Kathāsaritsāgara · Chapter 10.8
% - - - v| v -| v - v v v - - - v -| - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7): caesura in compound or incorrect?
% - - -| v| v - v| - v v v -| - - v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - - -| v| v - v - v| v v -| - - v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - - - v v - v -| v| v v -| - -| v - -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare śaktiyaśolambake saptamas taraṅgaḥ /
aṣṭamas taraṅgaḥ /
tato 'nyedyuḥ punarnaktaṃ nijavāsagṛhe sthitam /
naravāhanadattaṃ taṃ dayitāprāptisotsukam
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
vatseśvarasutaṃ mantrī tanniyogāt sa gomukhaḥ /
vinodayan kathās tasya kramād evam avarṇayat
% - - v v v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% v - v -| v -| - -| % C pathyā
% v -| - v| v - v - % D correct
babhūva devaśarmākhyo brāhmaṇo nagare kva cit /
tasyābhūd devadatteti gehinī sadṛśānvayā
% v - v| - v - - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v| - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
dhṛtagarbhā ca sā tasya kālena suṣuve sutam /
daridro 'pi sa taṃ mene nidhiṃ labdham iva dvijaḥ
% v v - -| v| -| - v| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% v - -| v| v| -| - -| % C pathyā
% v -| - v| v -| v - % D correct
sūtakānte ca sā tasya bhāryā snātumagānnadīm /
devaśarmā sa tasthau tu gṛhe rakṣansutaṃ śiśum
% - v - -| v| -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - v - -| v| - -| v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
tāvadāhvāyikā tasya rājāntaḥpurato drutam /
ceṭikā brāhmaṇasyāgātsvastivācanajīvinaḥ
% - v - - v -| - v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% - v -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
tataḥ sa dakṣiṇālobhānnakulajṃ rakṣakaṃ śiśoḥ /
sthāpayitvā yayau gehe ciramābālyavardhitam
% v -| v| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tasmin gate 'trākasmāc ca śiśos tasyāntikāgatam /
sarpam ālokya nakulaḥ svāmibhaktyā jaghāna tam
% - -| v -| - - -| v| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v -| - - v - v - % B correct
% - v| - - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v| - % D correct
atha taṃ devaśarmāṇamāgataṃ vīkṣya dūrataḥ /
sarpāsrasikto nakulo hṛṣṭo 'sya niragātpuraḥ
% v v| -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v| - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| v| v v - v - % D correct
sa devaśarmā tadrūpaṃ taṃ dṛṣṭvaivāśmanāvadhīt /
dhruvaṃ sa bālaḥ putro me hato 'neneti saṃbhramāt
% v| - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% -| - - - v - v - % B correct
% v -| v| - -| - -| -| % C ma-vipulā
% v -| - - v| - v - % D correct
praviśya cāntar dṛṣṭvā taṃ bhujagaṃ nakulāhatam /
jīvantaṃ ca sthitaṃ bālaṃ brāhmaṇo 'ntar atapyata
% v - v| - -| - -| -| % A ma-vipulā
% v v -| v v - v - % B correct
% - - -| -| v -| - -| % C pathyā
% - v -| v| v - v - % D correct
avicāryopakārī sa nakulaḥ kiṃ hatastvayā /
ity upālabhatāyātā bhāryāpi tadavetya tam
% v v - - v - -| v| % A pathyā
% v v -| -| v - v - % B correct
% -| v - v v - - -| % C pathyā
% - - v| v v - v| - % D correct
tasmān na buddhimān kuryāt sahasā deva kiṃcana /
sahasā ceṣṭamāno hi hanyate lokayor dvayoḥ
% - -| v| - v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% v v -| - v - -| v| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
kurvaṃścāvidhinā karma virodhiphalamaśnute /
tathā ca vāyunākrāntadehaḥ ko 'py abhavatpumān
% - - - v v -| - v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% v -| v| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -||v v - v - % D correct
bastyarthamauṣadhaṃ dattvā babhāṣe jātu taṃ bhiṣak /
tvaṃ peṣayaitatsvagṛhaṃ gatvā yāvadupaimy aham
% - - v - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v| -| v - % B correct
% -| - v - - v v -| % C bha-vipulā
% - -| - v v -| v - % D correct
evam uktvā gato vaidyo yāvac cirayati kṣaṇam /
tāvattadauṣadhaṃ piṣṭvā mūrkho 'sau vāriṇāpibat
% - v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
utpannavyapadaṃ tena tamāgatya bhiṣaktataḥ /
sa dattvā vamanaṃ kṛcchrānmṛtakalpamajīvayat
% - - - v v -| - v| % A pathyā
% v - - v| v - v - % B correct
% v| - -| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
bastyauṣadhaṃ gude mūrkha dīyate na tu pīyate /
ahaṃ pratīkṣitaḥ kiṃ netyupālabhyata tena saḥ
% - - v -| v -| - v| % A pathyā
% - v -| v| v| - v - % B correct
% v -| v - v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v| - v| - % D correct
itīṣṭam apy aniṣṭāya jāyate 'vidhinā kṛtam /
tasmānna vidhimutsṛjya prājñaḥ kurvīta kiṃcana
% v - v| -| v - - v| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - - v| v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
aprekṣāpūrvakārī ca nindyate 'vadyakṛtkṣaṇāt /
tathā ca kutracitkaścijjaḍabuddhirabhūtpumān
% - - - - v - -| v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v -| v| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
tasya deśāntaraṃ jātu gacchato 'nvāgataḥ sutaḥ /
aṭavyāṃ vāsite cārthe viveśa viharanvanam
% - v| - - v -| - v| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
pāṭito markaṭaiḥ so 'tra kṛcchrājjīvannupetya tam /
ṛkṣānabhijñaḥ pitaraṃ pṛcchantamavadajjaḍaḥ
% - v -| - v -| -| v| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - v v v - v - % D correct
vane 'smi pāṭitaḥ kaiścillomaśaiḥ phalabhakṣibhiḥ /
tac chrutvā krodhakṛṣṭāsistatpitā tadvanaṃ yayau
% v -| v| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% -| - -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % D correct
dṛṣṭvā phalāny ādadānāñ jaṭilāṃs tatra tāpasān /
so 'bhyadhāvatkṣato 'mībhiḥ suto me lomaśair iti
% - -| v -| - v - -| % A ra-vipulā
% v v -| - v| - v - % B correct
% -| v - - v -| - -| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
ṛkṣaiste pāṭitaḥ putro maddṛṣṭair mā vadhīrmunīn /
ityavāryata pānthena tadvadhātso 'tha kenacit
% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% - v - v v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
tataḥ sa daivād uttīrṇaḥ pātakāt sārtham āgataḥ /
tan na jātucidaprekṣāpūrvakārī bhaved budhaḥ
% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v -| - v| - v - % B correct
% -| v| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v -| v - % D correct
kimanyatsarvadā bhāvyaṃ jantunā kṛtabuddhinā /
lokopahasitāḥ śaśvatsīdantyeva hy abuddhayaḥ
% v - - - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - - v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -||v - v - % D correct
tathā ca nirdhanaḥ kaś citprāptavānadhvani vrajan /
sārthavāhasya kasyāpi cyutāṃ hemabhṛtāṃ dṛtim
% v -| v| - v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
sa mūḍhastāṃ gṛhītvaiva na jagāmānyato 'pi ca /
sthitvā tatraiva saṃkhyātumārebhe hema tac ca tat
% v| - - -| v - - v| % A pathyā
% v| v - - v -| v| - % B correct
% - -| - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v| -| v| - % D correct
tāvat smṛtvā hayārūḍhaḥ pratyāgatya sa satvaram /
sārthavāho 'sya hṛṣṭasya hemabhastrāṃ jahāra tām
% - -| - -| v - - -| % A pathyā
% - - - v| v| - v - % B correct
% - v - -| v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
tataḥ sa dṛṣṭanaṣṭārthaḥ śocan prāyād adhomukhaḥ /
prāpto 'py arthaḥ kṣaṇād eva hāryate mandabuddhinā
% v -| v| - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -||- -| v -| - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
kaścic ca pārvaṇaṃ candraṃ didṛkṣuḥ kenacijjaḍaḥ /
aṅgulyabhimukhaṃ paśyetyūce dṛṣṭanavendunā
% - -| v| - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % D correct
sa hitvā gaganaṃ tasyaivāṅguliṃ tāṃ vilokayasn /
tasthau na cendumadrākṣīdadrākṣīddhasato janān
% v| - -| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v - % B correct
% - -| v| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % D correct
prajñayā sādhyate 'sādhyaṃ tathā ca śrūyatāsṃ kathā /
kācid grāmāntaraṃ nārī gantuṃ prāvartataikakā
% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| -| - v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
pathi sā ca jighṛkṣantamakasmādetya vānaram /
vañcayantī muhurvṛkṣaṃ saṃśritā paryavartata
% v v| -| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
sa taṃ tasyāstaruṃ mūḍho bhujābhyāṃ kapirāvṛṇot /
sāpy asya bāhū hastābhyāṃ tatraivāpīḍayattarau
% v| -| - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% -| - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - - - v - v - % D correct
tāvac ca tasmin niḥspande jātakrodhe ca vānare /
pathā tenāgataṃ kaṃcid ābhīraṃ strī jagāda sā
% - -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - - -| v| - v - % B correct
% v -| - - v -| - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v| - % D correct
mahābhāga gṛhāṇemaṃ kṣaṇaṃ bāhvoḥ plavaṃgamam /
yāvadvastraṃ ca veṇīṃ ca visrastāṃ saṃvṛṇomy aham
% v - - v| v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - - -| v| - -| v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
evaṃ karomi bhajase yadi māmiti tena sā /
uktānumene tāvattatso 'tha taṃ kapimagrahīt
% - -| v - v| v v -| % A na-vipulā
% v v| - v v| - v| - % B correct
% - - v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% -| v| -| v v - v - % D correct
tato 'sya kṣurikāṃ kṛṣṭvā sā strī hatvā ca taṃ kapim /
ekāntamehīty uktvā tamābhīraṃ dūramānayat
% v -| -| v v -| - -| % A pathyā
% -| -| - -| v| -| v - % B correct
% - - v - -| - -| v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
militeṣv atha sārtheṣu taṃ vihāyaiva taiḥ saha /
sā jagāmepsitagrāmaṃ prajñārakṣitaviplavā
% v v -| v v| - - v| % A pathyā
% -| v - - v| -| v - % B correct
% -| v - - v - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
itthaṃ prajñaiva nāmeha pradhānaṃ lokavartanam /
jīvatyarthadaridro 'pi dhīdaridro na jīvati
% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - - v v - -| v| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
idānīṃ śṛṇu devaitāṃ vicitrāmadbhutāṃ kathām /
ghaṭakarparanāmānau caurāvāstāṃ pure kva cit
% v - -| v v| - - -| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% v v - v v - - -| % C pathyā
% - - - -| v -| v| - % D correct
tayoḥ sa karparo jātu bahirnyasya ghaṭaṃ niśi /
saṃdhiṃ dattvā nṛpasutāvāsaveśma praviṣṭavān
% v -| v| - v -| - v| % A pathyā
% v - - v| v -| v - % B correct
% - -| - -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
tatra koṭhasthitaṃ taṃ sā vinidrā rājakanyakā /
dṛṣṭvaiva sadyaḥ saṃjātakāmā svair am upāhvayat
% - v| - - v -| -| -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v| - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| -| v| v - v - % D correct
rantvā ca tena sākaṃ sā dattvā cārthaṃ tam abravīt /
dāsyāmyanyatprabhūtaṃ te punareṣyasi cediti
% - -| v| - v| - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - - - - v - -| -| % C pathyā
% v v - v v| - v - % D correct
tato nirgatya vṛttāntamākhyāyārthaṃ samarpya ca /
vyasṛjatprāpya rājārthaṃ ghaṭaṃ gehaṃ sa karparaḥ
% v -| - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v| - % B correct
% v v - - v| - - -| % C pathyā
% v -| - -| v| - v - % D correct
svayaṃ tadaivaṃ tu punarviveśāntaḥpuraṃ sa tat /
ākṛṣṭaḥ kāmalobhābhyāmapāyaṃ ko hi paśyati
% v -| v - -| v| v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% v - - - v -| v| - % B correct
% - - -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| -| v| - v - % D correct
tatraiṣa surataśrāntaḥ pānamattastayā saha /
rājaputryā samaṃ supto na bubodha gatāṃ niśām
% - - v| v v - - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v| v - v| v -| v - % D correct
prātaḥ praviṣṭair labdhvā sa baddhvāntaḥpurarakṣibhiḥ /
rājñe niveditaḥ so 'pi krudhā tasyādiśadbadham
% - -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - - - v v - v - % B correct
% - -| v - v -| -| -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
yāvat sa nīyate vadhyabhuvaṃ tāvat sakhāsya saḥ /
rātrāvanāgatasyāgādanveṣṭuṃ padavīṃ ghaṭaḥ
% - -| v| - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v| - % B correct
% - - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % D correct
tamāgataṃ sa dṛṣṭvātha ghaṭaṃ karparakaḥ punaḥ /
hṛtvā rājasutāṃ rakṣerityāha sma svasaṃjñayā
% v - v -| v| - - v| % A pathyā
% v -| - v v -| v - % B correct
% - -| - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| -| v - v - % D correct
ghaṭenāṅgīkṛteccho 'tha saṃjñayaiva sa karparaḥ /
nītvollambya tarau kṣipraṃ vadhakair avaśo hataḥ
% v - - - v - -| v| % A pathyā
% - v - v| v| - v - % B correct
% - - - v| v -| - -| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
tato gatvā ghaṭo gehamanuśocanniśāgame /
bhittvā suraṅgāṃ prāvikṣatsa tadrājasutāgṛham
% v -| - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % B correct
% - -| v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v| - - v v - v - % D correct
tatraikakāṃ saṃyamitāṃ dṛṣṭopetya jagāda saḥ /
tvatkṛte 'dya hatasyāhaṃ karparasya sakhā ghaṭaḥ
% - - v -| - v v -| % A bha-vipulā
% - - - v| v - v| - % B correct
% - v -| v| v - - -| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
apanetum itas tvāṃ ca tatsnehād aham āgataḥ /
tad ehi yāvan nāniṣṭaṃ kiṃcit te kurute pitā
% v v - v| v -| -| v| % A pathyā
% - - -| v v| - v - % B correct
% v| - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| -| v v -| v - % D correct
ity ukte tena sā hṛṣṭā rājaputrī tatheti tat /
pratipede sa caitasyā bandhanāni nyavārayat
% -| - -| - v| -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v v - -| v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tatas tayā samaṃ sadyaḥ samarpitaśarīrayā /
nirgatya sa yayau cauraḥ svaniketuṃ suruṅgayā
% v -| v -| v -| - -| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - - v| v| v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
prātaś ca khātadurlakṣyasuruṅgeṇa nijāṃ sutām /
kenāpyapahṛtāṃ buddhvā sa rājā samacintayat
% - -| v| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
dhruvaṃ tasyāsti pāpasya nigṛhītasya bāndhavaḥ /
kaś citsāhasiko yena hṛtaivaṃ sā sutā mama
% v -| - - v| - - v| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% -| - - v v -| - v| % C pathyā
% v - -| -| v -| v - % D correct
iti saṃcintya nṛpatiḥ sa karparakalevaram /
rakṣituṃ sthāpayām āsa svabhṛtyānabravīc ca tān
% v v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% v| - v v v - v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% v - - - v -| v| - % D correct
yaḥ śocannimamāgacchetkartuṃ dāhādikaṃ ca vaḥ /
avaṣṭabhyastato lapsye pāpāṃ tāṃ kuludūṣikām
% -| - - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v| - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| -| v v - v - % D correct
iti rājñā samādiṣṭā rakṣiṇo 'tra tatheti te /
rakṣantas tasthur aniśaṃ tatkarparakalevaram
% v v| - -| v - - -| % A pathyā
% - v -| v| v - v| - % B correct
% - - -| - v| v v -| % C na-vipulā
% - - v v v - v - % D correct
tat so 'nviṣya ghaṭo buddhvā rājaputrīm uvāca tām /
priye bandhuḥ sakhā yo 'bhūt paramaḥ karparo mama
% -| -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v -| - -| v -| -| -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
yatprasādān mayā prāptā tvaṃ sasadratnasaṃcayā /
snehānṛṇyamakṛtvāsya nāsti me hṛdi nirvṛtiḥ
% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% -| v - - v - v - % B correct
% - - - v v - - v| % C pathyā
% - v| -| v v| - v - % D correct
tattaṃ gatvānuśocāmi prekṣamāṇaḥ svayuktitaḥ /
kramāc ca saṃskaromyagnau tīrthe 'syāsthīni ca kṣipe
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v -| v| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| -| v - % D correct
bhayaṃ mā bhūc ca te nāhamabuddhiḥ karparo yathā /
ity uktvā tāṃ tadaivābhūtsa mahāvrativeṣabhṛt
% v -| -| -| v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % B correct
% -| - -| -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| v - v v - v - % D correct
sa dadhyodanamādāya kasrpare karparāntikam /
mārgāgata ivopāgāccakre 'tra skhalitaṃ ca saḥ
% v| - - v v - - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - v v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v v -| v| - % D correct
nipātya hastād bhaṅktvā ca taṃ sadadhyann akarparam /
hā karparāmṛtabhṛtetyādi tat tac chuśoca saḥ
% v - v| - -| - -| v| % A ma-vipulā
% -| v - -| v - v - % B correct
% -| - v - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v| -| -| v - v| - % D correct
rakṣino menare tac ca bhinnabhāṇḍānuśocanam /
kṣaṇāc ca gṛhamāgatya rājaputryai śaśaṃsa tat
% - v -| - v -| -| v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| v| v v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
anyedyuś ca vadhūveṣaṃ bhṛtyaṃ kṛtvaikamagrataḥ /
anyaṃ dhṛtasadhattūrabhakṣyabhāṇḍaṃ ca pṛṣṭhataḥ
% - - -| v| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| - v - % D correct
svayaṃ ca mattagrāmīṇaveṣo bhūtvā dinātyaye /
praskhalan nikaṭe teṣām agāt karpararakṣiṇām
% v -| v| - - - - v % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect? pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
kas tvaṃ keyaṃ ca te bhrātaḥ kva yāsīti ca tatra taiḥ /
pṛṣṭaḥ sa dhūrtas tān evam uvāca skhalitākṣaram
% -| -| - -| v| -| - -| % A pathyā
% v| - - v| v| - v| - % B correct
% - -| v| - -| -| - v| % C ma-vipulā
% v - -| v v - v - % D correct
grāmyo 'hameṣā bhāryā me yāmītaḥ śvāśuraṃ gṛham /
bhakṣyakośalikā ceyamānītā tatkṛte mayā
% - -| v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - - -| - v -| v - % B correct
% - v - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
saṃbhāṣaṇac ca yūyaṃ me saṃjātāḥ suhṛdo 'dhunā /
tadardhaṃ tatra neṣyāmi bhakṣyāṇāmardhamastu vaḥ
% - - v -| v| - -| -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v - -| - v| - - v| % C pathyā
% - - - - v - v| - % D correct
ity uktvā bhakṣyamekaikaṃ sa dadau teṣu rakṣiṣu /
te hasanto gṛhītvaiva bhuñjate smākhilā api
% -| - -| - v - - -| % A pathyā
% v| v -| - v| - v - % B correct
% -| v - -| v - - v| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
tena rakṣiṣu dhattūramohiteṣveṣu so 'gnisāt /
niśi cakre ghaṭo dehaṃ karparasyāhṛtendhanaḥ
% - v| - v v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| -| v - % B correct
% v v| - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
gate tasmims tataḥ prātar buddhvā rājā nivārya tān /
vimūḍhān sthāpayām āsa rakṣiṇo 'nyānuvāca ca
% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v - -| - v -| - v| % C pathyā
% - v -| - v - v| - % D correct
rakṣyāṇyasthīnyapīdānīṃ yastānyādātumeṣyati /
sa yuṣmābhir grahītavyo bhakṣyaṃ kiṃcic ca nānyataḥ
% - - - - v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v| - - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
iti rājñoditāste ca sāvadhānā divāniśam /
tatrāsanrakṣiṇastaṃ ca vṛttāntaṃ bbubudhe ghaṭaḥ
% v v| - - v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - - - v - -| v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
tataḥ sa caṇḍikādattamohamantraprabhāvavit /
mittraṃ pravrājakaṃ kaṃciccakārāśvāsaketanam
% v -| v| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - -| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
tatra gatvā samaṃ tena pravrājā mantrajāpinā /
rakṣiṇo mohayitvā tān karparāsthīni so 'grahīt
% - v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v -| - v - -| -| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
kṣiptvā ca tāni gaṅgāyāmetyākhyāya yathākṛtam /
rājaputryā samaṃ tasthau sukhaṃ pravrājakānvitaḥ
% - -| v| - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
rājāpi so 'sthiharaṇaṃ buddhvā tadrakṣimohanam /
ā sutāharaṇātsarvaṃ mene tadyogiceṣṭitam
% - - v| -| v v v -| % A na-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% -| v - v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
yenedaṃ yoginākāri tanayāharaṇādi me /
dadāmi tasmai rājyārdhamabhivyaktiṃ sa yāti cet
% - - -| - v - - v| % A pathyā
% v v - v v - v| - % B correct
% v - v| - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v - - -| v| - v| - % D correct
iti rājā svanagare dāpayām āsa ghoṣaṇāsm /
tāṃ śrutvā caicchadātmānaṃ ghaṭo darśayituṃ tadā
% v v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - v -| - v| - v - % B correct
% -| - -| - v - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
maivaṃ kṛthā na kāryo 'sminviśvāsaśchadmaghātini /
rājñītyavāryata tayā rājaputryā tataś ca saḥ
% - -| v -| v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - - v - v v| v -| % C na-vipulā
% - v - -| v -| v| - % D correct
athodbhedabhayāttena sākaṃ pravrājakena saḥ /
ghaṭo deśāntaraṃ yāyādrājaputryā tayā yutaḥ
% v - - v v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% v -| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v -| v - % D correct
mārge ca rājaputrī sā pravrājaṃ taṃ raho 'bravīt /
ekena dhvaṃsitānyena bhraṃśitāsmy amunā padāt
% - -| v| - v - -| -| % A pathyā
% - - -| -| v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
taccauraḥ sa mṛto nāyaṃ ghaṭo me tvaṃ bahupriyaḥ /
ity uktvā tena saṃgamya sā viṣeṇāvadhīddhaṭam
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v -| -| -| v - v - % B correct
% -| - -| - v| - - v| % C pathyā
% -| v - - v - v - % D correct
tatastena samaṃ yāntī pāpā pravrājakena sā /
dhanadevābhidhānena saṃjagme vaṇijā pathi
% v - - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
ko 'yaṃ kapālī tvaṃ preyānmamety uktvā yayau samam /
vaṇijā tena saṃsuptaṃ sā pravrājaṃ vihāya tam
% -| -| v - -| -| - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v -| - -| v -| v - % B correct
% v v -| - v| - - -| % C pathyā
% -| - - -| v - v| - % D correct
pravrājakaś ca sa prātaḥ prabuddhaḥ samacintayat /
na sneho 'sti na dākṣiṇyaṃ strīṣvaho cāpalādṛte
% - - v -| v| -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% -| - -| v| v| - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
yadviśvāsyāpi māṃ pāpā hṛtārthā ca palāyitā /
saiṣa lābho 'thavā yanna hato 'smi ghaṭavattayā
% - - - - v| -| - -| % A pathyā
% v - -| v| v - v - % B correct
% - v| - -| v -| - v| % C pathyā
% v -| v| v v - v - % D correct
ityālocya nijaṃ deśaṃ yayau pravrājako 'tha saḥ /
vaṇijā saha taddeśaṃ prāptā rājasutāpi sā
% - - - v| v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v -| v| - % B correct
% v v -| v v| - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v| - % D correct
praveśayāmi sahasā bandhakīṃ kim imāṃ gṛham /
iti svadeśaprāptaś ca dhanadevo vicintayan
% v - v - v| v v -| % A na-vipulā
% - v -| v| v -| v - % B correct
% v -| v - - - -| v| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v v - -| v - v - % D correct
vaṇiktatra kilaikasyā vṛddhayā veśma yoṣitaḥ /
praviveśa tayā sākaṃ rājaputryā dinātyaye
% v - - v| v - - -| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% v v - v| v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tatra naktaṃ sa vṛddhāṃ tāṃ papracchāparijānatīm /
dhanadevavaṇiggehavārtām ambeha vetsi kim
% - v| - -| v| - -| -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v| - % D correct
tac chrutvā sābravīdvṛddhā kā vārtā yatra tatra sā /
puṃsā navanavenaiva tadbhāryā ramate sadā
% -| - -| - v - - -| % A pathyā
% -| - -| - v| - v| - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
carmapeṭā gavākṣeṇa rajjvā tatra hi lambyate /
nasktaṃ viśati yastasyāṃ sa evāntaḥ praveśyate
% - v - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - v| v| - v - % B correct
% - -| v v v| - - -| % C pathyā
% v| - - -| v - v - % D correct
niṣkālyate tathaivātra paścimāyāṃ punarniśi /
pānamattā ca sā naiva nibhālayati kiṃcana
% - - v -| v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - -| v| -| - v| % C pathyā
% v - v v v| - v - % D correct
eṣā ca tatsthitiḥ khyātiṃ nagare 'trākhile gatā /
bahukālo gato 'dyāpi na cāyāti sa tatpatiḥ
% - -| v| - v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v -| v - % B correct
% v v - -| v -| - v| % C pathyā
% v| - - v| v| - v - % D correct
etadvṛddhāvacaḥ śrutvā dhanadevastadaiva saḥ /
yuktya nirgatya tatrāgātsāntarduḥkhaḥ sasaṃśayaḥ
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v| - % B correct
% - v| - - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
dṛṣṭvā sa tatra dāsībhiḥ peṭāṃ rajjvavalambitām /
viveśa sa tatastābhir utkṣipyāntaranīyata
% - -| v| - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - v| v| v - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
praviṣṭaḥ sa tayāliṅgya śayyāṃ ninye madāndhayā /
avijñātaḥ svagehinyā haṭhātkṣībatvamūḍhayā
% v - -| v| v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
riraṃsā tasya yāvac ca nāsti taddoṣadarśanāt /
tāvat sā madadoṣeṇa nidrāṃ tadgehinī yayau
% v - -| - v| - -| v| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - -| -| v v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
niśānte ca sa dāsībhiḥ satvaraṃ rajjupeṭayā /
gavākṣeṇa bahiḥ kṣiptaḥ khinno vaṇigacintayat
% v - -| v| v| - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v - - v| v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
alaṃ me gṛhamohena gṛhe nāryo nibandhanam /
tāsāmevedṛśī vārtā tasmāc chreyo vanaṃ param
% v -| -| v v - - v| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
iti niścitya saṃtyajya sa tāṃ rājasutāmapi /
dhanadevaḥ pravavṛte gantuṃ dūraṃ vanāntaram
% v v| - - v| - - v| % A pathyā
% v| -| - v v - v - % B correct
% v v - -| v v v -| % C na-vipulā
% - -| - -| v - v - % D correct
gacchatas tasya mārge ca milito mittratāmagāt /
brāhmaṇo rudrasomākhyaḥ pravāsādagataścirāt
% - v -| - v| - -| v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
sa tenoktaḥ svavṛttāntaṃ svabhāryāśaṅkito dvijaḥ /
tenaiva vaṇijā sākaṃ sāyaṃ svagrāmamāsadat
% v| - - -| v - - -| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% - - v| v v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tatra svabhavanopānte gopaṃ dṛṭvā nadītaṭe /
mādyantam iva gāyantaṃ narmaṇā pṛcchati sma saḥ
% - -| v v v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v| v v| - - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v| - % D correct
gopa te taruṇī kācitkaccidastyanurāgiṇī /
yenaivaṃ gāyasi madān manyamānas tṛṇaṃ jagat
% - v| -| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% - - -| - v v| v -| % C na-vipulā
% - v - -| v -| v - % D correct
tac chrutvā so 'hasadgopo gopyaṃ vastu kiyanmayā /
ciraviproṣitasyeha rudrasomadvijanmanaḥ
% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
grāmādhipasya taruṇīmahaṃ bhāryāṃ sadā bhaje /
praveśayati taddāsī strīveṣaṃ tadgṛhe 'tra mām
% - - v - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v -| - -| v -| v - % B correct
% v - v v v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v| - % D correct
etadgopālataḥ śrutvā manyumantarnigṛhya ca /
tattvaṃ jijñāsamānastaṃ rudrasomo jagāda saḥ
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v| - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
yadyevamatithiste 'haṃ svaveṣaṃ dehyamuṃ mama /
yāvattvam iva tatrādya yāmyahaṃ kautukaṃ hi me
% - - v v v - -| -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - - v| v v| - - v| % C pathyā
% - v -| - v -| v| - % D correct
evaṃ kuru gṛhāṇemaṃ madīyaṃ kālakambalam /
laguḍaṃ cāsva caiveha taddāsī yāvadeṣyati
% - -| v v| v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v v -| - v| - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
madbuddhyā ca tayāhūya svair aṃ dattāṅganāmbaraḥ /
naktaṃ tatra vrajāhaṃ ca viśrāmyāmi niśāmimām
% - - -| v| v - - -| % A pathyā
% -| -| - - v - v - % B correct
% - -| - -| v - -| v| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
evam uktavatastasmādgopāllaguḍakambalau /
gṛhītvā rudrasomo 'tra tadveṣeṇa sa tasthivān
% - v| - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% v - -| - v - -| v| % C pathyā
% - - - v| v| - v - % D correct
gopaś ca vaṇijā sākaṃ dhanadevena tena saḥ /
dūre tatra manāk tasthau dāsī sā cāyayau tataḥ
% - -| v| v v -| - -| % A pathyā
% v v - - v| - v| - % B correct
% - -| - v| v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
sā taṃ tamasi tūṣṇīkāmetya strīveṣaguṇṭhitam /
ehīty uktvā tato rudrasomaṃ gopadhiyānayat
% -| -| v v v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % D correct
sa ca nītaḥ svabhāryāṃ tāṃ dṛṣṭvā gopālabuddhitaḥ /
utthāyaiva kṛtāśleṣāṃ rudrasomo vyacintayat
% v| v| - -| v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - v| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
saṃnikṛṣṭe nikṛṣṭe 'pi kaṣṭaṃ rajyanti kustriyaḥ /
pāpānuraktā yadiyaṃ gope 'pyāsannavartini
% - v - -| v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
iti dhyāyanmiṣaṃ kṛtvā tadaivāsphuṭayā girā /
nirgatyaiva viraktātmā dhanadevāntikaṃ yayau
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% v - - v v -| v - % B correct
% - - - v| v - - -| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
uktasvagṛhavṛttānto vaṇijaṃ tam uvāca saḥ /
tvayā sahāham apy emi vanaṃ yātu gṛhaṃ kṣayam
% - - v v v - - -| % A pathyā
% v v -| v| v - v| - % B correct
% v -| v - v| -| - v| % C pathyā
% v -| - v| v -| v - % D correct
ity ūcivān rudrasomo dhanadevavaṇik ca saḥ /
vanaṃ prati pratasthāte tadaiva saha tau tataḥ
% -| - v -| - v - -| % A ra-vipulā
% v v - v v -| v| - % B correct
% v -| v -| v - - -| % C pathyā
% v - v| v v| -| v - % D correct
militaś ca tayor mārge dhanadevasuhṛcchaśī /
kathāsprasaṅgāt tau tasmai svavṛttāntaṃ śaśaṃsatuḥ
% v v -| v| v -| - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% v - v - -| -| - -| % C ma-vipulā
% v - - -| v - v - % D correct
sa tac chrutvā śaśīrṣyāluścirāddeśāntarāgataḥ /
sāśaṅko 'bhūtsvagehinyāṃ nyastāyām apibhūgṛhe
% v| -| - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
prakrāmaṃś ca samaṃ tābhyāṃ sāyaṃ sa svagṛhāntikam /
śaśī prāpa gṛhātithyaṃ tayoḥ kartumiyeṣa ca
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - -| -| v v - v - % B correct
% v -| - v| v - - -| % C pathyā
% v -| - v v - v| - % D correct
tāvac ca durgandhavaham kuṣṭhaśīrṇakarāṅghrikam /
tatrāpaśyat saśṛṅgāraṃ gāyantaṃ puruṣaṃ sthitam
% - -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
vismayāc ca tamaprākṣīdīdṛśaḥ ko bhavāniti /
kāmadevo 'hamasmīti kuṣṭhī so 'pi jagāda tam
% - v -| v| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v - % B correct
% - v - -| v - - v| % C pathyā
% - -| -| v| v - v| - % D correct
kā bhrāntiḥ kāmadevastvaṃ rūpaśobhaiva vakti te /
ity uktaḥ śaśinā bhūyaḥ so 'vādīcchṛṇu vacmi te
% -| - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v| - % B correct
% -| - -| v v -| - -| % C pathyā
% -| - - v v| - v| - % D correct
iha dhūrtaḥ śaśī nāma dattaikaparicārikām /
bhāryāṃ nikṣipya bhūgehe serṣyo deśāntaraṃ gataḥ
% v v| - -| v -| - v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tadbhāryayā vidhivaśādiha dṛṣṭasya me tayā /
arpitaḥ sadya evātmā madanākṛṣṭacittayā
% - - v -| v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v v| - - v| -| v - % B correct
% - v -| - v| - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
ayā samaṃ ca satataṃ rātrau rātrāvahaṃ rame /
pṛṣṭhe gṛhītvā taddāsī praveśayati tatra māsm
% v -| v -| v| v v -| % A na-vipulā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - v v v| - v| - % D correct
tadbrūhi kiṃ na kāmo 'haṃ prāptiḥ kasyānyayoṣitām /
yaccitrākāradhāriṇyā bhāryāyāḥ śaśinaḥ priyaḥ
% - - v| -| v| - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
etatkuṣṭhivacaḥ śrutvā śaśī nirghātadāruṇam /
duḥkhaṃ nigūhya jijñāsurniścayaṃ tam uvāca saḥ
% - - - v v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - -| v - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v| v - v| - % D correct
satyaṃ bhavasi kāmastvaṃ tad evaṃ tvāhamarthaye /
tvattaḥ śrutāyām utpannaṃ tasyāṃ kautūhalaṃ mama
% - -| v v v| - - -| % A pathyā
% v| - -| - v - v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
tadadyaiva niśāṃ tatra tvadveṣeṇa viśāmy aham /
prasīdānvahalabhye 'rthe tavātra kiyatī kṣatiḥ
% v - - v| v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v -| v - % B correct
% v - - v v - -| -| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
ity uktaḥ śaśinā tena sa kuṣṭhī tam abhāṣata /
evamastu gṛhāṇemaṃ madveṣaṃ dehi me nijam
% -| - -| v v -| - v| % A pathyā
% v| - -| v| v - v - % B correct
% - v - v| v - - -| % C pathyā
% - - -| - v| -| v - % D correct
tiṣṭhāham iva saṃveṣṭya pāṇipādaṃ ca vāsasā /
yāvadāyāti sā tasyā dāsī tamasi jṛmbhite
% - - v| v v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - v - - v| -| - -| % C pathyā
% - -| v v v| - v - % D correct
madbuddhyā ca tayā pṛṣṭhe gṛhīto 'ham iva vraja /
ahaṃ hi pādavaikalyādgacchāmyatra tathā sadā
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v - -| v| v -| v - % B correct
% v -| v| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v -| v - % D correct
ity uktaḥ kuṣṭhinā so 'tha śaśī tadveṣamāsthitaḥ /
tatrāsīttatsahāyau tau kuṣṭhī cāsanvidūrataḥ
% -| - -| - v -| -| v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - - - v - -| -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
athāgatya tayā kuṣṭhiveṣo dṛṣṭaḥ sa taddhiyā /
ehīty uktvā śaśī bhāryādāsyā pṛṣṭhe 'dhyaropyata
% v - - v| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - -| - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % D correct
ninye ca naktaṃ sa tayā svabhāryāyāstato 'ntikam /
kuṣṭhijārapratīkṣiṇyāstasyastadbhūgṛhāntaram
% - -| v| - -| v| v -| % A bha-vipulā
% v - - - v -| v - % B correct
% - v - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
tatrāndhakāre śocantīm aṅgasparśena tāṃ dhruvam /
svabhāryām eva niścitya sa vairagyamagācchaśī
% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - - - v| -| v - % B correct
% v - -| - v| - - v| % C pathyā
% v| - - v v - v - % D correct
tatas tasyāṃ prasuptāyāṃ nirgatyādṛṣṭa eva saḥ /
jagāma dhanadevasya rudrasomasya cāntikam
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% - - - - v| - v| - % B correct
% v - v| v v - - v| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
ākhyāya ca svavṛttāntaṃ tayoḥ khinno jagāda saḥ /
hā dhiṅnimnābhipātinyo lolā dūrānmanoramāḥ
% - - v| -| v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% -| - - - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
sukṣobhyā na striyaḥ śakyāḥ pātuṃ śvabhrāpagā iva /
yadeṣā bhūgṛhasthāpi bhāryā me kuṣṭhinaṃ gatā
% - - -| -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
tanmamāpi vanaṃ śreyo dhiggṛhāniti sa bruvan /
samaduḥkhavaṇigviprayutastāmanayanniśām
% - v - v| v -| - -| % A pathyā
% - v - v v| -| v - % B correct
% v v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
prātastrayo 'pi sahitāḥ prasthitāste vanaṃ prati /
savāpīkatalaṃ prāpurdinānte pathi pādapam
% - - v -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v - - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v| - v - % D correct
bhuktapītāś ca te rātrau tatrāruhya tarau sthitāḥ /
apaśyan pāntham āgatya suptam ekaṃ taror adhaḥ
% - v - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - - v| v -| v - % B correct
% v - -| - v| - - v| % C pathyā
% - v| - -| v -| v - % D correct
kṣaṇāc ca dadṛśurvāpīmadhyādaparamudgatam /
puruṣaṃ vidanodgīrṇasastrīkaśayanīyakam
% v -| v| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% v v -| v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
upabhujya striyaṃ tāṃ sa suṣvāpa śayanīyake /
strī ca dṛṣṭvaiva saṃjagme pānthenotthāya tena sā
% v v - -| v -| -| v| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% -| v| - - v| - - -| % C pathyā
% - - - - v| - v| - % D correct
kau yuvām iti pṛṣṭā ca ratānte tena sābravīt /
nāga eṣo 'ham etasya bhāryeyaṃ nāgakanyakā
% -| v -| v v| - -| v| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - v| - -| v| - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
mābhūdbhayaṃ ca te yasmātpānthānāṃ navatirmayā /
navādhikopabhuktaiva pūritaṃ tu śataṃ tvayā
% - - v -| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% v - v - v - - v| % C pathyā
% - v -| v| v -| v - % D correct
evaṃ vadantīṃ tāṃ taṃ ca pānthaṃ devātprabudhya saḥ /
nāgo daṣṭvā mukhājjvālāṃ muktvā bhasmīcakāra tau
% - -| v - -| -| -| v| % A ma-vipulā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v| - % D correct
na śakyā rakṣituṃ yatra dehāntarnihitā api /
striyas tatra gṛhe tāsāṃ kā vārtā dhigdhigeva tāḥ
% v| - -| - v -| - v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v -| - v| v -| - -| % C pathyā
% -| - -| - v - v| - % D correct
iti nāge gate vāpīṃ bruvantas te trayo niśām /
śaśiprabhṛtayo nītvā nirvṛtāḥ prayayurvanam
% v v| - -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| -| v -| v - % B correct
% v - v v v -| - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
tasmin maitryādyavikalacaturbhāvanābhyāsaśāntaiś
cittaiḥ samyaṅ niyatamatayaḥ sarvabhūteṣu saumyāḥ /
prāptāḥ siddhiṃ nirupamaparānandabhūmau samādhau
jagmur mokṣaṃ kṣapitatamasas te trayo 'pi krameṇa
% - -| - - v v v v v - - v - - v - - % Mandākrāntā (4+6+7): caesura in compound or incorrect?
% - -| - -| v v v v v -| - v - - v| - - % Mandākrāntā (4+6+7)
% - -| - -| v v v v v - - v - -| v - - % Mandākrāntā (4+6+7): caesura in compound or incorrect?
% - -| - -| v v v v v -| -| v -| -| v - - % Mandākrāntā (4+6+7)
tā yoṣitas tu teṣāṃ nijapāpavipākajanitakaṣṭadaśāḥ /
acirād eva vinaṣṭā duṣṭā lokadvayabhraṣṭāḥ
% -| - v -| v| - -| v v - v v - v| v v v - v v - %
% v v -| - v| v - -| - -| - - v - - - % Āryā (30+27 morae): pathyā
evaṃ mohaprabhavo rāgo na strīṣu kasya duḥkhāya /
tāsv eva vivekabhṛtāṃ bhavati virāgas tu mokṣāya
% - -| - - v v -| - -| -| - v| - v| - - - %
% -| - v| v - v v -| v v v| v - -| v| - - - % Āryā (30+27 morae): pathyā
iti gomukhataḥ kathāvinodaṃ
sacivācchaktiyaśaḥ samāgamotkaḥ /
punar eva sa vatsarājasūnuś
ciram ākarṇya śanair jagāma nidrām
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0