Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kathaka Samhita · Verses 1-2

1-2.1

atha yajurvedīya kāṭhaka-saṃhitā/
atha prathama sthānakam /
puroḍāśaḥ/
iṣe tvorje tvā vāyavasthopāyavasstha devo vassavitā prārpayatu śreṣṭhatamāya karmaṇe // āpyāya - dhvamaghnyā devabhāgaṃ prajāvatīranamīvā ayakṣmāḥ // mā vasstena īśata māghaśaṃsaḥ pari vo rudrasya hetirvṛṇaktu // dhruvā asmin gopatau syāta bahvīryajamānasya paśūn pāhi yajamānasya paśupā asi

1-2.2

devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmādade goṣadasi pratyuṣṭaṃ rakṣaḥ pratyuṣṭārātiḥ preyamagāddhiṣaṇā barhiraccha manunā kṛtā svadhayā vitaṣṭā / urvantarikṣaṃ vīhīndrasya pariṣūtamāsi mādho mopari parusta ṛdhyāsamācchettā te mā riṣat // deva barhiśśatavalśaṃ viroha sahasravalśā vi vayaṃ ruhema / adityā rāsnāsīndrāṇyāssaṃnahanaṃ pūṣā te granthiṃ grathnātu sa te mā sthādindrasya tvā bāhubhyāmudyacche bṛhaspatestvā mūrdhnāharāmi devaṅgamamasi // tadāharanti kavayaḥ purastāddevebhyo juṣṭamiha barhirāsade

1-2.3

vasoḥ pavitramasi śatadhāraṃ vasūnāṃ pavitramasi sahasradhāram //
ayakṣmā vaḥ prajayā sam̐sṛjāmi rāyaspoṣeṇa bahulā bhavantīḥ /
madhumad ghṛtavat pinvamānā jīvā jīvantīrupa vassadema //
mātariśvano gharmo'si dyaurasi pṛthivyasi viśvadhāyāḥ pareṇa dhāmnāhrutāsi mā hvāssā viśvāyussā viśvavyacāssā viśvadhāyā hutasstoko huto drapso'gnaye bṛhate nākāya svāhā dyāvāpṛthivībhyām //
saṃpṛcyadhvamṛtāvarīrūrmiṇā madhumattamāḥ / mandrā dhanasya sātayaḥ //
indrasya tvā bhāgam̐ somenātanacmyadastamasi viṣṇave viṣṇo havyaṃ rakṣasvāpo jāgṛta

1-2.4

karmaṇe vāṃ vānaspatyamasi pratyuṣṭaṃ rakṣaḥ pratyuṣṭarātiḥ / urvantarikṣaṃ vīhi dhūrasi dhūrva dhūrvantaṃ yo'smān dhūrvati taṃ dhūrva yaṃ vayaṃ dhūrvāmastaṃ ca dhūrva // devānāmasi vahnitamaṃ sasnitamaṃ papritamaṃ juṣṭatamaṃ devahūtamaṃ viṣṇoḥ kramo'syahrutamasi havirdhānaṃ dṛm̐hasva mā hvārmiṃtrasya tvā cakṣuṣā prekṣa uru tvā vātāya devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmagnaye juṣṭaṃ nirvapāmi yachantu tvā pañca rakṣāyai tvā nārātyā idaṃ devānāmidaṃ nassaha svarabhivyakhyaṃ jyotirvaiśvānaraṃ dṛm̐hantāṃ duryāssvāhā pṛthivyāmurvantarikṣaṃ prehyagne havyaṃ rakṣasva

1-2.5

viṣṇormanasā pūte sthaḥ // devo vassavitotpunātvacchidreṇa pavitreṇa sūryasya raśmibhiḥ // devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmagnaye juṣṭaṃ prokṣāmi śundhantāṃ pātrāṇi devayajyāyai yadaśuddhaḥ parājaghāna tadva etena śundhantāmavadhūtaṃ rakṣo'vadhūtārātiradityāstvagasi prati tvā pṛthivī vettvadhiṣavaṇamasi vānaspatyaṃ prati tvādityāstvagvettu pṛthivīṃ dṛm̐hāgnestanūrāsa vāco visarjanaṃ devatābhyastvā devavītaye gṛhṇāmi bṛhad grāvāsi vānaspatyassa idaṃ devebhyo havyam̐ śamnīṣva suśami śamnīṣvādrirasi ślokakṛdapahataṃ rakṣo'pahatārātirvayam̐ saṃghātam̐ saṃghātam̐ saṃjayema varṣavṛddhamasi prati tvā varṣavṛddhaṃ vettu parāpūtaṃ rakṣaḥ parāpūtārātirnirasto aghaśam̐so vāyurva iṣa urje vivinaktu

1-2.6

avadhūtaṃ rakṣo'vadhūtārātiradityāstvagasi prati tvā pṛthivī vettu dhiṣaṇāsi pārvatī prati tvādityāstvagvettu pṛthivīṃ dṛm̐ha dhiṣaṇāsi pārvateyī prati tvā pārvatī vettu divaṃ dṛm̐ha divasskambhadhānyamasi dhinuhi devān dhinuhi yajñaṃ dhinuhi yajñapatiṃ dhinuhi māṃ yajñanyaṃ prāṇāya vā vyānāya tvāpānāya tvā dīrghāmanu samṛtimāyuṣe tvā devo vassavitā hiraṇyapāṇiḥ pratigṛhṇātvadabdhena vaścakṣuṣāvapaśyāmi rāyaspoṣāya suprajāstvāya

1-2.7

nirdagdhaṃ rakṣo nirdagdhārātirapāgne agnimāmādaṃ jahi niṣkravyādam̐ sedhā devayajanaṃ vaha dhruvamasi pṛthivīṃ dṛm̐hāyurdehi prāṇaṃ dehi sajātānasmai yajamānāya paryūha dharuṇamasyantarikṣaṃ dṛm̐ha cakṣurdehi śrotraṃ dehi sajātānasmai yajamānāya paryūha dhartramasi divaṃ dṛm̐haujo dehi balaṃ dehi sajātānasmai yajamānāya paryūha dharmāsi diśo dṛm̐ha rayiṃ dehi poṣaṃ dehi sajātānasmai yajamānāya paryūha yantramasyāśā dṛm̐ha rūpaṃ dehi balaṃ dehi sajātānasmai yajamānāya paryūha citasstha paricito yajamānasya sajātā bhṛgūnāmāṅgirasāṃ tapasā tapyadhvam //
yāni gharme kapālānyupacinvanti vedhasaḥ / pūṣṇastānyapi vrata indravāyū vimuñcatām

1-2.8

devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmagnaye juṣṭam̐ saṃvapāmi samāpa oṣadhībhissamoṣadhayo rasena madhunā madhumatīḥ pṛcyantāṃ yadvo revatī revatyaṃ yadvo haviṣyā haviṣyaṃ yadvo jagatīrjagatyaṃ tenāsmai yajñapataya āśāsānā madhunā madhumatīssaṃpṛcyadhvaṃ janayatyai tvā makhasya śiro'si gharmo'si viśvāyururu prathasvoru te yajñapatiḥ prathatāṃ pratyuṣṭaṃ rakṣaḥ pratyuṣṭārātirdevastvā savitā śrapayatu varṣiṣṭhe'dhināke'gniste tanvaṃ mā hiṃsīdagne brahma gṛhīṣvaikatāya svāhā dvitīya svāhā tritāya svāhā

1-2.9

devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmādada indrasya bāhurasi dakṣiṇassahasrabhṛṣṭiśśatatejā vāyurasi tigmatejāḥ pṛthivi devayajanyoṣadhyāste mūlaṃ mā him̐siṣaṃ vrajaṃ gaccha gosthānaṃ varṣatu te dyaurbadhāna deva savitaḥ paramasyāṃ pṛthivyām̐ śatena pāśairyo'smān dipsati yaṃ vayaṃ dipsāmastamato mā maugdrapsaste dyāṃ mā skān vrajaṃ gaccha gosthānaṃ varṣatu te dyaurbadhāna deva savitaḥ paramasyāṃ pṛthivyām̐ śatena pāśairyo'smān dipsati yaṃ vayaṃ dipsāmastamato mā maugararurdyāṃ mā paptad vrajaṃ gaccha gosthānaṃ varṣatu te dyaurbadhāna deva savitaḥ paramasyāṃ pṛthivyām̐ śatena pāśairyo'smān dipsati yaṃ vayaṃ dipsāmastamato mā maugapārarumadevayajanaṃ pṛthivyā devayajanāñjahi // imāṃ naraḥ kṛṇuta vo devebhyo juṣṭāmadityā upasthe / imāṃ devā ajuṣanta viśve rāyaspoṣā yajamānaṃ viśantu/ vasavastvā parigṛhṇantu gāyatreṇa chandasāṅgirasvadrudrāstvā parigṛhṇantu traiṣṭubhena cchandasāṅgirasvadādityāstvā parigṛhṇantu jāgatena cchandasāṅgirasvaddhā asi svadhā asi //
purā krūrasya visṛpo virapśinnudādāya pṛthivīṃ jīradānum //
tāmairayam̐ścandramasi svadhābhistāṃ dhīrāso anudṛśyāyajanta kavayaḥ

1-2.10

pṛśnyāḥ payo'si tasya te'kṣīyamānasya pinvamānasya pinvamānaṃ nirvapāmi //
āśāsānā saumanasaṃ prajāṃ saubhāgyaṃ rayim / agneranuvratā bhūtvā saṃnahya sukṛtāya kam// agne gṛhapata upa mā hvayasva devānāṃ patnīrupa mā hvayadhvamaditiriva tvā suputropaniṣadeyamindrāṇīvāvidhaveṣe tvādabdhena tvā cakṣuṣāvapaśyāmi rāyaspoṣāya suprajāstvāyorje tvāgnerjihvāsi supūrdevebhyo dhāmne dhāmne tvā yajuṣe yajuṣe havirasi vaiśvānaramunnītaśuṣmaiṃ satyaujāssaho nāmāsi sahasvārātim̐ sahasva pṛtanāyatassahasravīryamasi tanmārjitvājyasyājyamasi haviṣo havissatyābhighṛtamasi satyena tvābhighārayāmi // tejo'si śukramasi jyotirasi dhāmāsi priyaṃ devānāmanādhṛṣṭaṃ devayajanaṃ devatābhyastvā yajñiyebhyo gṛhṇāmi pratyuṣṭaṃ rakṣaḥ pratyārātiraniśitāsstha sapatnakṣayaṇīrāyuḥ prāṇaṃ mā nirdṛkṣaṃ vājinaṃ tvā vājinvājayatyāyai saṃmārjmi cakṣuḥ śrotraṃ mā nirdṛkṣaṃ vājinīṃ tvā vājini vājayatyāyai saṃmārjmi prajāṃ yoniṃ mā nirdṛkṣaṃ vājinīṃ tvā vājayatyāyai saṃmārjmi goṣṭhaṃ yajamānasya rāyaspoṣaṃ mā nirdṛkṣaṃ vājinīṃ tvā vājini vājayatyāyai saṃmārjmi

1-2.11

devīrāpo agreguvaḥ premaṃ yajñaṃ nayata pra yajñapatiṃ tirata yuṣmānindro'vṛṇīta vṛtratūrye yūyamindramavṛṇīdhvaṃ vṛtratūrye mekṣitāsstha kṛṣṇo'syākhareṣṭhā agnaye tvā juṣṭaṃ prokṣāmi vedisi barhiṣe tvā juṣṭaṃ prokṣāmi barhirasi srugbhyastvā juṣṭaṃ prokṣāmi pitṝṇāṃ bhāgadheyīssthorjā pṛthivīṃ gacchata viṣṇosstupo'syūrṇamradaḥ prathasva svāsasthaṃ devebhyo gandhavoṃ'si viśvāvasurviśvasmādīṣato yajamānasya paridhiriḍa īḍita indrasya bāhurasi dakṣiṇo yajamānasya paridhiriḍa īḍito mitrāvaruṇau tvā paridhattāṃ dhruveṇa dharmaṇeḍa īḍitam //
vītihotraṃ tvā kave dyumantassamidhīmahi / agne bṛhantamadhvare //
sūryastvā purastāt pātu kasyāścidabhiśastyāḥ / varṣiṣṭhe'dhi nāke //
saviturbāhū stho devajanānāṃ vidharaṇirvasūnāṃ rudrāṇāmādityānāṃ sadanamasi juhvehi ghṛtācī dyaurjanmanāditiracchinnapatrā priyā devānāṃ priyeṇa dhāmnā priye sadasi sīdopabhṛdehi ghṛtācyantarikṣaṃ janmanāditiracchinnapatrā priyā devānāṃ priyeṇa dhāmnā priye sadasi sīda dhruva ehi ghṛtācī pṛthivī janmanādiraticchinnapatrā priyā devānāṃ priyeṇa dhāmnā priye sadasi sīdarṣabho'si śākvaro vāyurjanmanāditiracchinnapatraḥ priyo devānāṃ priyeṇa dhāmnā priye sadasi sīda dhuvā asadannṛtasya yonau sukṛtasya loke tā viṣṇo pāhi pāhi yajñaṃ pāhi yajñapatiṃ pāhi māṃ yajñanyam

1-2.12

bhuvanamasi viprathasvāgniryaṣṭedaṃ namo juhvehyagnistvāhvayati devayajyāya upabhṛdehi devastvā savitāhvayati devayajyāyā aṅghriṇā viṣṇū mā vāmavakramiṣaṃ pāhi māgne duścaritādā mā sucarite bhaja vijihāthāṃ mā mā saṃtāptaṃ lokaṃ me lokakṛtau kṛṇutaṃ viṣṇossthāmna ita indro vīryamakṛṇot// ūrdhvo adhvaro divispṛgahruto yajño yajñapateḥ // indravān bṛhadbhāssvāhā // saṃ jyotiṣā jyotirvājasyāhaṃ prasavenāgnīṣomābhyāṃ devatayojjayāmi vājasyāhaṃ prasavenāgnīṣomābhyāṃ devatayāsuṃ pratinude //
vājasya mā prasavenodgrābhenodajīgrabham / athā sapatnām̐ indro me nigrābhenādharām̐ akaḥ//
udgrābhaśca nigrābhaśca brahma devām̐ avīvṛdhat /
athā sapatnānindrāgnī me viṣūcīnān vyasyatām //
pṛthivyai tvāntarikṣāya tvā dive tvārthaṃ rihāṇā vyantu vayaḥ //
marutāṃ pṛṣatī vaśā pṛśnirbhūtvā divaṃ gaccha/ tato no vṛṣṭimeraya //
ahīnaḥ prāṇaścakṣuṣpā asi cakṣurme pāhi //
yaṃ paridhiṃ paryadhatthā agne deva paṇibhiridhyamānaḥ /
taṃ ta etamanu joṣaṃ bharāmyeṣa nettvapacetayātai //
agneḥ pātha upehīndrasya pātha upehi viśveṣāṃ devānāṃ pātha upehi yajamānaṃ prathata //
sam̐srāvabhāgāsstheṣā bṛhantaḥ prastareṣṭhāḥ paridheyāśca devāḥ /
yajñasya gopā uta rakṣitārassvāhā devā amṛtā mādayantām //
agne'dabdhāyo'śīrtatano pāhi vidyotpāhi prasityāḥ pāhi duriṣṭyāḥ pāhi duradmanyā aviṣaṃ naḥ pituṃ kṛdhi sudhīnyonīn suṣadāṃ pṛthivīm̐ svāhā devā gātuvido gātuṃ vittvā gātumita manasaspata imaṃ devayajñam̐ svāhā vāci svāhā vāte dhāḥ

1-2.1

// iti śrīyajuṣi kāṭhake carakaśākhāyāmiṭhimikāyāṃ puroḍāśo nāma prathamaṃ sthānakaṃ saṃpūrṇam

Original text: kāṭhakasaṃhitā (visvaraḥ) · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc