कथासरित्सागर · अध्याय 16.1

% व् -। व् व् व् - व् - व् व् व् - व् - - व् - % पृथ्वी (8+9): चएसुर इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् -। व् व्। व् - व् -। व् व् व् - व् -। - व् - % पृथ्वी (8+9)
% व् - व्। व् व् - व्। -। व् व् व् - व् - - व् - % पृथ्वी (8+9)
% व् -। व् व् व्। - व् -। व् व्। व् - व् - - व्। - % पृथ्वी (8+9)
प्रथमस् तरङ्गः ।
पातु वस्ताण्डवोड्डीनगण्डसिन्दूरमण्डनः ।
वान्ताभिपीतप्रत्यूहप्रताप इव विघ्नजित्

% - व्। - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - - - - - % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्? पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व्। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं तस्मिन्नृषभके पर्वते तस्य तिष्ठतः ।
नरवाहनदत्तस्य सभार्यस्य समन्त्रिणः

% - -। - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राप्य विद्याधराधीशचक्रवर्तिश्रियं पराम् ।
भुञ्जानस्याययौ पुष्णन्सुखानि मधुरेकदा

% - व्। - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रससाद चिराच्चारु चन्द्रिका मृगलक्ष्मणः ।
नवीनशाद्वलाश्लिष्टा सस्वेदाभूद्वसुंधराः

% व् व् - व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आसन्नालिङ्ग्यमानाश् च मुहुर्मलयमारुतैः ।
कम्पाकुलाः कण्टकिताः सरसा वानराजयः

% - - - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पुष्पचापप्रतीहारश्चूतयष्टिं बिलोकयन् ।
क्वणन्मानवतीमानं निषिषेधेव कोकिलः

% - व् - - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
निष्पेतुः पुपवल्लीभ्यः सशब्दा भृङ्गराजयः ।
मारवीरधनुर्मुक्ता इव नाराचपङ्क्तयः

% - - -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं मधुप्रवृत्तिं तां तदा वीक्ष्य व्यजिज्ञपन् ।
नरवाहनदत्तं तं सचिवा गोमुखादयः

% - -। व् - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देव पश्यान्य एवायं जातः पुष्पमयो ऽधुना ।
ऋषभाद्रिर्मधूत्फुल्लकाननालीनिरन्तरः

% - व्। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्योन्यघट्टितैः पुष्पैः कांस्यतालवतीरिव ।
संगीता इव भृङ्गीनां विरुतैर् वातवेपिताः

% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व्। - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वसन्तसज्जितोद्यानमन्मथास्थानगामिनीः ।
विलोकय लता राजन् परागपटमालिनीः

% व् - व् - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व्। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अलिमालाश्लथज्येयं दृश्यतां चूतमञ्जरी ।
विश्रान्तस्य जगज्जित्वा कामस्येव धनुर्लता

% व् व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद् अत्र रुचिरोद्याने देव मन्दाकिनीतटे ।
मधूत्सवमिमं तावदेहि गत्वोपभुञ्ज्महे

% व्। - व्। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तः सचिवैः सो ऽथ सावरोधवधूजनः ।
नरवाहनदत्तस् तद्ययौ मन्दाकिनीतटम्

% -। - -। व् व् -। -। व्। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र चिक्रीड चोद्याने नानाविहगनादिते ।
एलालवङ्गबकुलाशोकमन्दारमण्डिते

% - व्। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उपविष्टश् च विपुले चन्द्रकान्तशिलातले ।
पार्श्वे कृत्वा महादेवीं वामे मदनमञ्चुकाम्

% व् व् - -। व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्यावरोधसहितस्तैस्तैर् विद्याधरेश्वरैः ।
चण्डसिंहामितगतिप्रमुखैः परिवारितः

% - - व् - व् व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आपानं सेवमानो ऽत्र तास् ताः कुर्वन् कथास् तथा ।
विचार्य तम् ऋतुं सम्राट् सचिवान् स्वान् उवाच सः

% - - -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% -। -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् -। -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
सुखस्पर्शो मृदुर्वातो दक्षिणो विमला दिशः ।
पुष्पितानि सुगन्धीनि काननानि पदे पदे

% व् - - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व्। व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
मधुराः कोकिलालापाः पानलीलासुखानि च ।
सुखं किं न मधौ प्रेयोवियोगस्त्वत्र दुःसहः

% व् व् -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। -। व्। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्यस्यास्तां तिरश्चाम् अप्य् अत्र कष्टा वियोगिता ।
तथा च विरहक्लान्तामेतां पश्यत कोकिलाम्

