Kathāsaritsāgara · Chapter 1.7
% -| -| - v v - v| - v v v - - -| v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7): caesura in compound or incorrect?
% - - - v v -| v -| v v v - -| - v - -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7): caesura in compound or incorrect?
% - -| -| v v| - v - v v v -| - - v -| - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - - - v v -| v - v| v v -| - - v - -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare kathāpīṭhalambake ṣaṣṭhas taraṅgaḥ /
saptamas taraṅgaḥ /
tato gṛhītamauno 'haṃ rājāntikamupāgamam /
tara ca ślokamapaṭhaddvijaḥ kaścitsvayaṃ kṛtam
% v -| v - v - -| -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v v| -| - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v - % D correct
taṃ cācaṣṭa svayaṃ rājā samyaksaṃskṛtayā girā /
tatrālokya ca tatrastho janaḥ pramudito 'bhavat
% -| - - -| v -| - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% - - - v| v| - - -| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
tataḥ sa śarvavarmāṇaṃ rājā savinayo 'bravīt /
svayaṃ kathaya devena kahaṃ te 'nugrahaḥ kṛtaḥ
% v -| v| - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% v -| v v v| - - v| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
tacchrutvānugrahaṃ rājñaḥ śarvavarmābhyabhāṣata /
ito rājannirāhāro maunastho 'haṃ tadā gataḥ
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| - - v - - -| % C pathyā
% - - -| -| v -| v - % D correct
tato 'dhvani manāk cheṣe jāte tīvratapaḥkṛśaḥ /
klāntaḥ patitavān asmi niḥsaṃjño dharaṇītale
% v -| v v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| v v v -| - v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
uttiṣṭha putra sarvaṃ te saṃpatsyata iti sphuṭam /
śaktihastaḥ pumānetya jāne māmabravīttadā
% - - v| - v| - -| -| % A pathyā
% - - v v| v -| v - % B correct
% - v - -| v - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tenāhamamṛtāsārasaṃsikta iva tatkṣaṇam /
prabuddhaḥ kṣutpipāsādihīnaḥ svastha ivābhavam
% - - v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v| - v - % B correct
% v - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v - v - % D correct
atha devasya nikaṭaṃ prāpya bhaktibharākulaḥ /
snātvā garbhagṛhaṃ tasya praviṣṭo 'bhūvamunmanāḥ
% v v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - v| - v v - v - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tato 'ntaḥ prabhuṇā tena skandena mama darśanam /
dattaṃ tataḥ praviṣṭā me mukhe mūrtā sarasvatī
% v -| -| v v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v| - v - % B correct
% - -| v -| v - -| -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
athāsu bhagavān sākṣāt ṣaḍbhir ānanapaṅkajaiḥ /
siddho varṇasamāmnāya iti sūtramudairayat
% v - v| v v -| - -| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% v v| - v v - v - % D correct
tacchrutvaiva manuṣyatvasulabhācāpalādbata /
uttaraṃ sūtramabhyūhya svayameva mayoditam
% - - - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
athābravītsa devo māṃ nāvadiṣyaḥ svayaṃ yadi /
abhaviṣyadidaṃ śāstraṃ pāṇinīyopamardakam
% v - v - v| - -| -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v v - v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
adhunā svalpatantratvātkātantrākhyaṃ bhaviṣyati /
madvāhanakalāpasya nāmnā kālāpakaṃ tathā
% v v -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
ityuktvā śabdaśāstraṃ tatprakāśyābhinavaṃ laghu /
sākṣādeva sa māṃ devaḥ punarevamabhāṣata
% - - -| - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v -| v - % B correct
% - - - v| v| -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
yuṣmadīyaḥ sa rājāpi pūrvajanmanyabhūdṛṣiḥ /
bharadvājamuneḥ śiṣyaḥ kṛṣṇasaṃjño mahātapāḥ
% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - - v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tulyābhilāṣām ālokya sa caikāṃ munikanyakām /
yayāv akasmāt puṣpeṣuśaraghātarasajñatām
% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v| - -| v v - v - % B correct
% v -| v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
ataḥ sa śapto munibhiravatīrṇa ihādhunā /
sā cāvatīrṇā devītve tasyaiva munikanyakā
% v -| v| - -| v v v % A bha-vipulā, pādas compounded?
% v v - v| v - v - % B correct
% -| - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - v| v v - v - % D correct
itthamṛṣyavatāro 'yaṃ nṛpatiḥ sātavāhanaḥ /
dṛṣṭe tvayyakhilā vidyā prāpsyatyeva tvadicchayā
% - v - v v - -| -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
akleśalabhyā hi bhavantyuttamārthā mahātmanām /
janmāntarārjitāḥ sphārasaṃskārākṣiptasiddhayaḥ
% - - v - -| v| v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
ityuktvāntarhite deve niragacchamahaṃ bahiḥ /
taṇḍulā me pradattāśca tatra devopajīvibhiḥ
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% - v -| -| v - - v| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
tato 'ham āgato rājaṃs taṇḍulās te ca me pathi /
citraṃ tāvanta evāsan bhujyamānā dine dine
% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| -| v| -| v - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
evamuktvā svavṛttāntaṃ virate śarvavarmaṇi /
udatiṣṭhannṛpaḥ snātuṃ prahṛṣṭaḥ sātavāhanaḥ
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tato 'haṃ kṛtamaunatvādvyavahārabahiṣkṛtaḥ /
anicchantaṃ tamāmantrya praṇāmenaiva bhūpatim
% v -| -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
nirgatya nagarāttasmācchiṣyadvayasamanvitaḥ /
tapase niścito draṣṭumāgato vindhyavāsinīm
% - - v| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% v v -| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
svapnādeśena devyā ca tayaiva preṣitastataḥ /
vindhyāṭavīṃ praviṣṭo 'haṃ tvāṃ draṣṭuṃ bhīṣaṇāmimām
% - - - - v| - -| v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v -| v - -| -| % C pathyā
% -| - -| - v - v - % D correct
pulindavākyād āsādya sārthaṃ daivātkathaṃcana /
iha prāpto 'hamadrākṣaṃ piśācānsubahūnamūn
% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
anyonyālāpameteṣāṃ dūrādākarṇya śikṣitā /
mayā piśācabhāṣeyaṃ maunamokṣasya kāraṇam
% - - - - v - - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v -| v - v - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
upagamya tataścaitāṃ tvāṃ śrutvojjayinīgatam /
pratipālitavānasmi yāvadabhyāgato bhavān
% v v - v| v - - -| % A pathyā
% -| - - v v - v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
dṛṣṭvā tvāṃ svāgataṃ kṛtvā caturthyā bhūtabhāṣayā /
mayā jātiḥ smṛtetyeṣa vṛttānto me 'tra janmani
% - -| -| - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v -| - -| v - - v| % C pathyā
% - - -| -| v| - v - % D correct
evamukte guṇāḍhyena kāṇabhūtiruvāca tam /
tvadāgamo mayā jñāto yathādya niśi tacchṛṇu
% - v - -| v - - v| % A pathyā
% - v - v v - v| - % B correct
% v - v -| v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
rākṣaso bhūtivarmākhyo divyadṛṣṭiḥ sakhāsti me /
gatavānasmi codyānamujjayinyāṃ tadāspadam
% - v -| - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v v - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
tatrāsau nijaśāpāntaṃ prati pṛṣṭo mayābravīt /
divā nāsti prabhāvo nāstiṣṭha rātrau vadāmyataḥ
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v v| - -| v - v - % B correct
% v -| - -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - -| v - v - % D correct
tatheti cāhaṃ tatrasthaḥ prāptāyāṃ niśi valgatām /
tamapṛcchaṃ prasaṅgena bhūtānāṃ harṣakāraṇam
% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - -| v v| - v - % B correct
% v v - -| v - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
purā viriñcasaṃvāde yaduktaṃ śaṃkareṇa tat /
śṛṇu vacmīti māmuktvā bhūtivarmātha so 'bravīt
% v -| v - v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v| - % B correct
% v v| - - v| - - -| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
divā naiṣāṃ prabhāvo 'sti dhvastānāmarkatejasā /
yakṣarakṣaḥpiśācānāṃ tena hṛṣyantyamī niśī
% v -| - -| v - -| -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
na pūjyante surā yatra na ca viprā yathocitam /
bhujyate 'vidhinā vāpi tatraite prabhavanti ca
% v| - - -| v -| - v| % A pathyā
% v| v| - -| v - v - % B correct
% - v -| v v -| - v| % C pathyā
% - - -| v v - v| - % D correct
amāṃsabhakṣaḥ sādhvī vā yatra tatra na yāntyamī /
śucīñ śūrān prabuddhāṃś ca nākrāmanti kadācana
% v - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v| - v| v| - v - % B correct
% v -| - -| v - -| v| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
ityuktvā me sa tatkālaṃ bhūtivarmābravītpunaḥ /
gacchāgato guṇāḍhyaste śāpamokṣasya kāraṇam
% - - -| -| v| - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
śrutvaitadāgataścāsmi tvaṃ ca dṛṣṭo mayā prabho /
kathayāmyadhunā tāṃ te puṣpadantoditāṃ kathām
% - - v - v - - -| % A pathyā
% -| v| - -| v -| v - % B correct
% v v - v v -| -| -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
kiṃ tvekaṃ kautukaṃ me 'sti kathyatāṃ kena hetunā /
sa puṣpadantas tvaṃ cāpi mālyavān iti viśrutaḥ
% -| - -| - v -| -| v| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% v| - v - -| -| - v| % C ma-vipulā
% - v -| v v| - v - % D correct
kāṇabhūteriti śrutvā guṇāḍhyastamabhāṣata /
gaṅgātīre 'grahāro 'sti nāmnā bahusuvarṇakaḥ
% - v - - v -| - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - - -| v - -| v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
tatra govindadattākhyo brāhmaṇo 'bhūdbahuśrutaḥ /
tasya bhāryāgnidattā ca babhūva patidevatā
% - v| - - v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v| - - v - -| v| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
sa kālena dvijastasyāṃ pañca putrānajījanat /
te ca mūrkhāḥ surūpāśca babhūvurabhimāninaḥ
% v| - - -| v - - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% -| v| - -| v - - v| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
atha govindadattasya gṛhānatithirāyayau /
vipro vaiśvānaro nāma vaiśvānara ivāparaḥ
% v v| - - v - - v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - -| - - v -| - v| % C pathyā
% - - v v| v - v - % D correct
govindadatte tatkālaṃ gṛhādapi bahiḥ sthite /
tatputrāṇāmupāgatya kṛtaṃ tenābhivādanam
% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - v v| v -| v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
hāsamātraṃ ca taistasya kṛtaṃ pratyabhivādanam /
tataḥ sa kopān nirgantuṃ prārebhe tadgṛhād dvijaḥ
% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v -| v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - -| - v -| v - % D correct
āgatenātha govindadattena sa tathāvidhaḥ /
kruddhaḥ pṛṣṭo 'nunīto 'pi jagādaivaṃ dvijottamaḥ
% - v - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v| v - v - % B correct
% - -| - -| v - -| v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
putrāste patitā mūrkhāstatsaṃparkādbhavānapi /
tasmānna bhokṣye tvadgehe prāyaścittaṃ nu me bhavet
% - - -| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - - -| v| -| v - % D correct
atha govindadattastamuvāca śapathottaram /
na spṛśāmyapi jātvetānahaṃ kutanayāniti
% v v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v - v - % B correct
% -| v - v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % D correct
tadbhāryāpi tathaivaitya tamuvācātithipriyā /
tataḥ kathaṃcid ātithyaṃ tatra vaiśvānaro 'grahīt
% - - - v| v - - v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v -| v - v| - - -| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
taddṛṣṭvā devadattākhyastasyaikastanayastadā /
abhūdrovindadattasya nairghṛṇyenānutāpavān
% - - -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% v - - - v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
vyarthaṃ jīvitamālokya pitṛbhyāmatha dūṣitam /
sanirvedaḥ sa tapase toṣayiṣyannumāpatim
% - -| - v v - - v| % A pathyā
% v - - v v| - v - % B correct
% v - - -| v| v v -| % C na-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
tataḥ parṇāśanaḥ pūrvaṃ dhūmapaś cāpy anantaram /
tasthau cirāya tapase toṣayiṣyann umāpatim
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
dadau ca darśanaṃ tasya śaṃbhustīvrataporjitaḥ /
tasyaivānucaratvaṃ ca sa vavre varamīśvarāt
% v -| v| - v -| - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - - - v v - -| v| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
vidyāḥ prāpnuhi bhogāṃśca bhuvi bhuṅkṣva tatastava /
bhavitābhimataṃ sarvamiti śaṃbhustamādiśat
% - -| - v v| - - v| % A pathyā
% v v| - v| v - v - % B correct
% v v - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v| - - v - v - % D correct
tataḥ sa gatvā vidyārthī puraṃ pāṭaliputrakam /
siṣeve vedakumbhākhyamupādhyāyaṃ yathāvidhi
% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| - v v - v - % B correct
% v - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
tatrasthaṃ tamupādhyāyapatnī jātu smarāturā /
haṭhādvrave bata strīṇāṃ cañcalāścittavṛttayaḥ
% - - -| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - v -| v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tena saṃtyajya taṃ deśamanaṅgakṛtaviplavaḥ /
sa devadattaḥ prayayau pratiṣṭhānamatadritaḥ
% - v| - - v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% v| - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - - v v - v - % D correct
tatra vṛddhamupādhyāyaṃ vṛddhayā bhāryayānvitam /
mantrasvāmyākhyamabhyarthya vidyāḥ samyagadhītavān
% - v| - v v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
kṛtavidyaṃ ca taṃ tatra dadarśa nṛpateḥ sutā /
suśarmākhyasya subhagaṃ śrīrnāma śrīr ivācyutam
% v v - -| v| -| - v| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% v - - - v| v v -| % C na-vipulā
% - - -| -| v - v - % D correct
so 'pi tāṃ dṛṣṭavān kanyāṃ sthitāṃ vātayanopari /
viharantīṃ vimānena candrasyevādhidevatām
% -| v| -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v v - -| v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
baddhāviva tayānyonyaṃ māraśṛṅkhalayā dṛśā /
nāpasartuṃ samarthau tau babhūvaturubhāvapi
% - - v v| v - - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - v - -| v - -| -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
sātha tasyaikayāṅgulyā mūrtayeva smarājñayā /
ito nikaṭamehīti saṃjñāṃ cakre nṛpātmajā
% - v| - - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tataḥ samīpaṃ tasyāśca yayāvantaḥpurācca saḥ /
sā ca cikṣepa dantena puṣpamādāya taṃ prati
% v -| v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v - - - v - v| - % B correct
% -| v| - - v| - - v| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
saṃjñāmetāmajānāno gūḍhāṃ rājasutākṛtām /
sa kartavyavimūḍhaḥ sann upādhyāyagṛhaṃ yayau
% - - - - v - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v| - - v v - -| -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
luloṭha tatra dharaṇau na kiṃcidvaktumīśvaraḥ /
tāpena dahyamāno 'ntarmūkaḥ prabhuṣito yathā
% v - v| - v| v v -| % A na-vipulā
% v| - - - v - v - % B correct
% - - v| - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % D correct
vitarkya kāmajaiścihnairupādhyāyena dhīmatā /
yuktyā pṛṣṭaḥ kathaṃcicca yathāvṛttaṃ śaśaṃsa saḥ
% v - v| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % B correct
% - -| - -| v - - v| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
tadbuddhvā tamupādhyāyo vidagdho vākyamabravīt /
dantena puṣpaṃ muñcantyā tayā saṃjñā kṛtā tava
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| - -| v -| v - % D correct
yadetatpuṣpadantākhyaṃ puṣpāḍhyaṃ suramandiram /
tatrāgatya pratīkṣethāḥ sāṃprataṃ gamyatāmiti
% v - - - v - - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
śrutveti jñānasaṃjñārthaḥ sa tatyāja śucaṃ yuvā /
tato devagṛhasyāntastasya gatvā sthito 'bhavat
% - - -| - v - - -| % A pathyā
% v| - - v| v -| v - % B correct
% v -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - -| v -| v - % D correct
sāpyaṣṭamīṃ samuddiśya tatra rājasutā yayau /
ekaiva devaṃ draṣṭuṃ ca garbhāgāramathāviśat
% - - v -| v - - v| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - - v| - -| - -| v| % C ma-vipulā
% - - - v v - v - % D correct
dṛṣṭo 'tra dvārapaṭṭasya paścātso 'tha priyastayā /
gṛhītānena cotthāya sā kaṇṭhe sahasā tataḥ
% - -| -| - v - - v| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v - - - v| - - v| % C pathyā
% -| - -| v v -| v - % D correct
citraṃ tvayā kathaṃ jñātā sā saṃjñetyudite tayā /
upādhyāyena sā jñātā na mayeti jagāda saḥ
% - -| v -| v -| - -| % A pathyā
% -| - - v v -| v - % B correct
% v - - - v| -| - -| % C pathyā
% v| v - v| v - v| - % D correct
muñca māmavidagdhastvamityuktvā tatkṣaṇātkrudhā /
mantrabhedabhayātsātha rājakanyā tato yayau
% - v| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
so 'pi gatvā vivikte tāṃ dṛṣṭanaṣṭāṃ smaran priyām /
devadatto viyogāgnivigalajjīvito 'bhavat
% -| v| - -| v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v -| v - % D correct
dṛṣṭvā taṃ tādṛśaṃ śaṃbhuḥ prākprasannaḥ kilādiśat /
gaṇaṃ pañcaśikhaṃ nāma tasyābhīpsitasiddhaye
% - -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v -| - v v -| - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
sa cagatya samāśvāsya strīveṣaṃ taṃ gaṇottamaḥ /
akārayatsvayaṃ cābhūdvṛddhabrāhmaṇarūpadhṛt
% v| v - v| v - - -| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v - v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
tatastena samaṃ gatvā taṃ suśarmamahīpatim /
janakaṃ sudṛśastasyāḥ sa jagāda gaṇāgraṇīḥ
% v - - v| v -| - -| % A pathyā
% -| v - v v - v - % B correct
% v v -| v v - - -| % C pathyā
% v| v - v| v - v - % D correct
putro me proṣitaḥ kvāpi tamanveṣṭuṃ vrajāmyaham /
tanme snuṣeyaṃ niḥkṣepo rājansaṃprati rakṣyatām
% - -| -| - v -| - v| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - - v v| - v - % D correct
tacchrutvā śāpabhītena tenādāya suśarmaṇā /
svakanyāntaḥpure gupte strīti saṃsthāpite yuvā
% - - -| - v - - v| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
tataḥ pañcaśikhe yāte svapriyāntaḥpure vasan /
strīveṣaḥ sa dvijastasyāvisrambhāspadatāṃ yayau
% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - - -| -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % D correct
ekadā cotsukā rātrau tenātmānaṃ prakāśya sā /
guptaṃ gāndharvavidhinā pariṇītā nṛpāmajā
% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% - -| - - v v v -| % C na-vipulā
% v v - -| v - v - % D correct
tasyāṃ ca dhṛtagarbhāyāṃ taṃ dvijaṃ sa gaṇottamaḥ /
smṛtamātrāgato rātrau tato 'naiṣīdalakṣitam
% - -| v| v v - - -| % A pathyā
% -| v -| v| v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
tatastasya samutsārya yūnaḥ strīveṣamāśu tam /
prātaḥ pañcaśikhaḥ so 'bhūtpūrvavadbrāhmaṇākṛtiḥ
% v - - v| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - -| - v v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tenaiva saha gatvā ca suśarmanṛpam abhyadhāt /
adya prāpto mayā rājan putras tad dehi me snuṣām
% - - v| v v| - -| v| % A pathyā
% v - v v v| - v - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v| -| v - % D correct
tataḥ sa rājā tāṃ buddhvā rātrau kvāpi palāyitām /
tacchāpabhayasaṃbhrānto mantribhya idamabravīt
% v -| v| - -| -| - -| % A ma-vipulā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
na vipro 'yamayaṃ ko'pi devo madvañcanāgataḥ /
evaṃprāyā bhavantīha vṛttāntāḥ satataṃ yataḥ
% v| - -| v v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
tathā ca pūrvaṃ rājābhūttapasvī karuṇāparaḥ /
dātā dhīraḥ śibirnāma sarvasattvābhayapradaḥ
% v -| v| - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % B correct
% - -| - -| v - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
taṃ vañcayitumindro 'tha kṛtvā śyenavapuḥ svayam /
māyākapotavapuṣaṃ dharmam anvapatad drutam
% -| - v v v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% - v| - v v -| v - % D correct
kapotaśca bhayādgatvā śiberaṅkamaśiśriyat /
manuṣyavācā śyeno 'tha sa taṃ rājānamabravīt
% v - - v| v - - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% v - v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% v| -| - - v - v - % D correct
rājan bhakṣyam idaṃ muñca kapotaṃ kṣudhitasya me /
anyathā māṃ mṛtaṃ viddhi kas te dharmas tato bhavet
% - -| - v| v -| - v| % A pathyā
% v - -| v v - v| - % B correct
% - v -| -| v -| - v| % C pathyā
% -| -| - -| v -| v - % D correct
tataḥ śibiruvācainameṣa me śaraṇāgataḥ /
atyājyastaddadāmyanyanmāṃsametatsamaṃ tava
% v -| v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v| -| v v - v - % B correct
% - - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % D correct
śyeno jagāda yadyevamātmamāṃsaṃ prayaccha me /
tateti tatprahṛṣṭaḥ sansa rājā pratyapadyata
% - -| v - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% v - v| - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v| - -| - v - v - % D correct
yathā yathā ca māṃsaṃ svamutkṛtyāropayannṛpaḥ /
tathā tathā tulāyāṃ sa kapoto 'bhyadhiko 'bhavat
% v -| v -| v| - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% v -| v -| v - -| v| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
tataḥ śarīraṃ sakalaṃ tulāṃ rājādhyaropayat /
sādhu sādhu śamaṃ tvetaddivyā vāgudabhūttataḥ
% v -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% v -| - - v - v - % B correct
% - v| - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % D correct
indradharmau tatastyaktvā rūpaṃ śyenakapotayoḥ /
tuṣṭāvakṣatadehaṃ taṃ rājānaṃ cakratuḥ śibim
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - - - v v - -| -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
dattvā cāsmai varānanyāṃstāvantardhānamīyatuḥ /
evaṃ māmapi ko 'pyeṣa devo jijñāsurāgataḥ
% - -| - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - -| - v v| -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
ityuktvā sacivānsvairaṃ sa suśarmā mahīpatiḥ /
tamuvāca bhayaprahvo viprarūpaṃ gaṇottamam
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v| v - -| v - v - % B correct
% v v - v| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
abhayaṃ dehi sādyaiva snuṣā te hāritā niśi /
māyayaiva gatā kvāpi rakṣyamāṇāpyaharniśam
% v v -| - v| - - -| % A pathyā
% v -| -| - v -| v - % B correct
% - v - v| v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
kṛcchrātsa dayayevātha viprarūpo gaṇo 'bravīt /
tarhi putrāya rājanme dehi svāṃ tanayāmiti
% - - v| v v - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - v| - - v| - - -| % C pathyā
% - -| -| v v - v - % D correct
tacchrutvā śāpabhītena rājñā tasmai nijā sutā /
sā dattā devadattāya tataḥ pañcaśikho yayau
% - - -| - v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% -| - -| - v - - v| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
devadatto 'pi tāṃ bhūyaḥ prakāśaṃ prāpya vallabhām /
jajṛmbhe 'nanyaputrasya śvaśurasya vibhūtiṣu
% - v - -| v| -| - -| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
kālena tasya putraṃ ca dauhitramabiṣicya saḥ /
rājye mahīdharaṃ nāma suśarmā śiśriye vanam
% - - v| - v| - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v| - % B correct
% - -| v - v -| - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
tato dṛṣṭvā sutaiśvaryaṃ kṛtārthaḥ sa tapovanam /
rājaputryā tayā sākaṃ devadatto 'pyaśiśriyat
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% v - -| v| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tatrārādhyaḥ punaḥ śaṃbhuṃ tyaktvā martyakalevaram /
tatprasādena tasyaiva gaṇabhāvamupāgataḥ
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
priyādantojjhitātpuṣpātsaṃjñāṃ na jñātavānyataḥ /
ataḥ sa puṣpadantākhyaḥ saṃpanno gaṇasaṃsadi
% v - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v - v - % B correct
% v -| v| - v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
tadbhāryā ca pratīhārī devyā jātā jayābhidhā /
itthaṃ sa puṣpadantākhyo madākhyāmadhunā śṛṇu
% - - -| -| v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| v| - v - - -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
yaḥ sa govindadattākhyo devadattapitā dvijaḥ /
tasyaiva somadattākhyaḥ putro 'hamabhavaṃ purā
% -| v| - - v - - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tenaiva manyunā gatvā tapaścāhaṃ himācale /
akārṣaṃ bahubhirmālyaiḥ śaṃkaraṃ nandayansadā
% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
tathaiva prakaṭībhūtātprasannādinduśekharāt /
yaktānyabhogalipsena tadgaṇatvaṃ mayā vṛtam
% v - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
yaḥ pūjito 'smi bhavatā svayamāhṛtena mālyena durgavanabhūmisamudbhavena /
tanmālyavāniti bhaviṣyasi me gaṇas tvam ityādiśac ca sa vibhurgirijāpatirmām
% -| - v -| v| v v -| v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v| v - v v| -| v -| v % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v| v| v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
atha martyavapurvimucya puṇyāṃ
sahasā tadgaṇatāmahaṃ prapannaḥ /
iti dhūrjaṭinā kṛtaṃ prasādād
abhidhānaṃ mama mālyavānitīdam
% v v| - v v - v - v| - - %
% v v -| - v v - v -| v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
% v v| - v v -| v -| v - - %
% v v - -| v v| - v - v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
so 'haṃ gataḥ punarihādya manuṣyabhāvaṃ śāpena śailaduhiturbata kāṇabhūte /
tanme kathāṃ harakṛtāṃ kathayādhunā tvaṃ yenāvayorbhavati śāpadaśopaśāntiḥ
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0