Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kathāsaritsāgara · Chapter 1.7

1.7.1

% -| -| - v v - v| - v v v - - -| v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7): caesura in compound or incorrect?
% - - - v v -| v -| v v v - -| - v - -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7): caesura in compound or incorrect?
% - -| -| v v| - v - v v v -| - - v -| - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - - - v v -| v - v| v v -| - - v - -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare kathāpīṭhalambake ṣaṣṭhas taraṅgaḥ /
saptamas taraṅgaḥ /
tato gṛhītamauno 'haṃ rājāntikamupāgamam /
tara ca ślokamapaṭhaddvijaḥ kaścitsvayaṃ kṛtam

1.7.2

% v -| v - v - -| -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v v| -| - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v - % D correct
taṃ cācaṣṭa svayaṃ rājā samyaksaṃskṛtayā girā /
tatrālokya ca tatrastho janaḥ pramudito 'bhavat

1.7.3

% -| - - -| v -| - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% - - - v| v| - - -| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
tataḥ sa śarvavarmāṇaṃ rājā savinayo 'bravīt /
svayaṃ kathaya devena kahaṃ te 'nugrahaḥ kṛtaḥ

1.7.4

% v -| v| - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% v -| v v v| - - v| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
tacchrutvānugrahaṃ rājñaḥ śarvavarmābhyabhāṣata /
ito rājannirāhāro maunastho 'haṃ tadā gataḥ

1.7.5

% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| - - v - - -| % C pathyā
% - - -| -| v -| v - % D correct
tato 'dhvani manāk cheṣe jāte tīvratapaḥkṛśaḥ /
klāntaḥ patitavān asmi niḥsaṃjño dharaṇītale

1.7.6

% v -| v v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| v v v -| - v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
uttiṣṭha putra sarvaṃ te saṃpatsyata iti sphuṭam /
śaktihastaḥ pumānetya jāne māmabravīttadā

1.7.7

% - - v| - v| - -| -| % A pathyā
% - - v v| v -| v - % B correct
% - v - -| v - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tenāhamamṛtāsārasaṃsikta iva tatkṣaṇam /
prabuddhaḥ kṣutpipāsādihīnaḥ svastha ivābhavam

1.7.8

% - - v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v| - v - % B correct
% v - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v - v - % D correct
atha devasya nikaṭaṃ prāpya bhaktibharākulaḥ /
snātvā garbhagṛhaṃ tasya praviṣṭo 'bhūvamunmanāḥ

1.7.9

% v v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - v| - v v - v - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tato 'ntaḥ prabhuṇā tena skandena mama darśanam /
dattaṃ tataḥ praviṣṭā me mukhe mūrtā sarasvatī

1.7.10

% v -| -| v v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v| - v - % B correct
% - -| v -| v - -| -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
athāsu bhagavān sākṣāt ṣaḍbhir ānanapaṅkajaiḥ /
siddho varṇasamāmnāya iti sūtramudairayat

1.7.11

% v - v| v v -| - -| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% v v| - v v - v - % D correct
tacchrutvaiva manuṣyatvasulabhācāpalādbata /
uttaraṃ sūtramabhyūhya svayameva mayoditam

1.7.12

% - - - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
athābravītsa devo māṃ nāvadiṣyaḥ svayaṃ yadi /
abhaviṣyadidaṃ śāstraṃ pāṇinīyopamardakam

1.7.13

% v - v - v| - -| -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v v - v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
adhunā svalpatantratvātkātantrākhyaṃ bhaviṣyati /
madvāhanakalāpasya nāmnā kālāpakaṃ tathā

1.7.14

% v v -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
ityuktvā śabdaśāstraṃ tatprakāśyābhinavaṃ laghu /
sākṣādeva sa māṃ devaḥ punarevamabhāṣata

1.7.15

% - - -| - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v -| v - % B correct
% - - - v| v| -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
yuṣmadīyaḥ sa rājāpi pūrvajanmanyabhūdṛṣiḥ /
bharadvājamuneḥ śiṣyaḥ kṛṣṇasaṃjño mahātapāḥ

1.7.16

% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - - v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tulyābhilāṣām ālokya sa caikāṃ munikanyakām /
yayāv akasmāt puṣpeṣuśaraghātarasajñatām

1.7.17

% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v| - -| v v - v - % B correct
% v -| v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
ataḥ sa śapto munibhiravatīrṇa ihādhunā /
sā cāvatīrṇā devītve tasyaiva munikanyakā

1.7.18

% v -| v| - -| v v v % A bha-vipulā, pādas compounded?
% v v - v| v - v - % B correct
% -| - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - v| v v - v - % D correct
itthamṛṣyavatāro 'yaṃ nṛpatiḥ sātavāhanaḥ /
dṛṣṭe tvayyakhilā vidyā prāpsyatyeva tvadicchayā

1.7.19

% - v - v v - -| -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
akleśalabhyā hi bhavantyuttamārthā mahātmanām /
janmāntarārjitāḥ sphārasaṃskārākṣiptasiddhayaḥ

1.7.20

% - - v - -| v| v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
ityuktvāntarhite deve niragacchamahaṃ bahiḥ /
taṇḍulā me pradattāśca tatra devopajīvibhiḥ

1.7.21

% - - - - v -| - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% - v -| -| v - - v| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
tato 'ham āgato rājaṃs taṇḍulās te ca me pathi /
citraṃ tāvanta evāsan bhujyamānā dine dine

1.7.22

% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| -| v| -| v - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
evamuktvā svavṛttāntaṃ virate śarvavarmaṇi /
udatiṣṭhannṛpaḥ snātuṃ prahṛṣṭaḥ sātavāhanaḥ

1.7.23

% - v - -| v - - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tato 'haṃ kṛtamaunatvādvyavahārabahiṣkṛtaḥ /
anicchantaṃ tamāmantrya praṇāmenaiva bhūpatim

1.7.24

% v -| -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
nirgatya nagarāttasmācchiṣyadvayasamanvitaḥ /
tapase niścito draṣṭumāgato vindhyavāsinīm

1.7.25

% - - v| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% v v -| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
svapnādeśena devyā ca tayaiva preṣitastataḥ /
vindhyāṭavīṃ praviṣṭo 'haṃ tvāṃ draṣṭuṃ bhīṣaṇāmimām

1.7.26

% - - - - v| - -| v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v -| v - -| -| % C pathyā
% -| - -| - v - v - % D correct
pulindavākyād āsādya sārthaṃ daivātkathaṃcana /
iha prāpto 'hamadrākṣaṃ piśācānsubahūnamūn

1.7.27

% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
anyonyālāpameteṣāṃ dūrādākarṇya śikṣitā /
mayā piśācabhāṣeyaṃ maunamokṣasya kāraṇam

1.7.28

% - - - - v - - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v -| v - v - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
upagamya tataścaitāṃ tvāṃ śrutvojjayinīgatam /
pratipālitavānasmi yāvadabhyāgato bhavān

1.7.29

% v v - v| v - - -| % A pathyā
% -| - - v v - v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
dṛṣṭvā tvāṃ svāgataṃ kṛtvā caturthyā bhūtabhāṣayā /
mayā jātiḥ smṛtetyeṣa vṛttānto me 'tra janmani

1.7.30

% - -| -| - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v -| - -| v - - v| % C pathyā
% - - -| -| v| - v - % D correct
evamukte guṇāḍhyena kāṇabhūtiruvāca tam /
tvadāgamo mayā jñāto yathādya niśi tacchṛṇu

1.7.31

% - v - -| v - - v| % A pathyā
% - v - v v - v| - % B correct
% v - v -| v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
rākṣaso bhūtivarmākhyo divyadṛṣṭiḥ sakhāsti me /
gatavānasmi codyānamujjayinyāṃ tadāspadam

1.7.32

% - v -| - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v v - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
tatrāsau nijaśāpāntaṃ prati pṛṣṭo mayābravīt /
divā nāsti prabhāvo nāstiṣṭha rātrau vadāmyataḥ

1.7.33

% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v v| - -| v - v - % B correct
% v -| - -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - -| v - v - % D correct
tatheti cāhaṃ tatrasthaḥ prāptāyāṃ niśi valgatām /
tamapṛcchaṃ prasaṅgena bhūtānāṃ harṣakāraṇam

1.7.34

% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - -| v v| - v - % B correct
% v v - -| v - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
purā viriñcasaṃvāde yaduktaṃ śaṃkareṇa tat /
śṛṇu vacmīti māmuktvā bhūtivarmātha so 'bravīt

1.7.35

% v -| v - v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v| - % B correct
% v v| - - v| - - -| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
divā naiṣāṃ prabhāvo 'sti dhvastānāmarkatejasā /
yakṣarakṣaḥpiśācānāṃ tena hṛṣyantyamī niśī

1.7.36

% v -| - -| v - -| -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
na pūjyante surā yatra na ca viprā yathocitam /
bhujyate 'vidhinā vāpi tatraite prabhavanti ca

1.7.37

% v| - - -| v -| - v| % A pathyā
% v| v| - -| v - v - % B correct
% - v -| v v -| - v| % C pathyā
% - - -| v v - v| - % D correct
amāṃsabhakṣaḥ sādhvī vā yatra tatra na yāntyamī /
śucīñ śūrān prabuddhāṃś ca nākrāmanti kadācana

1.7.38

% v - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v| - v| v| - v - % B correct
% v -| - -| v - -| v| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
ityuktvā me sa tatkālaṃ bhūtivarmābravītpunaḥ /
gacchāgato guṇāḍhyaste śāpamokṣasya kāraṇam

1.7.39

% - - -| -| v| - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
śrutvaitadāgataścāsmi tvaṃ ca dṛṣṭo mayā prabho /
kathayāmyadhunā tāṃ te puṣpadantoditāṃ kathām

1.7.40

% - - v - v - - -| % A pathyā
% -| v| - -| v -| v - % B correct
% v v - v v -| -| -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
kiṃ tvekaṃ kautukaṃ me 'sti kathyatāṃ kena hetunā /
sa puṣpadantas tvaṃ cāpi mālyavān iti viśrutaḥ

1.7.41

% -| - -| - v -| -| v| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% v| - v - -| -| - v| % C ma-vipulā
% - v -| v v| - v - % D correct
kāṇabhūteriti śrutvā guṇāḍhyastamabhāṣata /
gaṅgātīre 'grahāro 'sti nāmnā bahusuvarṇakaḥ

1.7.42

% - v - - v -| - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - - -| v - -| v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
tatra govindadattākhyo brāhmaṇo 'bhūdbahuśrutaḥ /
tasya bhāryāgnidattā ca babhūva patidevatā

1.7.43

% - v| - - v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v| - - v - -| v| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
sa kālena dvijastasyāṃ pañca putrānajījanat /
te ca mūrkhāḥ surūpāśca babhūvurabhimāninaḥ

1.7.44

% v| - - -| v - - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% -| v| - -| v - - v| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
atha govindadattasya gṛhānatithirāyayau /
vipro vaiśvānaro nāma vaiśvānara ivāparaḥ

1.7.45

% v v| - - v - - v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - -| - - v -| - v| % C pathyā
% - - v v| v - v - % D correct
govindadatte tatkālaṃ gṛhādapi bahiḥ sthite /
tatputrāṇāmupāgatya kṛtaṃ tenābhivādanam

1.7.46

% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - v v| v -| v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
hāsamātraṃ ca taistasya kṛtaṃ pratyabhivādanam /
tataḥ sa kopān nirgantuṃ prārebhe tadgṛhād dvijaḥ

1.7.47

% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v -| v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - -| - v -| v - % D correct
āgatenātha govindadattena sa tathāvidhaḥ /
kruddhaḥ pṛṣṭo 'nunīto 'pi jagādaivaṃ dvijottamaḥ

1.7.48

% - v - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v| v - v - % B correct
% - -| - -| v - -| v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
putrāste patitā mūrkhāstatsaṃparkādbhavānapi /
tasmānna bhokṣye tvadgehe prāyaścittaṃ nu me bhavet

1.7.49

% - - -| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - - -| v| -| v - % D correct
atha govindadattastamuvāca śapathottaram /
na spṛśāmyapi jātvetānahaṃ kutanayāniti

1.7.50

% v v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v - v - % B correct
% -| v - v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % D correct
tadbhāryāpi tathaivaitya tamuvācātithipriyā /
tataḥ kathaṃcid ātithyaṃ tatra vaiśvānaro 'grahīt

1.7.51

% - - - v| v - - v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v -| v - v| - - -| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
taddṛṣṭvā devadattākhyastasyaikastanayastadā /
abhūdrovindadattasya nairghṛṇyenānutāpavān

1.7.52

% - - -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% v - - - v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
vyarthaṃ jīvitamālokya pitṛbhyāmatha dūṣitam /
sanirvedaḥ sa tapase toṣayiṣyannumāpatim

1.7.53

% - -| - v v - - v| % A pathyā
% v - - v v| - v - % B correct
% v - - -| v| v v -| % C na-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
tataḥ parṇāśanaḥ pūrvaṃ dhūmapaś cāpy anantaram /
tasthau cirāya tapase toṣayiṣyann umāpatim

1.7.54

% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
dadau ca darśanaṃ tasya śaṃbhustīvrataporjitaḥ /
tasyaivānucaratvaṃ ca sa vavre varamīśvarāt

1.7.55

% v -| v| - v -| - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - - - v v - -| v| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
vidyāḥ prāpnuhi bhogāṃśca bhuvi bhuṅkṣva tatastava /
bhavitābhimataṃ sarvamiti śaṃbhustamādiśat

1.7.56

% - -| - v v| - - v| % A pathyā
% v v| - v| v - v - % B correct
% v v - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v| - - v - v - % D correct
tataḥ sa gatvā vidyārthī puraṃ pāṭaliputrakam /
siṣeve vedakumbhākhyamupādhyāyaṃ yathāvidhi

1.7.57

% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| - v v - v - % B correct
% v - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
tatrasthaṃ tamupādhyāyapatnī jātu smarāturā /
haṭhādvrave bata strīṇāṃ cañcalāścittavṛttayaḥ

1.7.58

% - - -| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - v -| v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tena saṃtyajya taṃ deśamanaṅgakṛtaviplavaḥ /
sa devadattaḥ prayayau pratiṣṭhānamatadritaḥ

1.7.59

% - v| - - v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% v| - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - - v v - v - % D correct
tatra vṛddhamupādhyāyaṃ vṛddhayā bhāryayānvitam /
mantrasvāmyākhyamabhyarthya vidyāḥ samyagadhītavān

1.7.60

% - v| - v v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
kṛtavidyaṃ ca taṃ tatra dadarśa nṛpateḥ sutā /
suśarmākhyasya subhagaṃ śrīrnāma śrīr ivācyutam

1.7.61

% v v - -| v| -| - v| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% v - - - v| v v -| % C na-vipulā
% - - -| -| v - v - % D correct
so 'pi tāṃ dṛṣṭavān kanyāṃ sthitāṃ vātayanopari /
viharantīṃ vimānena candrasyevādhidevatām

1.7.62

% -| v| -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v v - -| v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
baddhāviva tayānyonyaṃ māraśṛṅkhalayā dṛśā /
nāpasartuṃ samarthau tau babhūvaturubhāvapi

1.7.63

% - - v v| v - - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - v - -| v - -| -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
sātha tasyaikayāṅgulyā mūrtayeva smarājñayā /
ito nikaṭamehīti saṃjñāṃ cakre nṛpātmajā

1.7.64

% - v| - - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tataḥ samīpaṃ tasyāśca yayāvantaḥpurācca saḥ /
sā ca cikṣepa dantena puṣpamādāya taṃ prati

1.7.65

% v -| v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v - - - v - v| - % B correct
% -| v| - - v| - - v| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
saṃjñāmetāmajānāno gūḍhāṃ rājasutākṛtām /
sa kartavyavimūḍhaḥ sann upādhyāyagṛhaṃ yayau

1.7.66

% - - - - v - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v| - - v v - -| -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
luloṭha tatra dharaṇau na kiṃcidvaktumīśvaraḥ /
tāpena dahyamāno 'ntarmūkaḥ prabhuṣito yathā

