
% - - v - v - - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tasyāṃ vikramasiṃhākhyo babhūvānvarthayākhyayā /
rājā vairimṛgā yasya naiva san saṃmukhāḥ kvacit
% - -| - v v - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% - v| -| - v -| v - % D correct
sa ca niṣpratipakṣatvād alabdhasamarotsavaḥ /
astreṣu bāhuvīrye ca sāvajño 'ntar atapyata
% v| v| - v v - - -| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - - v| - v - -| v| % C pathyā
% - - -| v| v - v - % D correct
atha so 'maraguptena tadabhirpāyavedinā /
kathāntare prasaṅgena mantriṇā jagade nṛpaḥ
% v v| -| v v - - v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v - v -| v - - v| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
deva dordaṇḍadarpeṇa śastravidyāmadena ca /
āśaṃsatām api ripūn rājñāṃ doṣo na durlabhaḥ
% - v| - - v - - v| % A pathyā
% - v - - v - v| - % B correct
% - - v -| v v| v -| % C na-vipulā
% - -| - -| v| - v - % D correct
tathā ca pūrvaṃ bāṇena yuddhayogyam ariṃ haraḥ /
darpād bhujasahasrasya tāvad ārādhya yācitaḥ
% v -| v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - v| - - v| - v - % D correct
yāvat prāpta tathābhūtatadvaraḥ sa murāriṇā /
devena vairiṇā saṃkhye lūnabāhuvanaḥ kṛtaḥ
% - -| - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v| v - v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
tasmāt tvayāpi kartavyo nāsaṃtoṣo yudhaṃ vinā /
kāṅkṣaṇīyo na cāniṣṭo vipakṣo 'pi kadācana
% - -| v - v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
śastraśikṣā svavīryaṃ ca darśanīyaṃ taveha cet /
yogyabhūmāv aṭavyāṃ tanmṛgayāyāṃ ca darśaya
% - v - -| v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - v - -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v| - v - % D correct
rājñāṃ cākheṭakam api vyāyāmādikṛte matam /
yuddhādhvani na śasyante rājāno hy akṛtaśramāḥ
% - -| - - v v| v -| % A na-vipulā
% - - - v v -| v - % B correct
% - - v v| v| - - -| % C pathyā
% - - -||v v - v - % D correct
āraṇyāś ca mṛgā duṣṭāḥ śūnyām icchanti medinīm /
tena te nṛpater vadhyā ity apy ākheṭam iṣyate
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - v| -| v v -| - -| % C pathyā
% -| -| - - v| - v - % D correct
na cāti te niṣevyante tatsevāvyasanena hi /
gatā nṛpatayaḥ pūrvam api pāṇḍvādayaḥ kṣayam
% v| - v| -| v - - -| % A pathyā
% - - - v v - v| - % B correct
% v -| v v v -| - v| % C pathyā
% v v| - - v -| v - % D correct
ity ukto 'maraguptena mantriṇā sa sumedhasā /
rājā vikramasiṃho 'tra tatheti tad amanyata
% -| - -| v v - - v| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% - -| - v v - -| v| % C pathyā
% v - v| v| v - v - % D correct
anyedyuś cāśvapādātasārameyamayīṃ bhuvam /
vicitravāgurocchrāyamayīś ca sakalā diśaḥ
% - - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % B correct
% v - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| v| v v -| v - % D correct
saharṣamṛgayugrāmaninādamayam ambaram /
kurvan sa mṛgayāhetor nagaryā niryayau nṛpaḥ
% v - v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v| - v - % B correct
% - -| v| v v - - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
nirgacchan gajapṛṣṭhastho bāhye śūnye surālaye /
puruṣau dvāv apaśyac ca vijane sahitasthitau
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v v -| -| v - -| v| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
svairaṃ mantrayamāṇau ca mithaḥ kim api tāv ubhau /
dūrāt sa tarkayan rājā jagāma mṛgayāvanam
% - -| - v v - -| v| % A pathyā
% v -| v| v v| -| v - % B correct
% - -| v| - v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
tatra protkhātakhaḍgeṣu vṛddhavyāghreṣu ca vyadhāt /
toṣaṃ sa siṃhanādeṣu bhūbhāgeṣu nageṣu ca
% - -| - - v - - v| % A pathyā
% - - - - v| -| v - % B correct
% - -| v| - v - - v| % C pathyā
% - - - v| v - v| - % D correct
tāṃ sa vikramabījābhair mahīṃ tastāra mauktikaiḥ /
siṃhānāṃ hastihantṝṇāṃ nihatānāṃ nakhacyutaiḥ
% -| v| - v v - - -| % A pathyā
% v -| - - v| - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
tiryañcas tiryag evāsya petur vakraplutā mṛgaḥ /
laghu nirbhidya tān pūrvaṃ harṣaṃ prāpad avakragaḥ
% - - -| - v| - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v v| - - v| -| - -| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
kṛtākheṭaś ca suciraṃ rājāsau śrāntasevakaḥ /
āgāc chithilitajyena cāpenojjayinīṃ punaḥ
% v - - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - - -| - v - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
tasyāṃ devakule tasmiṃs tāvat kālaṃ tathaiva tau /
sthitau dadarśa puruṣau nirgacchanyau sa dṛṣṭavān
% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% - - - -| v| - v - % D correct
kāv etau mantrayete ca kiṃ svid evam iyac ciram /
nūnaṃ cārāv imau dīrgharahasyālāpasevinau
% -| - -| - v - -| v| % A pathyā
% -| v| - v| v -| v - % B correct
% - -| - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
ity ālocya pratīhāraṃ visṛjyānāyayat sa tau /
puruṣau dvāv avaṣṭabhya rājā baddhau cakāra ca
% -| - - -| v - - -| % A pathyā
% v - - - v -| v| - % B correct
% v v -| -| v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
dvitīye 'hani cāsthānaṃ tāv ānāyya sa pṛṣṭavān /
kau yuvāṃ suciraṃ kaś ca mantrastāvān sa vāmiti
% v - -| v v| - - -| % A pathyā
% -| - - v| v| - v - % B correct
% -| v -| v v -| -| v| % C pathyā
% - - - -| v| - v - % D correct
tatas tayoḥ svayaṃ rājñā tatra paryanuyuktayoḥ /
yācitābhayayor eko yuvā vaktuṃ pracakrame
% v -| v -| v -| - -| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
śrūyatāṃ varṇayāmy etad yathāvad adhunā prabho /
abhūt karabhako nāma vipro 'syām eva vaḥ puri
% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% v -| v v v -| - v| % C pathyā
% - -| -| - v| -| v - % D correct
tasya pravīraputrecchakṛtāgnyārādhanodbhavaḥ /
aham eṣa mahārāja vedavidyāvidaḥ sutaḥ
% - -| v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% v v| - v| v - - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tasmiṃś ca bhāryānugate pitari svargate śiśuḥ /
adhītavidyo 'py ānāthyāt svamārgaṃ tyaktavān aham
% - -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% v v -| - v -| v - % B correct
% v - v - -||- - -| % C ma-vipulā
% v - -| - v -| v - % D correct
pravṛttaś cābhavaṃ dyūtaṃ śastravidyāś ca sevitum /
kasya nocchṛṅkhalaṃ bālyaṃ guruśāsanavarjitam
% v - -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - v| - - v -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tena krameṇa cottīrṇe śaiśave jātadormadaḥ /
aṭavīm ekadā bāṇān ahaṃ kṣeptuṃ gato 'bhavam
% - -| v - v| - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v v -| - v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
tāvat tena pathā caikā nagaryā nirgatā vadhūḥ /
āgāt karṇīrathārūḍhā janyair bahubhir anvitā
% - -| - v| v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% - -| v v v| - v - % D correct
akasmāc ca tadaivātra karī troṭitaśṛṅkhalaḥ /
kuto 'py āgatya tām eva vadhūm abhyāpatan madāt
% v - -| v| v - - v| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v -||- - v| -| - v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
tadbhayena ca sarve 'pi tyaktvā tām anuyāyinaḥ /
tadbhartrāpi saha klībāḥ palāyyetas tato gatāḥ
% - v - v| v| - -| -| % A pathyā
% - -| -| v v - v - % B correct
% - - - v| v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v -| v - % D correct
tad dṛṣṭvā sahasaivāhaṃ sasaṃbhramam acintayam /
hā kathaṃ kātarair ebhis tyaktaikeyaṃ tapasvinī
% -| - -| v v - - -| % A pathyā
% v - v v| v - v - % B correct
% -| v -| - v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
tad ahaṃ vāraṇād asmād rakṣyāmy aśaraṇām imām /
āpannatrāṇavikalaiḥ kiṃ prāṇaiḥ pauruṣeṇa vā
% v| v -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - - - - v v v -| % C na-vipulā
% -| - -| - v - v| - % D correct
ity ahaṃ muktanādas taṃ gajendraṃ prati dhāvitaḥ /
gajo 'pi tāṃ striyaṃ hitvā sa mām evābhyadudruvat
% -| v -| - v - -| -| % A pathyā
% v - -| v v| - v - % B correct
% v -| v| -| v -| - -| % C pathyā
% v| -| - - v - v - % D correct
tato 'haṃ bhītayā nāryā vīkṣyamāṇas tayā nadan /
palāyamānaś ca gajaṃ taṃ dūram apakṛṣṭavān
% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% -| - v| v v - v - % D correct
kramāt patraghanāṃ bhagnāṃ prāpya śākhāṃ mahātaroḥ /
ātmānaṃ ca tayācchādya tarumadhyamagām aham
% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - - -| v| v - - v| % C pathyā
% v v - v v -| v - % D correct
tatrāgre sthāpayitvā tāṃ śākhāṃ tiryak sulāghavāt /
palāyito 'haṃ hastī ca sa tāṃ śākhām acūrṇayat
% - - -| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - v -| -| - -| v| % C ma-vipulā
% v| -| - -| v - v - % D correct
tato 'haṃ yoṣitas tasyāḥ samīpam agamaṃ drutam /
śarīrakuśalaṃ caitām apṛccham iha bhīṣitām
% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% v - v v v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
sāpi māṃ vīkṣya duḥkhārtā saharṣā cāvadattadā /
kiṃ me kuśalametasmai dattā kāpuruṣāya yā
% - v| -| - v| - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% -| -| v v v - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v| - % D correct
īdṛśe saṃkaṭe yo māṃ tyaktvā kvāpi gataḥ prabho /
etat tu kuśalaṃ yat tvam akṣataḥ punar īkṣitaḥ
% - v -| - v -| -| -| % A pathyā
% - -| - v| v -| v - % B correct
% - -| v| v v -| -| v| % C pathyā
% - v -| v v| - v - % D correct
tan me sa katamo bhartā tvam idānīṃ patir mama /
yenātmanirapekṣeṇa hṛtā mṛtyumukhād aham
% -| -| v| v v -| - -| % A pathyā
% v| v - -| v -| v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
sa caiṣa dṛśyate bhṛtyaiḥ sahāgacchan patir mama /
ataḥ svairaṃ tvam asmākaṃ paścād āgaccha sāṃpratam
% v| - v| - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% v -| - -| v| - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
labdhe 'ntare hi milita yāsyāmo yatrakutracit /
evaṃ tayoktas tad ahaṃ tatheti pratipannavān
% - -| v -| v| v v v| % A na-vipulā
% - - -| - v - v - % B correct
% - -| v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% v - -| v v - v - % D correct
surūpāpy arpitātmāpi parastrīyaṃ kim etayā /
iti dhairyasya mārgo 'yaṃ na tāruṇyasya saṅginaḥ
% v - -| - v - - v| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% v v| - - v| - -| -| % C pathyā
% v| - - - v| - v - % D correct
kṣaṇād etya ca sā bhartrā bālā saṃbhāvitā satī /
tena sākaṃ sabhṛtyena gantuṃ prāvartata kramāt
% v -| - v| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - v| - -| v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
ahaṃ ca gupta taddattapātheyaḥ paravartmanā /
paścād alakṣitas tasya dūram adhvānam abhyagām
% v -| v| - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| v - v -| - v| % C pathyā
% - v| - - v| - v - % D correct
sā ca hastibhayabhraṣṭabhaṅgāṅgajanitāṃ rujam /
pathi mithyā vadantī taṃ patiṃ sparśe 'py avarjayat
% -| v| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % B correct
% v v| - -| v - -| -| % C pathyā
% v -| - -||v - v - % D correct
kasya raktonmukhī gāḍharūḍhāntarviṣaduḥsahā /
tiṣṭhed anapakṛtya strī bhujagīva vikāritā
% - v| - - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - -| v v v - -| -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
kramāc ca lohanagaraṃ prāptāḥ smas te puraṃ vayam /
vaṇijyājīvino yatra bhartus tasya gṛhaṃ striyāḥ
% v -| v| - v v v -| % A na-vipulā
% - -| -| -| v -| v - % B correct
% v - - - v -| - v| % C pathyā
% - -| - v| v -| v - % D correct
sthitāḥ smas tad ahaś cātra sarve bāhye surālaye /
tatra saṃmilitaś caiṣa dvitīyo brāhmaṇaḥ sakhā
% v -| -| v| v -| - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v| - v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
nave 'pi darśane 'nyonyam āśvāsaḥ samabhūc ca nau /
cittaṃ jānāti jantūnāṃ prema janmāntarārjitam
% v -| v| - v -| - v| % A pathyā
% - - -| v v -| v| - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
tato rahasyam ātmīyaṃ sarvam asmai mayoditam /
tad buddhvaiva tadā svairaṃ mām evam ayam abravīt
% v -| v - v| - - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% -| - - v| v -| - -| % C pathyā
% -| - v| v v| - v - % D correct
tuṣṇīṃ bhavāsty upāyo 'tra yatkṛte tvam ihāgataḥ /
etasyā bhartṛbhaginī vidyate 'tra vaṇikstriyāḥ
% - -| v -| v - -| v| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% - - -| - v v v -| % C na-vipulā
% - v -| v| v - v - % D correct
gṛhītārthā mayā sākam itaḥ sā gantum udyatā /
tat kariṣye tadīyena sāhāyyena tavepsitam
% v - - -| v -| - v| % A pathyā
% v -| -| - v| - v - % B correct
% -| v - -| v - - v| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
ity uktvā mām ayaṃ vipro gatvā tasyās tadā rahaḥ /
vaṇigvadhū nanāndus tad yathāvastu nyavedayat
% -| - -| -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v - v -| v - -| -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
anyedyuḥ kṛtasaṃvic ca sā nanāndā sametya tām /
prāveśayad bhrātṛjāyāṃ tatra devagṛhāntare
% - - -| v v - -| v| % A pathyā
% -| v - -| v - v| - % B correct
% - - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% - v| - v v - v - % D correct
tatrāntaḥ sthitayor nau ca madhyād etaṃ tadaiva sā /
mittraṃ me bhrātṛjāyāyās tasyā veṣam akārayat
% - - -| v v -| -| v| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - -| -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
kṛtatadveṣam enaṃ ca gṛhītvā nagarāntaram /
bhrātrā sahāviśad gehaṃ kṛtvā naḥ kāryasaṃvidam
% v v - - v| - -| v| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
ahaṃ ca nirgatya tatas tayā puruṣaveṣayā /
vaṇigvadhvā samaṃ prāptaḥ krameṇojjayinīm imām
% v -| v| - - v| v -| % A bha-vipulā
% v -| v v v - v - % B correct
% v - - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
tan nanāndā ca sā rātrau tad ahaḥ sotsavāt tataḥ /
mattasuptajanād gehād anena saha nirgatā
% -| v - -| v| -| - -| % A pathyā
% v| v -| - v -| v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
tataś cāyaṃ gṛhītvā tāṃ vipracchannaiḥ prayāṇakaiḥ /
āgato nagarīm etām athāvāṃ militāv iha
% v -| - -| v - -| -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
ity āvābhyām ubhe bhārye prāpte pratyagrayauvane /
nanāndṛbhrātṛjāye te svānurāgasamarpite
% -| - - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - - - v - -| -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
ato nivāse sarvatra deva śaṅkāmahe vayam /
kasyāśvasiti ceto hi vihitasvairasāhasam
% v -| v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - v| - - v -| v - % B correct
% - - v v v| - -| v| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tadavasthānahetoś ca vittārthaṃ ca rahaś ciram /
āvāṃ mantrayamāṇau hy o dṛṣṭau devena dūrataḥ
% v v - - v - -| v| % A pathyā
% - - -| v| v -| v - % B correct
% - -| - v v - -||- % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v - % D correct
dṛṣṭvānāyya ca saṃyamya sthāpitau cāraśaṅkayā /
adya pṛṣṭau ca vṛttāntaṃ sa caiṣa kathito mayā
% - - - v| v| - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v| - -| v| - - -| % C pathyā
% v| - v| v v -| v - % D correct
devaḥ prabhavatīdānīm ity anenodite tadā /
rājā vikramasiṃhas tau viprau dvāv apy abhāṣata
% - -| v v v - - -| % A pathyā
% -| v - - v -| v - % B correct
% - -| - v v - -| -| % C pathyā
% - -| -| -| v - v - % D correct
tuṣṭo 'smi vāṃ bhayaṃ mā bhūd ihaiva puri tiṣṭhatam /
aham eva ca dāsyāmi paryāptaṃ yuvayor dhanam
% - -| v| -| v -| -| -| % A pathyā
% v - v| v v| - v - % B correct
% v v| - v| v| - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
ity uktvā sa dadau rājā yatheṣṭaṃ jīvanaṃ tayoḥ /
tau ca bhāryānvitau tasya nikaṭe tasthatuḥ sukham
% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% -| v| - - v -| - v| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
itthaṃ kriyāsu nivasanty api yāsu tāsu puṃsāṃ śriyaḥ prabalasattvabahiṣkṛtāsu /
evaṃ ca sāhasadhaneṣv atha buddhimatsu saṃtuṣya dānaniratāḥ kṣitipā bhavanti
% - -| v - v| v v -| v v| - v| - v % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v| - v v v -| v v| - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v -| v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
ity aihikena ca purāvihitena cāpi svenaiva karmavibhavena śubhāśubhena /
śaśvad bhavet tadanurūpavicitrabhogaḥ sarvo hi nāma sasurāsura eṣa sargaḥ
% -| - v - v| v| v - v v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v - v| v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v| - v| v v - v v| - v| - - % Vasantatilaka (14)
tat svapnavṛttanibhato nabhasaś cyutā yā jvālā tvayāntar udaraṃ viśatīha dṛṣṭā /
sā kāpi devi surajātir asaṃśayaṃ te garbhaṃ kuto 'pi khalu karmavaśāt prapannā
% -| - v - v v v -| v v -| v -| - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v| v v -| v v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% -| - v| - v| v v - v| v - v -| - % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v| v v| - v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
iti nijabhartur vadanāc chrutvā nṛpateḥ kaliṅgadattasya /
devī tārādattā prāpa sagarbhā paraṃ pramadam
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0