Kathāsaritsāgara · Chapter 16.1

% v -| v v v - v - v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9): caesura in compound or incorrect?
% v -| v v| v - v -| v v v - v -| - v - % Pṛthvī (8+9)
% v - v| v v - v| -| v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9)
% v -| v v v| - v -| v v| v - v - - v| - % Pṛthvī (8+9)
prathamas taraṅgaḥ /
pātu vastāṇḍavoḍḍīnagaṇḍasindūramaṇḍanaḥ /
vāntābhipītapratyūhapratāpa iva vighnajit

% - v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - - v - - - - - % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect? pādas compounded?
% v - v| v v| - v - % D correct
evaṃ tasminnṛṣabhake parvate tasya tiṣṭhataḥ /
naravāhanadattasya sabhāryasya samantriṇaḥ

% - -| - - v v v -| % A na-vipulā
% - v -| - v| - v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
prāpya vidyādharādhīśacakravartiśriyaṃ parām /
bhuñjānasyāyayau puṣṇansukhāni madhurekadā

% - v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% - - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v - v - % D correct
prasasāda cirāccāru candrikā mṛgalakṣmaṇaḥ /
navīnaśādvalāśliṣṭā sasvedābhūdvasuṃdharāḥ

% v v - v| v - - v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
āsannāliṅgyamānāś ca muhurmalayamārutaiḥ /
kampākulāḥ kaṇṭakitāḥ sarasā vānarājayaḥ

% - - - - v - -| v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% v v -| - v - v - % D correct
puṣpacāpapratīhāraścūtayaṣṭiṃ bilokayan /
kvaṇanmānavatīmānaṃ niṣiṣedheva kokilaḥ

% - v - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% v - - v v - - -| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
niṣpetuḥ pupavallībhyaḥ saśabdā bhṛṅgarājayaḥ /
māravīradhanurmuktā iva nārācapaṅktayaḥ

% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% v v| - - v - v - % D correct
evaṃ madhupravṛttiṃ tāṃ tadā vīkṣya vyajijñapan /
naravāhanadattaṃ taṃ sacivā gomukhādayaḥ

% - -| v - v - -| -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
deva paśyānya evāyaṃ jātaḥ puṣpamayo 'dhunā /
ṛṣabhādrirmadhūtphullakānanālīnirantaraḥ

% - v| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
anyonyaghaṭṭitaiḥ puṣpaiḥ kāṃsyatālavatīriva /
saṃgītā iva bhṛṅgīnāṃ virutair vātavepitāḥ

% - - v - v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - - -| v v| - - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
vasantasajjitodyānamanmathāsthānagāminīḥ /
vilokaya latā rājan parāgapaṭamālinīḥ

% v - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% v - v v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
alimālāślathajyeyaṃ dṛśyatāṃ cūtamañjarī /
viśrāntasya jagajjitvā kāmasyeva dhanurlatā

% v v - - v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - - v| v - - -| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
tad atra rucirodyāne deva mandākinītaṭe /
madhūtsavamimaṃ tāvadehi gatvopabhuñjmahe

% v| - v| v v - - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% v - v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v - v - % D correct
ity uktaḥ sacivaiḥ so 'tha sāvarodhavadhūjanaḥ /
naravāhanadattas tadyayau mandākinītaṭam

% -| - -| v v -| -| v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v v - v v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % D correct
tatra cikrīḍa codyāne nānāvihaganādite /
elālavaṅgabakulāśokamandāramaṇḍite

% - v| - - v| - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - v - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
upaviṣṭaś ca vipule candrakāntaśilātale /
pārśve kṛtvā mahādevīṃ vāme madanamañcukām

% v v - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
anyāvarodhasahitastaistair vidyādhareśvaraiḥ /
caṇḍasiṃhāmitagatipramukhaiḥ parivāritaḥ

% - - v - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - v - - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% v v -| v v - v - % D correct
āpānaṃ sevamāno 'tra tās tāḥ kurvan kathās tathā /
vicārya tam ṛtuṃ samrāṭ sacivān svān uvāca saḥ

% - - -| - v - -| v| % A pathyā
% -| -| - -| v -| v - % B correct
% v - v| v| v -| - -| % C pathyā
% v v -| -| v - v| - % D correct
sukhasparśo mṛdurvāto dakṣiṇo vimalā diśaḥ /
puṣpitāni sugandhīni kānanāni pade pade

% v - - -| v - - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - v - v| v - - v| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
madhurāḥ kokilālāpāḥ pānalīlāsukhāni ca /
sukhaṃ kiṃ na madhau preyoviyogastvatra duḥsahaḥ

% v v -| - v - - -| % A pathyā
% - v - - v - v| - % B correct
% v -| -| v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % D correct
anyasyāstāṃ tiraścām apy atra kaṣṭā viyogitā /
tathā ca virahaklāntāmetāṃ paśyata kokilām

% - - - -| v - -| -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% v -| v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v| - v - % D correct
eṣā hi naṣṭamanviṣya kūjantī suciraṃ priyam /
aprāpya taṃ sthitā cūte mṛtevālīya niḥsvanā

% - -| v| - v - - v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - - v| -| v -| - -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
ity uktavantaṃ samrājaṃ mantrī taṃ gomukho 'bravīt /
satyaṃ kāle 'tra viraho duḥsahaḥ sarvadehinām

% -| - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% - -| - -| v| v v -| % C na-vipulā
% - v -| - v - v - % D correct
tathāhi deva śrāvasyāṃ yadvṛttaṃ vacmi tac chṛṇu /
tatraiko rājaputro 'bhūdgrāmabhugrājasevakaḥ

% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - -| - v| -| v - % B correct
% - - -| - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
śūrasenābhidhānasya tasya mālavadeśajā /
anurūpā suṣeṇeti bhāryābhūjjīvitādhikā

% - v - - v - - v| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% v v - -| v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
sa jātu bhūpenāhūtaḥ kaṭakaṃ gantum udyataḥ /
śūraseno 'nurāgiṇyā jagade bhāryayā tayā

% v| - v| - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v v -| - v| - v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
āryaputra na muktvā mām ekakāṃ gantum arhasi /
nahi śakṣyāmy ahaṃ sthātuṃ kṣaṇam atra tvayā vinā

% - v - v| v| - -| -| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% v v| - -| v -| - -| % C pathyā
% v v| - -| v -| v - % D correct
evaṃ tayoktaḥ priyayā śūraseno jagāda tām /
rājāhūto na gacchāmi kathaṃ tanvi na vetsi kim

% - -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - - - -| v| - - v| % C pathyā
% v -| - v| v| - v| - % D correct
rājaputraḥ parāyattavṛttirasmi hi sevakaḥ /
tac chrutvā sāśrunayanā sā bhāryā tam abhāṣata

% - v - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v| - v - % B correct
% -| - -| - v v v -| % C na-vipulā
% -| - -| v| v - v - % D correct
gantavyaṃ yadyavaśyaṃ te satsahiṣye kathaṃcana /
dinam apy anatikrāmannupaiṣyasi madhau yadi

% - - -| - v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v v| -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v| v -| v - % D correct
śrutvaitatso 'py avādīttāmantato niścitaṃ priye /
tyaktvāpi kāryameṣyāmi caitrasya prathame 'hani

% - - - -||v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % B correct
% - - v| - v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
ity uktavān katham api priyayānumatas tayā /
rājñaḥ samīpaṃ kaṭakaṃ śūraseno jagāma saḥ

% -| - v -| v v| v -| % A na-vipulā
% v v - v v -| v - % B correct
% - -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - -| v - v| - % D correct
tadbhāryāpyāśayā tasthau gaṇayantī dināni sā /
tadāgamāvadhimadhuprārambhadivasekṣiṇī

% - - - - v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% v - v - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
gateṣv atha dineṣvāgātsa madhūtsavavāsaraḥ /
manmathāhvānamantrābhavilasatkokiladhvaniḥ

% v -| v v| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| v - v v - v - % B correct
% - v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
śuśruve kusumāmodamādyanmadhukarāravaḥ /
kāmenāropyamāṇasya kārmukasyeva niḥsvanaḥ

% - v -| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
so 'yaṃ madhūtsavaḥ prāpto dhruvamadyaiṣyati priyaḥ /
iti tasmindine tasya śūrasenasya sā vadhūḥ

% -| -| v - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% v v| - - v -| - v| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
vicintya vihitasnānā suṣeṇābhyarcitasmarā /
udvīkṣyamāṇā tanmārgaṃ tasthau racitamaṇḍanā

% v - v| v v - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| v v v - v - % D correct
dinātyaye 'pi na yadā sa tasyāḥ patirāyayau /
tadā sā niśi nair āśyavidhurā samacintayat

% v - v -| v| v| v -| % A na-vipulā
% v| - -| v v - v - % B correct
% v -| -| v v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| v v - v - % D correct
mṛtyoḥ kālo 'yam āyāto na tvāyātaḥ patiḥ sa me /
parasevaikasaktānāṃ ko hi sneho nije jane

% - -| - -| v| - - -| % A pathyā
% -| - - -| v -| v| - % B correct
% v v - - v - - -| % C pathyā
% -| -| - -| v -| v - % D correct
ityevaṃ cintayantyāś ca tasyāstadgatacetasaḥ /
niryayuḥ smaradāvāgnidahyamānā ivāsavaḥ

% - - -| - v - -| v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - v -| v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
tāvac ca bhūpātkatham apy ātmānaṃ pratimocya saḥ /
śūraseno 'natikrāmandinaṃ taddayitotsukaḥ

% - -| v| - - v v| -| % A bha-vipulā
% - - -| v v - v| - % B correct
% - v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % D correct
āruhya karabhaśreṣṭhamullaṅghyādhvānamāyatam /
āgataḥ paścime yāme rātreḥ prāpa nijaṃ gṛham

% - - v| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - v| v -| v - % D correct
tatrāpaśyadgataprāṇāṃ priyāṃ tāṃ kṛtamaṇḍanām /
latāmutphullakusumāṃ vātenonmūlitāmiva

% - - - - v - - -| % A pathyā
% v -| -| v v - v - % B correct
% v - - - v v v -| % C na-vipulā
% - - - - v - v - % D correct
dṛṣṭvaiva vihvalasyaitāṃ kurvato 'ṅke viniryayuḥ /
pralāpaiḥ saha tasyāpi prāṇā virahiṇaḥ kṣaṇāt

% - - v| - v - - -| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% v - -| v v| - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tathā vipannau dṛṣṭvā tau daṃpatī kuladevatā /
kṛpayā jīvayām āsa devī caṇḍī varapradā

% v -| v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v -| v v - v - % B correct
% v v -| - v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tataḥ pratyāgataprāṇau tataḥ prabhṛti tāvubhau /
dṛṣṭānurāgāv anyonyam aviyuktau babhūvatuḥ

% v -| - - v - - -| % A pathyā
% v -| v v v| - v - % B correct
% - - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% v v - -| v - v - % D correct
itthaṃ vasantasamaye malayānilavījitaḥ /
keṣāṃ na dehināṃ deva duḥsaho virahānalaḥ

% - -| v - v v v -| % A na-vipulā
% v v - v v - v - % B correct
% - -| v| - v -| - v| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
ityevaṃ gomukhenokte tad eva kila bhāvayan /
naravāhanadatto 'bhūt so 'kasmād vimanā iva

% - - -| - v - - -| % A pathyā
% v| - v| v v| - v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% -| - -| v v -| v - % D correct
mahātmanāṃ vinā hetorduḥsthitaḥ susthito 'pi vā /
sūcayantyantarātmā hi puro bhāvi śubhāśubham

% v - v -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v| - % B correct
% - v - - v - -| v| % C pathyā
% v -| - v| v - v - % D correct
tato dine hy avasite samrāṭ saṃdhyām upāsya saḥ /
vāsaveśmani viśrāntaḥ praviśya śayanīyake

% v -| v -||v v v -| % A na-vipulā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - v - v v| - - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
svapne niśavasāne svaṃ pitaraṃ kṛṣṇayā striyā /
ākṛṣya dakṣiṇāmāśāṃ nīyamānamavaikṣata

% - -| v v v - -| -| % A pathyā
% v v -| - v -| v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
taddṛṣṭvaiva prabuddhaḥ saṃstātasyāniṣṭaśaṅkayā /
dhyātām upasthitāṃ vidyāṃ prajñaptiṃ nāma pṛṣṭavān

% - - - -| v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
brūhi tātasya vṛttānto vatsarājasya ko mama /
tannimittaṃ hi duḥsvapnadarśanādasmi śaṅkitaḥ

% - v| - - v| - - -| % A pathyā
% - v - - v| -| v - % B correct
% - v - -| v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v - % D correct
ity uktā tena vidyā sā rūpiṇī tam abhāṣata /
śṛṇu yadvatsarājasya vṛttaṃ deva pitustava

% -| - -| - v| - -| -| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% v v| - - v - - v| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
sa kauśāmbīsthito 'kasmādujjayinyāḥ samāgatāt /
dūtāccaṇḍamahāsenaṃ vipannamaśṛṇonnṛpam

% v| - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
tasyāṅgāravatīṃ devīṃ kṛtānugamanāṃ tathā /
tasmādeva sa śuśrāva mohādbhūmau papāta ca

% - - - v v -| - -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% - - - v| v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v - v| - % D correct
labdhasaṃjñaś ciraṃ caitau samaṃ vāsavadattayā /
devyā śuśoca śvaśurau svargatau saparicchadaḥ

% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% - -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v -| v v - v - % D correct
bhaṅgure 'smin bhave kasya sthiratā sa ca bhūpatiḥ /
aśocyo yasya jāmātā bhavān gopālakaḥ sutaḥ

% - v -| -| v -| - -| % A pathyā
% v v -| v| v| - v - % B correct
% v - -| - v| - - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
naravāhanadattaś ca dauhitra iti mantribhiḥ /
prabodhyotthāpitaḥ so 'tha dadau śvaśurayor jalam

% v v - v v - -| v| % A pathyā
% - - v| v v| - v - % B correct
% v - - - v -| -| v| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
tataḥ śvaśūryaṃ śokārtaṃ snehāt pārśvasthitaṃ tadā /
gopālakaṃ sa vatseśo vāṣpakaṇṭho 'bhyabhāṣata

% v -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v -| v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
uttiṣṭhojjayinīṃ gaccha rājyaṃ pālaya paitṛkam /
pratīkṣante prajā hi tvāmiti dūtamukhāc chrutam

% - - - v v -| - v| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% v - - -| v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v v| - v v -| v - % D correct
tac chrutvā sa rudanvatsarājaṃ gopālako 'bravīt /
na deva gantuṃ śaknomi tyaktvā tvāṃ bhaginīṃ tathā

% -| - -| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% v| - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| -| v v -| v - % D correct
na cotsahe tātaśūnyāṃ svapurīṃ draṣṭum apy aham /
tatpālako 'nujo me 'tra rājāstu madanujñayā

% v| - v -| - v - -| % A ra-vipulā
% v v -| - v| -| v - % B correct
% - - v -| v -| -| v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
evaṃ vadanyadā naicchadrājyaṃ gopālakastadā /
senāpatiṃ rumaṇvantaṃ visṛjyojjayinīṃ purīm

% - -| v - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
vatseśvaraḥ kaniṣṭhaṃ taṃ śvaśuryaṃ pālakābhidham /
dattābhyanujñaṃ jyeṣṭhena tasyāṃ rājye bhyaṣecayat

% - - v -| v - -| -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| - -| v - v - % D correct
ālokya cāsthiraṃ sarvaṃ virakto viṣayeṣu saḥ /
yaugandharāyaṇādibhyaḥ sacivebhyo 'bravīdidam

% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v| - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
asāre 'smin bhave tāvadbhāvāḥ paryantanīrasāḥ /
kṛtaṃ ca rājyamasmābhir bhuktā bhogā jitā dviṣaḥ

% v - -| -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| v| - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
vidyādharādhirājatvaṃ prāpto dṛṣṭaḥ sutas tathā /
idānīṃ ca vayo 'tītamasmākaṃ bāndhavaiḥ saha

% - - v - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v - -| v| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
mṛtyave dātumāttāś ca keśeṣu jarasā vayam /
klībarājyamivākrāntaṃ śarīraṃ valibhiś ca naḥ

% - v -| - v - -| v| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v| - % D correct
tasmātkālaṃjaragirau gatvā dehamaśāśvatam /
tyaktvemaṃ sādhayāmyatra yathoktaṃ śāśvataṃ padam

% - - - - v v v -| % A na-vipulā
% - -| - v v - v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
ity uktāstena sacivā rājñā sarve vicārya tat /
devī vāsavadattā ca samacittāstamabruvan

% -| - - - v| v v -| % A na-vipulā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - -| - v v - -| v| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
yathābhir ucitaṃ deva bhavatastvatprasādataḥ /
vayam apy upayāsyāmaḥ paratrāpyuttamāṃ gatim

% v - v| v v -| - v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v v| -| v v - - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
ity ātmatulyair uktas taiḥ sa rājā kṛtaniścayaḥ /
gopālakaṃ taṃ tatrasthaṃ śvaśuryaṃ dhuryam abhyadhāt

% -| - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% v| - -| v v - v - % B correct
% - - v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| - v| - v - % D correct
naravāhanadattaś ca tvaṃ ca tulyau sutau mama /
tadetāṃ rakṣa kauśāmbīṃ rājya tubhyaṃ mayārpitam

% v v - v v - -| -| % A pathyā
% -| v| - -| v -| v - % B correct
% v - -| - v| - - -| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
evaṃ vatseśvareṇoktastaṃ sa gopālako 'bravīt /
yuṣmākaṃ yā gatiḥ sā me nāhaṃ vastyaktumutsahe

% - -| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% -| v| - - v -| v - % B correct
% - - -| -| v -| -| -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
etadevānubandhena sa jalpansvasṛvatsalaḥ /
vatsarājena jagade kopaṃ kṛtvaiva kṛtrimam

% - v - - v - - v| % A pathyā
% v| - - v v - v - % B correct
% - v - - v| v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v| - v - % D correct
adyaiva tvamanāyatto jāto mithyānuvṛtta me /
khapadāc cyavamānasya kasyājñāṃ ko hi manyate

% - - -| v v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% v v -| v v - - v| % C pathyā
% - - -| -| v| - v - % D correct
ity ukto 'vāṅmukho rājñā rūkṣaṃ gopālako rudan /
vanāya kṛtabuddhiḥ sansaṃpratyatra nyavartata

% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - v| v v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
tato rājā gajārūḍho devyāvāsavadattayā /
padāvatyā ca sahitaḥ sa pratasthe samantrikaḥ

% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - - -| v| v v -| % C na-vipulā
% -| v - -| v - v - % D correct
kauśāmbyā nirgataṃ tasyāḥ sākrandāḥ sāśrudurdināḥ /
sayoṣidbālavṛddhāś ca paurāstamanu niryayuḥ

% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - - - v - -| v| % C pathyā
% - - v v v| - v - % D correct
gopālako vaḥ pāteti tānāśvāsya kathaṃcana /
nivartya ca sa vatseśaḥ prāyātkālaṃjaraṃ girim

% - - v -| -| - - v| % A ma-vipulā
% - - - v| v - v - % B correct
% v - v| v| v| - - -| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
prāpya taṃ ca samāruhya praṇamya ca vṛṣadhvajam /
sarvakālapriyāṃ vīṇāṃ kṛtvā ghoṣavatīṃ kare

% - v| -| v| v - - -| % A pathyā
% v - v| v| v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
pārśvagābhyāṃ sa devībhyāmanvito mantribhiḥ saha /
yaugandharāyaṇādyaistaiḥ patito 'bhūtprapātataḥ

% - v - -| v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
patanneva vimānena bhāsvareṇa sa bhūpatiḥ /
āgatenānugaiḥ sārdhaṃ dyotamāno divaṃ gataḥ

% v - - v| v - - v| % A pathyā
% - v - v| v| - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
etadvidyāmukhāc chrutvā hā tātetyabhidhāya saḥ /
naravāhanadatto 'tra papāta bhuvi mūrcchitaḥ

% - - - - v -| - -| % A pathyā
% -| - - v v - v| - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
labdhasaṃjñaś ca pitaraṃ mātaraṃ pitṛmantriṇaḥ /
anvaśocannijāmātyaiḥ pramītapitṛkaiḥ saha

% - v - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v -| v v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
svarūpajño 'pi saṃsārasyaitasya kṣaṇabhaṅginaḥ /
indrajālopamānasya kathaṃ devi vimuhyasi

% v - - -| v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v -| - v| v - v - % D correct
anuśocasi cāśocyān kṛtakṛtyān pitṝn katham /
yeṣāṃ vidyādharendraikacakravartī bhavān sutaḥ

% v v - v v| - - -| % A pathyā
% v v - -| v -| v - % B correct
% - -| - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v -| v - % D correct
iti vidyādharādhīśair dhanavatyā ca bodhitaḥ /
sa pitṛbhyo jalaṃ dattvā vidyāṃ papraccha tāṃ punaḥ

% v v| - - v - - -| % A pathyā
% v v - -| v| - v - % B correct
% v| v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v| -| v - % D correct
mātulo me sa gopālaḥ kvāste kimakaroditi /
tato vidyāpi sā bhūyaḥ samrājaṃ tam abhāṣata

% - v -| -| v| - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v -| - - v| -| - -| % C pathyā
% - - -| v| v - v - % D correct
gate mahāpathagiriṃ vatsarāje 'nuśocya tam /
bhaginīṃ cādhruvaṃ matvā sarvaṃ sthitvā bahiḥ puraḥ

% v -| v - v v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v v -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
ujjayinyāstamānāyya bhrātaraṃ pālakaṃ ca saḥ /
prādādgopālakastasmai kauśāmbīrājyam apy adaḥ

% - v - - v - - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v| - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - - - - v| -| v - % D correct
rājyadvayasthe tasmiṃś ca so 'nuje 'tha tapovanam /
vair āgyeṇāsitagiriṃ prayātaḥ kaśyapāśramam

% - - v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% -| v -| v| v - v - % B correct
% -| - - - v v v -| % C na-vipulā
% v - -| - v - v - % D correct
tatra valkalamādāya tapasyanmunimadhyagaḥ /
mātulastiṣṭhati sa te deva gopālako 'dhunā

% - v| - v v - - v| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - v - - v v| v| -| % C na-vipulā
% - v| - - v -| v - % D correct
śrutvaitaddraṣṭumutkastaṃ mātulaṃ saparicchadaḥ /
naravāhanadatto 'gādvimānenāsitācalam

% - - - - v - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% v v - v v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
tatrāvatīrya gaganādvṛto vidyādhareśvaraiḥ /
apaśyadāśramapadaṃ sa muneḥ kaśyapasya tat

% - - v - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % B correct
% v - v - v v v -| % C na-vipulā
% v| v -| - v - v| - % D correct
saprekṣitamivānekakṛṣṇasāramṛgabhramaiḥ /
sasvāgatācāram iva kvaṇitena patattriṇām

% - - v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% - - v - - v| v -| % C bha-vipulā
% v v - v| v - v - % D correct
juhvatām agnihotrāṇi dhūmarājisamudgamaiḥ /
pradarśayadivārohamārgaṃ divi tapasvinām

% - v -| - v - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v| v - v - % D correct
bahubhūdharanāgendramāśritaṃ kapilotkaraiḥ /
apūrvam iva pātālamūrdhvavarti vitāmasam

% v v - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% v - v| v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v - v - % D correct
tatra madhye jaṭālaṃ taṃ taruvalkalavāsasam /
mūrtaṃ śamamivādrākṣīnmātulaṃ munibhir vṛtam

% - v| - -| v - -| -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - -| v v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % D correct
so 'pi gopālako dṛṣṭvā bhāgineyam upāgatam /
utthāyāśliṣya cāṅge taṃ cakārodaśrulocanaḥ

% -| v| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% - - - - v| - -| -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
athobhau tau navībhūtaśokau bandhūnaśocatām /
svajanālokavāteddho duḥkhāgniḥ kaṃ na tāpayet

% v - -| -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% v v - - v - - -| % C pathyā
% - - -| -| v| - v - % D correct
tadduḥkhadarśanārteṣu tiryakṣvapyatra tau tataḥ /
upetyāśvāsayāmāsurmunayaḥ kaśyapādayaḥ

% - - v - v - - v| % A pathyā
% - - - - v| -| v - % B correct
% v - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v - v - % D correct
atha tasminnahani gate prātargopālakaṃ sa taṃ samrāṭ /
ehi madaiśvarye tvaṃ nivasetyabhyarthayāmāsa

% v v| - - v v v| v -| - - - - v -| v| -| - - %
% - v| v - - -| -| v v - - - v - - - % Āryā (30+27 morae): pathyā
gopālako 'pi tam uvāca sa kiṃ na vatsa paryāptam evamamunā tava darśanena /
snehas tavāsti mayi cet tad ihaiva varṣākālaṃ samāgatam imaṃ nivasāśrame tvam

% - - v -| v| v| v - v| v| -| v| - v % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v -| v v| - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v| v v| -| v| v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v v| v -| v v - v -| - % Vasantatilaka (14)
iti naravāhanadattas tenokto mātulena tatkālam /
sāricchadaḥ sa tasminnasitagirau kaśyapāśrame tasthau