Kathāsaritsāgara · Chapter 4.3

% v v v| v v v - - - v -| - v - - % Mālinī (8+7): caesura in compound or incorrect?
% v v v v v v - - - v -| - v - - % Mālinī (8+7): caesura in compound or incorrect?
% v v v v v v - -| - v - - v - - % Mālinī (8+7)
% v v v v v v -| -| - v -| -| v - - % Mālinī (8+7)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare naravāhanadattajananalambake dvitīyas taraṅgaḥ /
tṛtīyas taraṅgaḥ /
tato vāsavadattā sā vatsarājaṃ samīpagam /
vijane sacivair yuktam anyedyur idam abravīt

% v -| - v v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v v -| v v -| - v| % C pathyā
% - - v| v v| - v - % D correct
yataḥ prabhṛti garbho 'yam āryaputra dhṛto mayā /
tataḥ prabhṛti tadrakṣā tīvrā māṃ hṛdi bādhate

% v -| v v v| - -| v| % A pathyā
% - v - v| v -| v - % B correct
% v -| v v v| - - -| % C pathyā
% - -| -| v v| - v - % D correct
adya taccintayā cāhaṃ suptā niśi kathaṃcana /
jāne dṛṣṭavatī kaṃcit svapne puruṣam āgatam

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| v v| v - v - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v| - v - % D correct
bhasmāṅgarāgasitayā śekharīkṛtacandrayā /
piśaṅgajaṭayā mūrtyā śobhitaṃ śūlahastayā

% - - v - v v v -| % A na-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% v - v v v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
sa ca mām abhyupetyaiva sānukampa ivāvadat /
putri garbhakṛte cintā na kāryā kācana tvayā

% v| v| -| - v - - v| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% - v| - v v -| - -| % C pathyā
% v| - -| - v -| v - % D correct
ahaṃ tavainaṃ rakṣāmi datto hy eṣa mayaiva te /
kiṃcānyac chṛṇu vacmy eva tava pratyayakāraṇam

% v -| v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -||- v| v - v| - % B correct
% - - -| v v| -| - v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
śvaḥ kāpi nārī vijñaptihetor yuṣmān upaiṣyati /
avaṣṭabhyaiva sākṣepam ākarṣantī nijaṃ patim /
pañcabhis tanayair yuktā bahubandhujanāvṛtā

% -| - v| - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - - - v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
% - v -| v v -| - -| % E pathyā
% v v - v v - v - % F correct
sā ca duścāriṇī yoṣit svabāndhavabalāt patim /
taṃ ghātayitum icchantī sarvaṃ mithyā bravīti tat

% -| v| - - v -| - -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% -| - v v v| - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
tvaṃ cātra putri vatseśaṃ pūrvaṃ vijñāpayes tathā /
tasyāḥ sakāśāt sa yathā sādhur mucyeta kustriyaḥ

% -| - v| - v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v| - v - % D correct
ity ādiśya gate tasminn antardhānaṃ mahātmani /
prabuddhā sahasaivāhaṃ bibhātā ca vibhāvarī

% -| - - v| v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
evam ukte tayā devyā śarvānugrahavādinaḥ /
tatrāsan vismitāḥ sarve saṃvādāpekṣimānasāḥ

% - v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tasminn eva kṣaṇe cātra praviśyārtānukampinam /
vatsarājaṃ pratīhāramukhyo 'kasmād vyajijñapat

% - -| - -| v -| - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % D correct
āgatā deva vijñaptyai kāpi strī bāndhavair vṛtā /
pañcaputrān gṛhītvā svam ākṣipya vivaśaṃ patim

% - v -| - v| - - -| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% - v - -| v - -| v| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
tac chrutvā nṛpatir devīsvapnasaṃvādavismitaḥ /
praveśyatām ihaiveti pratīhāraṃ tam ādiśat

% -| - -| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% v - v -| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
svapnasatyatvasaṃjātasatputraprāptiniścayaḥ /
devī vāsavadattāpi sā saṃprāpa parāṃ mudam

% - v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% -| - - v| v -| v - % D correct
atha dvāronmukhaiḥ sarvair vīkṣyamāṇā sakautukam /
pratīhārājñayā yoṣid bhartṛyuktā viveśa sā

% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
praviśyāśritadainyā ca yathākramakṛtānatiḥ /
atha saṃsadi rājānaṃ sadevīkaṃ vyajijñapat

% v - - v v - -| v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% v v| - v v| - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
ayaṃ niraparādhāyā mama bhartā bhavann api /
na prayacchaty anāthāyā bhojanācchādanādikam

% v -| v v v - - -| % A pathyā
% v v| - -| v -| v - % B correct
% -| v - -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
ity uktavatyāṃ tasyāṃ ca sa tadbhartā vyajijñapat /
deva mithyā vadaty eṣā sabandhur madvadhaiṣiṇī

% -| - v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% v| - - -| v - v - % B correct
% - v| - -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
ā vatsarāntaṃ sarvaṃ hi dattam asyā mayāgrataḥ /
etadbandhava evānye taṭasthā me 'tra sākṣiṇaḥ

% -| - v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - - - v v| - - -| % C pathyā
% v - -| -| v| - v - % D correct
evaṃ vijñāpitas tena rājā svayam abhāṣata /
devīsvapne kṛtaṃ sākṣyaṃ devenaivātra śūlinā

% - -| - - v -| - v| % A pathyā
% - -| v v| v - v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
tat kiṃ sākṣibhir eṣaiva nigrāhyā strī sabandhavā /
iti rājñodite 'vādīd dhīmān yaugandharāyaṇaḥ

% -| -| - v v| - - v| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v v| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tathāpi sākṣivacanāt kāryaṃ deva yathocitam /
loko hy etad ajānāno na pratīyāt kathaṃcana

% v - v| - v v v -| % A na-vipulā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - -||- v| v - - -| % C pathyā
% -| v - -| v - v - % D correct
tac chrutvā sākṣiṇo rājñā tathety ānāyya tatkṣaṇam /
pṛṣṭāḥ śaśaṃsus te cātra tāṃ mithyāvādinīṃ striyam

% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v| - v - % B correct
% - -| v - -| -| - v| % C ma-vipulā
% -| - - - v -| v - % D correct
tataḥ prakhyātasadbhartṛdrohām etāṃ sabāndhavām /
saputrāṃ ca sa vatseśaḥ svadeśān niravāsayat

% v -| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - -| v| v| - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
visasarja ca taṃ sādhuṃ tadbhartāraṃ dayārdradhīḥ /
vivāhāntaraparyāptaṃ vitīrya vipulaṃ vasu

% v v - v| v| -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - - v v - - -| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
pumāṃsam ākulaṃ krūrā patitaṃ durdaśāvaṭe /
jīvantam eva kuṣṇāti kākīva kukuṭumbinī

% v - v| - v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - v| - v| - - v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
snigdhā kulīnā mahatī gṛhiṇī tāpahāriṇī /
tarucchāyeva margasthā puṇyaiḥ kasyāpi jāyate

% - -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% v v -| - v - v - % B correct
% v - - - v| - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
iti caitatprasaṅgena vadantaṃ taṃ mahīpatim /
vasantakaḥ sthitaḥ pārśve kathāpaṭur avocata

% v v| - - v - - v| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% v - v -| v -| - -| % C pathyā
% v - v v| v - v - % D correct
kiṃ ca deva virodho vā sneho vāpīha dehinām /
prāgjanmavāsanābhyāsavaśāt prāyeṇa jāyate

% -| v| - v| v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % D correct
tathā ca śrūyatām atra katheyaṃ varṇyate mayā /
āsīd vikramacaṇḍākhyo vārāṇasyāṃ mahīpatiḥ

% v -| -| - v -| - v| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
tasyābhūd vallabho bhṛtyo nāmnā siṃhaparākramaḥ /
yo raṇeṣv iva sarveṣu dyūteṣv apy asamo jayī

% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% -| v -| v v| - - -| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
tasyābhavac ca vikṛtā vapuṣīvāśaye 'py alam /
khyātā kalahakārīti nāmnānvarthena gehinī

% - - v -| v| v v -| % A na-vipulā
% v v - - v -||v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
sa tasyāḥ satataṃ bhūri rājato dyūtatas tathā /
prāpya prāpya dhanaṃ dhīraḥ sarvam eva samarpayat

% v| - -| v v -| - v| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% - -| - v| v -| - -| % C pathyā
% - v| - v| v - v - % D correct
sā tu tasya samutpannaputratrayayutā śaṭhā /
tathāpi kṣaṇam apy ekaṃ na tasthau kalahaṃ vinā

% -| v| - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % B correct
% v - -| v v| -| - -| % C pathyā
% v| - -| v v -| v - % D correct
bahiḥ pibasi bhuṅkṣe ca naiva kiṃcid dadāsi naḥ /
ity āraṭantī sasutā sā taṃ nityam atāpayat

% v -| v v v| - -| v| % A pathyā
% - v| - -| v - v| - % B correct
% -| - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% -| -| - v| v - v - % D correct
prasādyamānāpy āhārapānavastrair aharniśam /
durantā bhogatṛṣṇeva bhṛśaṃ jajvāla tasya sā

% v - v - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% v -| - - v| - v| - % D correct
tataḥ krameṇa tanmanyukhinnas tyaktvaiva tadgṛham /
sa vindhyavāsinīṃ draṣṭum agāt siṃhaparākramaḥ

% v -| v - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v - % B correct
% v| - v - v -| - v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
sā taṃ svapne nirāhārasthitaṃ devī samādiśat /
uttiṣṭha putra tām eva gaccha vārāṇasīṃ purīm

% -| -| - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - v| - v| -| - v| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
tatra sarvamahān eko yo 'sti nyagrodhapādapaḥ /
tanmūlāt khanyamānāt tvaṃ svairaṃ nidhim avāpsyasi

% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% -| -| - - v - v - % B correct
% - - -| - v - -| -| % C pathyā
% - -| v v| v - v - % D correct
tanmadhyāl lapsyase caikaṃ nabhaḥkhaṇḍam iva cyutam /
pātraṃ garuḍamāṇikyamayaṃ nistriṃśanirmalam

% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% v - - v| v -| v - % B correct
% - -| v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % D correct
tatrārpitekṣaṇo drakṣyasy antaḥ pratimitām iva /
sarvasya jantoḥ prāgjātiṃ yā syāj jijñāsitā tava

% - - v - v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% -| -| - - v -| v - % D correct
tenaiva buddhvā bhāryāyāḥ pūrvajātiṃ tathātmanaḥ /
avāptārthaḥ sukhī tatra gatakhedo nivatsyasi

% - - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - - -| v -| - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
evam uktaś ca devyā sa prabuddhaḥ kṛtapāraṇaḥ /
vārāṇasīṃ prati prāyāt prātaḥ siṃhaparākramaḥ

% - v| - -| v| - -| -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - v -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
[devyā em. for devyāḥ]
gatvā ca tāṃ purīṃ prāpya tasmān nyagrodhamūlataḥ /
lebhe nidhānaṃ tanmadhyāt pātraṃ maṇimayaṃ mahat

% - -| v| -| v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| v v v -| v - % D correct
apaśyac cātra jijñāsuḥ pātre pūrvatra janmani /
ghorām ṛkṣīṃ svabhāryāṃ tām ātmānaṃ ca mṛgādhipam

% v - -| - v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - -| - -| v - -| -| % C pathyā
% - - -| v| v - v - % D correct
[ṛkṣīṃ em. for ukṣīṃ]
pūrvajātimahāvairavāsanāniścalaṃ tataḥ /
buddhvā bhāryātmanor dveṣaṃ śokamohau mumoca saḥ

% - v - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
atha bahvīḥ parijñātās tatra pātraprabhāvataḥ /
prāgjanmabhinnajātīyāḥ parihṛtyaiva kanyakāḥ

% v v| - -| v - - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
tulyāṃ janmāntare siṃhīṃ pariṇinye vicintya saḥ /
bhāryāṃ dvitīyāṃ siṃhaśrīnāmnīṃ siṃhaparākramaḥ

% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% - -| v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % D correct
kṛtvā kalahakārīṃ ca tāṃ sa grāmaikabhāginīm /
nidhānaprāptisukhitas tasthau navavadhūsakhaḥ

% - -| v v v - -| v| % A pathyā
% -| -| - - v - v - % B correct
% v - - - v v v -| % C na-vipulā
% - -| v v v - v - % D correct
[grām- em. for grās-]
itthaṃ dārādayo 'pīha bhavanti bhuvane nṛṇām /
prāksaṃskāravaśāyātavairasnehā mahīpate

% - -| - - v -| - v| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
ity ākarṇya kathāṃ citrāṃ vatsarājo vasantakāt /
bhṛśaṃ tutoṣa sahito devyā vāsavadattayā

% -| - - v| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% - -| - v v - v - % D correct
evaṃ dineṣu gacchatsu rājñas tasya divāniśam /
atṛptasya lasadgarbhadevīvaktrendudarśane

% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% v - - v| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
mantriṇām udapadyanta sarveṣāṃ śubhalakṣaṇāḥ /
krameṇa tanayās tatra bhāvikalyāṇasūcakāḥ

% - v -| v v - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v - v| v v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
prathamaṃ mantrimukhyasya jāyate sma kilātmajaḥ /
yaugandharāyaṇasyaiva marubhūtir iti śrutaḥ

% v v -| - v - - v| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% v v - v| v -| v - % D correct
tato rumaṇvato jajñe suto hariśikhābhidhaḥ /
vasantakasyāpy utpede tanayo 'tha tapantakaḥ

% v -| v - v -| - -| % A pathyā
% v -| v v v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v v -| v| v - v - % D correct
tato nityoditākhyasya pratīhārādhikāriṇaḥ /
ityakāparasaṃjñasya putro 'jāyata gomukhaḥ

% v -| - - v - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - -| - v v| - v - % D correct
vatsarājasutasyeha bhāvinaś cakravartinaḥ /
mantriṇo 'mī bhaviṣyanti vairivaṃśāvamardinaḥ

% - v - v v - - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v -| -| v - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
iti teṣu ca jāteṣu vartamāne mahotsave /
tatrāśarīrā nabhaso niḥsasāra sarasvatī

% v v| - v| v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - v| v - v - % D correct
divaseṣv atha yāteṣu vatsarājasya tasya sā /
devī vāsavadattābhūd āsannaprasavodayā

% v v -| v v| - - v| % A pathyā
% - v - - v| - v| - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
adhyāsta sā ca tac citraṃ putriṇībhiḥ pariṣkṛtam /
jātavāsagṛhaṃ sārkaśamīguptagavākṣakam

% - - v| -| v| -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
ratnadīpaprabhāsaṅgamaṅgalair vividhāyudhaiḥ /
garbharakṣākṣamaṃ tejo jvalayadbhir ivāvṛtam

% - v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
mantribhis tantritānekamantratantrādirakṣitam /
jātaṃ mātṛgaṇasyeva durgaṃ duritadurjayam

% - v -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
tatrāsūta ca sā kāle kumāraṃ kāntadarśanam /
dyaur indum iva nirgacchadacchāmṛtamayadyutim

% - - - v| v| -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% -| - v| v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
yena jātena na paraṃ mandiraṃ tatprakāśitam /
yāvad dhṛdayam apy asyā mātur niḥśokatāmasam

% - v| - - v| v| v -| % A na-vipulā
% - v -| - v - v - % B correct
% - -| v v v| -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tataḥ pramode prasaraty atrāntaḥpuravāsinām /
vatseśaḥ sutajanmaitac chuśrāvābhyāntarāj janāt

% v -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - - - v v - v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
tasmai sa rājyam api yatprītaḥ priyanivedine /
na dadau tadanaucityabhayena na tu tṛṣṇayā

% - -| v| - v| v v| - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % B correct
% v| v -| v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v| v| v| - v - % D correct
etya cāntaḥpuraṃ sadyo baddhautsukyena cetasā /
cirāt phalitasaṃkalpaḥ sa dadarśa sutaṃ nṛpaḥ

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v -| v v v - - -| % C pathyā
% v| v - v| v -| v - % D correct
raktāyatādharadalaṃ calorṇācārukesaram /
mukhaṃ dadhānaṃ sāmrājyalakṣmīlīlāmbujopamam

% - - v - v v v -| % A na-vipulā
% v - - - v - v - % B correct
% v -| v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
prāg evānyanṛpaśrībhir bhityeva nijalāñchanaiḥ /
ujjhitair aṅkitaṃ mṛdvoḥ padayoś chattracāmaraiḥ

% -| - - v v - - -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tato harṣabharāpūrapīḍanotphullayā dṛśā /
sāsrayā sravatīvāsmin sutasnehaṃ mahīpatau

% v -| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% - v -| v v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
nandatsv api ca yaugandharāyaṇādiṣu mantriṣu /
gaganād uccacāraivaṃ kāle tasmin sarasvatī

% - -| v v| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v| - v - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
kāmadevāvatāro 'yaṃ rājañ jātas tavātmajaḥ /
naravāhanadattaṃ ca jānīhy enam ihākhyayā

% - v - - v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
anena bhavitavyaṃ ca divyaṃ kalpam atandriṇā /
sarvavidyādharendrāṇām acirāc cakravartinā

% v - v| v v - -| v| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
ity uktvā virataṃ vācā tatkṣaṇaṃ nabhasaḥ kramāt /
puṣpavarṣair nipatitaṃ prasṛtaṃ dundubhisvanaiḥ

% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - v - -| v v v -| % C na-vipulā
% v v -| - v - v - % D correct
tataḥ surakṛtārambhajanitābhyadhikādaram /
sa rājā sutarāṃ hṛṣṭaś cakāra param utsavam

% v -| v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% v| - -| v v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
babhramus tūryaninadā nabhasto mandirodgatāḥ /
vidyādharebhyaḥ sarvebhyo rājajanmeva śaṃsitum

% - v -| - v v v -| % A na-vipulā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - - v| - v - % D correct
saudhāgreṣv aniloddhūtāḥ śoṇarāgāḥ svakāntibhiḥ /
patākā api sindūram anyonyam akirann iva

% - - -| v v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - -| v v| - - v| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
bhuvi sāṅgasmarotpattitoṣād iva surāṅganāḥ /
samāgatāḥ pratipadaṃ nanṛtur vārayoṣitaḥ

% v v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v| v - v - % B correct
% v - v -| v v v -| % C na-vipulā
% v v -| - v - v - % D correct
adṛśyata ca sarvā sā samānavibhavā purī /
rājño baddhotsavāt prāptair navavastravibhūṣaṇaiḥ

% v - v v| v| - -| -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tadā hy arthān nṛpe tasmin varṣaty arthyanujīviṣu /
koṣād ṛte na tatratyo dadhau kaścana riktatām

% v -||- -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| v -| v| - - -| % C pathyā
% v -| - v v| - v - % D correct
maṅgalyapūrvāḥ svācāradakṣiṇā nartitāparāḥ /
satprābhṛtottarās tais taiḥ surakṣibhir adhiṣṭhitāḥ

% - - v - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % B correct
% - - v - v -| -| -| % C pathyā
% v - v v| v - v - % D correct
prasṛtātodyanirhrādāḥ sākṣād diśa ivākhilāḥ /
samantād āyayuś cātra sāmantāntaḥpurāṅganāḥ

% v v - - v - - -| % A pathyā
% - -| v v| v - v - % B correct
% v - -| - v -| - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
ceṣṭā nṛttamayī tatra pūrṇapātramayaṃ vacaḥ /
vyavahāro mahātyāgamayas tūryamayo dhvaniḥ

% - -| - v v -| - v| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% v v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v -| v - % D correct
cīnapiṣṭamayo lokaś cāraṇaikamayī ca bhūḥ /
ānandamayyāṃ sarvasyām api tasyām abhūt puri

% - v - v v -| - -| % A pathyā
% - v - v v -| v| - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v v| - -| v -| v - % D correct
evaṃ mahotsavas tatra bhūrivāsaravardhitaḥ /
nivartate sma sa samaṃ pūrṇaiḥ pauramanorathaiḥ

% - -| v - v -| - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v - v -| v| v| v -| % C na-vipulā
% - -| - v v - v - % D correct
so 'pi vrajatsu divaseṣv atha rājaputro vṛddhiṃ śiśuḥ pratipad indur ivājagāma /
pitrā yathāvidhiniveditadivyavāṇīnirdiṣṭapūrvanaravāhanadattanāmnā

% -| -| v - v| v v -| v v| - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v v| - v| v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
yāni sphuranmasṛṇamugdhanakhaprabhāṇi dvitrāṇi yāni ca khacaddaśanāṅkurāṇi /
tāni skhalanti dadato vadataś ca tasya dṛṣṭvā niśamya ca padāni pitā tutoṣa

% - -| v - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v| v| v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v| v v -| v v -| v| - v % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v| v| v - v| v -| v - - % Vasantatilaka (14)
atha tasmai mantrivarāḥ svasutān ānīya rājaputrāya /
śiśave śiśūn mahīpatihṛdayānandān samarpayām āsuḥ

% v v| - -| - v v -| v v -| - - v| - v - - - %
% v v -| v -| v - v v v v - - -| v - v -| - - % Gīti (30+30 morae)
yaugandharāyaṇaḥ prāṅ marubhūtiṃ hariśikhaṃ rumaṇvāṃś ca /
gomukham ityakanāmā tapantakākhyaṃ vasantakaś ca sutam

% - - v - v -| -| v v - -| v v v -| v - -| - %
% - v v| - v v - -| v - v - -| v - v -| v| v - % Gīti (30+30 morae)
śāntikaro 'pi purodhā bhrātṛsutaṃ śāntisomam aparaṃ ca /
vaiśvānaram arpitavān piṅgalikāputrakau yamajau

% - v v -| v| v - -| - v v -| - v - v| v v -| - %
% - - v v| - v v -| - v v - - v -| v v - % Āryā (30+27 morae): pathyā
tasmin kṣaṇe ca nabhaso nipapāta divyā nāndīninādasubhagā surapuṣpavṛṣṭiḥ /
rājā nananda ca tadā mahiṣīsametaḥ satkṛtya tatra sacivātmajamaṇḍalaṃ tat

% - -| v -| v| v v -| v v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v -| v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v| v| v -| v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v| v v - v v - v -| - % Vasantatilaka (14)
bālye 'pi tair abhimatair atha mantriputraiḥ ṣaḍbhis tadekanirataiś ca sa rājaputraḥ /
yuktaḥ sadaiva naravāhanadatta āsīd yukto guṇair iva mahodayahetubhūtaiḥ

% - -| v| -| v v v -| v v| - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v v v -| v| v| - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v| v v - v v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v| v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
taṃ ca krīḍākalitalalitāvyaktanarmābhilāṣaṃ
yāntaṃ prītipravaṇamanasām aṅkato 'ṅkaṃ nṛpāṇām /
putraṃ smerānanasarasijaṃ sādaraṃ paśyatas te
baddhvānandāḥ kim api divasā vatsarājasya jagmuḥ