1.7.67

% v - v| - v| v v -| % A na-vipulā
% v| - - - v - v - % B correct
% - - v| - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % D correct
vitarkya kāmajaiścihnairupādhyāyena dhīmatā /
yuktyā pṛṣṭaḥ kathaṃcicca yathāvṛttaṃ śaśaṃsa saḥ

1.7.68

% v - v| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % B correct
% - -| - -| v - - v| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
tadbuddhvā tamupādhyāyo vidagdho vākyamabravīt /
dantena puṣpaṃ muñcantyā tayā saṃjñā kṛtā tava

1.7.69

% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| - -| v -| v - % D correct
yadetatpuṣpadantākhyaṃ puṣpāḍhyaṃ suramandiram /
tatrāgatya pratīkṣethāḥ sāṃprataṃ gamyatāmiti

1.7.70

% v - - - v - - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
śrutveti jñānasaṃjñārthaḥ sa tatyāja śucaṃ yuvā /
tato devagṛhasyāntastasya gatvā sthito 'bhavat

1.7.71

% - - -| - v - - -| % A pathyā
% v| - - v| v -| v - % B correct
% v -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - -| v -| v - % D correct
sāpyaṣṭamīṃ samuddiśya tatra rājasutā yayau /
ekaiva devaṃ draṣṭuṃ ca garbhāgāramathāviśat

1.7.72

% - - v -| v - - v| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - - v| - -| - -| v| % C ma-vipulā
% - - - v v - v - % D correct
dṛṣṭo 'tra dvārapaṭṭasya paścātso 'tha priyastayā /
gṛhītānena cotthāya sā kaṇṭhe sahasā tataḥ

1.7.73

% - -| -| - v - - v| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v - - - v| - - v| % C pathyā
% -| - -| v v -| v - % D correct
citraṃ tvayā kathaṃ jñātā sā saṃjñetyudite tayā /
upādhyāyena sā jñātā na mayeti jagāda saḥ

1.7.74

% - -| v -| v -| - -| % A pathyā
% -| - - v v -| v - % B correct
% v - - - v| -| - -| % C pathyā
% v| v - v| v - v| - % D correct
muñca māmavidagdhastvamityuktvā tatkṣaṇātkrudhā /
mantrabhedabhayātsātha rājakanyā tato yayau

1.7.75

% - v| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
so 'pi gatvā vivikte tāṃ dṛṣṭanaṣṭāṃ smaran priyām /
devadatto viyogāgnivigalajjīvito 'bhavat

1.7.76

% -| v| - -| v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v -| v - % D correct
dṛṣṭvā taṃ tādṛśaṃ śaṃbhuḥ prākprasannaḥ kilādiśat /
gaṇaṃ pañcaśikhaṃ nāma tasyābhīpsitasiddhaye

1.7.77

% - -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v -| - v v -| - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
sa cagatya samāśvāsya strīveṣaṃ taṃ gaṇottamaḥ /
akārayatsvayaṃ cābhūdvṛddhabrāhmaṇarūpadhṛt

1.7.78

% v| v - v| v - - -| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v - v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
tatastena samaṃ gatvā taṃ suśarmamahīpatim /
janakaṃ sudṛśastasyāḥ sa jagāda gaṇāgraṇīḥ

1.7.79

% v - - v| v -| - -| % A pathyā
% -| v - v v - v - % B correct
% v v -| v v - - -| % C pathyā
% v| v - v| v - v - % D correct
putro me proṣitaḥ kvāpi tamanveṣṭuṃ vrajāmyaham /
tanme snuṣeyaṃ niḥkṣepo rājansaṃprati rakṣyatām

1.7.80

% - -| -| - v -| - v| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - - v v| - v - % D correct
tacchrutvā śāpabhītena tenādāya suśarmaṇā /
svakanyāntaḥpure gupte strīti saṃsthāpite yuvā

1.7.81

% - - -| - v - - v| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
tataḥ pañcaśikhe yāte svapriyāntaḥpure vasan /
strīveṣaḥ sa dvijastasyāvisrambhāspadatāṃ yayau

1.7.82

% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - - -| -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % D correct
ekadā cotsukā rātrau tenātmānaṃ prakāśya sā /
guptaṃ gāndharvavidhinā pariṇītā nṛpāmajā

1.7.83

% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% - -| - - v v v -| % C na-vipulā
% v v - -| v - v - % D correct
tasyāṃ ca dhṛtagarbhāyāṃ taṃ dvijaṃ sa gaṇottamaḥ /
smṛtamātrāgato rātrau tato 'naiṣīdalakṣitam

1.7.84

% - -| v| v v - - -| % A pathyā
% -| v -| v| v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
tatastasya samutsārya yūnaḥ strīveṣamāśu tam /
prātaḥ pañcaśikhaḥ so 'bhūtpūrvavadbrāhmaṇākṛtiḥ

1.7.85

% v - - v| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - -| - v v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tenaiva saha gatvā ca suśarmanṛpam abhyadhāt /
adya prāpto mayā rājan putras tad dehi me snuṣām

1.7.86

% - - v| v v| - -| v| % A pathyā
% v - v v v| - v - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v| -| v - % D correct
tataḥ sa rājā tāṃ buddhvā rātrau kvāpi palāyitām /
tacchāpabhayasaṃbhrānto mantribhya idamabravīt

1.7.87

% v -| v| - -| -| - -| % A ma-vipulā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
na vipro 'yamayaṃ ko'pi devo madvañcanāgataḥ /
evaṃprāyā bhavantīha vṛttāntāḥ satataṃ yataḥ

1.7.88

% v| - -| v v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
tathā ca pūrvaṃ rājābhūttapasvī karuṇāparaḥ /
dātā dhīraḥ śibirnāma sarvasattvābhayapradaḥ

1.7.89

% v -| v| - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % B correct
% - -| - -| v - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
taṃ vañcayitumindro 'tha kṛtvā śyenavapuḥ svayam /
māyākapotavapuṣaṃ dharmam anvapatad drutam

1.7.90

% -| - v v v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% - v| - v v -| v - % D correct
kapotaśca bhayādgatvā śiberaṅkamaśiśriyat /
manuṣyavācā śyeno 'tha sa taṃ rājānamabravīt

1.7.91

% v - - v| v - - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% v - v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% v| -| - - v - v - % D correct
rājan bhakṣyam idaṃ muñca kapotaṃ kṣudhitasya me /
anyathā māṃ mṛtaṃ viddhi kas te dharmas tato bhavet

1.7.92

% - -| - v| v -| - v| % A pathyā
% v - -| v v - v| - % B correct
% - v -| -| v -| - v| % C pathyā
% -| -| - -| v -| v - % D correct
tataḥ śibiruvācainameṣa me śaraṇāgataḥ /
atyājyastaddadāmyanyanmāṃsametatsamaṃ tava

1.7.93

% v -| v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v| -| v v - v - % B correct
% - - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % D correct
śyeno jagāda yadyevamātmamāṃsaṃ prayaccha me /
tateti tatprahṛṣṭaḥ sansa rājā pratyapadyata

1.7.94

% - -| v - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% v - v| - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v| - -| - v - v - % D correct
yathā yathā ca māṃsaṃ svamutkṛtyāropayannṛpaḥ /
tathā tathā tulāyāṃ sa kapoto 'bhyadhiko 'bhavat

1.7.95

% v -| v -| v| - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% v -| v -| v - -| v| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
tataḥ śarīraṃ sakalaṃ tulāṃ rājādhyaropayat /
sādhu sādhu śamaṃ tvetaddivyā vāgudabhūttataḥ

1.7.96

% v -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% v -| - - v - v - % B correct
% - v| - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % D correct
indradharmau tatastyaktvā rūpaṃ śyenakapotayoḥ /
tuṣṭāvakṣatadehaṃ taṃ rājānaṃ cakratuḥ śibim

1.7.97

% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - - - v v - -| -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
dattvā cāsmai varānanyāṃstāvantardhānamīyatuḥ /
evaṃ māmapi ko 'pyeṣa devo jijñāsurāgataḥ

1.7.98

% - -| - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - -| - v v| -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
ityuktvā sacivānsvairaṃ sa suśarmā mahīpatiḥ /
tamuvāca bhayaprahvo viprarūpaṃ gaṇottamam

1.7.99

% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v| v - -| v - v - % B correct
% v v - v| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
abhayaṃ dehi sādyaiva snuṣā te hāritā niśi /
māyayaiva gatā kvāpi rakṣyamāṇāpyaharniśam

1.7.100

% v v -| - v| - - -| % A pathyā
% v -| -| - v -| v - % B correct
% - v - v| v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
kṛcchrātsa dayayevātha viprarūpo gaṇo 'bravīt /
tarhi putrāya rājanme dehi svāṃ tanayāmiti

1.7.101

% - - v| v v - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - v| - - v| - - -| % C pathyā
% - -| -| v v - v - % D correct
tacchrutvā śāpabhītena rājñā tasmai nijā sutā /
sā dattā devadattāya tataḥ pañcaśikho yayau

1.7.102

% - - -| - v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% -| - -| - v - - v| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
devadatto 'pi tāṃ bhūyaḥ prakāśaṃ prāpya vallabhām /
jajṛmbhe 'nanyaputrasya śvaśurasya vibhūtiṣu

1.7.103

% - v - -| v| -| - -| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
kālena tasya putraṃ ca dauhitramabiṣicya saḥ /
rājye mahīdharaṃ nāma suśarmā śiśriye vanam

1.7.104

% - - v| - v| - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v| - % B correct
% - -| v - v -| - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
tato dṛṣṭvā sutaiśvaryaṃ kṛtārthaḥ sa tapovanam /
rājaputryā tayā sākaṃ devadatto 'pyaśiśriyat

1.7.105

% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% v - -| v| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tatrārādhyaḥ punaḥ śaṃbhuṃ tyaktvā martyakalevaram /
tatprasādena tasyaiva gaṇabhāvamupāgataḥ

1.7.106

% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
priyādantojjhitātpuṣpātsaṃjñāṃ na jñātavānyataḥ /
ataḥ sa puṣpadantākhyaḥ saṃpanno gaṇasaṃsadi

1.7.107

% v - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v - v - % B correct
% v -| v| - v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
tadbhāryā ca pratīhārī devyā jātā jayābhidhā /
itthaṃ sa puṣpadantākhyo madākhyāmadhunā śṛṇu

1.7.108

% - - -| -| v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| v| - v - - -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
yaḥ sa govindadattākhyo devadattapitā dvijaḥ /
tasyaiva somadattākhyaḥ putro 'hamabhavaṃ purā

1.7.109

% -| v| - - v - - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tenaiva manyunā gatvā tapaścāhaṃ himācale /
akārṣaṃ bahubhirmālyaiḥ śaṃkaraṃ nandayansadā

1.7.110

% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
tathaiva prakaṭībhūtātprasannādinduśekharāt /
yaktānyabhogalipsena tadgaṇatvaṃ mayā vṛtam

1.7.111

% v - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
yaḥ pūjito 'smi bhavatā svayamāhṛtena mālyena durgavanabhūmisamudbhavena /
tanmālyavāniti bhaviṣyasi me gaṇas tvam ityādiśac ca sa vibhurgirijāpatirmām

1.7.112

% -| - v -| v| v v -| v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v| v - v v| -| v -| v % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v| v| v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
atha martyavapurvimucya puṇyāṃ
sahasā tadgaṇatāmahaṃ prapannaḥ /
iti dhūrjaṭinā kṛtaṃ prasādād
abhidhānaṃ mama mālyavānitīdam

1.7.113

% v v| - v v - v - v| - - %
% v v -| - v v - v -| v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
% v v| - v v -| v -| v - - %
% v v - -| v v| - v - v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
so 'haṃ gataḥ punarihādya manuṣyabhāvaṃ śāpena śailaduhiturbata kāṇabhūte /
tanme kathāṃ harakṛtāṃ kathayādhunā tvaṃ yenāvayorbhavati śāpadaśopaśāntiḥ

Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc