Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kathāsaritsāgara · Chapter 1.2

1.2.1

% - -| v - v| v| v -| v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v| v v -| v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare kathāpīṭhalambake prathamas taraṅgaḥ /
dvitīyas taraṅgaḥ /
tataḥ sa martyavapuṣā puṣpadantaḥ paribhraman /
nāmnā vararuciḥ kiṃ ca kātyāyana iti śrutaḥ

1.2.2

% v -| v| - v v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| v v v -| -| v| % C pathyā
% - - v v| v -| v - % D correct
pāraṃ saṃprāpya vidyānāṃ kṛtvā nandaya mantritām /
khinnaḥ samāyayau draṣṭuṃ kadācidvindhyavāsinīm

1.2.3

% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tapasārādhitā devī svapnādeśena sā ca tam /
prāhiṇodvindhyakāntāraṃ kāṇabhūtimavekṣitum

1.2.4

% v v - - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v| -| v| - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
vyāghravānarasaṃkīrṇe nistoyaparuṣadrume /
bhramaṃstatra ca sa prāṃśu nyagrodhatarumaikṣata

1.2.5

% - v - v v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v - - v| v| -| - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
dadarśa ca samīpe 'sya piśācānāṃ śatairvṛtam /
kāṇabhūtiṃ piśācaṃ taṃ varṣmaṇā sālasaṃnibham

1.2.6

% v - v| v| v - -| v| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - v - -| v - -| -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
sa kāṇabhūtinā dṛṣṭvā kṛtapādopasaṃgrahaḥ /
kātyāyano jagādainamupaviṣṭaḥ kṣaṇāntare

1.2.7

% v| - v - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - - v -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % D correct
sadācāro bhavānevaṃ kathametāṃ gatiṃ gataḥ /
tacchrutvā kṛtasauhārdaṃ kāṇabhūtistamabravīt

1.2.8

% v - - -| v - - -| % A pathyā
% v v - -| v -| v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
svato me nāsti vijñānaṃ kiṃ tu śarvānmayā śrutam /
ujjayinyāṃ śmaśāne yacchṛṇu tatkathayāmi te

1.2.9

% v -| -| - v| - - -| % A pathyā
% -| v| - - v -| v - % B correct
% - v - -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v v| - v v - v| - % D correct
kapāleṣu śmaśāneṣu kasmāddeva ratistava /
iti pṛṣṭastato devyā bhagavānidamabravīt

1.2.10

% v - - -| v - - v| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v v| - - v -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
purā kalpakṣaye vṛtte jātaṃ jalamayaṃ jagat /
mayā tato vibhidyoruṃ raktabindurnipātitaḥ

1.2.11

% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% v -| v -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
jalāntastadabhūdaṇḍaṃ tasmāddvedhākṛtātpumān /
niragacchattataḥ sṛṣṭā sargāya prakṛtirmayā

1.2.12

% v - - v v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
tau ca prajāpatīnanyānsṛṣṭavantau prajāśca te /
ataḥ pitāmahaḥ proktaḥ sa pumāñjagati priye

1.2.13

% -| -| v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% v -| v - v -| - -| % C pathyā
% v| v - v v -| v - % D correct
evaṃ carācaraṃ sṛṣṭvā viśvaṃ darpamagādasau /
puruṣas tena mūrdhānam athaitasyāhamacchidam

1.2.14

% - -| v - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v v -| - v| - - v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tato 'nutāpena mayā mahāvratamagṛhyata /
ataḥ kapālapāṇitvaṃ śmaśānapriyatā ca me

1.2.15

% v -| v - - v| v -| % A bha-vipulā
% v - v v v - v - % B correct
% v -| v - v - - -| % C pathyā
% v - - v v -| v| - % D correct
kiṃ caitanme kapālātma jagaddevi kare sthitam /
pūrvoktāṇḍakapāle dve rodasī kīrtite yataḥ

1.2.16

% -| - - -| v - - v| % A pathyā
% v - - v| v -| v - % B correct
% - - - v v - -| -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
ityukte śaṃbhunā tatra śroṣyāmīti sakautuke /
sthite mayi tato bhūyaḥ pārvatī patimabhyadhāt

1.2.17

% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v -| v v| v -| - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
sa puṣpadantaḥ kiyatā kālenāsmānupaiṣyati /
tadākarṇyābravīddevīṃ māmuddiśya maheśvaraḥ