% - - - -। व् - -। -। % अ पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एषा हि नष्टमन्विष्य कूजन्ती सुचिरं प्रियम् ।
अप्राप्य तं स्थिता चूते मृतेवालीय निःस्वना

% - -। व्। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवन्तं सम्राजं मन्त्री तं गोमुखो ऽब्रवीत् ।
सत्यं काले ऽत्र विरहो दुःसहः सर्वदेहिनाम्

% -। - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - -। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथाहि देव श्रावस्यां यद्वृत्तं वच्मि तच् छृणु ।
तत्रैको राजपुत्रो ऽभूद्ग्रामभुग्राजसेवकः

% व् - व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% - - -। - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
शूरसेनाभिधानस्य तस्य मालवदेशजा ।
अनुरूपा सुषेणेति भार्याभूज्जीविताधिका

% - व् - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स जातु भूपेनाहूतः कटकं गन्तुम् उद्यतः ।
शूरसेनो ऽनुरागिण्या जगदे भार्यया तया

% व्। - व्। - - - - -। % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
आर्यपुत्र न मुक्त्वा माम् एककां गन्तुम् अर्हसि ।
नहि शक्ष्याम्य् अहं स्थातुं क्षणम् अत्र त्वया विना

% - व् - व्। व्। - -। -। % अ पथ्या
% - व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व्। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं तयोक्तः प्रियया शूरसेनो जगाद ताम् ।
राजाहूतो न गच्छामि कथं तन्वि न वेत्सि किम्

% - -। व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - व्। व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
राजपुत्रः परायत्तवृत्तिरस्मि हि सेवकः ।
तच् छ्रुत्वा साश्रुनयना सा भार्या तम् अभाषत

% - व् - -। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% -। - -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गन्तव्यं यद्यवश्यं ते सत्सहिष्ये कथंचन ।
दिनम् अप्य् अनतिक्रामन्नुपैष्यसि मधौ यदि

% - - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। -। व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वैतत्सो ऽप्य् अवादीत्तामन्ततो निश्चितं प्रिये ।
त्यक्त्वापि कार्यमेष्यामि चैत्रस्य प्रथमे ऽहनि

% - - - -॥व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवान् कथम् अपि प्रिययानुमतस् तया ।
राज्ञः समीपं कटकं शूरसेनो जगाम सः

% -। - व् -। व् व्। व् -। % अ न-विपुला
% व् व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तद्भार्याप्याशया तस्थौ गणयन्ती दिनानि सा ।
तदागमावधिमधुप्रारम्भदिवसेक्षिणी

% - - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गतेष्व् अथ दिनेष्वागात्स मधूत्सववासरः ।
मन्मथाह्वानमन्त्राभविलसत्कोकिलध्वनिः

% व् -। व् व्। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
शुश्रुवे कुसुमामोदमाद्यन्मधुकरारवः ।
कामेनारोप्यमाणस्य कार्मुकस्येव निःस्वनः

% - व् -। व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽयं मधूत्सवः प्राप्तो ध्रुवमद्यैष्यति प्रियः ।
इति तस्मिन्दिने तस्य शूरसेनस्य सा वधूः

% -। -। व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - व् - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
विचिन्त्य विहितस्नाना सुषेणाभ्यर्चितस्मरा ।
उद्वीक्ष्यमाणा तन्मार्गं तस्थौ रचितमण्डना

% व् - व्। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दिनात्यये ऽपि न यदा स तस्याः पतिराययौ ।
तदा सा निशि नैर् आश्यविधुरा समचिन्तयत्

% व् - व् -। व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% व्। - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। -। व् व्। -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मृत्योः कालो ऽयम् आयातो न त्वायातः पतिः स मे ।
परसेवैकसक्तानां को हि स्नेहो निजे जने

% - -। - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% -। - - -। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% -। -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्येवं चिन्तयन्त्याश् च तस्यास्तद्गतचेतसः ।
निर्ययुः स्मरदावाग्निदह्यमाना इवासवः

% - - -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तावच् च भूपात्कथम् अप्य् आत्मानं प्रतिमोच्य सः ।
शूरसेनो ऽनतिक्रामन्दिनं तद्दयितोत्सुकः

% - -। व्। - - व् व्। -। % अ भ-विपुला
% - - -। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आरुह्य करभश्रेष्ठमुल्लङ्घ्याध्वानमायतम् ।
आगतः पश्चिमे यामे रात्रेः प्राप निजं गृहम्

% - - व्। व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रापश्यद्गतप्राणां प्रियां तां कृतमण्डनाम् ।
लतामुत्फुल्लकुसुमां वातेनोन्मूलितामिव

% - - - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दृष्ट्वैव विह्वलस्यैतां कुर्वतो ऽङ्के विनिर्ययुः ।
प्रलापैः सह तस्यापि प्राणा विरहिणः क्षणात्

% - - व्। - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तथा विपन्नौ दृष्ट्वा तौ दंपती कुलदेवता ।
कृपया जीवयाम् आस देवी चण्डी वरप्रदा

% व् -। व् - -। - -। -। % अ म-विपुला
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः प्रत्यागतप्राणौ ततः प्रभृति तावुभौ ।
दृष्टानुरागाव् अन्योन्यम् अवियुक्तौ बभूवतुः

% व् -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्थं वसन्तसमये मलयानिलवीजितः ।
केषां न देहिनां देव दुःसहो विरहानलः

% - -। व् - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्येवं गोमुखेनोक्ते तद् एव किल भावयन् ।
नरवाहनदत्तो ऽभूत् सो ऽकस्माद् विमना इव

% - - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% व्। - व्। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% -। - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
महात्मनां विना हेतोर्दुःस्थितः सुस्थितो ऽपि वा ।
सूचयन्त्यन्तरात्मा हि पुरो भावि शुभाशुभम्

% व् - व् -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो दिने ह्य् अवसिते सम्राट् संध्याम् उपास्य सः ।
वासवेश्मनि विश्रान्तः प्रविश्य शयनीयके

% व् -। व् -॥व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वप्ने निशवसाने स्वं पितरं कृष्णया स्त्रिया ।
आकृष्य दक्षिणामाशां नीयमानमवैक्षत

% - -। व् व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्दृष्ट्वैव प्रबुद्धः संस्तातस्यानिष्टशङ्कया ।
ध्याताम् उपस्थितां विद्यां प्रज्ञप्तिं नाम पृष्टवान्

% - - - -। व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ब्रूहि तातस्य वृत्तान्तो वत्सराजस्य को मम ।
तन्निमित्तं हि दुःस्वप्नदर्शनादस्मि शङ्कितः

% - व्। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्ता तेन विद्या सा रूपिणी तम् अभाषत ।
शृणु यद्वत्सराजस्य वृत्तं देव पितुस्तव

% -। - -। - व्। - -। -। % अ पथ्या
% - व् -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स कौशाम्बीस्थितो ऽकस्मादुज्जयिन्याः समागतात् ।
दूताच्चण्डमहासेनं विपन्नमशृणोन्नृपम्

% व्। - - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्याङ्गारवतीं देवीं कृतानुगमनां तथा ।
तस्मादेव स शुश्राव मोहाद्भूमौ पपात च

% - - - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
लब्धसंज्ञश् चिरं चैतौ समं वासवदत्तया ।
देव्या शुशोच श्वशुरौ स्वर्गतौ सपरिच्छदः

% - व् - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भङ्गुरे ऽस्मिन् भवे कस्य स्थिरता स च भूपतिः ।
अशोच्यो यस्य जामाता भवान् गोपालकः सुतः

% - व् -। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् -। व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
नरवाहनदत्तश् च दौहित्र इति मन्त्रिभिः ।
प्रबोध्योत्थापितः सो ऽथ ददौ श्वशुरयोर् जलम्

% व् व् - व् व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - व्। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् -। -। व्। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः श्वशूर्यं शोकार्तं स्नेहात् पार्श्वस्थितं तदा ।
गोपालकं स वत्सेशो वाष्पकण्ठो ऽभ्यभाषत

% व् -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्तिष्ठोज्जयिनीं गच्छ राज्यं पालय पैतृकम् ।
प्रतीक्षन्ते प्रजा हि त्वामिति दूतमुखाच् छ्रुतम्

% - - - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् -। -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा स रुदन्वत्सराजं गोपालको ऽब्रवीत् ।
न देव गन्तुं शक्नोमि त्यक्त्वा त्वां भगिनीं तथा

% -। - -। व्। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व्। - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
न चोत्सहे तातशून्यां स्वपुरीं द्रष्टुम् अप्य् अहम् ।
तत्पालको ऽनुजो मे ऽत्र राजास्तु मदनुज्ञया

% व्। - व् -। - व् - -। % अ र-विपुला
% व् व् -। - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। -। व्। % च् पथ्या
% - - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं वदन्यदा नैच्छद्राज्यं गोपालकस्तदा ।
सेनापतिं रुमण्वन्तं विसृज्योज्जयिनीं पुरीम्

% - -। व् - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
वत्सेश्वरः कनिष्ठं तं श्वशुर्यं पालकाभिधम् ।
दत्ताभ्यनुज्ञं ज्येष्ठेन तस्यां राज्ये भ्यषेचयत्

% - - व् -। व् - -। -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आलोक्य चास्थिरं सर्वं विरक्तो विषयेषु सः ।
यौगन्धरायणादिभ्यः सचिवेभ्यो ऽब्रवीदिदम्

% - - व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
असारे ऽस्मिन् भवे तावद्भावाः पर्यन्तनीरसाः ।
कृतं च राज्यमस्माभिर् भुक्ता भोगा जिता द्विषः

% व् - -। -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
विद्याधराधिराजत्वं प्राप्तो दृष्टः सुतस् तथा ।
इदानीं च वयो ऽतीतमस्माकं बान्धवैः सह

% - - व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व्। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
मृत्यवे दातुमात्ताश् च केशेषु जरसा वयम् ।
क्लीबराज्यमिवाक्रान्तं शरीरं वलिभिश् च नः

% - व् -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
तस्मात्कालंजरगिरौ गत्वा देहमशाश्वतम् ।
त्यक्त्वेमं साधयाम्यत्र यथोक्तं शाश्वतं पदम्

% - - - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तास्तेन सचिवा राज्ञा सर्वे विचार्य तत् ।
देवी वासवदत्ता च समचित्तास्तमब्रुवन्

% -। - - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यथाभिर् उचितं देव भवतस्त्वत्प्रसादतः ।
वयम् अप्य् उपयास्यामः परत्राप्युत्तमां गतिम्

% व् - व्। व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आत्मतुल्यैर् उक्तस् तैः स राजा कृतनिश्चयः ।
गोपालकं तं तत्रस्थं श्वशुर्यं धुर्यम् अभ्यधात्

% -। - व् - -। - -। -। % अ म-विपुला
% व्। - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। -। - - -। % च् म-विपुला
% व् - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
नरवाहनदत्तश् च त्वं च तुल्यौ सुतौ मम ।
तदेतां रक्ष कौशाम्बीं राज्य तुभ्यं मयार्पितम्

% व् व् - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% -। व्। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व्। - - -। % च् पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं वत्सेश्वरेणोक्तस्तं स गोपालको ऽब्रवीत् ।
युष्माकं या गतिः सा मे नाहं वस्त्यक्तुमुत्सहे

% - -। - - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। -। व् -। -। -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एतदेवानुबन्धेन स जल्पन्स्वसृवत्सलः ।
वत्सराजेन जगदे कोपं कृत्वैव कृत्रिमम्

% - व् - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व्। - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अद्यैव त्वमनायत्तो जातो मिथ्यानुवृत्त मे ।
खपदाच् च्यवमानस्य कस्याज्ञां को हि मन्यते

% - - -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - - -। -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तो ऽवाङ्मुखो राज्ञा रूक्षं गोपालको रुदन् ।
वनाय कृतबुद्धिः सन्संप्रत्यत्र न्यवर्तत

% -। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो राजा गजारूढो देव्यावासवदत्तया ।
पदावत्या च सहितः स प्रतस्थे समन्त्रिकः

% व् -। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% -। व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कौशाम्ब्या निर्गतं तस्याः साक्रन्दाः साश्रुदुर्दिनाः ।
सयोषिद्बालवृद्धाश् च पौरास्तमनु निर्ययुः

% - - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
गोपालको वः पातेति तानाश्वास्य कथंचन ।
निवर्त्य च स वत्सेशः प्रायात्कालंजरं गिरिम्

% - - व् -। -। - - व्। % अ म-विपुला
% - - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व्। व्। - - -। % च् पथ्या
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राप्य तं च समारुह्य प्रणम्य च वृषध्वजम् ।
सर्वकालप्रियां वीणां कृत्वा घोषवतीं करे

% - व्। -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
पार्श्वगाभ्यां स देवीभ्यामन्वितो मन्त्रिभिः सह ।
यौगन्धरायणाद्यैस्तैः पतितो ऽभूत्प्रपाततः

% - व् - -। व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पतन्नेव विमानेन भास्वरेण स भूपतिः ।
आगतेनानुगैः सार्धं द्योतमानो दिवं गतः

% व् - - व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एतद्विद्यामुखाच् छ्रुत्वा हा तातेत्यभिधाय सः ।
नरवाहनदत्तो ऽत्र पपात भुवि मूर्च्छितः

% - - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% -। - - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
लब्धसंज्ञश् च पितरं मातरं पितृमन्त्रिणः ।
अन्वशोचन्निजामात्यैः प्रमीतपितृकैः सह

% - व् - -। व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वरूपज्ञो ऽपि संसारस्यैतस्य क्षणभङ्गिनः ।
इन्द्रजालोपमानस्य कथं देवि विमुह्यसि

% व् - - -। व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अनुशोचसि चाशोच्यान् कृतकृत्यान् पितॄन् कथम् ।
येषां विद्याधरेन्द्रैकचक्रवर्ती भवान् सुतः

% व् व् - व् व्। - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति विद्याधराधीशैर् धनवत्या च बोधितः ।
स पितृभ्यो जलं दत्त्वा विद्यां पप्रच्छ तां पुनः

% व् व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
मातुलो मे स गोपालः क्वास्ते किमकरोदिति ।
ततो विद्यापि सा भूयः सम्राजं तम् अभाषत

% - व् -। -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% - - -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गते महापथगिरिं वत्सराजे ऽनुशोच्य तम् ।
भगिनीं चाध्रुवं मत्वा सर्वं स्थित्वा बहिः पुरः

% व् -। व् - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
उज्जयिन्यास्तमानाय्य भ्रातरं पालकं च सः ।
प्रादाद्गोपालकस्तस्मै कौशाम्बीराज्यम् अप्य् अदः

% - व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% - - - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
राज्यद्वयस्थे तस्मिंश् च सो ऽनुजे ऽथ तपोवनम् ।
वैर् आग्येणासितगिरिं प्रयातः कश्यपाश्रमम्

% - - व् - -। - -। व्। % अ म-विपुला
% -। व् -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र वल्कलमादाय तपस्यन्मुनिमध्यगः ।
मातुलस्तिष्ठति स ते देव गोपालको ऽधुना

% - व्। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् व्। व्। -। % च् न-विपुला
% - व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वैतद्द्रष्टुमुत्कस्तं मातुलं सपरिच्छदः ।
नरवाहनदत्तो ऽगाद्विमानेनासिताचलम्

% - - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रावतीर्य गगनाद्वृतो विद्याधरेश्वरैः ।
अपश्यदाश्रमपदं स मुनेः कश्यपस्य तत्

% - - व् - व्। व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व्। व् -। - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
सप्रेक्षितमिवानेककृष्णसारमृगभ्रमैः ।
सस्वागताचारम् इव क्वणितेन पतत्त्रिणाम्

% - - व् व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - - व्। व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
जुह्वताम् अग्निहोत्राणि धूमराजिसमुद्गमैः ।
प्रदर्शयदिवारोहमार्गं दिवि तपस्विनाम्

% - व् -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
बहुभूधरनागेन्द्रमाश्रितं कपिलोत्करैः ।
अपूर्वम् इव पातालमूर्ध्ववर्ति वितामसम्

% व् व् - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र मध्ये जटालं तं तरुवल्कलवाससम् ।
मूर्तं शममिवाद्राक्षीन्मातुलं मुनिभिर् वृतम्

% - व्। - -। व् - -। -। % अ पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि गोपालको दृष्ट्वा भागिनेयम् उपागतम् ।
उत्थायाश्लिष्य चाङ्गे तं चकारोदश्रुलोचनः

% -। व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। - -। -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथोभौ तौ नवीभूतशोकौ बन्धूनशोचताम् ।
स्वजनालोकवातेद्धो दुःखाग्निः कं न तापयेत्

% व् - -। -। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्दुःखदर्शनार्तेषु तिर्यक्ष्वप्यत्र तौ ततः ।
उपेत्याश्वासयामासुर्मुनयः कश्यपादयः

% - - व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ तस्मिन्नहनि गते प्रातर्गोपालकं स तं सम्राट् ।
एहि मदैश्वर्ये त्वं निवसेत्यभ्यर्थयामास

% व् व्। - - व् व् व्। व् -। - - - - व् -। व्। -। - - %
% - व्। व् - - -। -। व् व् - - - व् - - - % आर्या (30+27 मोरए): पथ्या
गोपालको ऽपि तम् उवाच स किं न वत्स पर्याप्तम् एवममुना तव दर्शनेन ।
स्नेहस् तवास्ति मयि चेत् तद् इहैव वर्षाकालं समागतम् इमं निवसाश्रमे त्वम्

% - - व् -। व्। व्। व् - व्। व्। -। व्। - व् % वसन्ततिलक (14)
% - - व्। - व् व् व् -। व् व्। - व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - -। व् - व्। व् व्। -। व्। व् - व्। - - % वसन्ततिलक (14)
% - -। व् - व् व्। व् -। व् व् - व् -। - % वसन्ततिलक (14)
इति नरवाहनदत्तस् तेनोक्तो मातुलेन तत्कालम् ।
सारिच्छदः स तस्मिन्नसितगिरौ कश्यपाश्रमे तस्थौ