Kathāsaritsāgara · Chapter 16.2
% v v| v v - v v - -| - - -| - v - v| - - - %
% - - v -| v| - - v v v v -| - v - v -| - - % Gīti (30+30 morae)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare suratamañjarīlambake prathamas taraṅgaḥ /
dvitīyas taraṅgaḥ /
athāsitagirau tasminnāsthānasthaṃ vyajijñapat /
naravāhanadattaṃ taṃ svasenāpatirekadā
% v - v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
adyāhaṃ deva harmyastho rakṣansainyāni dṛṣṭavān /
divyena puṃsā nabhasi hriyamāṇāṃ niśi striyam
% - - -| - v| - - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - - v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% v v - -| v -| v - % D correct
krandantīṃ hāryaputreti kāntisarvasvahāriṇīm /
labdhvaivānāyitāṃ buddhvāṃ tatkālabalinendunā
% - - -| - v - - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
āḥ pāpa paradārāṃstvamapahṛtya kva yāsyasi /
naravāhanadattasya rājye devasya rakṣituḥ
% -| - v| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v| - v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
yojanānāṃ sahasreṣu ṣaṣṭau vaidyādhare pade /
tiryañco 'pi hi nādharmaṃ kurvanty anyeṣu kā kathā
% - v - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - -| v| v| - - -| % C pathyā
% - -| - - v| -| v - % D correct
ity uktvaiva pradhāvyāśu sānugena mayā svayam /
saṃyamya sa pumānvyomnaḥ sanārīko 'vatāritaḥ
% -| - - -| v - - v| % A pathyā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - - v| v| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
avatārya ca paśyāmo yāvat syālaḥ sa te prabho /
bhrātā yuṣmanmahādevyā ityakākhyo nabhaścaraḥ
% v v - v| v| - - -| % A pathyā
% - -| - -| v| -| v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
devyāṃ kaliṅgasenāyāṃ jāto madanavegataḥ /
keyaṃ kimetāṃ harasīty ukto 'smābhiś ca so 'bhyadhāt
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| - -| v| -| v - % D correct
iyaṃ mataṅgadevasya vidyādharapateḥ sutā /
utpannāśokamañjaryāṃ nāmnā suratamañjarī
% v -| v - v - - v| % A pathyā
% - - v v v -| v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
saiṣā prāgeva vācā me mātrā dattā satī kila /
anyasmai mānuṣāyātra svapitrā pratipāditā
% - -| - - v| - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
ato 'dyāsau nijā bhāryā yadi prāpya hṛtā mayā /
tanme ko doṣa ity uktvā so 'tra vyaramadityakaḥ
% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - v| v -| v - % B correct
% - -| -| - v| -| - -| % C pathyā
% -| -| v v v - v - % D correct
kenārye pariṇītā tvaṃ kathaṃ prāptāsi cāmunā /
iti sātha mayā pṛṣṭāvocatsuratamañjarī
% - - -| v v - -| -| % A pathyā
% v -| - - v| - v - % B correct
% v v| - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
asty ujjayinyāṃ nṛpatiḥ śrīmān pālakasaṃjñakaḥ /
kumāras tasya putro 'sti sunāmāvantivardhanaḥ
% -| - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - -| - v| - -| v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
teneha pariṇītāhaṃ suptā harmyatale 'dya ca /
āryaputrasya suptasya hṛtāsmyetena pāpmanā
% - - v| v v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
evam uktavatī sā ca saṃyatasthaḥ sa cetyakaḥ /
mayeha sthāpitau tau dvau pramāṇamadhunā prabhuḥ
% - v| - v v -| -| v| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% v - -| - v -| -| -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
evaṃ hariśikhātsenāpateḥ śrutvā sasaṃśayam /
gatvā gopālakāyaitaccakravartī śaśaṃsa saḥ
% - -| v v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % B correct
% - -| - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % D correct
gopālako 'pi so 'vādīdvatsaitadviditaṃ na me /
sāṃprataṃ pariṇītaiṣā jāne pālakasūnunā
% - - v -| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v| - % B correct
% - v -| v v - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
ānīyatāṃ kumārastadujjayinyāḥ sa mantriṇā /
samaṃ bharataroheṇa jñāsyāmo niścayaṃ tataḥ
% - - v -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| - v - % B correct
% v -| v v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tacchruvā mātulavacaścakravartī visṛjya saḥ /
vidyādharaṃ dhūmaśikhaṃ mātulasya kanīyasaḥ
% - v -| - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% - v - v| v - v - % D correct
pālakasyāntikaṃ rājñastāvānāyitavānubhau /
ujjayinyāḥ kumāraṃ taṃ tatsutaṃ taṃ ca mantriṇam
% - v - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - v - -| v - -| -| % C pathyā
% - v -| -| v| - v - % D correct
prāptau kṛtapraṇāmau ca sa tau gopālakānvitaḥ /
snehādarābhyāṃ saṃmānya prakṛtaṃ pṛcchati sma tam
% - -| v - v - -| v| % A pathyā
% v| -| - - v - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v v -| - v -| v| - % D correct
tatra sthite niśāhīnacandrābhe 'vantivardhane /
tathā suratamañjaryāṃ pitaryasyāś ca setyake
% - -| v -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% v -| v v v - - -| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
satsu vāyupathādyeṣu munu tiṣṭhati kaśyape /
so 'nyeṣu ca jagādaivaṃ mantrī bharatarohakaḥ
% - v| - v v - - v| % A pathyā
% v v| - v v| - v - % B correct
% -| - v| v| v - - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
ā mūlācchṛṇu devaitadujjayinyāḥ kilaikadā /
evaṃ sametya vijñaptaḥ sarvaiḥ pālakabhūpatiḥ
% -| - - v v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| v - v| - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
asyām udakadānākhyo bhavaty adyotsavaḥ puri /
hetuś cātra na cet samyak chrutas tac chrūyatāṃ prabho
% - -| v v v - - -| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% - -| - v| v| -| - -| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
pūrvaṃ caṇḍamahāsenaḥ pitā te khaḍgamuttamam /
prāptuṃ ca bhāryāṃ tapasā devīṃ caṇḍīmatoṣayat
% - -| - v v - - -| % A pathyā
% v -| -| - v - v - % B correct
% - -| v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
sā svaṃ khaḍgaṃ dadau tasmai bhāryārthe caivam abhyadhāt /
aṅgārakākhyamasuraṃ hatvā tasyācirātsutām
% -| -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
putrāṅgāravatīṃ nāma bhavyāṃ bhāryāmavāpsyasi /
ityādiṣṭastayā devyā tasthau rājā sa tanmanāḥ
% - - - v v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
atrāntare cojjayinyāṃ yo yo 'bhūnagarādhipaḥ /
sa sa kenāpi sattvena rātrau rātrāvabhakṣyata
% - - v -| - v - -| % A ra-vipulā
% -| -| - v v - v - % B correct
% v| v| - - v| - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tataś caṇḍamahāsenas tad anveṣṭuṃ svayaṃ niśi /
svairaṃ bhraman puri prāpa puruṣaṃ pāradārikam
% v -| - v v - - -| % A pathyā
% v| - - -| v -| v - % B correct
% - -| v -| v -| - v| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tasyācchinatsa khaḍgena śiro racitamaṇḍanam /
chinnakaṇṭhaṃ ca taṃ sadyaḥ ko 'pyetyādatta rākṣasaḥ
% - - v - v| - - v| % A pathyā
% v -| v v v - v - % B correct
% - v - -| v| -| - -| % C pathyā
% -| - - - v| - v - % D correct
so 'yaṃ purādhipānatti nūnamatretyudīrya saḥ /
ādāya keśeṣv ārebhe hantuṃ taṃ rākṣasaṃ nṛpaḥ
% -| -| v - v - - v| % A pathyā
% - v - - v - v| - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| -| - v -| v - % D correct
tāvat sa rākṣaso 'vādīnmā rājanmāṃ vadhīrmṛṣā /
anya eva sa ko 'pīha yaḥ khādati purādhipān
% - -| v| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% -| - - -| v - v - % B correct
% - v| - v| v| -| - v| % C pathyā
% -| - v v| v - v - % D correct
ko 'sau brūhīti rājñā tatpṛṣṭaṃ rakṣo 'bravītpunaḥ /
astīhāṅgārako nāma pātālanilayo 'suraḥ
% -| -| - - v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - - - v -| - v| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
sa te purādhipānatti niśītheṣu paraṃtapa /
sarvato rājakanyāś ca haṭhena harati prabho
% v| -| v - v - - v| % A pathyā
% v - - v| v - v - % B correct
% - v -| - v - -| v| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
karotyaṅgāravatyāś ca tāḥ sutāyāḥ paricchadam /
tamaṭavyāṃ bhramantaṃ tvaṃ dṛṣṭvā hatvā kṛtī bhava
% v - - - v - -| v| % A pathyā
% -| v - -| v - v - % B correct
% v v - -| v - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
ity uktavantaṃ muktvā taṃ rākṣasaṃ sa svamandiram /
rājā yayāv ekadā ca jagāmākheṭakaṃ tataḥ
% -| - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - -| v -| - v -| v| % C ra-vipulā
% v - - - v -| v - % D correct
tatrāpaśyan mahākāyaṃ kopajvalitalocanam /
sūkaraṃ sadarīkhaṇḍamañjanādrimivodyatam
% - - - -| v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - v -| v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
na varāho bhavedīdṛṅmāyī so 'ṅgārako nu kim /
iti dhyāyan sa rājā taṃ kroḍaṃ bāṇair atāḍayat
% v| v - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v -| v| - % B correct
% v -| - -| v| - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
sa tānagaṇayanneva bāṇānvyādhūya tadratham /
gatvā varāhaḥ sumahadviveśa vivaraṃ bhuvaḥ
% v| - v v v - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - -| v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v - v| v v -| v - % D correct
rājāpi vīras tatraiva tasya paścāt praviśya saḥ /
divyaṃ puraṃ dadarśātra na dadarśa ca sūkaram
% - - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - v| - -| v - v| - % B correct
% - -| v -| v - - v| % C pathyā
% v| v - v| v| - v - % D correct
vāpītaṭopaviṣṭaś ca tatrāpaśyat sa kanyakām /
kanyāśataparīvārāṃ ratiṃ rūpavatīm iva
% - - v - v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
sā kanyābhyetya pṛṣṭvā ca tatrāgamanakāraṇam /
paśyantī sāśrunayanā jātapremā jagāda tam
% -| - - - v| - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - -| - v v v -| % C na-vipulā
% - - - -| v - v| - % D correct
kaṣṭaṃ kutra praviṣṭo 'si varāho yastvayekṣitaḥ /
sa daityo 'ṅgārako nāma vajrakāyo mahābalaḥ
% - -| - -| v - -| v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v| - -| - v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
saṃprati tyaktavārāharūpaścāntaḥ svapityasau /
prabudhyāhārakāle tu kuryādatyahitaṃ tava
% - v -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% v - - - v - -| v| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
ahaṃ ca subhagaitasya nāmnāṅgāravatī sutā /
tava cāniṣṭamāśaṅkya prāṇāḥ kaṇṭhāgatā mama
% v -| v| v v - - v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v v| - - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
ity uktaḥ sa tayā rājā devyā dattaṃ varaṃ smaran /
kāryasiddhirmamāstīti jātāsthaḥ pratyuvāca tām
% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v| - % D correct
yadi mayyasti te snehastadidaṃ kuru madvacaḥ /
gatvā rudihi pārśve 'sya prabuddhasya sataḥ pituḥ
% v v| - - v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| v v| - v - % B correct
% - -| v v v| - -| -| % C pathyā
% v - - v| v -| v - % D correct
pramattaṃ yadi kaścit tvāṃ hanyāt tan mama kā gatiḥ /
iti vācyaś ca mugdhākṣi sa pṛcchan kāraṇaṃ tvayā
% v - -| v v| - -| -| % A pathyā
% - -| -| v v| -| v - % B correct
% v v| - -| v| - - v| % C pathyā
% v| - -| - v -| v - % D correct
evaṃ kṛte mamāpyasti dhruvaṃ śreyastavāpi ca /
ity uktā tena rājñā sā gatvā madanamohitā
% - -| v -| v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v| - % B correct
% -| - -| - v| - -| -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
upaviśya prabuddhasya pārśve tasyārudatpituḥ /
pṛṣṭā śaśaṃsa tasmai ca hetuṃ tadvadhajaṃ bhayam
% v v - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v - v| - -| v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
tataḥ sa daityo 'vādīttāṃ vajrāṅgaṃ ko hi hanti mām /
yaddhi vāmakare me 'sti marma rakṣati taddhanuḥ
% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - -| -| v| - v| - % B correct
% - v| - v v -| -| v| % C pathyā
% - v| - v v| - v - % D correct
ityetattadvaco rājā pracchannaḥ sa tadāśṛṇot /
so 'tha daityaḥ pravavṛte snātvā pūjayituṃ haram
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% -| v| - -| v v v -| % C na-vipulā
% - -| - v v -| v - % D correct
tatkālaṃ prakaṭībhūya yuddhāyāhvayate sma saḥ /
daityaṃ gṛhītamaunaṃ taṃ rājā ropitakārmukaḥ
% - - -| v v - - v| % A pathyā
% - - - v v -| v| - % B correct
% - -| v - v - -| -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
so 'pi daityaḥ karaṃ vāmamutkṣipya vyāpṛtetaraḥ /
saṃjñāṃ tasyākarodrājñaḥ pratīkṣasva manāgiti
% -| v| - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
tatkṣaṇaṃ tena rājñā ca kare tatra sa marmaṇi /
siddhalakṣyeṇa bāṇena hato daityo 'patad bhuvi
% - v -| - v| - -| v| % A pathyā
% v -| - v| v| - v - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
tṛṣārto 'haṃ hato yena so 'bde 'bde cenna māṃ jalaiḥ /
tarpayiṣyati tattasya pañca naṅkṣyanti mantriṇaḥ
% v - -| -| v -| - v| % A pathyā
% -| -| -| - v| -| v - % B correct
% - v - v v| - - v| % C pathyā
% - v| - - v| - v - % D correct
ity uktvaiva vipanne 'smin daitye tāṃ tatsutāṃ nṛpaḥ /
ādāya so 'ṅgāravatīmāgādujjayinīmimām
% -| - - v| v - -| -| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% - - v| -| - v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
pariṇīya ca tāṃ devīṃ sa devo deva vaḥ pitā /
aṅgārakasyāmbudānaṃ prativarṣam akārayat
% v v - v| v| -| - -| % A pathyā
% v| - -| - v| -| v - % B correct
% - - v - - v - -| % C ra-vipulā, caesura after 4th syllable in compound or incorrect?
% v v - v v - v - % D correct
sarve codakadānākhyaṃ kurvantīha mahotsavam /
prāptaḥ sa cādya tatpitrā yatkṛtaṃ te kuruṣva tat
% - -| - v v - - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - -| v| - v| - - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v| - % D correct
etatprajāvacaḥ śrutvā sa taṃ pālakabhūpatiḥ /
puri prāvartayattatra jaladānotsavaṃ tadā
% - - v - v -| - -| % A pathyā
% v| -| - v v - v - % B correct
% v -| - - v - - v| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
tasmin pravṛtte tadvyagre jane kolāhalākule /
akasmāt troṭitālāno gajo 'trādhāvadunmadaḥ
% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| - - v - v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
sa vāraṇo 'ṅkuśaṃ jitvā vyādhūtādhoraṇo bhraman /
antarnagaryāṃ subahūn kṣaṇād vyāpādayaj janān
% v| - v -| v -| - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v -| - - v -| v - % D correct
pradhāviteṣu meṇṭheṣu mahāmātrānviteṣv api /
paureṣu ca na taṃ kaścinniyantumaśakadgajam
% v - v - v| - - v| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% - - v| v| v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
kramādbhramati tasmiṃś ca gaje caṇḍālavāṭakam /
saṃprāpte niragāttasmādekā caṇḍālakanyakā
% v - v v v| - -| v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
jito 'nayā mukhenendur madvairītīva tuṣṭayā /
bhāsayantī bhuvaṃ pādalagnayā kamalaśriyā
% v -| v -| v - - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - v - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % D correct
vyavṛttacetaso 'nyebhyo bhāvebhyastimitasthiteḥ /
nidreva sarvalokasya dṛśorviśrāntidāyinī
% v - v - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - - v| - v - - v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
sā kanyā vāraṇendraṃ taṃ saṃmukhopāgataṃ kare /
kareṇāhatya kuṭilaistaiḥ kaṭākṣair atāḍayat
% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% v - - - v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% -| v - -| v - v - % D correct
sa hastī tatkarasparśamohito vinatānanaḥ /
taddṛṣṭividdhas tāṃ paśyan padam apy atra nācalat
% v| - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% - - v - -| -| - -| % C ma-vipulā
% v v| -| - v| - v - % D correct
tataḥ sā svottarīyeṇa kṛtāyāṃ tasya dantayoḥ /
utpatyāruhya dolāyāṃ prākrīḍadvarakanyakā
% v -| -| - v - - v| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
dṛṣṭvā tāṃ ca sa gharmārtāṃ tarucchāyāmagāddvipaḥ /
etaddṛṣṭvā mahaccitraṃ paurāstatraivamabruvan
% - -| -| v| v| - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
aho divyeva kāpyeṣā kanyā sarvātiśāyinā /
rūpeṇeva prabhāveṇa tiryañco 'pyāhṛtā yayā
% v -| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
atrāntare ca tadbuddhvā kumāro 'vantivardhanaḥ /
nirgataḥ kautukaṃ draṣṭumapaśyattāṃ sa kanyakām
% - - v -| v| - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - v -| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v| - v - % D correct
paśyatas tasya madanavyādhavāgurayā tayā /
dhāvitaś cittahariṇo rājasūnorabadhyata
% - v -| - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % B correct
% - v -| - v v v -| % C na-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
sāpi taṃ vīkṣya tadrūpahṛtacittā tadagrahīt /
gajendradantadolāyā avaruhyottarīyakam
% - v| -| - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tato meṇṭhādhirūḍhe 'smin gaje sātha nṛpātmajam /
salajjaṃ sānurāgaṃ ca paśyantī svagṛhānagāt
% v -| - - v - -| -| % A pathyā
% v -| - v| v - v - % B correct
% v - -| - v - -| v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
avantivardhanaḥ so 'pi praśānte gajasaṃbhrame /
tayā hṛtena cittena śūnyo 'yāsītsvamandiram
% v - v - v -| -| -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% v -| v - v| - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tatra saṃtapyamānaś ca tāṃ vinā varakanyakām /
apṛcchad vismṛtārabdhajaladānotsavaḥ sakhīn
% - v| - - v - -| v| % A pathyā
% -| v -| v v - v - % B correct
% v - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v -| v - % D correct
jānītha kasya tanayā kiṃnāmā sā ca kanyakā /
tac chrutvā te vayasyāstaṃ rājaputraṃ babhāṣire
% - - v| - v| v v -| % A na-vipulā
% - - -| -| v| - v - % B correct
% -| - -| -| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
astīhotpalahastākhyaḥ ko'pi caṇḍālavāṭake /
mātaṅgastattanūjā sā nāmnā suratamañjarī
% - - - v v - - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - - - - v - -| -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
satāṃ darśanamātraikaphalaṃ tasyā manoramam /
citrasthitāyā iva tannopabhogakṣamaṃ vapuḥ
% v -| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - v - -| v v| - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % D correct
tac chrutvā sa vayasyebhyaḥ kumārastānabhāṣata /
manye na mātaṅgasutā sā divyā kāpi niścitam
% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - -| v| - - v v -| % C bha-vipulā
% -| - -| - v| - v - % D correct
nahi caṇḍālakanyāyāḥ sā tādṛśyākṛtirbhavet /
tadrūpā sā ca bhāryā me na cetsyājjīvitena kim
% v v| - - v - - -| % A pathyā
% -| - - - v - v - % B correct
% - - -| -| v| - -| -| % C pathyā
% v| - - - v - v| - % D correct
iri bruvansa sacivair aśakyavinivāraṇaḥ /
atyarthaṃ tadviyogāgnisaṃtapto 'bhūnnṛpātmajaḥ
% v -| v - v| v v -| % A na-vipulā
% v - v v v - v - % B correct
% - - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
tato 'vantivatī devī nṛpatiḥ pālakas tathā /
pitarau tasya buddhvā tadabhūtāṃ ciramākulau
% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v -| v - % B correct
% v v -| - v| - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % D correct
kathaṃ vāñchati putro nāvantyajāṃ rājavaṃśajaḥ /
iti cokte tayā devyā sa rājā pālako 'bravīt
% v -| - v v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % B correct
% v v| - -| v -| - -| % C pathyā
% v| - -| - v -| v - % D correct
evaṃ dhāvati yaccetastasyāmasmatsutasya tat /
dhruvaṃ kāraṇamātaṅgī kāpi sānyaiva kanyakā
% - -| - v v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v| - % B correct
% v -| - v v - - -| % C pathyā
% - v| - - v| - v - % D correct
vakti rajyadarajyadvā kāryākārye satāṃ manaḥ /
atra caiṣā kathā devi na śrutā cenniśamyatām
% - v| - v v - - -| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% - v| - -| v -| - v| % C pathyā
% -| v -| - v - v - % D correct
prākprasenajito rājñaḥ supratiṣṭhitasaṃjñake /
pure kuraṅgī nāmnābhūdatirūpavatī sutā
% - v - v v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v -| v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % D correct
sā jātudyānaniryātā bandhabhraṣṭena hastinā /
uccikṣipe savahanā dhāvitvopari dantayoḥ
% -| - - - v - - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - - v -| v v v -| % C na-vipulā
% - - - v v| - v - % D correct
vidrute parivāre 'syāḥ sākrande taṃ gajaṃ prati /
tatrāttakhaḍgaś caṇḍālakumāraḥ ko'py adhāvata
% - v -| v v - -| -| % A pathyā
% - - -| -| v -| v - % B correct
% - - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v - -| -| v - v - % D correct
sa taṃ lūnakaraṃ khaḍgaprahāreṇa mahāgajam /
hatvā tāṃ mocayām āsa pravīro rājakanyakām
% v| -| - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v - v - % B correct
% - -| -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tato milatparijanā sā jagāma svamandiram /
ākṛṣṭahṛdayā tasya vīryasaundaryasaṃpadā
% v -| v - v v v -| % A na-vipulā
% -| v - -| v - v - % B correct
% - - v v v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
sa me vāraṇatastrātā bhartā vā mṛtyureva vā /
iti saṃcintayantī ca tasthau tadbirahāturā
% v| -| - v v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v| - % B correct
% v v| - - v - -| v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
sa caṇḍālakumāro 'pi śanair gatvā nijaṃ gṛham /
tadrūpahṛtacittaḥ sandhyāyaṃstāṃ paryatapyata
% v| - - v v - -| v| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - - v v v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
kutrāhamantyajanmāyaṃ kutra sā rājakanyakā /
kākasya rājahaṃsyāś ca kīdṛśaḥ kva samāgamaḥ
% - - v - v - - -| % A pathyā
% - v| -| - v - v - % B correct
% - - v| - v - -| v| % C pathyā
% - v -| v| v - v - % D correct
hāsyametac ca śaknomi na vaktuṃ nāpy upekṣitum /
tasmānmaraṇamevātra saṃkaṭe śaraṇaṃ mama
% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% v| - -| -| v - v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
ityālocya sa gatvā ca niśāyāṃ pitṛkānanam /
snātvā kṛtvā citāmagniṃ prajvālyaiva vyajijñapat
% - - - v| v| - -| v| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
eva pāvaka viśvātmaṃstvayyātmāhutidānataḥ /
janmāntare 'pi sā bhūyādbhāryā rājasutā mama
% - v| - v v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - - v -| v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % D correct
ity uktavantaṃ hutabhujyātmānaṃ kṣeptumudyatam /
prakaṭībhūya sākṣāt taṃ prasanno 'gnir abhāṣata
% -| - v - -| v v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% v v - - v| - -| -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
mā kṛthāḥ sāhasaṃ bhāryā bhaviṣyati tavaiva sā /
nahi tvaṃ pūrvacaṇḍālo yaś ca tvāṃ vacmi tacchṛṇu
% -| v -| - v -| - -| % A pathyā
% v - v v| v - v| - % B correct
% v -| -| - v - - -| % C pathyā
% -| -| -| - v| - v - % D correct
āste kapilaśarmākhyo nagare 'smin dvijottamaḥ /
tasyānnyagāre pratyakṣaḥ sakāraḥ sanvasāmy aham
% - -| v v v - - -| % A pathyā
% v v -| -| v - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| - v -| v - % D correct
tatra jātvantikaprāptāṃ tatsutāṃ rūpalobhataḥ /
kanyāmakaravaṃ bhāryāṃ varotsāritadūṣaṇām
% - v| - - v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
tasyaṃ tadaiva jātastvaṃ mama vīryeṇa putraka /
tayā ca lajjayā rathyāmukhe kṣipto 'si tatkṣaṇam
% - -| v - v| - - -| % A pathyā
% v v| - - v| - v - % B correct
% v -| v| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v| - v - % D correct
tatastvaṃ prāpya caṇḍālair ajākṣīreṇa vardhitaḥ /
tadaivaṃ brāhmaṇīgarbhasaṃbhūtastvaṃ mamātmajaḥ
% v - -| - v| - - -| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% v - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
tato nāstyapavitratvaṃ mattejaḥ saṃbhavasya te /
prāpsyasyeva ca bhāryāṃ tāṃ kuraṅgīṃ rājakanyakām
% v -| - v v - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v| - % B correct
% - - - v| v| - -| -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
ity uktvāntardadhe vahniḥ so 'pi saṃprāptasaṃmadaḥ /
mātaṅgakṛtrimasuto jātāsthaḥ svagṛhaṃ yayau
% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% -| v| - - v - v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% - - -| v v -| v - % D correct
tataḥ prasenajidrājā svapne 'gniprerito dadau /
anviṣṭatattvas tasmai tāṃ sutāṃ pāvakasūnave
% v -| v - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% v -| - v v - v - % D correct
evaṃ bhavanti pracchannā divyā devi sadā bhuvi /
tadeṣā kāpi divyaiva nāntyā suratamañjarī
% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - v| v -| v - % B correct
% v - -| - v| - - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
anyadeva hi tadratnaṃ matsūnoḥ sā ca niścitam /
janmāntarapriyatamā cakṣūrāgopavarṇitā
% - v - v| v| - - -| % A pathyā
% - - -| -| v| - v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% - - - - v - v - % D correct
evamasmāsu tiṣṭhatsu rājñi bruvati pālake /
avarṇayamahaṃ tatra kaivartīyāmimāṃ kathām
% - v - - v| - - v| % A pathyā
% - -| v v v| - v - % B correct
% v - v v v -| - v| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
abhunmalayasiṃhākhyo rājā rājagṛhe purā /
tasya māyāvatītyāsīdrūpeṇāpratimā sutā
% v - v v v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - v| - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % D correct
sā krīḍantī madhūdyāne rūpayauvanaśālinā /
kaivartakakumāreṇa dṛṣṭā kenāpi jātucit
% -| - - -| v - - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
sa ca tāṃ suprahārākhyo dṛṣṭvā smaravaśo 'bhavat /
sādhyāsādhyavicāraṃ hi nekṣate bhavitavyatā
% v| v| -| - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - - - v v - -| v| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
gatvā ca svagṛhaṃ tyaktvā pāṭhīnāharaṇādi saḥ /
tasthau tadekacittaḥ sañ śayyāyām ujjhitāśanaḥ
% - -| -| v v -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v| - % B correct
% - -| v - v - -| -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
anubandhena pṛṣṭaś ca svābhiprāyaṃ śaśaṃsa saḥ /
mātre rakṣitakānāmnyai sāpi putraṃ tam abhyadhāt
% v v - - v| - -| -| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - v| - -| v| - v - % D correct
viṣādaṃ muñca putra tvamāhāraṃ bhaja niścitam /
etatte sādhayāmyeva svayuktyāhamabhīpsitam
% v - -| - v| - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v| - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
ity uktvāśvāsite tasmiñjātāsthe bhuktabhojane /
matsyānādāya hṛdyānsā yayau rajasutāgṛham
% -| - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% v -| v v v - v - % D correct
tatra ceṭībhir ākhyātā sevoddeśātpraviśya sā /
dāśī rakṣitikā tasyai tanmatsyaprābhṛtaṃ dadau
% - v| - - v| - - -| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
tenaiva ca krameṇaitaddadatī sā dine dine /
vacanākāṅkṣiṇīṃ cakre tām ārādhya nṛpātmajām
% - - v| -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| -| v -| v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% -| - - v| v - v - % D correct
brūhi vāñchasi yanmattastatkuryām apiduṣkaram /
iti prītātha sāvocattāṃ dāśīṃ rājakanyakā
% - v| - v v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% v -| - - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| - -| - v - v - % D correct
tataḥ sā dhīvarī prāha rahastāṃ yācitābhayā /
udyānadṛṣṭāṃ tvāṃ devi vinā klāmyati me sutaḥ
% v -| -| - v -| - v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v - -| -| - v| % C ma-vipulā
% v -| - v v| -| v - % D correct
āśāṃ pradarśya ca mayā prāṇatyāgātsa rakṣyate /
tatkṛpā mayi cettanme sutaṃ sparśena jīvaya
% - -| v - v| v| v -| % A na-vipulā
% - - - - v| - v - % B correct
% - v -| v v| - - -| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
evaṃ tayoktā kaivartayoṣitā sā nṛpāmajā /
salajjā sānurodhā ca vimṛśyaivam uvāca tām
% - -| v - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v - % B correct
% v - -| - v - -| v| % C pathyā
% v - - v| v - v| - % D correct
guptamānaya taṃ tāvannaktaṃ manmandiraṃ sutam /
tac chrutvaiva prahṛṣṭā sa yayau dāśī sutāntikam
% - v - v v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% -| - - -| v - -| v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
naktaṃ ca sā yathāśakti svair aṃ racitamaṇḍanam /
tamānināya tadrājakanyāntaḥpuramātmajam
% - -| v| -| v - - -| % A pathyā
% -| -| v v v - v - % B correct
% v - v - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
tatra taṃ rājaputrī sā suprahāraṃ cirotsukam /
has te gṛhītvā śayane kṛtaprītirnyaveśayat
% - v| -| - v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% -| -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - - - v - v - % D correct
āśvāsayām āsa ca taṃ klāntāṅgaṃ virahāgninā /
śrīkhaṇḍaśiśirasparśakarasaṃvāhanena sā
% - - v -| - v| v| -| % A bha-vipulā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v| - % D correct
so 'pi tena sudhāsikta iva dāśīsutaściram /
kṛtārthamānī viśrānto jahre sapadi nidrayā
% -| v| - v| v - - v| % A pathyā
% v v| - - v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| v v v| - v - % D correct
supte cāsmin nṛpasutā gatvā suṣvāpa sānyataḥ /
yuktirañjitakaivartasutā rakṣitaviplavā
% - -| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % D correct
tato 'sya tatkarasparśavigamapratibodhinaḥ /
hastopanatavibhraṣṭāṃ vallabhāṃ tāmapaśyataḥ
% v -| v| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
nidhikumbhīmivātīva daridrasya viṣādinaḥ /
dāśasūnornirāśasya sadyaḥ prāṇā viniryayuḥ
% v v - - v - - v| % A pathyā
% v - - v| v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tadbuddhvāgatya nindantī sātmānaṃ rājakanyakā /
prātastena sahāroḍhuṃ citāṃ vyavasitābhavat
% - - - - v| - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - - v| v - - -| % C pathyā
% v -| v v v - v - % D correct
tato malayasiṃho 'syāḥ pitā buddhvā nṛpo 'tra tat /
etyānivāryāṃ dṛṣṭvaitāmācamyaivaṃ vaco 'bravīt
% v -| v v v - -| -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v| - % B correct
% - - v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - - - -| v -| v - % D correct
yadi satyam ahaṃ bhakto devadeve trilocane /
tan me vadata kartavyaṃ lokapālā yathocitam
% v v| - v| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% -| -| v v v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
ity uktavantaṃ rājānaṃ divyā vāgevam abravīt /
pūrvabhāryeyametasya dāśayūno bhavatsutā
% -| - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
grāme nāgasthalākhye hi mahīdharasutaḥ purā /
abhūdbaladharo nāma brāhmaṇo guṇavattaraḥ
% - -| - - v - -| v| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% v - v v v -| - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
sa gate pitari svargaṃ hṛtavittaḥ svagotrajaiḥ /
virakto bhāryayā sākaṃ jagāma dyunadītaṭam
% v| v -| v v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
dehaṃ tyakṣyannirāhāraḥ sthitas tatra vilokya saḥ /
dāśān bhakṣayato matsyān manasā śraddadhe kṣudhā
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v -| - v| v - v| - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
tato 'tra pañcatāṃ yātaṃ tatsaṃkalpakalaṅkitam /
svabhāryā śuddhasaṃkalpā tapaḥsthaiva tamanvagāt
% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
sa eṣa jātaḥ saṃkalpadoṣāddāśakule dvijaḥ /
bhāryāsya sā ca sutapā jātaiṣā te sutā nṛpa
% v| - v| - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % B correct
% - - v| -| v| v v -| % C na-vipulā
% - - -| -| v -| v - % D correct
tadetaṃ pūrvabhartāraṃ rājanneṣā tvadātmajā /
jīvayatvāyuṣo 'rdhena gatāyuṣamaninditā
% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - v - - v -| - v| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
etattapaḥprabhāvāddhi tattīrthapramayāt tathā /
pūto 'yaṃ tava jāmātā bhūtvā rājā bhaviṣyati
% - - v - v - - v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% - -| -| v v| - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
ity ukto divyayā vācā suprahārāya tāṃ sutām /
dattāyurardhāṃ ca dadau tasmai labdhāsave nṛpaḥ
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v| -| v - % B correct
% - - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
taddattair bhūmihasyaśvaratnair bhūtvā sa bhūpatiḥ /
suprahāraḥ kṛtī tasthau prāpya bhāryāṃ tadātmajām
% - - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
evaṃ prāgjanmasaṃbandhaḥ prāyaḥ prītyai śarīriṇām /
kiṃ caivaṃ caurasaṃbaddhāpy atreyaṃ śrūyatāṃ kathā
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% -| - -| - v - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
ayodhyāyāmabhūdrājā vīrabāhuriti śrutaḥ /
yo rarakṣa svasaṃtānanirviśeṣaṃ sadā prajāḥ
% v - - - v - - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% -| v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v -| v - % D correct
kadācit taṃ ca rājānam etya paurā vyajijñapan /
caurā muṣṇanti nagarīm imāṃ pratiniśaṃ prabho
% v - -| -| v| - - v| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - -| - - v| v v -| % C na-vipulā
% v -| v v v -| v - % D correct
jāgradbhir api cāsmābhiḥ śakyā lakṣayituṃ na te /
tac chrutvā sthāpayām āsa so 'tra cārān nṛpo niśi
% - - v| v v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% -| - -| - v -| - v| % C pathyā
% -| v| - -| v -| v - % D correct
te 'pi prāpurna yaccaurānna cāśāmyadupadravaḥ /
tena rājā svayaṃ rātrau tadanveṣṭuṃ viniryayau
% -| -| - - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - - v v - v - % B correct
% - v| - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
ekākī khaḍahastaś ca paribhrāmyansa sarvataḥ /
saṃcarantaṃ dadarśaikaṃ prākāropari pūruṣam
% - - -| v v - -| v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% - - - v v| - v - % D correct
bhayāllaghupadanyāsaṃ kākacañcalalocanam /
mṛgārim iva paśyantaṃ muhurvalitakaṃdharam
% v - v v v - - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v - v| v v| - - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
vikoṣāsiviniryātair lakṣitaṃ khaḍgaraśmibhiḥ /
tāraratnāpahārārtham iva seraṇa rajjubhiḥ
% v - - v v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v v| - v v| - v - % D correct
dṛṣṭvā cācintayadrājā cauro 'yaṃ vedmi niścitam /
dhruvamekacareṇeyaṃ muṣyate 'nena me purī
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% v v - v v - - -| % C pathyā
% - v -| - v| -| v - % D correct
ityālocya nṛpaścauraṃ caturastam upāgamat /
cauro 'pi sa tamaprākṣītsaśaṅkaṃ ko bhavāniti
% - - - v| v - - -| % A pathyā
% v v - v| v - v - % B correct
% - -| v| v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| -| v - v - % D correct
tato rājābravīdetaṃ bahuvyasanadurbharaḥ /
ahaṃ sāhasikaścaurastvaṃ ca me brūhi ko bhavān
% v -| - - v - - -| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% v -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| v| -| - v| -| v - % D correct
cauro 'pyuvācaikacarastaskaro 'haṃ mahādhanaḥ /
tadehi madgṛhaṃ yāvaddhanecchāṃ pūrayāmi te
% - -| v - - v v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v - % B correct
% v - v| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v| - % D correct
tac chrutvā dasyunā tena samaṃ rājā tatheti saḥ /
yayau vanāntas tadveśma kṣmātale khātanirmitam
% -| - -| - v -| - v| % A pathyā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% v -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v -| - v - v - % D correct
adhiṣṭhitaṃ varastrībhir bhūriratnaprakāśitam /
sadā navopabhogaṃ ca bhujaṃganagaropamam
% v - v -| v - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| v - v - -| v| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
tato garbhagṛhaṃ tasmin praviṣṭe taskare nṛpam /
bāhyasthānasthitaṃ dāsī tam ekā sakṛpābhyadhāt
% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
kvāsi praviṣṭo niryāhi śīghraṃ viśvastaghātakaḥ /
hanyādekacaro hi tvāṃ pratibhedabhayādayam
% - -| v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - v v -| -| -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tac chrutvā nirgato rājā drutaṃ gatvā svamandiram /
senāpatiṃ samāhūya sasainyaḥ punarāyayau
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - v -| v - - v| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
āgatya ruddhvā tadveśma śūrānantaḥ praveśya ca /
hṛtārthasaṃcayaṃ cauramavaṣṭabhyānināya tam
% - - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - - - -| v - v| - % B correct
% v - v - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v| - % D correct
gatāyāṃ niśi tenātha sa rājñādiṣṭanigrahaḥ /
cauro vipaṇimadhyena vadhyabhūmimanīyata
% v - -| v v| - - v| % A pathyā
% v| - - - v - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
nīyamānaṃ ca taṃ tatra dṛṣṭvā dṛṣṭyanurāgiṇī /
vaṇiksutaikā pitaraṃ tatkṣaṇaṃ svam abhāṣata
% - v - -| v| -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v -| v| v - v - % D correct
yo 'yaṃ vadhyabhuvaṃ tāta nīyate dattaḍiṇḍimaḥ /
asau cet syān na me bhartā tan mṛtāṃ viddhi mām iti
% -| -| - v v -| - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v -| -| -| v| -| - -| % C pathyā
% -| v -| - v| -| v - % D correct
vīkṣyātha durnivārāṃ tāṃ gatvā bhūpaṃ sa tatpitā /
dravyakoṭyāpi caurasya tasya muktimayācata
% - - v| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% - v| - v v - v - % D correct
bhūpo 'pi tasmai vaṇije cukrodha na tu taskaram /
taṃ mumocāvilambyaiva śūlāyāṃ taṃ nyaveśayat
% - -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% - - v| v| v| - v - % B correct
% -| v - - v - - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
tataḥ sā vāmadattākhyā vaṇikkanyā kalevaram /
caurasyādāya tasyāgniṃ praviveśānurāgataḥ
% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
evaṃ prāgjanmasaṃbandhaparāyat teṣu jantuṣu /
bhāvi ko vastv atikrāmet ko vā kiṃ kasya vārayet
% - -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v| - v - % B correct
% - v| -| -| v - - -| % C pathyā
% -| -| -| - v| - v - % D correct
tasmātputrasya te kāpi pūrvasaṃbandhanirmitā /
avantivardhanasyaiṣā rājansuratamañjarī
% - - - - v| -| - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
anyathā kathametasya rājasūnoḥ sujanmanaḥ /
mātaṅgyāmiha tasyāṃ syādabhiṣvaṅgo 'yamīdṛśaḥ
% - v -| v v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - - v v| - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
tasmādutpalahastaḥ sa mātaṅgastatpitā prabho /
tāṃ sutāṃ yācyatāṃ tāvat paśyāmaḥ kiṃ bravītyasau
% - - - v v - -| v| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% -| v -| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
evam ukto mayā rājā pālakaḥ prāhiṇottadā /
dūtānutpalahastāya tāṃ kanyāṃ tatra yācitum
% - v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - - v v - - v| % C pathyā
% -| - -| - v| - v - % D correct
sa ca tair yācito dūtair mātaṅgo nijagāda tān /
etanme 'bhimataṃ kiṃ tu yo bhojayati madgṛhe
% v| v| -| - v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v| - % B correct
% - - -| v v -| -| v| % C pathyā
% -| - v v v| - v - % D correct
aṣṭādaśasahasrāṇi viprāṇāṃ puravāsinām /
tasmai mayāsau dātavyā sutā suratamañjarī
% - - v v v - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| v v v - v - % D correct
etac chrutvā vacas tasya sapratijñaṃ tathaiva te /
āgatya dūtā rājñe tatpālakāya nyavedayan
% - -| - -| v -| - v| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - - v| - -| - -| - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
etatsakāraṇaṃ matvā saṃghāṭya brāhmaṇān puri /
ujjayinyāṃ samākhyātavṛttāntaḥ kṣitipo 'bravīt
% - - v - v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % D correct
bhuṅgdhvamutpalahas tasya mātaṅgasyeha veśmani /
aṣṭādaśasahasrāṇi yūyaṃ neccheyamanyathā
% - v - v v -| - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
ity uktā bhūbhṛtā bhītāścaṇḍālānnāc ca te dvijāḥ /
kartavyamūḍhāḥ saṃśritya mahākālaṃ vyadhustapaḥ
% -| - -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v| -| v - % B correct
% - - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% v - - -| v - v - % D correct
annamutpalahas tasya gṛhe bhuṅgdhvamaśaṅkitāḥ /
vidyādharo hy ayaṃ nāyaṃ caṇḍālaḥ sakuṭumbakaḥ
% - v - v v -| - v| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% - - v -||v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
iti svapne samādiṣṭā viprāste tena śaṃbhunā /
utthāya gatvā rājñe tadākhyāya punarabruvan
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - - v| - -| - -| v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - - v| v v - v - % D correct
caṇḍālavāṭād anyatra śuddham annaṃ pacatv asau /
rājann utpalahasto 'tra tatas tadbhuñjmahe vayam
% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - v| - -| v -| v - % B correct
% - -| - v v - -| v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
tac chrutvotpalahas tasya rājā so 'nyaṃ gṛhaṃ vyadhāt /
prītaś ca kārubhiḥ śuddhaistatrāsyānnamapācayat
% -| - - v v -| - v| % A pathyā
% - -| -| -| v -| v - % B correct
% - -| v| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
snāte cotpalahas te 'smiñ śuddhavastre puraḥ sthite /
tatrāṣṭādaśabhir bhuktaṃ sahasrair agrajanmanām
% - -| - v v -| -| -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
bhukteṣu teṣu copetya rājānaṃ rāṣṭrasaṃnidhau /
praṇamyotpalahasto 'sau pālakaṃ tam abhāṣata
% - - v| - v| - - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - - v v - -| -| % C pathyā
% - v -| v| v - v - % D correct
abhavadgaurimuṇḍākhyo dhuryāṃ vidyādhareśvaraḥ /
mataṅgadevanāmāhaṃ tasyābhūvaṃ samāśritaḥ
% v v - - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
asyāṃ suratamañjaryāṃ sutāyāṃ mama bhūpate /
utpannāyāṃ sa māṃ guptaṃ gaurimuṇḍo 'bravīdidam
% - -| v v v - - -| % A pathyā
% v - -| v v| - v - % B correct
% - - - -| v| -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
naravāhanadattākhyo yo 'yaṃ vatseśvarātmajaḥ /
bhaviṣyaccakravartīha so 'smākaṃ kathyate suraiḥ
% v v - v v - - -| % A pathyā
% -| -| - - v - v - % B correct
% v - - - v - - v| % C pathyā
% -| - -| - v -| v - % D correct
tadyāvac cakravartitvaṃ na prāptaḥ kaṇṭakaḥ sa naḥ /
tāvat svamāyayā gatvā taṃ nipātaya mā ciram
% - - -| - v - - -| % A pathyā
% -| - -| - v -| v| - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% -| v - v v| -| v - % D correct
ityahaṃ gaurimuṇḍena pāpena preritastadā /
tadarthaṃ nabhasā gacchan puro 'paśyaṃ maheśvaram
% - v -| - v - - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - -| v v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
sa māṃ sadyo 'śapatkruddhaḥ kṛtvā huṃkāramīśvaraḥ /
mahātmani jane pāpa kathaṃ pāpaṃ cikīrṣasi
% v| -| - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v v| v -| - v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tadanenaiva dehena bhāryāduhitṛsaṃyutaḥ /
gacchojjayinyāṃ caṇḍālamadhye nipata durmate
% v v - - v| - - v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| v v v| - v - % D correct
aṣṭādaśasahasrāṇi viprāṇāṃ puravāsinām /
tanayādānaśulkena yadā te bhojayiṣyati
% - - v v v - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% v -| -| - v - v - % D correct
gṛheṣu kaścic chāpasya tadāntas te bhaviṣyati /
dātavyā ca tvayā tasmai sutā tacchulkadāyine
% v - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - - -| -| v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
ity uktvāntarhite śaṃbhāveṣo 'smi patitastadā /
anyeṣūtpalahastākhyo na ca taiḥ saṃkaro mama
% -| - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v| v v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% v| v| -| - v -| v - % D correct
adya śāntaḥ sa śāpo me tvatputrasya prasādataḥ /
tanmayeyaṃ sutā dattā tasmai suratamañjarī
% - v| - -| v| - -| -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
idānīṃ caiṣa gacchāmi nijaṃ vaidyādharaṃ padam /
naravāhanadattasya sevārthaṃ cakravartinaḥ
% v - -| - v| - - v| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
ity uktvaivārpitasutaḥ khamutpattyāṅganāyutaḥ /
āgānmataṅgadevo 'sau deva tvaccaraṇāntikam
% -| - - - v v v -| % A na-vipulā
% v - - - v - v - % B correct
% - - v - v - -| -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
rājāpi pālako jñātatattvo hṛṣṭastato vyadhāt /
tasyāḥ suratamañjaryā vivāhaṃ svasutasya ca
% - - v| - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v| - % D correct
tatputro 'pi ca tāṃ bhāryāṃ prāpya vidyādharīmabhūt /
manorathādhikāvāptikṛtārtho 'vantivardhanaḥ
% - - -| v| v| -| - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% v - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
ekadā ca kumāro 'sau supto harmye samaṃ tayā /
niśākṣaye prabuddhastāmakasmānnaikṣata priyām
% - v -| v| v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v - v -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % D correct
vicitya caitām aprāpya tathā krandannatapyata /
yathopetya pitāpyasya rājābhūdbhṛśavihvalaḥ
% v - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% v -| - - v - v - % B correct
% v - - v| v - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
rakṣiteyaṃ purī nāsyāṃ niśāyāṃ praviśetparaḥ /
dhruvaṃ hṛtā sā kenāpi pāpenākāśacāriṇā
% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% v -| v -| -| - - v| % C ma-vipulā
% - - - - v - v - % D correct
ityādyasmāsu jalpatsu militeṣv atra tatkṣaṇam /
vidyādharo dhūmaśikho yauṣmāko 'vātaraddivaḥ
% - - - - v| - - v| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% - - -| - v - v - % D correct
teneha so 'yamānītaḥ kumāro 'vantivardhanaḥ /
ahaṃ cākhyāya vṛttāntaṃ mārgitaḥ pālakānnṛpāt
% - - v| -| v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v -| - - v| - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
saiṣā cātra sthitā pitrā samaṃ suratamañjarī /
vṛttānta īdṛśaścāsyā devo jānātyataḥ param
% - -| - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| v v v - v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
itthaṃ pālakamantrini kathayitvā bharatarohake virate /
naravāhanadattāgre mataṅgadevaṃ sabhāsado 'pṛcchan
% - -| - v v - v v| v v - -| v v v - v -| v v - %
% v v - v v - - -| v - v - -| v - v -| - - % Gīti (30+30 morae)
kasmai bhavatā dattā brūhi tvaṃ suratamañjarīyamiti /
so 'pyāha sma mayaiṣā dattaivāvantivardhanāyeti
% - -| v v -| - -| - -| -| v v v - v - v v - %
% -| - -| v| v - -| - - - - v - v - - - % Gīti (30+30 morae)
tvaṃ brūhi harasi kasmādetāmiti cetyako 'tha taiḥ pṛṣṭaḥ /
ādau mahyaṃ mātrā vācā datteyamityavādītsaḥ
% -| - v| v v v| - - - - v v| - v -| v| -| - - %
% - -| - -| - -| - -| - - v - v - - - % Gīti (30+30 morae)
sati janake kā mātā taddāne 'py asti ko 'tra tava sākṣī /
tadiyaṃ paradārāste pāpeti tamūcurityakaṃ sabhyāḥ
% v v| v v -| -| - -| - - -||- v| -| v| v v| - - %
% v v -| v v - - -| - - v| v - v - v -| - - % Gīti (30+30 morae)
iti taiś ca niruttarīkṛtasya
prasabhaṃ nigrahamityakasya tasya /
naravāhanadattacakravartī
kupito durvinayātsamādideśa
% v v| -| v| v - v - v - - %
% v v -| - v v - v - v| - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
% v v - v v - v - v - - %
% v v -| - v v - v - v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
asyaikametamaparādhamiha kṣamasva
syālo hi te madanavegasutaḥ kilāsau /
ityarthito munivarair atha kaśyapādyai
rājā kathaṃcidapabhartsya sa taṃ mumoca
% - - v - v v v - v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v| -| v v v - v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v -| v v| - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v v v - v| v| -| v - - % Vasantatilaka (14)
tam apica mātulaputraṃ nijapatnyāvantivardhanaṃ yuktam /
vāyupathahastanihitaṃ sacivayutaṃ prāhiṇotsvapurīm
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0