Kathāsaritsāgara · Chapter 16.3

% v| v v v| - v v - -| v v - - - v - v -| - - %
% - v v v - v v v -| v v v v -| - v - v v - % Āryā (30+27 morae): pathyā
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare suratamañjarīlambake dvitīyas taraṅgaḥ /
tṛtīyas taraṅgaḥ /
evaṃ tatrāsitagirau sādhvīṃ suratamañjarīm /
ityakāpahṛtāṃ tasmātsyālādapyapabhartsitāt

% - -| - - v v v -| % A na-vipulā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
hṛtvā samarpya bhartre ca munimadhye vyavasthitam /
naravāhanadattaṃ taṃ kaśyaparṣir abhāṣata

% - -| v - v| - -| v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
nābhūnna bhavitā rājaṃścakravartī samastava /
yasya dharbhāsanasthasya na rāgādivaśā matiḥ

% - - v| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% - v| - - v - - v| % C pathyā
% v| - - v v -| v - % D correct
dhanyāste 'pi ca paśyanti ye tvāṃ sukṛtinaṃ sadā /
īdṛśe 'pi hi sāmrājye nāvadyaṃ kiṃcidasti te

% - - -| v| v| - - v| % A pathyā
% -| -| v v v -| v - % B correct
% - v -| v| v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v| - % D correct
āsannṛṣabhakādyā hi purānye cakravartinaḥ /
nānāvidhaiś ca doṣaiste grastā naṣṭāḥ śriyaścyutāḥ

% - - v v v - -| v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v -| v| - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
ṛṣabhaḥ sarvadamanastṛtīyo bandhujīvakaḥ /
atidarpeṇa te sarve śakrānnigrahamāgatāḥ

% v v -| - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % B correct
% v v - - v| -| - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
jīmūtavāhano 'pyetya pṛṣṭo vidyādhareśvaraḥ /
cakravartipadaprāptikāraṇaṃ nāradarṣiṇā

% - - v - v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
ācakhyau kalpavṛkṣasya dānaṃ nijatanos tathā /
tenābhraśyatpadātsvasmātsukṛtodīraṇena saḥ

% - - -| - v - - v| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v| - % D correct
viśvāntarākhyo yaścāsīccakravartīha so 'pi ca /
indrīvarākṣe tanaye hate cedimahībhṛtā

% - - v - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v| -| v| - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v -| - v v - v - % D correct
vasantatilakākhyena taddāradhvaṃsakāriṇī /
kuputraśokamohena dhair yahīno vyapadyata

% v - v v v - - v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v - v - v - - v| % C pathyā
% -| v - -| v - v - % D correct
ekasārāvalokastu bhūtvā rājendra mānuṣaḥ /
vidyādharāṇāṃ saṃprāpya sukṛtaiścakravartitām

% - v - - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% v v - - v - v - % D correct
anāsāditadoṣaḥ saṃściraṃ sāmrājyasaṃpadam /
bhuktvāvasāne vairāgyātsvayaṃ tyaktvā vanaṃ gataḥ

% v - - v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % B correct
% - - v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v -| - -| v -| v - % D correct
itthaṃ vidyādharāḥ prāyaḥ svapadaprāptimohitāḥ /
nocite pathi tiṣṭhanti rāgādyandhāḥ patanti ca

% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - v -| v v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v - v| - % D correct
tattvaṃ nyāyyātpathaḥ śaśvadrakṣeḥ skhalitamātmanaḥ /
vidyādharaprajā ceyaṃ rakṣyā dharmavyatikramāt

% - -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
kaśyapenaivamuktastu samrāṭ śraddhitatadvacaḥ /
naravāhanadattas tamidaṃ papraccha sādaram

% - v - - v - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v v - v v - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % D correct
kathaṃ tārāvalokena mānuṣeṇa satā purā /
prāptaṃ vidyādharaiśvaryaṃ bhagavanvarṇayasva naḥ

% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v| - % D correct
tac chrutvā kaśyapo 'vādīcchrūyatāṃ kathayāmi vaḥ /
candrāvaloka ityāsīnnāmnā śibiṣu bhūpatiḥ

% -| - -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v| - % B correct
% - - v - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v| - v - % D correct
tasyeśvarasyā mūrdhanyā candralekhetyabhūtpriyā /
dugdhābdhinirmalakulā śuddhā gaṅgāsamasthitiḥ

% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v - - v - v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
abhūc ca vāraṇas tasya parasenāvimardanaḥ /
mahān kuvalayāpīḍa iti khyāto mahītale

% v -| v| - v -| - v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tatprabhāveṇa bhūpālo balināpi na śatruṇā /
sa paurasvāmike rājye paryabhūyata kenacit

% - v - - v| - - -| % A pathyā
% v v - v| v| - v - % B correct
% v| - - - v -| - -| % C pathyā
% - v - v v| - v - % D correct
yauvanāpagame cāsya putra eko mahīpateḥ /
utpede candralekhāyāṃ devyāṃ kalyāṇalakṣaṇaḥ

% - v - v v -| - v| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tārāvalokanāmā ca kramādvṛddhiṃ jagāma saḥ /
dānadharmavivekādyaiḥ sahajātair guṇaiḥ saha

% - - v - v - -| -| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
aśikṣata ca niḥśeṣaṃ vāṅmayārthaṃ mahāmatiḥ /
nāśikṣata na śabdārthamekaṃ kāmaprado 'rthiṣu

% v - v v| v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v v| v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % D correct
kramādyuvāpi vayasā sthaviraḥ sa viceṣṭitaiḥ /
tejasā sūryasaṃkāśo 'py atyarthaṃ saumyadarśanaḥ

% v - v - v| v v -| % A na-vipulā
% v v -| v| v - v - % B correct
% - v -| - v - - -||% C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
rākācandra ivāśeṣakalāsaṃdohasundaraḥ /
kaṃdarpa iva viśvasya lokasyautsukyadāyakaḥ

% - - - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% - - v| v v| - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
saṃjajñe pitṛśuśrūṣājitajīmūtavāhanaḥ /
abhivyaktamahācakravartilakṣaṇalāñchitaḥ

% - - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % B correct
% v - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
tatas tasya kṛte sūnoḥ kanyā madreśvarātmajā /
candrāvalokenājahre mādrīnāma mahībhṛtā

% v -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v - - - - -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - - v| v - v - % D correct
kṛtodvāhaṃ pitā taṃ ca tadguṇotkarṣatoṣitaḥ /
yauvarājye mahārājastadaivābhiṣiṣeca saḥ

% v - - -| v -| -| v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v| - % D correct
abhiṣiktaś ca pitrātra yuvarājastadājñayā /
tārāvalokaḥ so 'nnādidānasattrāṇyakārayat

% v v - -| v| - - v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - - v - -| -| - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
śayyotthāyaṃ ca pātrāṇi tāni svayam avekṣitum /
sadā kuvalayāpīḍam āruhya gajam abhramīt

% - - - -| v| - - v| % A pathyā
% - -| v v| v - v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% - - v| v v| - v - % D correct
yo yadarthitavāṃs tasmai tad dadāv api jīvitam /
tena tasya yaśo dikṣu yuvarājasya paprathe

% -| v - v v -| - -| % A pathyā
% -| v -| v v| - v - % B correct
% - v| - v| v -| - v| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
atha tasya sutau mādryāṃ jāyete sma yamāvubhau /
tau ca nāmnā karoti sma sa pitā rāmalakṣmaṇau

% v v| - v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% -| v| - -| v - -| v| % C pathyā
% v| v -| - v - v - % D correct
avardhetāṃ ca tau pitroḥ snehānandāvivārbhakau /
svapitāmahayoścaiva prāṇebhyo 'py adhikapriyau

% v - - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v v - v v - - -| % C pathyā
% - - -||v v - v - % D correct
āropitagunāvetau tatkodaṇḍāvivānatau /
tārāvaloko mādrī ca na paśyantāvatṛpyatām

% - - v v v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - - v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% v| - - - v - v - % D correct
tataḥ kuvalayāpīḍaṃ gajaṃ dātṛyaśaḥ sutau /
dṛṣṭvā tārāvalokasya viprānsvānripavo 'bruvan

% v -| v v v - - -| % A pathyā
% v -| - v v -| v - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
gatvā kuvalayāpīḍaṃ gajaṃ tārāvalokataḥ /
yācadhvaṃ yadi tāvattaṃ yuṣmabhyaṃ sa pradāsyati

% - -| v v v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - -| v v| - - -| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
hariṣyāmastato rājyaṃ tadvihīnasya tasya tat /
na dāsyatyatha dātṛtvayaśas tasya vinaṅkṣyati

% v - - - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v| - v| - % B correct
% v| - - v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v| v - v - % D correct
ity uktāstais tathety uktvā gatvā te brāhmaṇās tataḥ /
rājñastārāvalokāttaṃ dānavīrādyayācire

% -| - - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
ko nāmārtho gajendreṇa yācitena dvijanmanām /
tajjāne niścitamime prayuktā mama kenacit

% -| - - -| v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - -| - v v v -| % C na-vipulā
% v - -| v v| - v - % D correct
tadyadastu mayā tāvaddātavyo 'yaṃ gajottamaḥ /
aprāptakāmo hy arthī me kathaṃ yāsyati jīvataḥ

% - v - v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| -| v - v - % B correct
% - - v - -||- -| -| % C ma-vipulā
% v -| - v v| - v - % D correct
iti saṃcintya tebhyastaṃ dvijebhyo vāraṇottamam /
tārāvalokaḥ sa dadau niṣkampenaiva cetasā

% v v| - - v| - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% - - - - v| - v - % D correct
tatas tair nīyamānaṃ taṃ dṛṣṭvā karivaraṃ dvijaiḥ /
paurāścandrāvalokasya kruddhā rājño 'ntikaṃ yayuḥ

% v -| -| - v - -| -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
ūcuś ca te sutenedaṃ rājyaṃ tyaktaṃ tavādhunā /
munidharmo gṛhītaś ca sarvasaṃnyāsakāriṇā

% - -| v| -| v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v v - -| v - -| v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
yadetena śriyo mūlaṃ gandhabhagnānyavāraṇaḥ /
dattaḥ kuvalayāpīḍaḥ paśyārthibhyo mahāgajaḥ

% v - - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
tadetaṃ tapase putraṃ vanaṃ prasthāpayāthavā /
gajaṃ pratyāharānyaṃ vā rājānaṃ kurmahe vayam

% v - -| v v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v -| - - v - -| -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
iti candrāvalokas taih paurair uktas tathaiva tat /
sa putraṃ śrāvayām āsa pratīhāramukhena tam

% v v| - - v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v| - -| - v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v| - % D correct
so 'pi tārāvalokastac chrutvā tattanayo 'bravīt /
hastī tāvanmayā datto nāstyadeyaṃ ca me 'rthiṣu

% -| v| - - v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v| -| v - % D correct
īdṛśena tu rājyena paurāyattena kiṃ mama /
kiṃ cānyānupayoginyā lakṣmyā vidyudvilolayā

% - v - v| v| - - v| % A pathyā
% - - - - v| -| v - % B correct
% -| - - v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tanme śreyo vane vāsaḥ sarvabhojyaphalaśriyām /
madhye tarūnāṃ na punarnṛpaśūnāmihedṛśām

% - -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| v - -| v| v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
ity uktvā tulyasaṃkalpadhīrayā bhāryayānvitaḥ /
pitroḥ pādāvanudhyāya dattvārthibhyo 'rthasaṃcayam

% -| - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
gṛhītavalkalaḥ sākaṃ sa putrābhyāṃ nijātpurāt /
tārāvaloko niragādrudataḥ sāntvayandvijān

% v - v - v -| - -| % A pathyā
% v| - - -| v - v - % B correct
% - - v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v v -| - v - v - % D correct
taṃ tathāprasthitaṃ dṛṣṭvā paśūnāṃ pakṣiṇāmapi /
karuṇaṃ krandatāmaśrudhārābhir bhūrasicyata

% -| v - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v v -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
sūnvorvāhanamātraikarathaśeṣaḥ pathi vrajan /
so 'tha tārāvaloko 'nyai rathāścānyācito dvijaiḥ

% - - - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v -| v - % B correct
% -| v| - - v - -| -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
sa tānatha dadau tebhyaścakarṣa ca rathaṃ svayam /
sabhāryaḥ sukumārau tau netuṃ bālau tapovanam

% v| - v v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - v| v| v -| v - % B correct
% v - -| v v - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tato 'avīmadhyagataṃ pariśrāntam upetya tam /
niraśvaṃ ratham apy atra yayāce brāhmaṇo 'paraḥ

% v -| v - - v v -| % A bha-vipulā
% v - - v| v - v| - % B correct
% v - -| v v| -| - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
tasmai tam apiniḥśaṅko dattvā padbhyāṃ saputrakaḥ /
sabhāryaś ca kathaṃcitsa dhīraḥ prāpa tapovanam

% - -| v| v v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - -| v| v - - v| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
tatra mādryā kṛtodāraparicaryaḥ svabhāryayā /
tarumūle kṛtāvāsastasthau mṛgaparicchadaḥ

% - v| - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % B correct
% v v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % D correct
vātāhaticalastpuṣpamañjarīcārucāmaraiḥ /
pṛthucchāyātarucchattraiḥ pattraśayyāśilāsanaiḥ

% - - v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
gītair bhṛṅgāṅganānāṃ ca nānāphalarasāsavaiḥ /
vīraṃ vairāgyarājyasthaṃ vanāntāstaṃ siṣevire

% - -| - - v - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
ekadā cātra tatpatnyāṃ mādryāṃ tasya kṛte svayam /
āhartuṃ phalapuṣpādi gatāyāmāśramādbahiḥ

% - v -| - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v| v -| v - % B correct
% - - -| v v - - v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
upetya brāhmaṇo vṛddhaḥ kaś cittamuṭajasthitam /
tārāvalokaṃ tanayau yayāce rāmalakṣmaṇau

% v - -| - v -| - -| % A pathyā
% -| - v v v - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - -| - v - v - % D correct
varaṃ putrāvimau nītau pārayiṣye śiśū api /
na punarbhagnakāmo 'yaṃ preṣito 'rthī kathaṃcana

% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v| v - - v - -| -| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
vidhirvīkṣitukāmo hi dhair yadhvaṃsaṃ śaṭho mama /
iti saṃcintya sa dadau tasmai viprāya tau sutau

% v - - v v - -| v| % A pathyā
% -| - - -| v -| v - % B correct
% v v| - - v| v| v -| % C na-vipulā
% - -| - - v| -| v - % D correct
nīyamānau ca tau tena vipreṇa yayaturna yat /
tatsa vipro latābhistau baddhahastāvatāḍayat

% - v - -| v| -| - v| % A pathyā
% - - v| v v - v| - % B correct
% - v| - -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
nināya caitau krandantau nṛśaṃso jananīṃ muhuḥ /
vivṛtya pitaraṃ taṃ ca paśyantau sāśrulocanau

% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - -| v v -| v - % B correct
% v - v| v v -| -| v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
vatsa tārāvaloko 'tra paśyannapi na cukṣubhe /
cukṣubhe tvasya dhair yeṇa bhūtagrāmāścarācaraḥ

% - v| - - v - -| v| % A pathyā
% - - v v| v| - v - % B correct
% - v -| - v| -| - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
athāhṛtya śanaiḥ puṣpaphalamūlādi sā satī /
vanantādāyayau mādrī śrāntā taṃ patyurāśramam

% v - - v| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| -| v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
dadarśādhomukhaṃ taṃ ca bhartāraṃ na tu tau sutau /
viprakīrṇasthitakrīḍāmṛṇmayāśvarathadvipau

% v - - - v -| -| v| % A pathyā
% - - -| v| v| -| v - % B correct
% - v - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
aniṣṭāśaṅkihṛdayā hā hatāsmi kva tau mama /
putrakāviti papraccha saṃbhāntā taṃ patiṃ ca sā

% v - - - v v v -| % A na-vipulā
% -| v - -| v| -| v - % B correct
% - v - v v| - - v| % C pathyā
% - - -| -| v -| v| - % D correct
so 'py avādīcchanair etāmanaghe tanayau mayā /
yācamānāya tau dattau daridrāya dvijanmane

% -||v - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| v v -| v - % B correct
% - v - - v| -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
tacchruvā tyaktamohā sā sādhvī tamavadatpatim /
tarhi yuktaṃ kṛtaṃ yātu kathamarthī parāṅmukhaḥ

% - v -| - v - -| -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v| - -| v -| - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
evaṃ tayokte daṃpatyos tulyasattvatayā tayā /
tayoś cakampe bhuvanaṃ cacālendrasya cāsanam

% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v - v v -| v - % B correct
% v -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - - - v| - v - % D correct
athendraḥ praṇidhānena mādrītārāvalokayoḥ /
dānasattvaprabhāveṇa kampitaṃ jagadaikṣata

% v - -| v v - - v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
tataḥ sa brāhmaṇo bhūtvā gatvā jijñāsurāśramam /
tārāvalokaṃ mādrīṃ tāmekapatnīmayācata

% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v - -| - -| - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tārāvaloko 'pyetasmai dātuṃ hastodakena tām /
nirvikalpaḥ pravavṛte vanāntasahacāriṇīm

% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - v - -| v v v -| % C na-vipulā
% v - v v v - v - % D correct
kiṃ sādhayasi rājarṣe dattvā dārān apīdṛśān /
ity ukto dvijarūpeṇa tena śakreṇa so 'bravīt

% -| - v v v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% -| - -| v v - - v| % C pathyā
% - v| - - v| -| v - % D correct
na me sādhyaṃ kim apy asti vāñchā tvetāvatī mama /
prāṇānapi sadā dadyāṃ brāhmaṇebhya iti dvija

% v| -| - -| v| -| - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v v| v -| - -| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
tac chrutvā nijarūpastho bhūtvā śakro jagāda tam /
tuṣṭo 'smi kṛtajijñāsastava tena vadāmi te

% -| - -| v v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - -| v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v| - v| v - v| - % D correct
na te deyā punaḥ patnī cakravartī ca bhāvyasi /
vidyādharāṇāmacirādity uktvāntardadhe ca saḥ

% v| -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - - v - - v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% -| - - - v -| v| - % D correct
atrāntare sa vṛddho 'pi brāhmaṇo dakṣiṇārjitau /
tārāvalokatanayau gṛhītvā mārgamohataḥ

% - - v -| v| - -| -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% v - -| - v - v - % D correct
bhramaṃścandrāvalokasya daivāttasya puraṃ prabhoḥ /
prāpyāpaṇe tau vikretuṃ rājaputrau pracakrame

% v - - - v - - v| % A pathyā
% - - - v| v -| v - % B correct
% - - v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
tatra tau pratyabhijñāya gatvaivāvedya bhūpateḥ /
paurāścandrāvalokasya sadvijau ninyurantikam

% - v| -| - v - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
sa tau dṛṣṭvā nijau pautrau sāśruḥ pṛṣṭvā ca taṃ dvijam /
abhūttaduktavṛttāntaḥ sukhaduḥkhamayaściram

% v| -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v| -| v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tataḥ sa nijaputrasya sattvotkarṣaṃ vibhāvya tam /
tyaktarājyaspṛhaḥ paurair arthyamāno 'pi tau dvijāt

% v -| v| v v - - v| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v| -| v - % D correct
krītvā tasmāddhanaiḥ pautrau gṛhītvā saparigrahaḥ /
sūnostārāvalokasya tasyāśramapadaṃ yayau

% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
tatrāpaśyaca taṃ baddhajaṭaṃ valkaladhāriṇam /
āśāgatair mahāvṛkṣam iva bhuktaśriyaṃ dvijaiḥ

% - - - v v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % B correct
% - - v -| v - - v| % C pathyā
% v v| - - v -| v - % D correct
dūrādādhāvya patitaṃ putraṃ taṃ pādayoś ca saḥ /
yadāropayadutsaṅgamabhiṣicyāśruvāriṇā

% - - - - v| v v -| % A na-vipulā
% - -| -| - v -| v| - % B correct
% v - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
vidyādharādhirājyārthamabhiṣekapuraḥsare /
tasya siṃhāsanārohe tadevārambhatāṃ yayau

% - - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
athaitattanayau rājā tau dadau rāmalakṣmaṇau /
so 'smai tārāvalokāya krītāvetāviti bruvan

% v - - v v -| - -| % A pathyā
% -| v -| - v - v - % B correct
% -| -| - - v - - -| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
kurvanty anyonyavṛttāntakathā yāvac ca tatra te /
tāvad gajaś caturdanto lakṣmīś cāvātarad divaḥ

% - -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v| - v| - % B correct
% - -| v -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
avatīrṇeṣu cānyeṣu vidyādharapatiṣvapi /
lakṣmīstārāvalokaṃ sā padmahastā jagāda tam

% v v - - v| - - v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - - - v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
āruhya vāraṇe 'muṣminnehi vidyādharāspadam /
tatsāmrājyaśriyaṃ bhuṅkṣva jitāṃ dānaprabhāvataḥ

% - - v| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v - v - % B correct
% - - - - v -| - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
ity uktavatyā lakṣmyā sa sākaṃ bhāryāsutānvitaḥ /
pituḥ praṇamya caraṇau paśyastsvāśramavāsiṣu

% -| - v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% - - - v v - v - % D correct
āruhya taṃ gajaṃ divyaṃ vṛto vidyādhareśvaraiḥ /
tārāvaloko nabhasā yayau vaidyādharaṃ padam

% - - v| -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v -| - - v -| v - % D correct
tatropabhuktasāmrājyaściraṃ vidyābhir āśritaḥ /
kālenotpannavair āgyastapovanamaśiśriyat

% - - v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % B correct
% - - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
evaṃ tārāvalokena mānuṣeṇa satā purā /
nirmalaiḥ sukṛtaiḥ prāpi sarvavidyādharendratā

% - -| - - v - - v| % A pathyā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - v -| v v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
anye tu tāmavāpyāpi vibhraṣṭāḥ skhalitais tataḥ /
tadrakṣerapacāraṃ tvaṃ svato vā parato 'pi vā

% - -| v| - v - - v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - - - v v - -| -| % C pathyā
% v -| -| v v -| v| - % D correct
iti naravāhanadattaḥ kaśyapamuninā kathāṃ samākhyāya /
anuśiṣṭaḥ sa tatheti pratipede cakravartī tat

% v v| v v - v v - -| - v v v v -| v -| v - - - %
% v v - -| v| v - -| v v - -| - v - -| - % Āryā (30+27 morae): pathyā
vidyādharāḥ śṛṇuta yaḥ kurute mamātra
dharmavyatikramamitaḥ prabhṛti prajāsu /
vadhyaḥ sa me niyatamityabhito harādrim
uddhoṣaṇāṃ ca sa tato bhramayāṃcakāra

% - - v -| v v v| -| v v -| v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v -| v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v| -| v v v - v v -| v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v| v| v -| v v - v - - % Vasantatilaka (14)
athāvanatamastakair vidhṛtaśāsanaḥ khecarair
uvāsa vilasadyaśāḥ suratamañjarīmocanāt /
svamātulasamīpago 'sitagirau nayanprāvṛṣaṃ
sa tatra saparicchado munivarasya tasyāśrame