1.2.18

% v| - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
piśāco dṛśyate yo 'yameṣa vaiśravaṇānugaḥ /
yakṣo mitramabhūccāsya rakṣaḥ sthūlaśirā iti

1.2.19

% v - -| - v -| -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - v v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
saṃgataṃ tena pāpena nirīkṣyainaṃ dhanādhipaḥ /
vindhyāṭavyāṃ piśācatvamādiśaddhanadeśvaraḥ

1.2.20

% - v -| - v| - - v| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - - - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
bhrātrāsya dīrghajaṅghena patitvāf pādayostataḥ /
śāpāntaṃ prati vijñapto vadati sma dhanādhipaḥ

1.2.21

% - - v| - v - - v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - -| v v| - - -| % C pathyā
% v v -| v| v - v - % D correct
śāpāvatīrṇād ākarṇya puṣpadantānmahākathām /
uktvā mālyavate tāṃ ca śāpātprāptāya martyatām

1.2.22

% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| - v v -| -| v| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
tābhyāṃ gaṇābhyāṃ sahitaḥ śāpamenaṃ tariṣyati /
itīha dhanadenāsya śāpānto vihitastadā

1.2.23

% - -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - v| v v - - v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
tvayā ca puṣpadantasya sa eveti smara priye /
etacchrutvā vacaḥ śambhoḥ saharṣo 'ham ihāgataḥ

1.2.24

% v -| v| - v - - v| % A pathyā
% v| - - -| v -| v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
itthaṃ me śāpadoṣo 'yaṃ puṣpadantāgamāvadhiḥ /
ity uktvā virate tasmin kāṇabhūtau ca tatkṣaṇam

1.2.25

% - -| -| - v - -| -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% -| - -| v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
smṛtvā vararucirjātiṃ suptotthita ivāvadat /
sa eva puṣpadanto 'haṃ mattastāṃ ca kathāṃ śṛṇu

1.2.26

% - -| v v v - - -| % A pathyā
% - - v v| v - v - % B correct
% v| - v| - v - -| -| % C pathyā
% - - -| v| v -| v - % D correct
ityuktvā granthalakṣāṇi sapta sapta mahākathāḥ /
kātyāyanena kathitāḥ kāṇabhūtistato 'bravīt

1.2.27

% - - -| - v - - v| % A pathyā
% - v| - v| v - v - % B correct
% - - v - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - - v -| v - % D correct
deva rudrāvatārastvaṃ ko 'nyo vetti kathāmimām /
tvatprasādādgataprāyaḥ sa śāpo me śarīrataḥ

1.2.28

% - v| - - v - - -| % A pathyā
% -| -| - v| v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v| - -| -| v - v - % D correct
tadbrūhi nijavṛttantaṃ janmanaḥ prabhṛti prabho /
māṃ pavitraya bhūyo 'pi na gopyaṃ yadi mādṛśe

1.2.29

% - - v| v v - - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% -| v - v v| - -| v| % C pathyā
% v| - -| v v| - v - % D correct
tato vararucistasya praṇatasyānurodhataḥ /
sarvamājanmavṛttāntaṃ vistarādidamabravīt

1.2.30

% v -| v v v - - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
kauśāmbyāṃ somadattākhyo nāmnāgniśikha ityapi /
dvijo 'bhūttasya bhāryā ca vasudattābhidhābhavat

1.2.31

% - - -| - v - - -| % A pathyā
% - - v v v| - v - % B correct
% v -| - - v| - -| v| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
munikanyā ca sā śāpāttasyāṃ jātāvavātarat /
tasyāṃ tasmāddvijavarādeṣa jāto 'smi śāpataḥ

1.2.32

% v v - -| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| - - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v| - -| v| - v - % D correct
tato mamātibālasya pitā pañcatvamāgataḥ /
atiṣṭhadvardhayantī tu mātā māṃ kṛcchrakarmabhiḥ

1.2.33

% v -| v - v - - v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v - - - v - -| v| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
athābhyagacchatāṃ viprau dvāvasmadgṛhamekadā /
ekarātrinivāsārthaṃ dūrādhvaparidhūsarau

1.2.34

% v - v - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
tiṣṭhatos tatra ca tayor udabhūn murajadhvaniḥ /
tena māmabravīnmātā bhartuḥ smṛtvā sagadgadam

1.2.35

% - v -| - v| v| v -| % A na-vipulā
% v v -| v v - v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
nṛtyatyeṣa piturmittraṃ tava nando naṭaḥ suta /
ahamapyavadaṃ mātardraṣṭumetadvrajāmyaham

1.2.36

% - - - v| v - - -| % A pathyā
% v v| - -| v -| v - % B correct
% v v - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tavāpi darśayiṣyāmi sapāṭhaṃ sarvameva tat /
etanmadvacanaṃ śrutvā viprau tau vismayaṃ gatau

1.2.37

% v - v| - v - - v| % A pathyā
% v - -| - v - v| - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
avocattau ca manmātā he putrau nātra saṃśayaḥ /
sakṛcchrutamayaṃ bālaḥ sarvaṃ vai dhārayeddhṛdi

1.2.38

% v - - -| v| - - -| % A pathyā
% -| - -| - v| - v - % B correct
% v - v v v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
jijñāsārthamathābhyāṃ me prātiśākhyamapaṭhyata /
tathaiva tanmayā sarvaṃ paṭhitaṃ paśyatostayoḥ

1.2.39

% - - - v v - -| -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v - v| - v -| - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tatastābhyāṃ samaṃ gatvā dṛṣṭvā nāṭyaṃ tathaiva tat /
gṛhametyāgrato mātuḥ samagraṃ darśitaṃ mayā

1.2.40

% v - - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
ekaśrutadharatvena māṃ niścitya kathāmimām /
vyāḍināmā tayoreko manmātuḥ praṇato 'bravīt

1.2.41

% - - v v v - - v| % A pathyā
% -| - - v| v - v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
vetasākhye pure mātardevasvāmikarambhakau /
abhūtāṃ bhrātarau viprāvatiprītau parasparam

1.2.42

% - v - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% v - -| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
tayorekasya putro 'yamindradatto 'parasya ca /
ahaṃ vyāḍiḥ samutpanno matpitāstaṃ gatastataḥ

1.2.43

% v - - - v| - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tacchokādindradattasya pitā yāto mahāpatham /
asmajjananyośca tataḥ sphuṭitaṃ hṛdayaṃ śucā

1.2.44

% - - - - v - - v| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - v - - v| v -| % C bha-vipulā
% v v -| v v -| v - % D correct
tenānāthau sati dhane 'py āvāṃ vidyābhikāṅkṣiṇau /
gatau prārthayituṃ svāmikumāraṃ tapasā tataḥ

1.2.45

% - - - -| v v| v -||% A na-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v -| v - % D correct
tapaḥsthitau ca tatrāvāṃ sa svapne prabhurādiśat /
asti pāṭalikaṃ nāma puraṃ nandasya bhūpateḥ

1.2.46

% v - v -| v| - - -| % A pathyā
% -| - -| v v - v - % B correct
% - v| - v v -| - v| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
tatrāsti caiko varṣākhyo viprastasmādavāpsyathaḥ /
kṛtsnāṃ vidyāmatastatra yuvābhyāṃ gamyatāmiti

1.2.47

% - - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
athāvāṃ tatpuraṃ yātau pṛcchatostatra cāvayoḥ /
astīha mūrkho varṣākhyo vipra ityavadajjanaḥ

1.2.48

% v - -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v| - v v - v - % D correct
tato dolādhirūḍhena gatvā cittena tatkṣaṇam /
gṛhamāvāmapaśyāva varṣasya vidhurasthiti

1.2.49

% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
mūṣakaiḥ kṛtavalmīkaṃ bhittiviśleṣajarjaram /
vicchāyaṃ chadiṣā hīnaṃ janmakṣetramivāpadām

1.2.50

% - v -| v v - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tatra dhyānasthitaṃ varṣamālokyābhyantare tadā /
upāgatau svas tatpatnīṃ vihitātithyasatkriyām

1.2.51

% - -| - - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v -| v - % B correct
% v - v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% v v - - v - v - % D correct
dhūsarakṣāmavapuṣaṃ viśīrṇamalināmbarām /
guṇarāgāgatāṃ tasya rūpiṇīmiva durgatim

1.2.52

% - v - - v v v -| % A na-vipulā
% v - v v v - v - % B correct
% v v - - v -| - v| % C pathyā
% - v - v v| - v - % D correct
praṇāmapūrvamāvābhyāṃ tasyai so 'tha niveditaḥ /
svavṛttāntaśca tadbhartṛmaurkhyavārtā ca yā śrutā

1.2.53

% v - v - v - - -| % A pathyā
% - -| -| v| v - v - % B correct
% v - - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| -| v - % D correct
putrau yuvāṃ me kā lajjā śrūyatāṃ kathayāmi vām /
ityuktvā sāvayoḥ sādhvī kathāmetāmavarṇayat

1.2.54

% - -| v -| -| -| - -| % A ma-vipulā
% - v -| v v - v| - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
śaṃkarasvāmināmātra nagare 'bhūddvijottamaḥ /
madbhartā copavarṣaśca tasya putrāvimāvubhau

1.2.55

% - v - - v - - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
ayaṃ mūrkho daridraśca viparīto 'sya cānujaḥ /
tena cāsya niyuktābhūtsvabhāryā gṛhapoṣaṇe

1.2.56

% v -| - -| v - - v| % A pathyā
% v v - -| v| - v - % B correct
% - v| - v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % D correct
kadācidatha saṃprāptā prāvṛṭ tasyāṃ ca yoṣitaḥ /
saguḍaṃ piṣṭaracitaṃ guhyarūpaṃ jugupsitam

1.2.57

% v - v v v| - - -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% v v -| - v v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
kṛtvā mūrkhāya viprāya dadatyeva kṛte hi tāḥ /
śītakāle nidāghe ca snānakleśaklamāpaham

1.2.58

% - -| - - v| - - v| % A pathyā
% v - - v| v -| v| - % B correct
% - v - -| v - -| -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
dattaṃ na pratipadyanta ityācāro hi kutsitaḥ /
taddevaragṛhiṇyā me dattamasmai sadakṣiṇam

1.2.59

% - -| -| v v - - v| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% - - v v v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tadgṛhītvāyamāyāto mayā nirbhartsito bhṛśam /
mūrkhabhāvakṛtenāntarmanyunā paryatapyata

1.2.60

% - v - - v - - -| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% - v - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
tataḥ svāmikumārasya pādamūlaṃ gato 'bhavat /
tapastuṣṭena tenāsya sarvā vidyāḥ prakāśitāḥ

1.2.61

% v -| - v v - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v - - - v| - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
sakṛcchrutadharaṃ vipraṃ prāpyaitāstvaṃ prakāśayeḥ /
ityādiṣṭaḥ sa tenaiva saharṣo 'yamihāgataḥ

1.2.62

% v - v v v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - - -| v| - - v| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
āgatyaiva ca vṛttāntaṃ sarvaṃ mahyaṃ nyavedayat /
tadā prabhṛtyavirataṃ japandhyāyaṃśca tiṣṭhati

1.2.63

% - - - v| v| - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v -| v - v v v -| % C na-vipulā
% v - - - v| - v - % D correct
ataḥ śrutadharaṃ kaṃcidanviṣyānayataṃ yuvām /
tena sarvārthasiddhirvā bhaviṣyati na saṃśayaḥ

1.2.64

% v -| v v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% v - v v| v| - v - % D correct
śrutvaitad dharṣapatnītas tūrṇaṃ daurgatyahānaye /
dattvā hemaśataṃ cāsyai nirgatau svastataḥ purāt

1.2.65

% - - -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
athāvāṃ pṛthivīṃ bhrāntau na ca śrutadharaṃ kvacit /
labdhavantau tataḥ śrāntau prāptāvadya gṛhaṃ tava

1.2.66

% v - -| v v -| - -| % A pathyā
% v| -| v v v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - - - v| v -| v - % D correct
ekaśrutadharaḥ prāpto bālo 'thaṃ tanayastava /
tadenaṃ dehi gacchāvo vidyādraviṇasiddhaye

1.2.67

% - - v v v -| - -| % A pathyā
% - -| -| v v - v - % B correct
% v - -| - v| - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
iti vyāḍivacaḥ śrutvā manmātā sādarāvadat /
sarvaṃ sagmatamevaitadastyatra pratyayo mama

1.2.68

% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - -| - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
tathāhi pūrvaṃ jāte 'sminn ekaputre mama sphuṭā /
gaganādevam udabhūd aśarīrā sarasvatī

1.2.69

% v - v| - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v v - - v| v v -| % C na-vipulā
% v v - -| v - v - % D correct
eṣa śrutadharo jāto vidyāṃ varṣādavāpsyati /
kiṃ ca vyakaraṇaṃ loke pratiṣṭhāṃ prāpayiṣyati

1.2.70

% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% -| -| v v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
nāmnā vararuciś cāyaṃ tat tad asmai hi rocate /
yad yad varaṃ bhavet kiṃcid ity uktvā vāg upāramat

1.2.71

% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% -| v| - -| v| - v - % B correct
% -| -| v -| v -| - v| % C pathyā
% -| - -| -| v - v - % D correct
ata eva vivṛddhe 'smin bālake cintayāmy aham /
kva sa varṣa upādhyāyo bhaved iti divāniśam

1.2.72

% v v| - v| v - -| -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v| v| - v| v - - -| % C pathyā
% v -| v v| v - v - % D correct
adya yuṣmanmukhājjñātvā paritoṣaśca me paraḥ /
tadenaṃ nayataṃ bhrātā yuvayoreṣa kā kṣatiḥ

1.2.73

% - v| - - v - - -| % A pathyā
% v v - - v| -| v - % B correct
% v - -| v v -| - -| % C pathyā
% v v - - v| -| v - % D correct
iti manmātṛvacanaṃ śrutvā tau harṣanirbharau /
vyāḍīndradattau tāṃ rātrimabudhyetāṃ kṣaṇopamām

1.2.74

% v v| - - v v v -| % A na-vipulā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - - v - -| -| - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
athotsavārthamambāyāstūrṇaṃ dattva nijaṃ dhanam /
vyāḍinaivopanīto 'haṃ vedārhatvaṃ mamecchatā

1.2.75

% v - v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v -| v - % B correct
% - v - - v - -| -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
tato mātrābhyanujñātaṃ kathaṃcidruddhabāṣpayā /
māmādāya nijotsāhaśamitāśeṣatadvyatham

1.2.76

% v -| - - v - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - - - v| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
manyamānau ca kaumāraṃ puṣpitaṃ tadanugraham /
vyāḍīndradattau tarasā nagaryāḥ prasthitau tataḥ

1.2.77

% - v - -| v| - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - -| - v -| v - % D correct
atha krameṇa varṣasya vayaṃ prāptā gṛhaṃ guroḥ /
skandaprasādamāyāntaṃ mūrtaṃ māṃ so 'yamanyata

1.2.78

% v -| v - v| - - v| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - -| -| -| v - v - % D correct
kṛtvāsmānagrato 'nyedyurupaviṣṭaḥ śucau bhuvi /
varṣopādhyāya oṃkāramakaroddivyayā girā

1.2.79

% - - - - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v -| v - % B correct
% - - - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v -| v - % D correct
tadanantaramevāsya vedāḥ sāṅgā upasthitāḥ /
adhyāpayitumasmāṃśca pravṛtto 'bhūdasau tataḥ

1.2.80

% v v - v v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
sakṛcchrutaṃ mayā tatra dviḥśrutaṃ vyāḍinā tathā /
triśrutaṃ cendradattena guruṇoktamagṛhyata

1.2.81

% v - v -| v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% - v -| - v - - v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
dhvanim atha tamapūrvaṃ divyam ākarṇya sadyaḥ
sapadi vilasadantarvismayo vipravargaḥ /
kim idam iti samantād draṣṭum abhyetya varṣaṃ
stutimukharamukhaśrīr arcati sma praṇāmaiḥ

1.2.82

% v v| v v| v v - -| - v| - - v| - - % Mālinī (8+7)
% v v v| v v v - - - v -| - v - - % Mālinī (8+7): caesura in compound or incorrect?
% v| v v| v v| v - -| - v| - - v| - - % Mālinī (8+7)
% v v v v v v - -| - v -| -| v - - % Mālinī (8+7)
kimapi tadavalokya tatra citraṃ
pramadavaśānna paraṃ tadopavarṣaḥ /
api vitatamahotsavaḥ samagraḥ
samajani pāṭaliputrapauralokaḥ

1.2.83

% v v v| v v v - v| - v| - - %
% v v v v - v| v -| v - v - - % ardhasama: Puṣpitāgrā (12, 13)
% v v| v v v v - v -| v - - %
% v v v v| - v v - v - v - - % ardhasama: Puṣpitāgrā (12, 13)
rājāpi taṃ giriśasūnuvaraprabhāvam ālokya tasya paritoṣamupetya nandaḥ /
varṣasya veśma vasubhiḥ sa kilādareṇa tatkālameva samapūrayadunnataśrīḥ

Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc