Kashyapa Samhita · Chapter p1
indriyasthānam
pañcamamindriyasthānam oṣadhabheṣajendriyādhyāyaḥ
athāta oṣadhabheṣajīyamindriyaṃ vyākhyāsyāmaḥ
iti ha smāha bhagavān kaśyapaḥ
oṣadhaṃ bheṣajaṃ proktaṃ dviprakāraṃ cikitsitam
tayorviśeṣaṃ vakṣyāmi bheṣajauṣadhayordvayoḥ
oṣadhaṃ dravyasaṃyogaṃ bruvate dīpanādikam
hutavratatapodānaṃ śāntikarma ca bheṣajam
ubhayaṃ tadyadā jantoḥ kṛtaṃ na kurute guṇam
kṣīṇāyuriti saṃjñātvā na cikitsedvicakṣaṇaḥ
yasya gomayacūrṇābhaṃ cūrṇaṃ mūrdhani jāyate
sasnehaṃ bhraśyate caiva māsāntaṃ tasya jīvitam
kukṣiḥ snātānuliptasya pūrvaṃ yasya viśuṣyati
ārdreṣu sarvagātreṣu māsārdhaṃ tasya jīvitam
svapnādhipānago nāśo jyotiṣāṃ patanāni ca
agnidāhopaśāntiśca patanaṃ gṛhavṛkṣayoḥ
guhāṭavīpraveśaśca svapnaṃ svapne vigarhitam
kṛṣṇāṃ daṇḍadharāṃ nagnāṃ muṇḍāṃ lohitalocanām
svapne dṛṣṭvaiva jānīyādyamadūtānupasthitān
dīrghakeśastananakhīṃ virāgakusumāmbarām
svapne dṛṣṭvā striyaṃ kṛṣṇāṃ kālarātrīṃ nivedayet
gandhān puṣpāṇi vāsāṃsi yā raktāni niṣevate
yadā svapne śiśurvā'pi tadā skandagrahādbhayam
mayūraṃ kukkuṭaṃ bastaṃ meṣaṃ vā yo'dhirohati
raktarcitaḥ sahaitairvā tatrāpi skandato bhayam
ghaṇṭāṃ patākāṃ yaḥ svapne vidhvastāṃ bhuvi paśyati
śayanaṃ śoṇitāktaṃ vā tatrāpi skandato bhayam
raktapuṣpāmbaradharā raktacanadanarūṣitā
nṛtyate saha bhūtairvā skandāpasmārato bhayam
raktapadmavanaṃ prāpya dhātryātmānaṃ yadā'rcati
bālaṃ vā padmamālābhistadā skandapiturbhayam
raktapuṣpavanaṃ dhātrī svapne'gniṃ vā yadā viśet
dahyate vā'gninā bālaḥ pauṇḍarīkādbhayaṃ tadā
samudrādiṣu toyeṣu nimagne revatībhayam
śuṣkakūpanadīdarśaṃ nihanyācchuṣkarevatī
māṃsādān pakṣiṇo dṛṣṭvā śakunyā badhyate śiśuḥ
avaḍīnābhidaṣṭastu sadyo maraṇamṛcchati
haritālādibhī raṅgairmaṇḍitaḥ pītakāmbaraḥ
māṃsalo'laṅkṛtaḥ svapne taṃ hanti mukhamaṇḍikā
nakṣatragrahacandrārkatārakā'kṣikanīnikāḥ
dṛṣṭvā prapatitāḥ svapne pūtanābhyo bhayaṃ bhavet
sarvāṇyetāni rūpāṇi naigameṣyāṃ prapaśyati
kīṭavṛścikasarpairvā daṣṭaḥ syādviṣamṛtyuḥka
śvabhirduṣṭaiḥ kharairvā'pi dakṣiṇāṃ yāti muṇḍitaḥ
kṛṣyate mṛdyate tairvā jvarasyāntastaducyate
prārthitaṃ kalpitaṃ dṛṣṭamanubhūtaṃ śrutaṃ ca yat
bhāvitaḥ paśyati svapne hrasvaṃ dīrghaṃ divā ca yat
aphalāḥ sarva evaite nidānoktāstu doṣajāḥ
yathā tu phalavān svapno vṛddhaśīvaka tacchṛṇu
adṛṣṭamaśrutānuktamakalpitamabhāṣitam
kāryamātraṃ ca yaḥ svapno jīrṇānte phalavāṃstu saḥ
etāṃścānyāṃśca duḥsvapnān dṛṣṭvā rogī vinaśyati
svasthastu saṃśayaṃ gatvā dharmaśīlo vimucyate
yadyadeva dvijādīnāṃ svapne śītakṛśātmanām
malināmbarapuṣpāṇāṃ darśanaṃ na praśasyate
teṣāmeva tu hṛṣṭānāṃ śuddhapuṣpāmbarātmanām
darśanaṃ śasyate svapne taiśca saṃbhāṣaṇaṃ śubham
prāsādavṛkṣaśailāṃśca hastigovṛṣapūruṣān
adhirohanti ye svapne teṣāṃ svastyayanaṃ kṛtam
sūryasomāgniviprāṇāṃ nṛṇāṃ puṇyakṛtāṃ gavām
matsyāmiṣasya cāṣasya darśanaṃ puṇyamucyate
śuklapuṣpādarśacchatragrahaṇaṃ toyalaṅghanam
svaraktadarśanaṃ caiva surāpānaṃ ca śasyate
gavāśvarathayānaṃ ca yānaṃ pūrvottareṇa ca
rodanaṃ patitotthānaṃ ripūṇāṃ nigrahastathā
paṅkakūpaguhābhyaśca samuttāro'dhvanastathā
evaṃvidhāni cānyāni siddhaye munayo'bruvan
adāruṇatvaṃ rogāṇāṃ vaidyabhaiṣajyasaṃbhavam
dhṛtirjanmānukūlyaṃ ca sattvaṃ dharmaśca bhūtaye
dṛṣṭvā svapnān dāruṇānvetarān vā
pūtaḥ snātaḥ sarṣapānagnivarṇān
hutvā sāvitryā sarpiṣāktāṃstilāṃśca
pūtaḥ pāpairmucyate vyādhibhiśca
kaumārabhṛtyamativardhanamuktametajjñātvā hi dehagatamindriyamādirūpaiḥ śaścikitsitaparāṃstu vivarjayadhvaṃ śāstraṃ ca dharmamatayaḥ paripālayadhvam
iti ha smāha bhagavān kaśyapaḥ
iti vṛddhajīvakīye kaumārabhṛtye vāstyapratisaṃskṛte indriyasthāne
auṣadhabheṣajīyaṃ nāmendriyam
samāptāni cendriyāni
indriyasthānasyāyamantimo'dhyāya evopalabdhaḥ
Original text: kāśyapasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0