Kamika Agama · Chapter p1

prathamaḥ paṭalaḥ paścimadvārārcanavidhiḥ
paścimasyārcanaṃ vakṣye niṣkale sakale'pi vā /
miśre ca gṛhiṇāṃ yogyaṃ parārthayajanārthakam

rājarāṣṭra vivṛddhyarthaṃ bhuktimuktiphalapradam /
prātarāvaśyakaṃ śaucaṃ kṛtvā snānaṃ vidhāya ca

sūryaścetyādibhirmantraiḥ saṃdhyāsu tisṛṣūdakam /
pītvā saṃmārjayet tadvat dadhikrāviṇṇeti cādibhiḥ

oṃ bhūrbhuvassuvarādi mantreṇa vāratrayamathāṃjalim /
punastenaiva, mantreṇa daśavāraṃ japannayet

etat pratidinaṃ kāryaṃ dvijatvāpatti siddhaye /
śruti smṛtyādi saṃsiddhiṃ anuṣṭhānantu yadbhavet

āvaśyaketu śaucevā snāne tvācamane'pivā /
saṃdhyāyāṃ vandane vāpi tarpaṇe homakarmaṇi

gṛhabalyādike cānyat dvijānāṃ vihitantuyat /
kartavyaṃ vā na kartavyaṃ śaivamāvaśyakaṃ matam

svaśāstra sandhyāmantrādi tarpaṇaṃ ca vidhāya ca /
vrajeddevālayādyaṃ tu pādaśaucaṃ vidhāya ca

samācamya praviśyāntaḥ svāsanastha udaṅmukhaḥ /
tripuṇḍraṃ bhasmanā kṛtvā sāndreṇa dhavalena ca

karanyāsaṃ tataḥ kṛtvā suṣiraṃ dehamadhyame /
dhyātvā jvalantaṃ huṃkāraṃ prāṇān saṃyamya niścalam

phaṭkārāntaṃ tu tenaiva recakena samanvitam /
pañcagranthīṃ stato bhitvā tasmātprati nivṛtya ca

mūrti mantreṇa saṃgṛhya jīvaṃ huṃkāra mūrdhani /
kuṃbhakena samopetaṃ vāyumūrdhvagataṃ nayet

tenaiva dvādaśāntastha śivena saha yojayet /
ātmayojana metatsyāt tato bhūtādi śodhayet

nivṛtyādīni bhūtāni tānyadhvānaṃ samastakam /
vyāpya vyavasthitānīti matvā tāni viśodhayet

dahanaṃ vātha bhūtānāṃ paraspara viśodhanam /
maṇḍalādi samāyuktaṃ bhūtaśuddhirihoditā

śodhyo parāgarahitaṃ kalāmātra vyavasthitam /
vicintya divyadehārtha mamṛtāplāvanaṃ nayet

dhyātvā kuṇḍalinīṃ śaktiṃ amṛtaika svarūpiṇīm /
tadud bhūtāmṛtastrāvaissiktāṃ divyāṃ kalāṃ smaret

dhyātvā hṛdyāsanaṃ tasmin mūrtyātmānaṃ samānayet /
punarāplāvanaṃ kṛtvā karanyāsaṃ samārabhet

hasta pṛṣṭhatale'streṇa śodhayeccandanānvite /
tayorbrahmāṇi vinyasya netraṃ karatale nyaset

śivaṃ sāṅgaṃ ca vinyasya bhūyastatra śivaṃ nyaset /
kavacenāva kuṇṭhayātha sarvakarmasu yojayet

karanyāsaḥ samākhyāto aṅganyāsaśca kathyate /
mūrdhādi pādaparyantaṃ aṅgabrahmāṇi vinyaset

mūlabrahmāṇi vā vidvān aṣṭatriṃśat kalāṃ nyaset /
śivaṃ hṛdi yathāsthānaṃ (hṛ) hṛdayādyaṃ niveśayet

netraṃ netreṣu vinyasya hetiṃ dikṣugataṃ nyaset /
mahāmudrāṃ tataḥ kṛtvā śivamantraṃ anusmaran

mahāmudrā tāvat karābhyāṃ sammukhābhyāṃ pāda paṅkajāt
āmastaka sparśanarūpā
anyonya grathitāṅguṣṭhā prasārita karāṅgulī
mahāmudreya muditā paramīkaraṇe budhaiḥ
mahāmudreyamākhyātā nyūnādhikaṃ samāpanī
prayojayedimāṃ mudrāṃ devatāhvāna karmaṇi //
aṣṭatriṃśatkalānyāsaṃ hitvā brahmāṇi vinyaset /
lipinyāsaṃ tataḥ kuryāt rudraśakti samanvitam

śrīkaṇṭhādi samopetaṃ akṣaranyāsameva vā /
kevalaṃ mātṛkānyāsaṃ kuryāttadrahitaṃ tu vā

evaṃ śaivatanuṃ kṛtvā tato'ntaryajanaṃ nayet /
pūjā homasamādhisyāt hṛdi nābhau lalāṭake

ātmaśuddhiriyaṃ khyātā sthānaśuddhistataḥ param /
hastāsphālana digbandhāva kuṇṭhaiśca sammatā

pātratrayaṃ samādāya yantrikākāra saṃsthitam /
pādyāditritayaṃ teṣu kalpayedvidhināmunā

candanośīra siddhārthaṃ dūrvā kāśmīra toyayuk /
uttamaṃ pādya muddiṣṭaṃ madhyamaṃ gatakuṃkumam

candanośīra yuktāṃbhaḥ pādyaṃ kanyasamucyate /
varālośīra karpūra truṭi jāti lavaṅgayuk

mureṇaiva samāyukta śreṣṭha mācamanīyakam /
elālavaṅga karpūra mura jātiyutaṃ samam

elālavaṅgaṃ karpūra jalaissārdhantu kanyasam /
āpaḥkṣīra kuśāgraistu yavākṣata tilairyutam

śāli siddhārthayuk śreṣṭhaṃ yava sarṣapa śāliyuk /
taṇḍulairmadhyamaṃ proktaṃ śālitaṇḍula saṃyutam

arghyaṃ kanyasamuddiṣṭa manyathā ca nigadyate /
siddhārtha candanośīra dūrvāyuk pādyameva ca

elālavaṅga, karpūra varālaphalasaṃyutam /
etadācamanīyaṃ vā yajet yajanāṅgake

kathitaṃ cātra vā grāhyamatroktaṃ tatra vā bhavet /
yavasarṣapa sad vrīhi taṇḍulai rakṣataṃ bhavet

vrīhi taṇḍulaṃ saṃyuktaṃ akṣataṃ tatprakīrtitam /
pañcāṅga mathavā tryaṅgaṃ kevaṃ cārdhyameva vā

kalpayeddhṛdayenaiva kiñcārghye saṃhitāmanuḥ /
dravyāṇyastreṇa saṃprokṣya kavacenāvakuṇṭhayet

hṛdābhimantrya pratyekaṃ mudrayedamṛtākhyayā /
tilakaṃ candanaṃ kṛtvā puṣpaṃ śirasi vinyaset

dravyaśuddhirbhavedeṣā praṇavādi namontakam /
mantramuccārayenmantrī mantraśuddhirbhavediyam

sāmānyārghyaṃ ca saṃgṛhya dvārāgre vṛṣabhaṃ yajet /
gaṇapaṃ bhāratīrmūrdhve nandinaṃ jāhnavīyutam

mahākālena yamunāṃ savye'savye samarcayet /
vimalaṃ ca subāhuṃ ca talpayośca kramādyajet

praviśya savyapādena dehalyāṃ astramarcayet /
vāstoṣpatiṃ tataśceṣṭvā pūjāṃ paryuṣitāṃ yajet

apanīya ca tāṃ liṃgāt caṇḍeśāya nivedayet /
piṇḍikāṃ śivaliṅgaṃ ca jalena kṣālayet sudhīḥ

liṅgaśuddhi riyaṃkhyātā śuddhayaḥ pañca coditāḥ /
saṃpūjya dvārapān vātha pañcaśuddhiṃ samācaret

viśuddhyāsanaṃ saṃskāropacāra skandha saṃyutam /
yajanaṃ devadevasya sarva kāmārtha sādhanam

viśuddhiḥ kathitā pūrvamāsanaṃ cādhunocyate /
gaṇeśaṃ ca guruṃ śaktimanantaṃ dharmasaṃmukhān

adharmapramukhānante chadane padmakarṇike /
vāmādi nava sūryādi maṇḍalaṃ seśvaraṃ yajet

śivāsanaṃ tadante ca yajet svasvamanusmaran /
pañcāsanātmakaṃ hyetadekāsana mudīritam

anantādhāraśaktibhyāṃ bhavedānantamāsanam /
dharmā dharmādibhirvargaiśchadanābhyāṃ samanvitaiḥ

siṃhāsana midaṃ proktaṃ, yogaṃ māyābjamucyate /
padmaṃ vaigheśvaraṃ padmamaṇḍalaṃ vimalāsanam

snānā'vāhanakālādau pṛthagetān prakalpayet /
saṃkalpyāsanamevaṃ tu mūrtiṃ tadupari nyaset

tasmin brahmāṇi vinyasya cāṣṭatriṃśatkalāṃ nyaset /
lipinyāsaṃ tu vā kuryācchīkaṇṭhādi yutaṃ tu vā

aṣṭatriṃśatkalopetaṃ pañca brahmaṇi vinyaset /
vidyādehaṃ tato nyastvā śivamāvāhayettataḥ

sthāpanaṃ sannidhānaṃ ca sannirodhaṃ [ca kuṇṭhanam] samācaret /
svasva sthāne hṛdādīni vinyasedānupūrvakam

śivaṃ tadupari nyasya tadekīkaraṇaṃ nayet /
prarocanaṃ vā kartavyaṃ mahāmudrā prayogataḥ

pādyamācamanaṃ cārghyaṃ dūrvādyaṃ vinivedayet /
saṃskārā daśa vikhyātāḥ upacāraiḥ śivaṃ yajet

gandhaṃ tu candanādyaṃ syādiṣṭamānena vā nayet /
nānāvidhāni puṣpāṇi nūtanāni prakalpayet

laghucandana niryāsa pramukhaiḥ dhūpamucyate /
tailājyakalpitān dīpān karturvāñchāvaśānnayet

anirvāṇa pradīpāṃśca tathaiva parikalpayet /
āmantraṇa haviḥ proktaṃ mudgādyaṃ cāḍhakādikam

bhūṣaṇādi tato datvā punardhūpaṃ nivedayet /
tasmin maṅgalagānaiśca sarvātodya samanvitaiḥ

nānā nṛtta samāyuktaistoṣayed vṛṣabhadhvajam /
ārātrikaṃ tato dadyāt dhūpadānāvasānake

bhasmanā gandhamiśreṇa tvaṅguṣṭānāmikāgrataḥ /
bhrāmayitvā tatastyaktvā tilakaṃ dāpayecchive

darpaṇaṃ darśayecchatraṃ cāmaraṃ ca nivedayet /
rātrau nīrājanaṃ kuryāt dīpadānāvasānake

mahāhavirnivedyānte balihomau samācaret /
āmantraṇa haviḥ kāle baliṃ vā homamācaret

ubhayatrobhayaṃ vāpi pṛthagvā parikalpayet /
snapane mantrageyaṃ vā vīṇā gāna mathāpi vā

vedādhyayana manyadvā stotrapāṭhādikaṃ ca yat /
tadūrdhve gauḍabhāsādyairgānaṃ dhūpāntamācaret

ūrdhvaṃ drāviḍabhāṣādyai rgānaṃ nṛttayuttaṃ tu vā /
saṃskṛtaṃ tadapabhraṃśaṃ nānā svara samanvitam

yadaṣṭādaśa bhāṣotthaṃ gānaṃ vā parikalpayet /
nānā deśa prasūtaṃ ca nartanaṃ parikalpayet

viśeṣādutsavādau ca gandharvai rbahubhiryutam /
nityotsavaṃ tataḥ kuryānnānā strībhissamanvitam

rūpayauvanasaṃpannā yoṣitaḥ kartṛvāṃcchayā /
mama dāsyassamākhyātā rudrakanyā bhavanti cet

tāsāṃ saṃkhyā bhaved grāmavinyāsa jana saṃkhyayā /
utsavassyāttadante tu nityotsava vidhānataḥ

vādakānaṣṭa saṃkhyātān kalpayet kalpavittamaḥ /
tadante śuddhanṛttaṃ syāttadante culukodakam

visarjanaṃ tataḥ kuryāt layāṅgaṃ vātha vinyaset /
sādhakena ca siddhyarthaṃ pūjāmāhṛtya liṃgataḥ

liṃgaṃ saṃśodhya bhūyo'pi gandhādyai rarcayecchivam /
netatpratidinaṃ kuryāt kiṃ tu sādhyāvasānakam

uttamaṃ madhyamaṃ nīcaṃ trividhaṃ syānmadarcanam /
kevalaiśśuddha śaivoktai rmantrairuttama mucyate

madhyamaṃ śaivavedotthairadhamaṃ vaidikairmatam /
nitye naimittike'pyetadvidhānaṃ parikīrtitam

śaivamantra samo mantro nāstyatra bhuvanatraye /
tatrāpi mūlamantrastu bījātmā śreṣṭhamucyate

praṇavādyāśca ye mantrā niyutādyakṣarātmakāḥ /
bījamantrasamudbhūtā rudrādhyāyādayo'pi ca

tadarthaṃ bījamantraṃ tu tatsthāne viniyojayet /
bījāṇu sadṛśo nāsti mama prītikaraḥ paraḥ

etatsarvaṃ tu sāmānyaṃ pūrvāsye dakṣiṇāsyake /
kauberāsye ca liṃge ca sakale miśra liṃgake

viśeṣaḥ paścimedvāre śrūyatāṃ paṇḍiteśvarāḥ /
prāgvadanyatsamuddiṣṭaṃ viśeṣaḥ kaścidiṣyate

dvārasyābhimukhaṃ cordhva vaktraṃ devaṃ prakalpayet /
vāme vā dakṣiṇe vāpi sthāpanīyā manonmanī

devavanmukha saṃyuktā dvihastaika mukhānvitā /
īśāna mīśadeśe vā niṛtau vā samarcayet

puruṣaṃ pūrvadeśe vā paścime vātha cintayet /
dakṣiṇe cottare vāpi bahurūpaṃ vicintayet

uttare dakṣiṇe vāpi vāmadevaṃ smaret guruḥ /
paścime pūrva deśe vā sadyavaktraṃ smaran nyaset

hṛdayaṃ vahni digbhāge vāyavyāṃ vā prakalpayet /
śiraścaiśetha naiṛtyāṃ śikhāṃ pitari vaiśake

kavacaṃ vāyudigbhāge āgneyayāṃ vā prakalpayet /
pūrvasmin paścime vāpi caturdikṣvastramarcayet

pūrvasmāt paścimādvāpi vidyeśāvaraṇaṃ yajet /
gaṇeśāvaraṇaṃ somāddakṣādārabhya vārcayet

lokeśāḥ prāgvadevasyurvajrādyāśca tathā matāḥ /
devāgre vṛṣabhaḥśūlaṃ dhvajasthānaṃ ca gopuram

parivārārcanaṃ pūrvadeśādārabhya kārayet /
vāruṇādi niṝtyantaṃ parivārārcanaṃ tu vā

nālo vāme prakartavyassomasyābhimukhaṃ yathā /
caṇḍeśastvīśa deśe syāt vighnarāṭ pitari smṛtaḥ

९२१/२ anyatsarvaṃ samānaṃ syātpūrvadvārārcanena tu /
iti uttarakāmākākhye mahātantre paścimadvārārcana vidhiḥ prathama paṭalaḥ
karasthaṃ pāyasaṃ tyaktvā kūrpare leḍi durmatiḥ /
kranyāsaḥ
oṃ hāṃ śivāsanāya namaḥ oṃ hāṃ śivamūrtaye namaḥ
oṃ hoṃ īśānamūrdhāya namaḥ
oṃ heṃ tatpuruṣavaktrāya namaḥ
oṃ huṃ aghorahṛdayāya namaḥ
oṃ hiṃ vāmadeva guhyāya namaḥ
oṃ haṃ sadyojāta mūrtaye namaḥ
oṃ hāṃ hauṃ vidyādehāya namaḥ
oṃ hauṃ netrebhyo namaḥ
oṃ hāṃ hṛdayāya namaḥ
oṃ hīṃ śirese namaḥ
oṃ hūṃ śikhāyai namaḥ
oṃ haiṃ kavacāya namaḥ
oṃ haḥ astrāya namaḥ
oṃ hāṃ kavacāya namaḥ
oṃ hāṃ śivāya vauṣaṭ
aṅganyāsaḥ
oṃ hāṃ śivāsanāya namaḥ
oṃ hāṃ śivamūrtaye namaḥ
oṃ hoṃ īśānamūrdhāya namaḥ
oṃ heṃ tatpuruṣavaktrāya namaḥ
oṃ huṃ aghorahṛdayāya namaḥ
oṃ hiṃ vāmadeva guhacāya namaḥ
oṃ haṃ sadyojātamūrtaye namaḥ
oṃ hāṃ hauṃ vidyādehāya namaḥ
oṃ hauṃ netrebhyo namaḥ
oṃ hāṃ hṛdayāya namaḥ
oṃ hīṃ śirese svāhā
oṃ hūṃ śikhāyai vaṣaṭ
oṃ haiṃ kavacāya huṃ
oṃ haḥ astrāya phaṭ
oṃ haḥ astrāya huṃphaṭ
oṃ haḥ astrāya phaṭ
oṃ hāṃ śivāya vauṣaṭ
pādyaṃ pādāmbujadvandve vaktre ca ācamanīyakam /
arghyaṃ śirasi devasya puṣpa dūrvākṣatāni ca //
suprabhedāgameḥ
uśīraṃ candanopetaṃ dūrvā siddhārtha saṃyutam /
caturdravya samāyuktaṃ pādyameta dudāhṛtam //
elālavaṃga karpūra jambū jātī phalaṃ muram /
ṣaṭ dravya rasa saṃyuktaṃ śivasya ācamanīyakam //
āpaḥ kṣīra kuśāgrāṇi taṇḍulāḥ sumanāstilāḥ /
arghyoṣṭāṅga iti prokto yavaiḥ siddhārthakaissaha //
babhamayaralasaṃjñaiḥ akṣaraiḥ kḷptapatre /
sukhakaramupaviṣṭaṃ paṅkaje padmayonim //
abhayavaradahastaṃ gaṇḍikāṃ cākṣamālā /
karayugalamabhayaṃ cintayedviśvayonim //
vaśaṣasadalayukte saumyamādhārapadme
taruṇamaruṇagānaṃ vāraṇāsyaṃ gaṇeśam /
abhayavaradahastaṃ cārupāśāṅkuśodyat
karayugalamananyaṃ cintayedvighnarājam //
ḍādyaiḥ phalāntagataiḥ prakalpitadalaiḥ padme niviṣṭaṃ hariṃ /
mārtaṇḍadyutimādipūruṣamajaṃ nārāyaṇaṃ śārṅgiṇam
hastāmbhojagadāraśaṅkhamamalaṃ pītāmbaraṃ kaustubhaṃ /
śrīvatsāṅkitamabdhijāsahacaraṃ dhyāyejjaganmohanam //
kādyaiṣṭhāntagataiḥ prakalpitadale paṃkeruha pārvatī
kāntaṃ kāntiśaśāṅkakoṭisadṛśaṃ prakhyaṃ kapardojvalam
śāntaṃ ṭaṅkamṛgābhayeṣṭavaradaṃ yuktaṃ karaiḥ kaṅkaṇaiḥ
dhyāyedīśvaramīpsitārthaphaladaṃ hṛtpuṇḍarīke sthitam
mūrtyaṃgeṣu niviṣṭamaṅgarahitaṃ śāntaṃ tuṣāraprabhaṃ
vyāptaśeṣacarācarārairguṇagaṇaiḥ bhāvena saṃveṣṭitam
mūrtāmūrtamanekamūrtamamalaṃ jyotiḥ pradīpopamaṃ
sākṣāt ṣoḍaśapatrayuktakamale jīvaṃ paraṃ cintayet
hakṣābhyāṃ parivṛttapatrakamale divye jagatkāraṇaṃ
viśvottīrṇamanekadehamamalaṃ svacchandamātmecchayā /
tattadyogatayā svadeśikatanuṃ bhāvena dīpāṃkuraṃ
pratyakṣākṣaravigrahaṃ gurupadaṃ dhyāyedvibhuṃ śāśvatam //
mahāmudrā tāvat karābhyāṃ saṃmukhābhyāṃ
pāda paṅkajāt āmastaka sparśana rūpā
anyonya grathitāṅguṣṭā prasārita karāṅgulī /
mahāmudreya muditā paramīkaraṇe budhaiḥ /
mahāmudreya mākhyātā nyūnādhikaṃ samāpanī /
prayojayedimāṃ mudrāṃ devatāhvāna karmaṇi
dvitīya paṭale dakṣiṇadvārārcana vidhiḥ
vakṣye dakṣiṇavaktrārcāṃ triprakārā tu sā smṛtā /
liṃge vā pratimāyāṃ vā mukhaliṅge tu vā matā

pratimā dakṣiṇāsyā ceduttamottama saṃjñakā /
miśre tu madhyamā proktā liṅge'rvā tvadhamā matā

pratimāyāṃ tu madhye yad dakṣāsya yajanaṃ dvijāḥ /
nṛttamūrte rviśeṣeṇa tvati śobhana miṣyate

śreṣṭhaṃ paścānmukhaṃ liṃgaṃ dakṣāsyaṃ beramucyate /
avyaktaṃ mokṣadaṃ liṃgaṃ vyaktaṃ bhūtipradāyakam

bhukti mukti pradaṃ miśramevaṃ jñātvā samācaret /
śaucamācamanaṃ snānaṃ sandhyopāsana meva ca

kṛtvā śivārghya hastastu dakṣiṇa dvāramāśrayet /
dvāra mastreṇa saṃprokṣya dvārapānarcayet kramāt

gaṇapaṃ bhāratīmūrdhve savyegaṅgāṃ ca nandinam /
yamunāṃ ca mahākālaṃ gandhādyaiḥ kramaśorcayet

saṃpraviśyāntare vāstu patiṃ saṃpūjya phūjakaḥ /
pūjayet pūrvavaktrastu śivaṃ ṣaḍguṇa saṃyutam

liṃgārcanaṃ cet prāgvat syādīśānaṃ tu svagocare /
aghoraṃ puruṣaṃ vāpi dakṣiṇe samyagarcayet

aghoraṃ vātha sadyaṃ vā paścime tu samarcayet /
sadyavaktraṃ tu vāmāṃ vā saumyadeśe samarcayet

puruṣaṃ vātha vāmaṃ vā pūrvasmin saṃprapūjayet /
īśānamagni deśe tu nyaset pūrve manonmanīm

pitṛvāyavagni īśeṣu hṛdayādi vyavasthitam /
athavā prāgvadevaṃ syād vidyeśā dakṣiṇāditaḥ

gaṇeśaḥpūrva deśe vā prāgvadvā saṃprakīrtitāḥ /
pūrva dārabhya śakrādyā vajrādyāśca tathā matāḥ

ukṣaṃ dakṣiṇa saṃsthaṃ ca balipīṭhaṃ dhvajādikam /
prāgvadeva vidheyaṃ syāt anyatsarvaṃ samāhitāḥ

liṃgārcanaṃ ca devaṃ syād athaberārcanaṃ tu cet /
taducyate samāsena śrūyatāṃ munisattamāḥ

lohaje śailaje vāpi mṛjje dhatuja ratnaje /
citrahīne śilābiṃbe mūlaliṃga vadācaret

ratnaje lohaje pakva mṛṇmaye beraśodhanam /
abhīṣṭa divase kuryād yāvadberaṃ sadhūsaram

vastra saṃmārjanaṃ puṇyadivase snapanaṃ matam /
karmārcāryāmathānyeṣāṃ maṇiliṅge'tha pīṭhake

athavā bāṇaliṃge vā darpaṇādau samarcayet /
ādhārākhya manantaṃ ca dharmādyaṃ hi catuṣṭayam

gātraṃ turyamadhaścordhvacchadane padmakarṇike /
vāmādi navakaṃ sūryamaṇḍalādyaṃ ca sādhipam

saṃpūjya hṛtpuṭe netramantraṃ vidyātanuṃ smaret
īśāne sakale mūrdhni puruṣaṃ vadane smaret

athāparaṃ samānaṃ syāt śivaliṃgārcanena tu /
kalānyāsassamākhyātaḥ pratimānāṃ viśeṣataḥ

pratimālakṣaṇaṃ proktaṃ dhyānamatropa lakṣyatām /
hṛdbījātpaścime varṇe ṣaṣṭhaṃ bījaṃ niyojayet

mātrātraya samāyuktaṃ mūrdhni binduṃ niyojayet /
mantra metatsamuccāryā'vāhayet pratimāhṛdi

nyāsa mārgeṇa saṃsthāpya sannidhāna nirodhane /
vidhāyaivaṃ hṛdā pādyaṃ pādayostu nivedayet

siddhārtha candanośīra dūrvā saṅkalpitaṃ dvijāḥ /
elālavaṅga karpūra varāla phala kalpitam

dadyādācamanīyaṃ tu vaktre tatpuruṣāhvaye /
kṣīra siddhārtha sasyendra tilaśālyakṣātānvitam

kuśapuṣpasamopetaṃ dadyādardhyaṃ tu mūrdhani /
yavasarṣapa sad vrīhi taṇḍulai rakṣataṃ bhavet

vrīhi taṇḍula saṃyukta macyutaṃ tatprakīrtitam /
pādyādi pañcakaṃ hyetat sakale niṣkale'pi ca

saṃmiśre'pi vidheyaṃ syāt arcane snapane makhe /
pavitrāhohaṇādau ca proktaṃ vātha samācaret

sarva dravyasamāyuktaṃ śreṣṭhamityābhidhīyate /
ekahīnaṃ tu madhyaṃ syād dvābhyāṃ hīnaṃ tu kanyasam

tribhihīnam tu nīcaṃ syāt sarvadvāreṣu yogyakam /
gandhaṃ puṣpaṃ ca dhūpaṃ ca dīpaṃ naivedyameva ca

tāṃbulaṃ mūlamantreṇa dadyāttu parameśvare /
bali homotsavaṃ nṛttaṃ yathākālaṃ samācaret

sandhyā tithyardha nāḍī snapana yajana
naivedyabalyagnikāryaṃ-
nityoktaṃ cotsavāntaṃ bhavati vidhirayaṃ
śuddhanṛttakrameṇa /
nāḍīnāmakṣipakṣairdaradaradalitai rvyomacandrairyathāva-
nnyūne'sminnarcanāṅgaissmara śaramuni saṃkhyārdha
nāḍyo'thavāsyuḥ

uttamottama pūjā cet kāloyāmadvayena tu /
madhyame daśanāḍyassyādyāma mātreṇa kanyasaḥ

antarā tvaṣṭadhā bhaktvā navadhā kālamādiśet /
karṣaṇādi pratiṣṭhāntaṃ karma saṃvatsarotsavam

pavitrārohaṇaṃ māsārcana maṅkura vāpanam /
nityārcanādikaṃ sarvaṃ tantresmin pratipāditam

samālocya vidheyaṃ syāt sakale niṣkale śive /
anenaiva prakāreṇa nyāyenānvīkṣya deśikaḥ

saumya vaktreśa pūjādyaṃ kārayeddeśikottamaḥ /
antarālaṃ tu pūrvasyāṃ diśi vyakte viśiṣyate

kimatra bahunoktena yasya devasya yanmukham /
tasya devasya sā prācī niścitā dvijasattamāḥ

tadvaśādaparā kalpyā diśo digvedibhissadā // ४०१/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre dakṣiṇadvārārcana vidhiḥ
dvitīyaḥ paṭalaḥ
sandhyā tityartha nāḍī snapana yajana naivedyabalyagnikāryaṃ-
nityoktaṃ cotsavāntaṃ bhavati vidhirayaṃ śuddhanṛttakrameṇa /
nāḍīnāmakṣipakṣairdaradaradalitai rvyomacandrairyathāva-
nnyūne'sminnarcanāṅgaissmaraśaramuni saṃkhyārdha noḍyo'tha-vāsyuḥ
//
uttamottama pūjācet kāloyāmadvayena tu /
madhyame daśanāḍyasyāt yāma mātreṇa kanyasaḥ //
antarā aṣṭadhā bhaktvā navadhā kālamādiśet //
pūjayet pūrvavaktrastu śivaṃ ṣaḍguṇa saṃyutam
ṣaḍguṇa - १. sarvajñatvam २. paritṛptatvam ३. anādi bodhṛtvam ४.
svatantratvam ५. aluptaśaktitvam ६. anantaśavaktisvam
tṛtīya paṭale sakalārcanāvidhiḥ
vakṣyehaṃ sakalārccāntu sarvābhīṣṭaphalapradām /
śaucamācamanaṃ snānaṃ sandhyāvandanatarpaṇam

kṛtvā praviśya harmyantu pādaśaucaṃ vidhāya ca /
samyagācabhya saṃgṛhya bhasitaṃ vāriṇā saha

tripuṇḍraṃ vidhinā kṛtvā karanyāsaṃ vidhāya ca /
tatkareṇa ca saṃyojya śivehyātmānamādarāt

bhūtaśuddhiṃ sudhāplāvaṃ ātmāvāhanameva ca /
karanyāsaṃ ca vinyāsaṃ brahmaṇāmīśa pūrvakam

svavigrahe kalānyāsamīśānaṃ mūrdhni vinyaset /
puruṣaṃ vadane sarvaṃ malāmantramanusmaran

anyatpūrvasamānaṃ syādekatriṃśatkalāṃ nyaset /
antaryāgamataḥ kṛtvā sthānaśudhdintato nayet

viśeṣārghyañca saṃkalpya gandhapuṣpākṣatairyutam / ६१/२ /
īkṣaṇādyaircaturbhistu dravyaśudhdintu pūrvavat /
kṛtvātmānaṃ samabhyarcya mantraśuddhiṃ samācaret // ७१/२ //
dvāraṃ saṃprokṣya cāstreṇa vṛṣamagre samarcayet /
dvārapārśvobhayaṃvāpi gaṇapañcasarasvatīṃ // ८१/२ //
nandinañca mahākālaṃ gaṃgāhvāṃ yamunāmapi /
saṃpūjyodumbare śastraṃ praviśyāntaḥ puraṃ punaḥ // ९९/२ //
datvā puṣpaśca vāstvīśe datvārghyodaṃ śirasyatha /
śivasyeśānamantreṇa mālādyamapanīya ca // १०१/२ //
śuddhiṃ kṛtvā vidhānena paṭādyairvodakena vā /
ādhārāravyamanantañca dharmādharmādyameva ca // १११/२ //
adhaścordhvaścadepajhakarṇikeśaktipuñjakaṃ /
vāmādyaṃ hṛdayopetaṃ śivāsanamanusmaran // १२१/२ //
tasminmūrtiṃ samāvāhya vidyādehaṃ prakalpayet /
sadāśivo maheśaśca rudraśceci tridhāmataḥ // १३१/२ //
śivadeha-iti proktaḥ vidyādehassa ucyate /
yā tasya vimalāśaktiśśivasya samavāyinī // १४१/२ //
taddehatrayasiddhyarthaṃ mūrtimādau prakalpayet /
hṛtsaṃpuṭena saṃyojya tasyāṃ brahmāṇi vinyaset // २०१/२ //
kalānyāsantataḥ kuryāttadvidhānamihocyate /
sadeśe deha siddhyarthamaṣṭatriṃśatkalā matā // २११/२ //
rudreśayośśarīrārthamekatriṃśatkalā matā /
aṣṭatriṃśatkalānyāsaṃ prāgeva pratipāditam // २२१/२ //
ekatriṃśatkalānyāse viśeṣaḥ kaścidiṣyate /
ekameva śirovaktraṃ maheśe rudravigrahe // २३१/२ //
tatreśānena vaktreṇa mamunā sakalena ca /
malātmanā viśiṣṭantu pūrvavatparikalpayet // २४१/२ //
dhyātvā sadāśivarūpantaccaturdaśasaṃyutam /
ṣaṣṭhasvarasamopetaṃ bindunādavibhūṣitam // २५१/२ //
sāntaṃ hṛtsaṃpuṭaṃ kṛtvā vidyādehaṃ prakalpayet /
bere sadāśivevāpi liṃgepyevaṃ samācaret // २६१/२ //
maheśanṛttamūrtyādi dhyānaṃ śāntamanusmaran /
pratimālakṣaṇoktañca maheśamanunāyutam // २७१/२ //
kalāntakagajaghnādi rūpaṃ raudramanusmanran /
tanmantreṇa samopetaṃ vidyādehaṃ prakalpayet // २८१/२ //
maheśarudramūrtau ca mantrassādāśivo yathā /
vidyādehārthamuddiṣṭassarvataśśiva eva ca // २९१/२ //
āvāhya samanurmantroddhāre prāgevakīrtitāḥ /
tenāvāhya śivandehatritaye pūrvavartmanā // ३०१/२ //
sthāpanādyantataḥ kuryāt pādyañca parameśvare /
gandhaṃ puṣpaśca dhūpaśca dīpannaivedyamapya ca // ३११/२ //
tāmbūlasahitaṃ sarvanniṣkalārcanavannayet /
pañcāvaraṇasaṃyuktañcatustridvayekasaṃvṛtau // ३२१/२ //
iṣṭāvaraṇasaṃyuktaṃ prāguktavidhinā guruḥ /
parivārayutañcettu balintasminsamācaret // ३३१/२ //
homaṃ nityotsavaṃ vāpi svapradhāne samācaret /
śuddhanṛttañcayannoktaṃ sarvaṃ prakṛtivannayet // ३४१/२ //
dvārapālārcanopetaṃ balihomasamanvitam /
śuddhanṛttañca hitvā vā karma sarvaṃ samācaret // ३५१/२ //
pradoṣādau naṭeśasya kuryānnīrājanakriyām /
utsavaṃ snapanañcaiva damanārohaṇakriyām // ३६१/२ //
pavitrārohaṇaṃ saṃmyak kṛttikādīpameva ca /
saṃvatsarādi lekhāñca vasantākhyaṃ tadutsavam // ३७१/२ //
māsotsavaṃ tathā māsenavanaivedyakarma ca /
prāyaścittañca jīrṇānāṃ uddhārañca gurūttamāḥ // ३८१/२ //
devoktamakhilaṃ sarvaṃ devyāścāpi samācaret /
kiñcāṣāḍhe'śvinī māse pūrvaphalgunisaṃgame // ३९१/२ //
pūrakarmāpikartavyamādiśakterdvijottamāḥ /
gaurīmaheśvarīmūrtīsadeśe tu manonmanī // ४०१/२ //
manonmanyaṇunā mūrtiṃ manonmanyāṃ prakalpayet /
gaurī mantreṇa gauryāstu ṣaḍviṃśatikalānvitām // ४११/२ //
ādiśaktyaṇunā tasyāmādiśaktiṃ prapūjayet

iti uttarakāmikākhye mahātantre sakalārcanāvidhiḥ
tṛtīyaḥ paṭalaḥ
indu nibha pañca mukha hasta daśa yuktaṃ /
śūla vara ṭaṅka masi vajra mabhayaṃ syāt //
pāśa varadāṅkuśa maṇirdahana vāme /
śveta kamalāsana sadāśiva svarūpam //
caturthe paṭale snapanavidhiḥ
athātassaṃpravākṣyāmi snapanaṃ parameṣṭhinaḥ /
aṣṭamyāṃ vā caturdaśyāṃ viṣuvāyanasaṃkrame

grahaṇe māsanakṣatre cārdrāyāṃ parvaṇordvayoḥ /
suyoge sūryavāre vā cotsavānte dinaṃ trayam

karturjanmaviyogarkṣe tasyāpyanudinetha vā /
rājñobhiṣekanakṣatre durbhikṣe durnimittike

bhūmikampe diśāndāhe jvaramāryādi pīḍane /
pratiṣṭhānte dbhute sarvarogotpattāvavagrahe

nitye naimittike kāmye kārayecchaṃkarasya ca /
snapanantu yathānmāyaṃ taccānekavidhaṃ bhavet

aṃkurārpaṇamādau syāt mahāsnapana karmaṇi /
prāguktamaṇṭape vāpi vedikāvarjitepi vā

athavā pūrvakḷptau tu tammānādyanapekṣayā // ६१/२ //
pañcahastādiṣaṭsaptahastaparyantakepi vā /
caturgātrādikeṣṭāṣṭagātraparyanta saṃyute // ७१/२ //
sarvālaṃkārasaṃyuktatoraṇairanvitepi vā /
nṛttavādyādisaṃyukte gānadhvanisamanvite // ८१/२ //
astreṇa śodhayet bhūmiṃ vāmadevena lepayet /
sūtranyāsamaghoreṇa tālamātrāntaraṃ yathā // ९१/२ //
dvitālaṃ śivakumbhasya varddhanyāstālamātrakam /
tritālaṃ karṇikāmānaṃ sarvasāmānyamīritam // १०१/२ //
athavottaravīthyāṃ syāt karakasya sthitiryadā /
tadā dvitālamānena karṇikāmānamīritam // १११/२ //
caturdalaṃ yathā pañcakalaśasthāpanaṃ diśi /
vidikṣvapi navākhyaṃ syātsamantādekamāvṛtam // १२१/२ //
pañcaviṃśatisaṃkhyāntaṃ tatsamantātsamāvṛtam /
ekonapañcāśatsaṃkhyāmaṣṭottaraśataṃ dvijāḥ // १३१/२ //
āvṛtidvayasaṃyuktaṃ tatbāhye parikalpayet /
pañcaviṃśatisaṃkhyātān kalaśān madhyamasthitam // १४१/२ //
parihṛtya samantāttu dvābhyāṃ vaikenamārgikam /
aṣṭadvārasamāyuktaṃ bahiṣṭhādādavṛtitrayam // १५१/२ //
madhyame tithisaṃkhyāsyuḥ navakoṇe vyavasthitāḥ /
madhyame tithisaṃkhyetu madhyamatritayaṃ tyajet // १६१/२ //
aṣṭottaraśataṃ hyetat sahasrañcennavādhikam /
catvāriṃśacca vyūhaṃ syāt pṛthak syāt pañcaviṃśatiḥ // १७१/२ //
ekadvitricaturbhistu padairvyūhāntaraṃ smṛtam /
madhyavyūhasya paritaścatuṣkuṇḍantu vāṣṭakam // १८१/२ //
svasvasaṃkhyā samavyūhe homārthaṃ parikalpayet /
antarmārgaṃ samāvāhya vīthiśśāstre samīritam // १९१/२ //
śivavyūhasya paritaḥ ṣoḍaśaiva parityajet /
sūtranyāsassamākhyātaḥ anyathāpi bhaviṣyati // २०१/२ //
aṣṭottaraśatākhye tu madhyame pañcaviṃśatiḥ /
mārgabāhye tu koṇesyādekaviṃśati saṃkhyakaḥ // २११/२ //
śeṣairdikṣu caturdvāraṃ sahasre punarucyate /
sūtradvayaṃ nyasetpūrvāparagaṃ yāmyasaumyagam // २२१/२ //
sārdhahastāntaraṃ hastamānāntaramathāpi vā /
syāccaturdaśasaṃkhyātā vīthibāhye krameṇa ca // २३१/२ //
tadbahirhomamiṣṭaṃ syāt caturdikṣu aṣṭadikṣu vā /
sthaṇḍilaṃ puruṣeṇasyāt catuḥ prasthamidaṃ varam // २४१/२ //
triḥ prasthaṃ madhyamaṃ hīnaṃ dviprasthamiti kīrtitam /
hīnahīnataraṃ prasthamānamityabhidhīyate // २५१/२ //
śālimānamidaṃ tasmāddhīnannaiva prayojayet /
adhaścedhabhicārārthaṃ bhavedeva na saṃśayaḥ // २६१/२ //
āramya dviguṇantvekavṛddhyā daśaguṇāvadhi /
mānantu śivakumbhesyāt tasyordhvekarakemataḥ // २७१/२ //
vrīhyardhaṃ taṇḍulaṃ vidyāt tadardhaṃ tilamānakam /
tilārdhaṃ lājamānaṃ syādaṣṭadroṇaṃ sahasrake // २८१/२ //
aṣṭādhika śivavyūhe śālimānaṃ prakīrtitam /
hṛdayena nyaset mumbhān svarṇādiviniveśayet // २९१/२ //
śivādiprasthavṛddhayā tu saptaviṃśatimānakam /
śivakumbhasyamānaṃ syāt tadarthaṃ karakematamū // ३०१/२ //
catustridvayekasaṃkhyātaprasthamānaprapūritam /
kalaśe veṣṭanaṃ tridvivyomasūtraiḥ krameṇa tu // ३११/२ //
athavā vyomasūtreṇa tritayaṃ pariveṣṭanam /
varmaṇāvihitaṃ taccakumbhanyāso hṛdāmataḥ // ३२१/२ //
ṣaṭtriṃśattatvaparyantān kuśāntryādīnyathānyaset /
kūrcānvaiśenamantreṇa dravyaṃ mūlena vinyaset // ३३१/२ //
maṇikkañcendranīlañca vaiḍūryañcapravālakam /
muktā ca pañcaratnaṃ syādabhāve hemasammatam // ३४१/२ //
niṣkaṃ pādantu pādārdhaṃ daśamāṣāṣṭamāṣake /
tayorardhaṃ tadardhaṃ vā māṣaṃ vātidaridrake // ३५१/२ //
tasmāddhi karakerdhaṃ syāt dravyāṇi kalaśeṣu ca /
mādyamācamanañcārghyaṃ pañcagavyañcaturdiśi // ३६१/२ //
gandhodaṃ vātha śuddhodaṃ prathame parikīrtitam /
kuśodakaṃ tataḥkṣīraṃ dadhikoṣṇaṃ ghṛtaṃ bhavet // ३७१/२ //
gandhodaṃ vātha koṇeṣu krameṇāṣṭakameva vā /
dvitīyasthāpanaṃ proktaṃ tṛtīyañca nigadyate // ३८१/२ //
madhulājāśakṛccūrṇaṃ lājacūrṇaṃ haridrakam /
bhūtikṣusāra kadalītilasarṣapapānasāḥ // ३९१/२ //
bhasitaṃtilasārañca kadalītilasarṣapān /
nālikerañca nāraṃṅgadvayaṃsyānmātulaṃgakam // ४०१/२ //
ḍāḍimañcāthabāhye tu kramukaudravamādrake /
panasāmrakadalyuttha nālikerañca sarṣapam // ४११/२ //
tilabilve tadante tu mātulaṃgaphalammatam /
nāraṃgadvitayantasmādyavanīvāralājakam // ४२१/२ //
satvantetvathavādau vā kṣaudramityabhidhīyate /
kuṣṭhaṃ gulaṃ payaḥ paścāt sarṣapañca lavaṃgakam // ४३१/२ //
takkolandadhimeghañca tilośīraghṛtaṃ śakṛt /
sattukannālikerañca haridrācūrṇakantathā // ४४१/२ //
evaṃ trividhakannitye tritayaṃ pañcaviṃśateḥ /
pañcaviṃśati madhye tu santyajedantarāvṛtim // ४५१/२ //
evaṃ kṛte bhavantyatra kalaśānāntu ṣoḍaśa /
caturdikṣu ca koṇeṣu pādyādyaṣṭakamīritam // ४६१/२ //
antarāleṣu madhyādi vasu saṃkhyakamīritam /
ūrdhvamekonapañcāsatkrameṇa paripaṭhyate // ४७१/२ //
gulacandanalohāni kuṣṭhakaccolapuṣpakam /
patrakarpūranīrañca dāntaṃ māṃsimurantṛṇam // ४८१/२ //
śamīdūrvā ca śuklārkabilvacampakaśaṃkhinī /
apāmārgantato viṣṇukrānti dhurtūrasaṃjñakam // ४९१/२ //
nandyāvartasitābjañca catvāriṃśannavādhike /
athavānyaprakāreṇa tadeva punarucyate // ५०१/२ //
pādmamācamanañcārghyaṃ gavyaṃ pūrvādidikṣuvai /
kṣīraṃdadhighṛtaṃ kṣaudramāgneyādi vidikṣu ca // ५११/२ //
takkolaṃ bhasmaniryāsaṃ hariberañca mañjarī /
nālikerañca bilvañca jambukaccolapāṭalī // ५२१/२ //
punnāgaśaṃkhapuṣpau ca lakṣmī vyāghranakhī tathā /
simhadhurtūrasaṃjñe ca ṣoḍaśāstravinirdiśet // ५३१/२ //
sadurvāsarṣapāmrāṇi nāraṃgapanasemate /
kadalīśatapatrañca dhātakī śvetalodhakam // ५४१/२ //
ikṣusārañca lājañca campakaṃ gandhatailakam /
nīvārakuṃkumatilamāñjīmurajasattukam // ५५१/२ //
mātulaṃgaṃ malayajamalayajamagarūśīra rātrijam /
pañca kḷptau ca brahmāṇi hitveśānaṃ dvijottamāḥ // ५६१/२ //
vidyeśā aṣṭakḷptausyuḥ bāhye mūrtīśvarā diśi /
antare vāmadevādyāḥ pañcaviṃśati saṃkhyayā // ५७१/२ //
aṣṭau gaṇeśvarā bāhye cāṃguṣṭhapramukhāstathā /
krodhādyā vasusaṃkhyātāḥ śatarudrādikastu vā // ५८१/२ //
ekonena tu pañcāśat snapane devatāmatāḥ /
kṛtvā padāni ṣaṭtriṃśat tyajedaṃśaṃ catuṣṭayam // ५९१/२ //
dvātriṃśatpadasaṃkhyāsyāt pādyadīṃstatra vinyaset /
dakṣiṇārdhaṃ samārabhya cottarārdhaṃ samāvadhi // ६०१/२ //
atrānuktamathaikona pañcāśatsadṛśaṃ matam

aṣṭottaraśataṃ vakṣye taccatrividhamucyate /
candanāgarukuṣṭhāni kaccolaṃ puṣpapatrake

karpūraṃ hariberañca dāntaṃ māṃsīmuraṃtṛṇam /
tṛtīyavaraṇasthāni dravyāṇi dvādaśaiva hi

campakaṃ sahadevī ca śatapatrī ca rocanā /
bilvaṃ yavā śamī dūrvā takkolaṃ meghasamjñakam

dhātrī mocaphalañcaiva lakṣmībhūmyaravindakam /
rāsnā ca vyāpalāśañca śvetārkaṃ karavīrakam

dhātakī droṇadhurtūraṃ lodhrāpāmārgakārjunāḥ /
plekṣebhapippalī saṃjñā viṣṇukrānti nṛpāhvayā

aśvatthaṃ nāgapuṣpañca caturthe dravyamīritam /
tulasī tagarañcaiva turuṣkaṃ tejanīpunaḥ

bilakaṃ jīrakaṃ kṛṣṇajīrakañca hareṇukam /
śrīveṣṭakam gandharasaṃ phalinī raktacandanam

sauripakaṃ vyāghranakhaṃ vallakīsvarṇapuṣpakam /
dārvīśuktinakhaṃ dāru sitāhvaṃ ca kuṭaṃ naṭam

gugguluñcaiva mṛdvīkā siteti girikarṇikā /
vaṭaśṛṃgendriyāhvañca phaṇirjambu manaśśilā

śaṃkhinī bhṛṃgarājaśca nīvāraṃ gairikaṃ tathā /
āmramocarasaṃ jātiḥ pāṭalī mārjanaṃ punaḥ

pañcamāvaraṇaṃ hyetadanyathā ca nigadyate /
śamīdūrvārka bilvañca campakaṃ śaṅkhapuṣpakam

apāmārgaṃ tathā viṣṇukrāntirdhuttarameva ca /
nandyāvartaṃ tataḥ proktaṃ śvetapadmaṃ tato matam

punnāgaṃ jātipuṣpañca pāṭalī sahadevikā // ७३१/२ //
śatapatrañca lakṣmīsyāt bhūpadmaṃ dhātakī punaḥ /
tulasī karavīrañca kṛṣṇavallī ca malliā // ७४१/२ //
gokṣurādau śatāverī tatastasmātkṛtāñjalīḥ /
mahādroṇapunardroṇamahābhadrīca bhadrikā // ७५१/२ //
indravallī rudraparṇī dhātryante tu harītakī /
vyāghranakhyā ca maṃjiṣṭhaṃ saralaṃ bhadrakoṣṭhakam // ७६१/२ //
navanītaṃ drāviḍāhvaṃ sajjaṃ takkolasaṃjñakam /
cañcalātibalācaiva balāsiṃhāpriyaṃgukam // ७७१/२ //
loghrañca kesarannāgaṃ pūrvaṃ jambū kapitthakam /
aśvattho gugguluñcaiva lājiraṃ kṛṣṇajīrakam // ७८१/२ //
satilaṃ kuṃkumaṃ meghamagaruṃ kṛṣṇarocanā /
śrīveṣṭako gandharasaḥ pippalī hastipippalī // ७९१/२ //
kṛṣṇāgaruṃ catagaraṃ tataḥ proktaṃmanaśśilām /
raktacandanasaṃjñañca lavaṃgaṃ rātricūrṇakam // ८०१/२ //
kaṣāyaṃ mārjanañcānte sthāpayeddhṛdayāṇunā /
catuḥ kṣīra kujodbhūtatvaksārvasyātkaṣāyakaḥ // ८११/२ //
āmrajambūtarūttthatvak sāropari ca kīrtitaḥ /
dūrvātilakuśāgraistu mārjanaṃ tvabhidhīyate // ८२१/२ //
atibalāntamiṣṭaṃ syādekāśītighaṭasthitau /
pādyamācamanañcārghyaṃ gavyaṃ dikṣu vidikṣu ca // ८३१/२ //
dadhisarpimadhukṣīramagneḥ prabhṛti vinyaset /
tilaṃ śrīvṛkṣapatrañca candanaṃ meghasaṃjñakam // ८४१/२ //
campakaṃ hariberañca sarṣapannāgakesaraṃ /
takkolañca phalaṃ kuṣṭhaṃ kaccolaṃ lohasaṃjñakam // ८५१/२ //
lavaṃgapatrakarpūrān bāhye ṣoḍaśa vinyaset /
tṛtīyāvaraṇe saktūn agnau bhūtaghaṭeṣvapi // ८६१/२ //
bhasitaṃ rātricūrṇañca śakṛccūrṇaṃ krameṇa ca /
dhātrī ca nālikerañca likucaṃ mātulaṃgakam // ८७१/२ //
tadbāhyegnyādi koṇeṣu catussaptasu vinyaset /
lakṣmīñca sahadevīñca viṣṇukrāntiṃ krameṇa tu // ८८१/२ //
rudraparṇyā samāyuktaṃ caturnavasu vinyaset /
guñjādi niṣkaparyantaṃ pādyādyaṃgaṃ pramāṇakam // ८९१/२ //
ekadvitricatuḥprasthaṃ pañcagavyādi mānakam /
madhyamānaṃ tathā proktaṃ pādamardhaṃ tathāpi vā // ९०१/२ //
ājyatailapramāṇañca tathaiva parikalpayet /
karpūrakuṃkumādīnāṃ mānamiṣṭaṃ pradīyatām // ९११/२ //
madhye vidyeśvarāḥ pūjyāśśatarudrābahirmatāḥ /
evaṃ trividharītyā tu śatamaṣṭottaraṃ matam // ९२१/२ //
navasaṃkhyairnavavyūhaiḥ kāṣṭhādvitayamadhyagaiḥ /
aṣṭādvārasamāyuktai rekāśītistu pūjyate // ९३१/२ //
aṣṭottarasahasrākhyaṃ adhunātra nigadyate /
varālatruṭikarpūratvagelośīrajātayaḥ // ९४१/२ //
ebhiryuktaṃ śivāmbhasyācchivamantrābhimaṃtritam /
tenaiva pūrayetkumbhān vardhanī kalaśānapi // ९५१/२ //
pādyamācamanañcārghyaṃ pañcagavyaṃ kuśodakam /
kṣīrandadhighṛtañcaiva prathamāvaraṇe nyaset // ९६१/२ //
kṣaudraṃ yavaṃ gulannyastvā kuśaṃ rambhāphalaṃ tathā /
sarṣapaṃ nālikerākhyaṃ rajanī mātulaṃgakam // ९७१/२ //
lājaḍāḍimasaktvākhyān panasaṃ bhasmacūrṇakam /
pañcaviṃśatimadhyastha dravyāṇyetāni ṣoḍaśa // ९८१/२ //
ratna lohajadhātūnāṃ bījaṃ gandhodakaṃ kramāt /
pūrvasmin saṃsthitaṃ jñeyaṃ koṇadvayavivarjitam // ९९१/२ //
mṛnmārjanaṃ parimukhaṃ mārjanaṃ patrapuṣpayuk /
dakṣiṇe paścime jñeyaṃ mānyāstraphalatoyayuk // १००१/२ //
kaṣāyāḍhayodakopetamuttare punarucyate /
kāntamūlodakaṃ brahmakūrcaṃ śāntyudavalkale // १०११/२ //
māṇikkañcendrenīlañca muktāvaiḍūryavajrakam /
puṣparāgaṃ pravālañca sphaṭikaṃ (marakatantathā) // १०२१/२ //
pañcaratnamiti jñeyaṃ ādyā bhāve dvitīyakam /
ratnodakamiti proktaṃ lohodakamataḥ param // १०३१/२ //
suvarṇaṃ rajataṃ tāmramāyasaṃ trapusīsakam /
ārakūṭaṃ tataḥ kāṃsyayuktaṃ lohodakam param // १०४१/२ //
saurāṣṭramañjanaṃ śyāmā haritālaṃ manaśśilā /
gairikaṃ rocanaṃ cānte dhātūdakamidaṃ matam // १०५१/२ //
śālikodravanīvāra priyaṃgutila sarṣapāḥ /
śyāmāṣṭakaṃ yavo bījo bījodakamihoditam // १०६१/२ //
navanītañca karpūraṃ tvagelāpatrasaṃyutam /
candanaṃ laghukuṣṭhañca varālośīramustakāḥ // १०७१/२ //
kuṃkumaṃ hariberañca kaccolaṃ jātireva ca /
ebhistu cūrṇitairyuktaṃ gandhodakamiti smṛtam // १०८१/२ //
parvate ca nadītīre valmīke karkaṭāvaṭe /
vṛṣaśṛṃge ca satkṣetre samudre gajadantake // १०९१/ २ //
aṣṭabhiśca samāyuktaṃ mṛdambhaḥ parikīrtitam /
gokṣurā sahadevī ca viṣṇukrāntā kṛtāñjali // ११०१/२ //
śirīṣendīvaraṃ rātrirebhirmārjanamucyate /
dūrvāṃkurañca kuśāgraṃ gaurasarṣapam // ११११/२ //
bhadrākṛtāñjalīyuktaṃ parimāṇaṃ taducyate /
tulasībilvapatrañca tamālañca tapasvinī // ११२१/२ //
apāmārgasamāyuktaṃ patratoyamiheritam /
padmaṃ raktotpalaṃ paścāt pāṭalī campakaṃ tathā // ११३१/२ //
punnāgakuravanāraṃganandyāvartaṃ ca mallikā /
śvetārkavakulaiyuktaṃ puṣpatoyamiheritam // ११४१/२ //
kuṣṭhaṃ kuṭannaṭaṃ lohañcandanaṃ kuṃkumantathā /
karpūrośīrasamyuktaṃ mānyodakamiheritam // ११५१/२ //
śūlaṃ kapālahariṇī pinākaḥ paraśustathā /
pāśokṣamālāḥhaimāśca tairastrodakaṃ bhavet // ११६१/२ //
panaso nālikeraśca mātulaṃgadvayaṃ tataḥ /
nāraṃgadvayarambhādyaiḥ uktamasmin phalodakam // ११७१/२ //
palāśodumbarāśvatthamāyūraplakṣapāṭalī /
jambūtvagbhissamāyuktaṃ kaṣāyodakamīritam // ११८१/२ //
abhrakatritayaṃ paścānmākṣikatritayantataḥ /
gandhatrayasamāyuktamāḍhyatoyamiti smṛtam // ११९१/२ //
sūryakāntastvayaskānto bhrāmakaścandrakāntakam /
nikuntaḥ pañcabhiryuktaṃkāntodakamiti smṛtam // १२०१/२ //
uśīro hariberañca pīvariḥ puṣkarantathā /
śrīkaṇṭhaśceti pañcabhiryuktammūlodakaṃ smṛtam // १२११/२ //
gomūtraṃ gomayaṃ kṣīrandadhisarpiḥ kuśodakam /
ebhirdravyaissamāyuktaṃ brahmakūrcamiti smṛtam // १२२१/२ //
mayūraśikhibhūrjatvagrocanābhṛṃgarājakam /
kṛtāṃjaliśca pañcabhiryuktaṃ syādvalkalodakam // १२३१/२ //
agnikoṇāt kramāttailaṃ kṣīrandadhighṛtaṃ nyaset /
catvāriṃśatsumadhyasthakalaśadravyamīritam // १२४१/२ //
lakṣmī bhadrā kuśodānto nīvāraṃ campakam punaḥ /
vibhītā gokṣurādyaṣṭau garbhāvaraṇagā matāḥ // १२५१/२ //
raktotpalaṃ śamīpaścāt padmaṃ surasa saṃjñakam /
nadyāvartamapāmārgaṃ dūrvā ca karavīrakam // १२६१/२ //
yavāhvādroṇapuṣpañca viṣṇukrāntiñca mallikā /
jāti bilvaṃ sitārkañca ekapatrāravindakam // १२७१/२ //
dravyāṇi ṣoḍaśaitāni prativyūhantṛtīyakam /
vṛttakramamatho vakṣye śivakumbhantu madhyataḥ // १२८१/२ //
tadvāme vardhanī jñeyā ratnānyaṣṭasu vinyaset /
māṇikkaṃ śivakumbhe tu pañcaratnasamanvitam // १२९१/२ //
karṇikā bāhyadeśe tu dalamadhyeṣṭadikṣu vā /
pādyādikaṃ sahasraṃ tu tadbahirvinyaset kramāt // १३०१/२ //
pādyamācamanañcārghyaṃ pañcagavyaṃ kuśodakam /
kṣīrandadhighṛtañcaiva prathamāvaraṇe nyaset // १३११/२ //
dvitīyāvaraṇe svarṇaṃ pade ṣoḍaśasaṃkhyake /
caturviṃśati saṃkhyāte nālikeraphalaṃ bahiḥ // १३२१/२ //
dvātriṃśatsaṃkhyake proktastvikṣusāraścaturthake /
ṣaṭpañcāśat ghaṭe prokto pañcame madhu kīrtitam // १३३१/२ //
catuṣṣaṣṭiyuto bāhye nānāpuṣpañca kīrtitam /
dvisaptatisamāyukto saptame sarvabījakam // १३४१/२ //
aṣṭame caturāśītau vinyaset kadaliphalam /
navameṣaṇṇavatyante bhasitantadanantaram // १३५१/२ //
daśame śatasaṃyukte pañcagavyaṃ prakīrtitam /
caturyukte śatepañcagavyamekādaśāṃśake // १३६१/२ //
aṣṭottaraśataṃ bāhye kaṣāyodakamucyate /
dhātu lohodakaṃ paścāt śateṣoḍaśasaṃyute // १३७१/२ //

śate viṃśatisaṃyukte bāhye mṛdvārikīrtitam /
sarvagandhañca sarveṣu kalaśeṣu vinikṣipet // १३८१/२ //
pañcaviṃśati saṃkhye tu prativyūhantu madhyame /
ghaṭaṃ vā kalaśaṃ vāpi catvāriṃśattu saṃkhyayā // १३९१/२ //
vardhanyarthaṃ suvarṇañca vastrakūrcādisaṃyutam /
pratyekaṃ vinyasetsamyak dravyaṃ vā viniveśayet // १४०१/२ //
ubhayañcottamaṃ vidyāt dravyanyāse dvijottamāḥ /
uktamārgeṣu sarvañcellabdhaṃ śreṣṭhaṃ prakīrtitam // १४११/२ //
ardhena madhyamaṃ proktaṃ pādātkanyasamucyate /
vidyeśāḥ madhyame devāstvanyatra śiva eva hi // १४२१/२ //
sa ca nāmnāṃ sahasraistu paṭhyatetadviśeṣataḥ /
paṭhanvāpūjayedīśāṃ śivanāmnātha kevalam // १४३१/२ //
kūṭākṣarādisaṃyuktañcaturthyanta samanvitam /
svāhāntaṃ vā namaskāraprāntaṃ praṇavapūrvakam // १४४१/२ //
aṣṭottarasahasrāttu tyajetbāhyāvṛtiṃ guruḥ /
tatrāgneyādikoṇasthañcaturvyūhaṃ samācaret // १४५१/२ //
antaḥ koṇacatuṣkeṣu śivavyūhasya bāhyataḥ /
sthāpayeddikṣuhomārthameteṣāmantarālake // १४६१/२ //
tatbāhye ṣoḍaśavyūhāḥ pūrvavatsaṃvyavasthitāḥ /
anyat sarvaṃ samānaṃ syādaṣṭapañcaśataṃ bhavet // १४७१/२ //
aṣṭasaṃkhyā samāyukto dviśate madhyameṣṭakam /
tatbahiḥ pañcaviṃśacca digvidikṣu prakalpayet // १४८१/२ //
bāhye ṣoḍaśasaṃkhyātān gṛhaṇīyāddigvidiggatam /
aṣṭavyūhantathātvetu ukta saṃkhyānvitaṃ bhavet // १४९१/२ //
dravyāṇāntu pramāṇaṃ yat vistārātpunarucyate /
ratnāni svasvarūpeṇa śastāni dvijasattamāḥ // १५०१/२ //
daśabhāṣāditadvṛddhyā niṣkāntaṃ lohamānakam /
lohavṛddhayā tu mānaṃ syāttathā pāṣāṇamānakam // १५११/२ //
niṣkapādāditadvṛddhyā palāntaṃ bījamānakam /
tāvattaṇḍulamānaṃ syāt sitāmānantathā matam // १५२१/२ //
kintu nandapālāntaṃ syāt dviguṇaṃ gulamānakam /
gandhadravyapramāṇantu dhātuvatparikīrtitam // १५३१/२ //
phalāni patracūrṇāni tadvallājāśca saktavaḥ /
tilasarṣapahāridragośakṛtbhasmamānakam // १५४१/२ //
pañcagavyandadhikṣīraṃ mānaṃ bhasmapramāṇakam /
kṣīravatghṛtamardhaṃ vā pādaṃ kṣaudrantathāpalam // १५५१/२ //
phalābhāve yathālābhaṃ śeṣamadbhiḥ prapūrayet

ghṛtavattailamānaṃ syāt sarvaṃ vā pātramānayet /
ardhapādantadardhaṃ vā puṣpaṃ hastamitaṃ bhavet

oṣadhistatsamaṃ proktantanmānañca tathā matam /
tathaiva pātramānaṃ tu mūlamānantu gandhavat

śuṣka puṣpaphalādīnāmmānaṃ gandhavadiṣyate /
mṛnmānaṃ pūrvavatproktamanyadapyevamūhyatām

vajraṃ samastaratnānāṃ lohānāmagnidaivatam /
yavo nikhila bījānāṃ dhātūnāṃ haritālakam

oṣadhīnāmabhāve tu sahadevī praśasyate /
phalānāṃ kadalījātaṃ patrāṇāṃ bilvapatrakam

nīlotpalantu puṣpāṇāmutpalaṃ vidhīyate /
candanaṃ sarvagandhānāṃ mṛdasyurdarbhamūlajāḥ

tvacāmāśvatthajā proktā mūlānāntu kuṭannaṭam /
sitābhāve gulaṃ proktamikṣūgakṣaudrayośca tat

phalapuṣpādyabhāve tu tatpatrādikameva vā /
dravyāṇyetāni sarvāṇi mūlamantreṇa vinyaset

pidhāya bījamukhyena śarāvaiḥ pallavaistu vā /
datvā hṛdayamantreṇa vastrāṇi vividhāni ca

varjayitvāti kṛṣṇāni hīnāni śarahastataḥ /
gandhaṃ svanāmamantreṇa puṣpandhūpantathaiva hi

dīpena sahito mantrī liṃgamudrāṃ pradarśayet /
kavacenāvakuṇṭhyātha homakarma samārabhet

sahasrakalaśe pañcaśatahomaṃ samācaret /
kuṇḍe vā sthaṇḍile vāpi sarvalakṣaṇasaṃyute

kṛtvā kuṇḍādisaṃskāramagnikāryoktavartmanā /
samidājyānnalājāṃśca tilaṃ vai homayetkramāt

palāśodumbarāśvattha vaṭāḥ pūrvāditaḥ kramāt /
śamīravādiramāyūraśrīvṛkṣāḥ pāvakāditaḥ

aṣṭapakṣe tu samidhaḥ tyajetkoṇacatuṣṭayam /
pañcapakṣe tu samidhaḥ tyajecchamyādi sambhavāḥ

caturhomavidhāne tu pradhānevātha pūrvake /
śatamardhaṃ tadarghaṃ vā mūlahomaḥ prakīrtitaḥ

mūlāddaśāṃśatoṃgānāntathā brahma sulocane /
kṛtvā homaṃ praviśyāntardvārapūjāṃ vidhāya ca

praviśya garbhagehe tu liṃgaṃ saṃśoddhaya pūrvavat /
saṃkalpya cāsanaṃ pīṭhe mūrtimāvāhya pūjayet

brahmabhiḥ sakalīkṛtya vidyādehaṃ tato nyaset // १७४१/२ //
pādyāditritayaṃ datvā gandhapuṣpaṃ sadhūpakam /
dīpañca mūlamantreṇa datvātodyasamanvitam // १७५१/२ //
nṛttageyasamāyuktaṃ śaṃkhadhvanisamanvitam /
vedastotraravopetaṃ ghaṇṭānādasamanvitam // १७६१/२ //
jayaśabdasamopetaṃ śivaṃ kumbhañca vardhanīm /
uddhṛtya nītvā devāgre tripādopari vinyaset // १७७१/२ //
datvā ghaṭastha devāya devyāḥ pādyādikaṃ trayam /
gandhapuṣpaṃ sadhūpañca dīpamarghyaṃ vidhāya ca // १७८१/२ //
apanīya pidhānaṃ tat dakṣahastena deśikaḥ /
sakūrcapuṣpatoyāḍhyaṃ śivamantraṃ samuccaran // १७९१/२ //
saṃgṛhya tatvacittastu liṃgamūrdhni manuṃ nyaset /
deveśīmapi tadvāme devasya viniveśayet // १८०१/२ //
śivamanraṃ smarankumbhatoyena snāpayecchivam /
piṇḍikā rūpiṇīṃ devīṃ snāpayettaṃ manusmaran // १८११/२ //
datvā jātena pādyantu pādayostanmukheṣu /
īśānādyaiśca sadyāntaiḥ pañcabhirviniveśayet // १८२१/२ //
ācā * *? sya cūḍānte śirasyarghyaṃ pradāpayet /
pañcagavyābhiṣekādau mahāghaṇṭāravānvitam // १८३१/२ //
upasthānasamāyuktaṃ dhūpaṃ vā viniveśayet /
avaśyamāvṛtāntesyādupasthānaṃ sadhūpakam // १८४१/२ //
nānāphalāni gavyāni pañcāmṛtayutāni ca /
vidyante cet tadātaiśca snāpayet parameśvaram // १८५१/२ //
virukṣya gandhatoyena snāpayelliṃgamādarāt /
arcanoktaṃ samabhyarcya homopetaṃ samāpayet // १८६१/२ //
sakalasnapanañcettu sakalasthāpanoktavat /
āsanaṃ saṃprakalpyāsmin kumbhe mūrtimanuṃ smaret // १८७१/२ //
brahmabhissakalīkṛtya tatkalāstatra vinyaset

nyastvā vidyātanuṃ tattadrūpaṃ dhyātvā sadāśivam /
snapanādyañca pādyādi kṛtvā datvā hṛdā guruḥ

gandhaṃ puṣpañca dhūpañca dīpamarghyaṃ vidhāya ca /
pradarśya liṃgamudrāntu kavacenāvakuṇṭhayet

iṣṭvā gaurīñca vardhanyāṃ yonimudrāṃ pradarśya ca /
varmaṇā cāvakuṇṭhyātha rudrānāvaraṇasthitān

pūrvoktavidhināvāpi krameṇāvāhya pūjayet /
gatvā sakalasāmīpyamāsanaṃ mūrtimeva ca

saṃkalpya sakalikṛtya vidyādehamanuṃ smaran /
snapanādyaṃ tataḥ kṛtvā datvā pādyādikatrayam

gandhaṃ puṣpañca dhūpañca sadīpaṃ vinivedayet /
prāgvat ghaṭañca karakaṃ nītvā hṛdi manuṃ nyaset

tattaddevīmanuṃ devyā hṛdaye viniveśayet /
snāpayitvā krameṇaiva pādyādidvitribhāgikam

deve datvā'vaśiṣṭantu devyāśca vinivedayet /
pṛthagvā sthāpayitvā tu deveśīmabhiṣecayet

pādamūlañca devasya gandhādyairvābhiṣecamet /
citrādyairdarpaṇādyaiśca snāpayet snapanoktavat

devyāścet snapanaṃ madhye kumbhaṃ vā karakanyaset /
dravyeṣu bhedā nāstyatra devatābheda iṣyate

śāntyādyāḥ pañcakḷptaisyurvāmādyā navakalpane /
dhārikādyā mahādikṣustrīpāṭhavaśamāgatāḥ

anantādyāvidikṣvaṣṭapañcaviṃśatisaṃjñakāḥ /
pṛthivyādyāḥ pradhānāntāstatra devāstu vāmataḥ

ūrdhvānudevatāḥ proktāstrīliṃgāntāssamīritāḥ /
atraiva snapanaṃ vakṣye kṣīrādyairdvijasattamāḥ

payodadhighṛtakṣaudraiḥ puṣpairviśeṣānnālikerajaiḥ /
salilaissatphalopetaissadghaṭādiṣu saṃsthitaiḥ

cūrṇairhāridrakaiḥ puṣpairviśeṣānnālikerajaiḥ /
salilaissatphalopetaissadghaṭādiṣu saṃsthitaiḥ

gandhādyairauṣadhopetaiśśuddhodairgandhatailataḥ /
gaṃgādiprabhavaistoyaiḥ pūrvoktena ca vartmanā

snāpayet parameśānaṃ sarvadoṣāpanuttaye /
sarvābhīṣṭa prasiddhyarthaṃ rājñāṃ vijayahetave

sadārodyaprasidhyarthamāyuṣyārthaṃ viśeṣataḥ /
sarvasampatprasiddhyarthaṃ balārthaṃ kāntihetave

rāṣṭradurbhikṣanāśāya tatsthaduṣṭanivṛttaye /
rāṣṭrakṣobhe'dbhutaprāptau durnimitte viśeṣataḥ

vaśyārthaṃ sarvalokānāṃ gajāśvādi prasiddhaye /
teṣāṃ rogavināśārthaṃ rogānutpattihetave

yuddhodyate svasenāyā balāyāmṛti hetave /
bhayārthaṃ parasenāyāḥ kṣayārthaṃ tatbhramārthakam

naranārī gavādīnāṃ roganāśārthameva /
janmarkṣe dine rājñāmabhiṣeke tathāpi vā

tattaccandrāṣṭamarkṣe vā tasya vaināśikoḍuke /
ayane viṣupe vāpi grahaṇasthāpanādike

utsave ca pavitre ca damanāropaṇe'pica /
kṛttikā dīpanakṣatre cānyasmin māsaṛkṣake

aṣṭamyāṃ vā caturdaśyāṃ pañcadaśyāṃ viśeṣataḥ /
mārgaśīrṣe ca māsethatvārdrāyāntu viśeṣataḥ

prāyaścitteṣu tatkāryaṃ navanaivedyakarmaṇi /
janakalyāṇakāle ca narāṇāṃ rakṣaṇārthake

viśeṣa pūjākāle ca bhaktānāmutsavepi ca /
devabhramaṇakāle vā mṛgayāyāṃ viśeṣataḥ

kuryātpratidinaṃ vāpi trisaṃdhyāyāṃ gurūttamāḥ /
sandhyādvaye vā caikasyāṃ snapanaṃ kārayecchive

prāguttavartmanā kaścit viśeṣastatra gadyate /
kumbhenaikena vā vyomasaṃkhyena kalaśena vā

prāguttadravyayuktena vardhanī sahitena vā /
pañcabrahmādhipaiḥ pañcaghaṭairvākalaśaistu vā

ekadravyayutairvāpi vardhanī sahitaistu vā /
iṣṭadravyaṃ bhavenmadhye tadvānyatkarakasthitam

ekadravyaṃcaturdikṣu bhinnadravyamathāpi vā /
pādyamācamanañcārghyaṃ pañcagavyantu vā bhavet

navakumbhavidhāne'pi vidhānaṃ sadṛśaṃ matam /
ekadravyantu vā hīne dikṣu pādyādikantu vā

svarṇādi nirmite pātre vidhānaṃ vaitadīritaṃ /
prāguktatritayañcaitat viśeṣānnityakarmaṇi

pañcaviṃśatisaṃkhyātamapi nitye praśaṃsthitam /
uttamottamapūjāyāmaṣṭottaraśatāvadhi

snapanaṃ vā prakartavyaṃ nityāddhyāya pracoditam /
naimittikaṃ tadūrdhvasthaṃ pūrvoktamapi saṃsthitam

pañcaviṃśatisaṃkhyādi sāṣṭasāhasrakāvadhau /
antarāvaraṇe kaścit viśeṣastvabhidhīyate

hitvā catuṣṭayaṃ koṇasaṃsthitantadyutantu vā /
snāpayeddevadeveśamudagaiḥ prāgvadeva hi

śreṣṭha pūjādi saṃyukte sthāne snapanapūrvakam /
karma tadvadvidheyaṃ syāt śreṣṭhahīnāṃ kriyāṃ tyajet

hīnakarmaṇi na śreṣṭhāḥ kriyāśastā dvijottamāḥ /
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ snapanaṃ trividhaṃ matam

nitya naimittike kārye pratyavāyajighāṃsayā /
kāmyārthaṃ kāmyakarmeṣṭanniṣiddhanna samācaret

kartavyaṃ vā na kartavyamitisandehasaṃgatau /
karaṇebhyudayo jñeyo karaṇe doṣa iṣyate

samaścellokaśāstrābhyāṃ vidhernyāyassamīritaḥ /
tābhyāmeva niṣiddhe tu sandigdhaṃ tatparityajet

kriyāmantrādibhedena śāstrabhedena vā bhavet /
kriyāmantrādibhedena tantra bhedo yatastataḥ

tasmāttatraca śaivoktaṃ kartavyannānya śāstrataḥ /
praśastannoditantatra śāstrāntaramathāśrayet

tadvidhānānupanne tatrāpyeṣo vidhīyate /
prāyaścittādike'nukte svaśāstre paraśāstrataḥ

vartamāne tu śāstrārthe tadaṃgaṃ sṛksruvādikam /
svaśāstrasiddhaṃ vāgrāhyamatha śāstrāntaroditam

ekamādikamālocya kārayedyo nṛpottamaḥ /
so'cireṇa tu kālena sakalādhipatirbhavet

tasyāpyāyuṣamārogyammanassaṃkalpitañcayat /
sarvantatrabhavettasya śive bhaktiḥ prajāyate

viparītakriyāndṛṣṭvāpyaudāsīnaṃ karoti yaḥ /
sa rājā kṣayamāpnoti nātrakāryā vicāraṇā

tasmādācāryavaryeṇa pañcagocaravartinā /
śaivāgamaparijñānapārageṇa kriyāvatā

kriyānirvartanīyāsyāt svasyarāṣṭrābhivṛddhaye /
guro rgurūttamo grāhyaśśivaśāstraviśāradaḥ

tenaivasnapanādyantu kārayet munisattamāḥ /
viśeṣapūjātenaiva vartanīyeṣṭasiddhaye

payodadhighṛtakṣaudrapramukhairdevamīśvaram /
saṃsnāpyāmalapiṣṭādyairvirūkṣyeśaṃ saṃvedikam

gandhatoyena saṃsnāpya vāsasā parimārjayet /
candanādyaissamālipya paṭṭādyairbhūṣayecchivam

gandhapuṣpasagādyaiśca dhūpayettadanantaram /
karpūravartisaṃyuktaṃ dīpamārātrikannayet

pañcavarṇahaviṣyaṃ vā pāyasaṃ śuddhameva vā /
nānopadaṃśasaṃyuktaṃ nānāphalasamanvitam

datvā tadante tāmbūlammukhavāsasamanvitam /
elālavaṃkekarpūrajātītakkolacūrṇayuk

mañjiṣṭākhaṇḍasammiśraṃ mukhavāsamidaṃ bhavet /
praṇamyādhyeṣyalabdhājño homārthaṃ kuṇḍamāśrayet

samidhājyena caruṇā tilenāpi samanvitam /
śatamaṣṭottaraṃ hutvā pūrṇāmante samācaret

tasmāt bhasmasamādāya yajamānāya dāpayet /
saṃprārthya vāñchitaṃ karma praṇamecca punaḥ punaḥ

dinamekaṃ samārabhya saptāhāntaṃ samācaret /
dviguṇaṃ triguṇaṃ catuṣpañcaguṇantu vā

ṣaṭsaptaguṇasaṃkhyātaṃ karmasiddhyarthameva vā /
pūjāvaiśeṣikīkhyātā pūrvoktaphaladāyinī

naimittikañca nityānte kartavyamavirodhataḥ /
nityepravartamāne tu yadā naimittikaṃ bhavet

samāpyālpena kālena nityanaimittikañcaret /
sandhyāparārddhakālācet pūrvārdhe vidyate yadi

naimittikaṃ svakāle tu kartavyamavicārataḥ /
sandhyāmapyalpakālena cāparārdhe samācaret

tantraiṇaivāpyanuṣṭhānamubhayatra samācaret /
dhūpāntaṃ vātha naivedyaparyantannityakarma ca

vidhāya prāptakāle tu naimittikamathācaret /
naimittikaṃ mahacceddhi samārabhyasvakālake

ekādyāvaraṇāntaṃ tu sandhyāśeṣaṃ samāpya ca /
sandhyānte sarvakalaśaiḥ snāpayeduktavartmanā

naimittikadvayaprāptau mahadādau samācaret /
laghvante sadṛśantaścet kāmacāro vidhīyatām

naimittikasyakālopi dvividhaḥ parikīrtitaḥ /
alpānalpavibhāgena svalpasyādayanādikaḥ

grahaṇādirmāhākālasvalpakālo'grato bhavet /
grasyamāne ravaukuryānmucyamāne niśākare

bhaviṣyatyayane dakṣe tvatīte cottarāyaṇe /
viṣuve madhyakāle ca snapanādyaṃ samācaret

kanyāyāṃ midhune dhanuṣyante samācaret /
sihme ca vṛścike kumbhe vṛṣeścādau samācaret

ardhamekaṃ dvayaṃ vāpi yāmaṃ vā ghaṭikāmapi /
ādau cānte ca gṛhṇīyāt snapanādiṣu karmasu

ācāryaṃ pūjayetpaścādvastrahemāṃgulīyakaiḥ /
upayuktamihadravyaṃ yāge svarṇāmbarādikam

ācāryāya pradeyaṃ syāt nānyabhogāya kalpayet /
yāgāvaśiṣṭaṃ yat dravyaṃ bhūṣaṇaṃ maṇḍapasya tu

sthaṇḍilañcāmbaraṃ svarṇaṃ kumbhaṃ vā kalaśādikam /
toraṇaṃ sruksruvāvaṣṭamaṃgalannavaratnakam

taddhomacarunaivedyaśeṣaṃyanmaṇḍapasya ca /
valayantatprapādīṃśca madanyadupayuktakam

ācāryāyaiva deyaṃ syāt pañcagocaravartine /
niṣkādidaśaniṣkāntā deśike dakṣiṇe matā

niṣkāṣṭamāṃśaṃ hīnasyādadhamāṃśantadardhakam /
navadhā dhakṣiṇā kṣudrakrame syāddhīna vṛttike

nitye tu kalpayedvṛddhiṃ manassantoṣaṇaṃ tathā // २६९१/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre spanavidhiḥ caturthaḥ paṭalaḥ
snapanavidhi paṭalaḥ
pañca hastādi ṣaṭ sapta hastaparyantake'pi vā /
caturgātrādike'ṣṭāṣṭa gātra paryantake'pi vā //
sūtranyāsa madhoreṇa tālamātrāntaraṃ yathā
kaṣāyodakaṃ
catukṣīrakujodbhūta tvak sārasyāt kaṣāyakaḥ /
āmrajambūtarūtthatvak sāro vā parikīrtitaḥ //
mārjanodakaṃ
dūrvātīla kuśāgraistu mārjanaṃ tvabhidhīyate /
ratnodakam
māṇikkaṃ cendranīlasya muktā vaiḍūrya ratnakam /
puṣparāgaṃ pravālaṃ ca vajraṃ sphaṭika khaṇḍakam //
marakatañca ratnāni navaratnāni pañcakam //
pañcaratnamiti jñeyaṃ ādyabhāve dvitīyakam //
lohodakam
suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ āyasaṃ trapu sīsakam /
ārakūṭaṃ tataḥ kāṃsya yuktaṃ lohodaka mataḥ param //
dhātūdakam
saurāṣṭraṃ mañjanaṃ śyāmā haritālaṃ manaśśilā /
gaurikaṃ rocanā cānte dhātūdakamitaṃ matam //
bījodakam
śālikodrava nīvāra priyaṃgutila sarṣapāḥ /
śyāmāṣṭakaṃ yavo bījo bījodaka mihoditam

gandhodakam
navanītaṃ ca karpūraṃ tvagelāpatrasaṃyutam /
candanaṃ laghukuṣṭaṃ ca varālo śīra mustakāḥ

kuṃkumaṃ hariberaṃ ca kaccolaṃ jātireva ca /
ebhistu cūrṇitairyuktaṃ gandhodaka miti smṛtam

mṛdodakam
parvate ca nadītīraṃ valmīke karkaṭāvaṭe /
vṛṣaśṛṃge ca sukṣetre samudre gajadantake //
aṣṭabhiśca samāyuktaṃ mṛdaṃbhaḥ parikīrtitam

mārjanodakam
gokṣurā sahadevī ca viṣṇu krāntā kṛtāñjalī /
śirīṣendīvaraṃ rātrirebhi rmārjana mucyate

parimāṇodakam
dūrvāṃkurañca padmaṃ ca kuśāgraṃ gaura sarṣapam /
bhadrā kṛtāñjalīyuktaṃ parimāṇaṃ taducyate //
patrodakam
tulasī bilvapatraṃ tamālaśca tapasvinī /
apāmārga samāyuktaṃ patratoya miheritam //
puṣpodakam
padmaṃ raktotpalaṃ paścāt paṭalī campakākṛtaḥ /
punnāga kurava nāraṃga nadyāvartaṃ ca mallikā //
śvetārka vakulairyuktaṃ puṣpatoya miheritam //
kuṣṭaṃ kuṭannaṭaṃ lohañcandanaṃ kuṃkumantathā /
karpūrośīra saṃyukta māḍayodaka miheritam //
astrodakam
śūlaṃ kapāla hariṇī pinākaḥ paraśustathā /
pāśākṣamālā haimāśca tairastrodakaṃ bhavet //
phalodakam
panaso nālikeraśca mātuluṃga dvayaṃ tataḥ /
nāraṅgadvayaraṃbhādyaiḥ uktamasmin phalodakam
kaṣāyodakam
palāśodumbarāśvattha māyūraplakṣa pāṭalī /
jambū tvagbhissamāyuktaṃ kaṣāyodakamīritam
āṅyodakam
abhraka tritayaṃ paścāt ākṣika tritayantataḥ /
gandhatraya samāyuktaṃ āḍayatoya miti smṛtam //
kāntodakam
sūryakāntastvayaskānto bhrāmaraścandrakāntakam /
nikundaḥ pañcabhiryukta kāntodaka mitismṛtam //
mūlodakam
uśīro hariberaśca pīvariḥ puṣkarantathā /
śrīkaṇṭhaśceti pañcabhiryuktammūlodakaṃ smṛtam //
valkalodakam
mayūra śikhi bhūrjatva grocanā bhraṃgarājakam /
kṛtāñjaliśca pañcaibhiḥ yuktaṃ syādvalkalodakam //
tvagodakam
lakṣmī bhadrā kuśādānto nīvāraṃ campakaṃ punaḥ /
vihitā gokṣurādyaṣṭau loghratvakvāri nirmitam //
caturdalaṃ yathā pañcakalaśa sthāpanaṃ diśi /
vidikṣvapi navākhyaṃ syāt [samantāt ekamāvṛtam १२
vidhikṣvapi navākhyaṃ syātsamantādekamāvṛtam /
pañcaviṃśati saṃkhyāntaṃ tatsamantātsamāvṛtam // ४९ / १०९ //
aṣṭottaraśatākhye tu madhyame pañcaviṃśatiḥ
mārgabāhye tu koṇe syādekaviṃśati saṃkhyakaḥ
śeṣairdikṣu caturdvāraṃ sahasre punarucyate १०८
dvitālaṃ śivakumbhasya varddhanyāstālamātrakam /
tritālaṃ karṇikāmānaṃ sarvasāmānyamīritam

athavottaravīdhisyāt karakasya sthitiryathā /
tathā dvitālamānena karṇikāmānamīritam

caturdalaṃ yathā pañcakalaśasthāpanaṃ diśi / १११/२ /
vidhikṣvapi navākhyaṃ syātsamantādekamāvṛtam /
pañcaviṃśati saṃkhyāntaṃ tatsamantātsamāvṛtam //
ekonapañcāśatsaṃkhyāmaṣṭottaraśataṃ dvijāḥ
catvāriṃśacca vyūhaṃ syāt pṛthak syātpañcaviṃśatiḥ
ekadvitricaturbhistu padairvyūhāntaraṃ smṛtam
madhya vyūhasya paritaḥ catuṣkuṇḍantu vāṣṭakam
sva sva saṃkhyā samavyūhe homārthaṃ parikalpayet
antarmārgaṃ samāvāhya vīthiśśāstre samīritam
śivavyūhasya paritaḥ ṣoḍaśaiva parityajet
sūtranyāsassamākhyātaḥ anyathāpi nigadyate
१३ ekonapañcāśatsaṃkhyāmaṣṭottaraśataṃ dvijāḥ
१४ āvṛtidvayasaṃyuktaṃ tadbāhye parikalpayet
pañcaviṃśati saṃkhyātān kalaśān madhyamasthitān
१५ parihṛtyasamantāttu dvābhyāṃ vaikena mārgikam
aṣṭadvārasamāyuktaṃ bahiṣṭhādāvṛtitrayam
१६ madhyame tithisaṃkhyāssyuḥ navakoṇe vyavasthitāḥ
madhyame tithisaṃkhye tu madhyamaṃ tatrayaṃ tyajet
१७ aṣṭottaraśataṃ hyetat sahasraṃ cennavādhikam
sūtradvayaṃ nyāsetpūrvāparagaṃ yāmyasaumyagam
sārdhahastāntaraṃ hastamānāntaramathāpivā
syāccaturdaśasaṃkhyātā vīthibāhye krameṇa ca
tadbahirhomamiṣṭaṃ syāt caturdikṣu aṣṭadikṣu vā
१० dvitālaṃ śivakumbhasya varddhanyāstālamātrakamya /
tritālaṃ karṇikāmānaṃ sarvasāmānyamīritam //
११ athavottara vīdhisyāt karakasyasthitiryathā /
tathā dvitālamānena karṇikāmānamīritam
१११/२ caturdalaṃ yathā pañcakalaśasthāpanaṃ diśi /
१२ caturdalaṃ yathā pañcakalaśa sthāpanaṃ diśi /
vidikṣvapi navākhyaṃ syāt [samantāt ekamāvṛtam]
vidikṣvapi navākhyaṃ syātsamantādekamāvṛtam /
pañcaviṃśati saṃkhyāntaṃ tatsamantātsamāvṛtam //
vidikṣvapi navākhyaṃ syātsamantādekamāvṛtam /
pañcaviṃśati saṃkhyāntaṃ tatsamantātsamāvṛtam
ekonapañcāśatsaṃkhyāmaṣṭottaraśataṃ dvijāḥ //
१३ ekonapañcāśatsaṃkhyāmaṣṭottaraśataṃ dvijāḥ /
१४ āvṛtidvayasaṃyuktaṃ tadvāhye parikalpayet
pañcaviṃśati saṃkhyātān kalaśān madhyamasthitān
१५ parihṛtya samantāttu dvābhyāṃ vaikena mārgikam
aṣṭadvārasamāyuktaṃ bahiṣṭhādāṣṭatitrayam
१६ madhyame tithi saṃkhyāssyuḥ navakoṇe vyavasthitāḥ
madhyame tithisaṃkhye tu madhyamaṃ tatrayaṃ tyajet
१७ aṣṭottaraṃśataṃ hyetat sahasraṃ cennavādhikam
aṣṭottaraśatākhye tu madhyame pañcaviṃśatiḥ
mārgabāhye tu koṇe syādekaviṃśati saṃkhyakaḥ
śeṣairdikṣu caturdvāraṃ sahasre punarucyate
१००८ catvāriṃśacca vyūhaṃ syāt pṛthak syātpañcaviṃśatiḥ /
ekadvitricaturbhistu padairvyūhāntaraṃ smṛtam //
madhya vyūhasya paritaḥ catuṣkuṇḍantu vāṣṭakam /
sva sva saṃkhyā samavyūhe homārthaṃ parikalpayet //
antarmārgaṃ samāvāhya vīthiśśāstre samīritam /
śivavyūhasya paritaḥ ṣoḍaśaiva parityajet //
sūtranyāsassamākhyātaḥ anyathāpi nigadyate //
sūtradvayaṃ nyasetpūrvāparagaṃ yāmya saumya saumyagam /
sārdhahastāntaraṃ hastamānāntaramathāpivā //
syāccaturdaśa saṃkhyātā vīthi bāhye krameṇa ca /
tadbahirhomamiṣṭaṃ syāt caturdikṣu aṣṭadikṣu vā //
pañcame paṭale nityotsavavidhiḥ
nityotsavavidhiṃ vakṣye nityapūjāṃgamuttamam /
śivāgre vātha tadvāme vāme śuddhamahītale

prāsādamaṇṭapādau vā gomayenopalepite /
prokṣite'streṇa saṃsthāpya pātraṃ lakṣaṇasaṃyutam

sauvarṇaṃ rājatantāmraṃ kāṃsyanirmitameva vā /
tithyaṃgulaṃ samārabhya vyomāṃgulavivṛddhitaḥ

dvātriṃśadaṃgulāntaṃ tu pātramānamudīritam /
vṛttamiṣṭaghanopetaṃ karṇikādalaśobhitam

tatpātre rasasaptāṣṭanavadigrudrabhājite /
ekadvitricatuḥpañcaṣaṭbhāgaiḥ karṇikā bhavet

śeṣeṇa dalamākhyātaṃ vikārāṣṭadalammatam /
ardhatripādamātraṃ vā dvimātraṃ karṇikocchrayam

tadvadoṣṭasamopetaṃ kevalaṃ pātrameva vā /
kuḍupadvayamārabhya kuḍupādāḍhakāvadhi

taṇḍulaṃ kalpayedannaliṃgārthaṃ vā'kṣatārthakam /
madhvājya miśritaṃ vānnaṃ prakṣipetpātramadhyame

tenānnaliṃgaṃ kartavyaṃ bhūtamātrapramāṇataḥ /
ekāṃgulaṃ tu dairghyaṃsyādyāvadaṣṭādaśāṃgulam

aṃgulatrayamārabhya tithimātraṃ tu vistaram /
agradvitricatuḥpañcamātraṃ ṣaṇmātrameva vā

naimittikārthannityārthamannaliṃgamudāhṛtam /
trikālamannaliṃgaṃ vā prātarmadhyāhnayostu vā

madhyāhne vātha pūrvāhne puṣpaliṃgamudāhṛtam /
pradoṣe'kṣataliṃgaṃsyāttatrapāśupataṃ yajet

candraśekharasaṃyuktantadvihīnakameva hi /
tridhā pāśupato jñeyo miśraśśānto'grahetukaḥ

saumyassaumyekṣaṇāpetaḥ dvicaturhasta saṃyutaḥ // १३१/२ //
vidyunmālānibhaśvetaḥ jaṭāmakuṭamaṇḍitaḥ /
dakṣe'bhayākṣamālāyugitare varapāśayuk // १४१/२ //
varadābhayapāṇirvā sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ /
hitvā'kṣamālāṃ pāśañca padmaṃ ghaṇṭāṃ krameṇa vā // १५१/२ //
yojayetsaumyamūrtisyādugramūrtirathocyate /
śūlamūlābhaye dakṣe śūlāgravarade'nyataḥ // १६१/२ //
raudradṛṣṭiṃ jvalatkeśaṃ vyatyāsakaraśūlakam /
triśūlākṣakaraṃ vāpi tridhā raudraṃ smaranyajet // १७१/२ //
evaṃ raudrantu miśraṃ syāt paraśuṃ śūlamāvaham /
dakṣe pāśaṃ mṛgaṃ vāme tvanyathā vā nigadyate // १८१/२ //
triśūlamabhayaṃ savye pāśañcavaradapradam /
dakṣa dvidhā samākhyātaṃ miśraṃ pāśupataṃ tridhā // १९१/२ //
puṣpākṣatānnaliṃgeṣu pūjanīyassvamantrataḥ /
athavā pratimākāro vidheyastatpramāṇataḥ // २०१/२ //
sapīṭhe golakākāre vipīṭhe vā tamarcayet /
annaliṃga pramāṇe tu mūlāgrasamavistare // २११/२ //
hastāvadhipramāṇānte sarvalakṣaṇalakṣite /
sthalikāmānadaṇḍena sahitaṃ vā samarcayet // २२१/२ //
indu śekharamūrtisyāt pratimālakṣaṇena tu /
pāduke tryaṃgule tasmādaṃgulāṃgulavardhanāt // २३१/२ //
tithimātrāvasānantu tayordairghyaṃ prakīrtitam /
dairghyānusārataḥ kāryo vistārasyārdha ucchrayaḥ // २४१/२ //
aṣṭāṃśāvadhiko madhyamānena navamānakaḥ /
tayostu vṛṣabhaḥ pūjyastvananto vā prakīrtitaḥ // २५१/२ //
samantāllokapāḥ pūjyāḥ pūjādāvavasānake /
navānnaliṃgasaṃyuktamatha nityotsavaṃ nayet // २६१/२ //
sarvairetaissamāyuktannityotsavamathācaret /
dvābhyāṃ tribhiścaturbhiḥ vā pūrvāh ṇe ca pradoṣake // २७१/२ //
madhyāhne kevalaḥ pūjyo devaḥ pāśupatāhvayaḥ /
raṃge vā śibikāyāṃ vā paricārakamūrdhasu // २८१/२ //
āropyalaṃkṛtāndevānvitānena samanvitam /
chatracāmarasaṃyuktaṃ nānādhvajasamanvitam // २९१/२ //
gītanṛttasamāyuktaṃ vādyadhvanisamanvitam /
dhūpadīpasamāyuktaṃ pradakṣiṇaṃ samācaret // ३०१/२ //
ādyaṃ pradakṣiṇaṃ kuryāt maṃgiṇī tālasaṃyutam /
vṛṣasya brahmatālaṃ syādagnestālantu bhṛṃgiṇī // ३११/२ //
mātṛṇāṃ caṇḍavādyaṃ syāt vighnarājasya ḍhakkarī /
ṣaṇmukhasyodghaṭañcaiva jyeṣṭhāyāḥ kuñcitatālakam // ३२१/२ //
taṭaprahāraṃ durgāyāḥ caṇḍake viṣamacihnakam /
grāme vā nagare vāpi tathā prākāra eva vā // ३३१/२ //
dvitīyabhramaṇaṃ hyetanmahāpīṭhapradakṣiṇam /
ekaṃ vāpi dvayaṃ vāpi trayaṃ syācchabarīyutam // ३४१/२ //
athavā balipīṭhantu brahmatālasamanvitam /
gaṇatālena saṃyuktaṃ dvayaṃ kuryāt pradakṣiṇam // ३५१/२ //
paiśācetvekamevaṃ syāccabarītālasaṃyutam /
gopure vādyahīnaṃ vā śaṃkhadhvanisamanvitam // ३६१/२ //
indrasya samatālaṃsyāt gāndhārasvarasaṃyutam /
baddhāvaṇaṃ bhavedagneḥ kolligānasamanvitam // ३७१/२ //
dakṣiṇe bhṛṃgiṇī tālaṃ kauśikena samanvitam /
mallatālaṃ samākhyātaṃ naiṛtyāṃ naṭṭabhāṣayā // ३८१/२ //
paścime navatālantu kāmaradhvanisaṃyutam /
vāyavyāṃ balitālantu takkeśīsvarasaṃyutam // ३९१/२ //
saumyāyāṃ koṭikaḥ proktastarkarāgaḥ samanvitaḥ /
śālā pāṇisamāyuktaṃ śāṃkare ḍhakkarī matā // ४०१/२ //
evaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā tṛtīyaṃ dhāmasaṃviśet /
pakṣālitāṃghrayassarve praviśeyuśśivālayam // ४११/२ //
athavā maṇṭapādau tu pīṭhasaṃsthāna mūrtiṣu /
pādyādyairupacāraistu pūjayitvā praveśayet // ४२१/२ //
liṃgāddevaṃ samāhṛtya liṃge dakṣe niveśayet /
śivasya pādau pūjyau pāduke vāmadakṣiṇau // ४३१/२ //
anyeṣāmapi devānāṃ devīnāṃ mūlabimbavat /
rūpāntaraṃ vā svādhyāya siddhannityotsavārthakam // ४४१/२ //
saṃpādya tena nityantu nityotsavamathācaret /
tadastramannaliṃgādau pūjanīyaṃ svavāhanam // ४५१/२ //
pādukā dvitaye pūjyamanyatsarvaṃ samānakam

iti uttarakāmikākhye mahātantre nityotsavavidhiḥ pañcamaḥ paṭalaḥ
ṣaṣṭhe paṭale mahotsavavidhiḥ
utsavaṃ saṃpravakṣyāmi yathāvadanupūrvakam /
dhvajārohāvarohāntā kriyā utsava ucyate

dhvajāṃkuro dhvajaṃgasyāt dhvajāt pūrvantu tannayet /
tīrtharkṣamādau niścitya tatpūrve triguṇepi vā

dvigeṇe taddine vāpi dhvajārohaṇamārabhet /
māsabhaṃ tīrthanakṣatramārdrakṣaṃ sarvamāsake

rājñāṃ janmāvasānarkṣamābhiṣekarkṣameva vā /
māghamāse tu ṣaṣṭhyantaṃ parvāntaṃ sarvamāsake

viṣuvāyanaparyantaṃ grahaṇāntantu tīrthabham /
bhūtāṣṭamyantamanyeṣāṃ svasvatīrthāvasānakam

triguṇe dviguṇe vāpi taddine vāhni rātrike /
adhivāsanapūrvantu dhvajamāropayet guruḥ

pañcahastādi visvāntaṃ dhvajadairghyaṃ prakalpayet /
mānametat samākhyātaṃ śiraḥ pucchāntare dvijāḥ

tatsaṃyuktañca vā grāhyaṃ catussaptasamāvadhi /
bhāgaṃ kṛtvaikabhāgena paṭavistāra ucyate

vistāreṇa samaḥ pucchastripādaṃvārdhamucyate /
vistārārdhaṃ śiro jñeyaṃ pucchadvayasamanvitam

vetradvayasamāyuktaṃ tanmadhye vṛṣabhaṃ likhet /
āyādi śubhasaṃyuktaṃ sthitaṃ vā śayanānvitam

śvetaṃ vā raktavarṇaṃ vā pītaṃ vālasamanvitam /
raktaśṛṃgasamāyuktaṃ tadvat khurasamanvitam

grāmābhimukhasaṃsthānaṃ grāmādibhramaṇe vṛṣam /
viśvāmitrādi ṣaṭtriṃśanmātrotsadhasamanvitam

jātyāyāṃśasamāyuktaṃ trivarṇanayanānvitam /
sarvalakṣaṇasaṃyuktaṃ svarṇamālāsamanvitam

mānaṃ mātrāṃgulābhyāṃ syāt dhvajadaṇḍa paṭovṛṣaḥ /
padmāsanasamāyuktaṃ pārśve dīpadvayānvitam

cāmaradvayasaṃyuktaṃ chatrasaṃvṛtamastakam /
pūrṇakumbhayutaṃ vāpi triśūlena yutannavā

evaṃ vṛṣaṃ samāpādya kṛtvā vā netramokṣaṇam /
astra toyena saṃprokṣya śivāgre maṇṭapepi vā

manoramye'nyadeśe vā sthaṇḍiladvayasaṃyute /
sthālikordhve nyasetpātraṃ tripādyuparisaṃsthitam

dhvajannavaghaṭaṃ vastrahemaratnaṃ sakūrcakam /
sāpidhānaṃ sasūtrañca madhyame vṛṣabhādhipam

kalaśairaṣṭasaṃkhyātaissāpidhānaissavastrakaiḥ /
salokapaissakūrcaistu vṛtaṃ vṛṣabhapūrvakam

ādhārākhyamanantañca dharmādyañca catuṣṭayam /
vṛṣāsanapadañcoktvā caturthyantaṃ hṛdānvitam

praṇavādi namontañca kṛtvokṣāsanamatrahi /
vṛkāraṃ hṛtpuṭaṃ kṛtvā vṛṣamūrtiṃ prakalpayet

ūrdhve brahmāṇi vinyasya mūlantatkalpitanyaset /
saṃkalpitahṛdādīṃśca krameṇa viniveśayet

tatvatatveśvaropetaṃ mūrtimūrtiśvrānyaset /
āvāhanādikaṃ pūrvaṃ pramukhaṃ vṛṣamūlataḥ

kṛtvā vṛṣabhagāyatryā gandhādyaiḥ kramaśorcayet /
madhyakumbhe'pi saṃpūjya lokapān parito yajet

vṛṣabha gāyatrī- tīkṣṇaśṛṅgāya vigrahe vedapādāya dhīmahi /
tanno vṛṣabhaḥ pracodayāt //
kuṇḍe vā sthaṇḍile vāpi pūrvavatparikalpite /
nirīkṣaṇādi saṃskāraiśśivāgniṃ saṃprakalpayet

tanmadhye vṛṣamāvāhya sāṃgaṃ santarpayettadā /
sāmidājyena caruṇā śatenāṣṭottareṇa ca

tatvatatveśvarādīṃśca homayettadanantaram /
pūrṇāndatvā samūlena sarvakāmaprapūraṇīm

saṃpūjya gandhapuṣpādyaiḥ mudgānnantu nivedayet /
paṭasthāya ghaṭasthāya vṛṣāyāsana rūpiṇe

prātassaṃpūjya gandhādyaiḥ paṭaṃ kumbhaṃ yathākramam /
mukhavāsanatāmbūlaṃ vṛṣabhāya nivedayet

punaḥ pūrṇāhutindatvā sarvamaṃgalasaṃyutam /
sarvātodya samāyuktannṛttavādyasamanvitam

raṃge vā śibikāyāṃ vā samāropya vṛṣadhvajam /
triśūlena samāyuktandeveśena yutannavā

grāmadakṣiṇannītvā praviśedālayaṃ prati /
daṇḍaṃ saṃsthāpayetpaścāt sarvalakṣaṇasaṃyutam

dhvajārohaṇadine vāpi adhivāsadinepi vā /
dhāmoccastārasadṛśaḥ dviguṇastriguṇopi vā

ṣaṭsaptavasuhastena daṇḍasyādadhamatraye // ३३१/२ //
ekāditalaparyantaṃ gopurāntamathāpi vā

rudradviguṇamadhyasthakarasaṃkhyāmitantu vā /
madhyekanīyase cettu khātaṃ cettadbahiṣkṛtam

sarvaśśūloktavṛkṣo vā tvaksārakramukādikaḥ // ३५१/२ //
palāśakhadirāśvatthavaṭacandana dāravaḥ

sālammādhūkatālaṃ vā sārāmrakamathāpi vā //
vaiṇavaṃ jāti vṛkṣai vā śamībilvamathāpi vā

campako vā dviraṣṭādi triguṇāvadhināhayuk /
svabhāvanāhasaṃyuktastvaksāradrumarnimitaḥ

dhvajadaṇḍassamākhyāto dhvajayaṣṭiśca kathyate /
dvibhāgādi navāṃśāntandaṇḍa dairghyaṃ vidhāya ca

ekāṃśena vidhātavyā dhvajayaṣṭirgurūttamāḥ /
pañcāṃgulaṃ samārabhya cāṃgulātṣoḍaśāṃgulam

yāvattāvatparīṇāhamupadaṇḍasya kalpayet /
pañcāṃśāt dvādaśāṃśāntaṃ mūlanāhaṃ vidhāya ca

ekāṃśenonamagraṃsyāttathā daṇḍāgramiṣyate /
daṇḍokto veṇuvṛkṣo vā dhvajayaṣṭimahīruhaḥ

ubhayoryogāsiddhyarthaṃ skandhatrayamathāharet /
skandhaṃ dvayaṃ tanmānadvādaśāṃgulamānataḥ

ṣaṭtriṃśammātraparyantaṃ skandhadairghyaṃ prakalpayet /
saptāṃgulaṃ samārabhya gāyatryarṇāṃgulāvadhi

skandhavistāra uddiṣṭo mūlāṃgre tu tribhāgataḥ /
ardhena vā tripādena darvyākāro yathā tathā

catustridvayaṃgulaṃ vāpi mānameṣāṃ prakīrtitam // ४५१/२ //
ardhachidramadhaskandha prānte yaṣṭyagradeśake

mūlāgrasuṣiropeta daṇḍayaṣṭyanurūpataḥ // ४६१/२ //
ardhachidramadhaskandha prānte yaṣṭyagradeśake

daṇḍaprānte vidheyaṃ syādvalayaṃ skandha eva vā /
bṛhatskandha tribhāgārthaṃ tripādaguṇamānataḥ

ṣaḍaṃgulaṃ samārabhya ṣaḍaṃgula vivṛddhitaḥ /
daṇḍakhātapramāṇāntandaṇdāgrā dvalaya sthitaḥ

tadardhaṃ valayādūrdhvaṃ yaṣṭyagraṃ parikīrtitam /
bhū praviṣṭa pramāṇaṃ yaddaṇḍāgre yaṣṭidairghyakam

kalpayenmahadalpaṃ vā khātañcettatbahiṣkṛtam /
daṇḍāgrāvadhi saṃsthāpyo valayaskandha eva ca

pañcaviṃśatimātrādi tritryaṃgulavivardhanāt /
dviguṇāntaṃ vidheyaṃ vā bhūmānaṃ bhūgatadvijāḥ

ekāṃgulaṃ samārabhya pādamātravivṛddhitaḥ /
trimātrānto vidheyaṃ syādvalayaḥ kīlasaṃyutaḥ

valayākāśa eṣo vā valayasyādyathā balam /
rajjurvalayamadhyesyājjyeṣṭhādyaṃgulanāhayuk

dhvajārohakriyāyogyadairghyeṇa ca samanvitam /
tantu jastripradiṣṭaṃ syādaśaktau bandhanāhakam

evaṃ rajjuṃ samāpādya śuddhirdaṇḍe vidhāya ca /
saṃveṣṭya darbhamālābhirūrdhvātsarvaṃ krameṇa tu

śatadarbhakṛtaṃ kūrcaṃ yaṣṭyagre viniveśayet /
astramantreṇa saṃprokṣya śivatatvādikanyaset

sādhipañca tridhādaṇḍaṃ vibhajyāgrāt krameṇa tu /
skandhatraye ca tānyeva valaye ravimarcayet

rajju śaktissamākhyātā śivassyāddaṇḍanāyakaḥ /
gandhādyairarcayeddevantatassthāpanamārabhet

ratnanyāsantataḥ kuryāddaṇḍamūle niveśayet /
kūrmaṃ vā vṛṣabhaṃ vā'pi daṇḍamūle niveśayet

haimaguñjādi niṣkāntaṃ mānandevālayānanam // ६०१/२ //
adhomukhañca daṣḍādhassvasvamantrārcitaṃ dvijāḥ /
tadūrdhve sthāpayeddaṇḍaṃ yaṣṭiragre yathā bhavet // ६११/२ //
devālayānano daṇḍo vṛṣāgre pṛṣṭatopi vā /
tathaiva gopurasyāpi mahāpīṭhāntikepi vā // ६२१/२ //
antarmaṇḍalasālādi madhyagopuramadhyataḥ /
navapañcaikadaṇḍo vā vasudikṣu catasṛṣu // ६३१/२ //
pradhānastvagredeśastho dhvajāstatsaṃkhyayāmatāḥ /
aṣṭadikṣu ca vidyeśāścaturdikṣu narādikāḥ // ६४१/२ //
daṇḍādhipāssamākhyātā paṭeṣu vṛṣa eva hi /
daṇḍamūle tu kartavyā vedikā sā tvanekadhā // ६५१/२ //
hastamātraṃ samārabhya tryaṃgulādi vivṛddhitaḥ /
dvihastamānaparyantaṃ vedikā vistaro mataḥ // ६६१/२ //
samottuṃgā tripādā vā aṣṭāṃśāt saptapañca vā /
catustryaṃśārdhatuṃgaṃ vā vedikā parikīrtitā // ६७१/२ //
trimekhalā yutā vāpi pratyekaṃ vasumātrataḥ /
dvitryaṃgulakṣayādvāpi mekhalā mānamīritam // ६८१/२ //
mekhalā rahite pīṭhe mūlesyādupavedikā /
dvayaṃgulāt pādavṛddhayā tu ṣaḍaṃgulasamāvidhi // ६९१/२ //
pādārdhārdhatryaṃghrisamā utsedhāḥ parikīrtitāḥ /
vedyurdhvebjaṃ prakartavyaṃ caturaṃgulamānataḥ // ७०१/२ //
vyomāṃgulavivṛddhyāṣṭādaśāṃgula samāvadhi /
padmotsedhassamākhyāto vistāro vedikā samaḥ // ७११/२ //
ekaikāṃgula veśāttu rudramātrasamāvidhi /
padmaveśassamākhyātaḥ padmaṃ syāt karṇikāyutam // ७२१/२ //
karṇikā nirgamo daṇḍāt pādāvṛddhayaikamārgataḥ /
guṇāṃgulāvadhiḥ kāryaḥ tadutsedhanamucyate // ७३१/२ //
caturaṣṭadalaṃ padmaṃ vikāradalameva vā /
vṛttaṃ vā caturaśraṃ vā vidheyandalaveṣṭanam // ७४१/२ //
tathopadalasaṃyuktaṃ tadviyuktantu vā bhavet /
evaṃ saṃpādya pīṭhantu kārayechśilpitoṣaṇam // ७५१/२ //
puṇyāhaṃ vācayitvā tu astreṇābhyukṣya vedikam /
darbhaiḥ daṇḍaṃ samāveṣṭya vṛṣakumbhañca tatpaṭam // ७६१/२ //
triśūlena samāyuktaṃ maṃgalāṃkuraśobhitam /
dhāmnaḥ pradakṣiṇavaśānnītvā daṇḍasya sannidhim // ७७१/२ //
ādhārākhyamanantañca kūrme tu viniveśayet /
koṇamadhye ca dharmādīn adharmādīn prakalpayet // ७८१/२ //
daleṣvaṣṭasu vāmādyā karṇikāyāmmanonmanīm /
daṇḍe sadāśivañceṣṭvā gandhapuṣpādibhiḥ kramāt // ७९१/२ //
trivargasahitā sā ca snapanoktavidhānataḥ

baddhvā vṛṣapaṭaṃ rajvā vṛṣagāyatrimantrataḥ /
kṣudra ghaṇṭāṃ samāyojya śastramantramanusmaran

kumbātbījaṃ samādāya vṛṣarūpaṃ smaran guruḥ /
vṛṣendrahṛdaye nyastvā gandhapuṣpādibhiryajet

āropayedvṛṣaṃ śīghraṃ vṛṣamūlena deśikaḥ /
ādau spṛṣṭvā svayañcānyaṃprerayedrohaṇāyavā

adhomukhe vṛṣerājñaśśāntirbhūmyāṃ viśeṣataḥ /
paṭordhvage vṛṣerājño jayo devāditṛptaye

āpyendu śarvapūrvāsudhvajasya gamanaṃ śubham /
kṣemārogyajayāḥ puṣṭiḥ krameṇa phalamīritam

tapomṛtyurmahārogo vahnikoṇātphalaṃ bhavet /
vāyau bhayaṃ vijānīyāt pucchepyevaṃ phalaṃ bhavet

ārohaṇe niruddhaścet paṭe deśikadoṣataḥ /
doṣaśāntiṃ tadā kuryāt bahurūpamanusmaran

śatamaṣṭottaraṃ brahma samidājyānnasaṃyutam /
vṛṣakumbhasthatoyena prokṣyeddaṇḍamūlakam

vṛṣavidyeśvarānaṣṭau pūrvādiṣu daleṣu ca /
tattoyairdalānaṣṭau krameṇa prokṣayet guruḥ

gandhapuṣpādinābhyarcya mudnānnaṃ vinivedayet /
puṇyāhantatsamārabhya yāvannaivedyadānakam

sarvātodyasamāyuktaṃ gānadhvanisamanvitam /
caturdiṅnartanaṃ kuryādviśeṣācchuddhanartanam

ataḥ prabhṛtitīrthāntamavarohāvasānakam /
ekakālaṃdvikālaṃ vā trikālaṃ pūjayedvṛṣam

yatraitat kriyate rāṣṭre dhvajayaṣṭiniveśanam /
nākālamṛtyustatrāsti nālakṣmīḥ pāpakṛtsvapi

nopasargabhayantatra na parāgamavibhramaḥ /
viparītā na matayo rogiṇāmapibhūyasā

svakālavarṣī parjanyassubhikṣaṃ vijayī nṛpaḥ /
śāntāni sarvapāpāni payasvinyaḥ payobhṛtaḥ

kṛtaghno brahmahāgoghno dṛṣṭvā dhvajaniveśanam /
prāpnoti pāpanirmokṣaṃ makhakartuḥ kuladvayam

bherīsantāḍanaṃ rātrau kartavyantu yathāvidhi /
sthaṇḍiladvitayaṃ kuryāddevadevasya sannidhau

ṣaḍutthamāsanaṃ kurmācchūlabheryāṃ gurūttamāḥ /
ekatra vinyasecchūlaṃ bherīṃ tatsannidhau nyaset

pūrvāparāyataṃ pūrvasthitandakṣānanānvitam /
puṇyāhaṃ vācayitvādau triśūle devatāṃ nyaset

madhyapatre bhavedrudro brahmādakṣiṇapatrake /
vāme viṣṇuṃ samāvāhya pālikāyāṃ tu pārvatī

senānīḥ kumbhadeśe tu tadāsye vighnarājakaḥ /
daṇḍāgre madane jñeyo bhāskaro daṇḍamadhyame

daṇḍamūle tu caṇḍeśo lakṣmīḥ pūrvadalāgrake /
mātarassaptadakṣe tu jyeṣṭhāpaścimadikdale

kātyāyanī tu kauberyāṃ śūlamūle matā ime /
rudrārkavasavośvinyāvaṣṭādaśagaṇāścaye

tānāhūyāśiṣaścoktvā bheryāṃ taddevatānyaset /
bherīṃ vastreṇa saṃveṣṭaya madhye rudraṃ samarcayet

brahmāṇandakṣiṇe vaktre viṣṇuṃ vāmamukhe yajet /
valaye dakṣiṇe sūryamitare candramarcayet

saptakīleṣu mātṛśca navakīle navagrahān /
rudrāṃstatsaṃkhyake nyastvā carmasūtreṣu vāsukīm

prahare ṣaṇmukhaṃ pūrvaṃ mastakebhyarcayet guruḥ /
gandhapuṣpādibhirdravyaiḥ naivedyāntaiḥ pṛthak hṛdā

bheryāssantāḍanaṃ kuryādastramantramanusmaran /
ekaprahārataḥ pūrvaṃ dvitīyaṃ dviprahārataḥ

tṛtīyaṃ triḥprahāreṇa trayaṃvaikaprahārataḥ /
santāḍya vādakaṃ prokṣya mantraṃ pañcākṣaraṃ smaran

vastraṃ gandhaṃ ca mālyañca sottarīyaṃ sasūtrakam /
taddhaste kusumaṃ dadyāttanmantraṃ samanusmaran

bheryāṃ puṣpaṃ vinikṣipya deśikānujñayā tadā /
bherīṃ skande samāropya vādayet sarvatālavit

gandhārādi svaropetaṃ samatālādi tālakam /
gītanṛttasamāyuktamannaliṃgasamāyutam

pratimā sahitaṃ vāpi caṇḍeśvarayutantu vā /
saṃgrahītvāstrarājānaṃ vitānacchatrasaṃyutam

dhūpadīpasamāyuktaṃ ghaṇṭāravasamanvitam /
praviśya nagarādyantu brahmāsthānāditaḥ kramāt

idrasthānādito vāpi balindadyāt svanāmataḥ /
balidānāvasāne tu tālasvarasamāyutam

nartanena samāyuktaṃ kārayet svasvadikṣu ca /
brahmāṇi brahmatālaṃ syāt megharāgasvarānvitam

samatālañca gāndhāraṃ kollī baddhāvaṇantataḥ /
bhṛṃgiṇī kauśikannaṭṭa bhāṣayā mallatālakam

śrīkāmarannavākhyena tatkeśyā balidānakam /
koṭikantarkarāgeṇa śālāpāṇyātu ḍakkarī

pūrvādi dikṣusaṃyuktaṃ pūrvatālaṃ yathā tathā /
dhvajārohaṇa pūrvaṃ syādutsave triguṇe dine

bherītāḍana pūrvaṃ cet taddine dviguṇe matam /
devasya sannidhau kṛtvā sthaṇḍilānāñcatuṣṭayam

nyastvāstramūrtimādau tu tadagre vinyasetpaṭam /
tadagre vṛṣakuṃbhaṃsyāt vṛṣavidyeśvarānvitam

tadagre vinyaset bherīṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam /
krameṇaitān samabhyarcya gandhapuṣpādibhiḥ kramāt

bherī kumbhāntare homaṃ sthaṇḍile kalpayettu vā /
prāgukta vidhinā ceṣṭvā tatvādīn viniveśayet

triśūle devatāhvānaṃ kṛtvā prāguktavartmanā /
bherīṃ santāḍya saṃgrāhya triśūlaṃ vṛṣabhānvitam

annaliṃgasamāyuktaṃ sarvātodyasamanvitam /
grāmapradakṣiṇa kṛtvā devatāvāhanānvitam

balipradānakālānte dhvajasthānaṃ praviśya ca /
dhvajasyārohaṇaṃ kuryāt prāguktavidhinā guruḥ

rātrāvetat samuddiṣṭiṃ bherītāḍanapūrvakam /
dhvajasya bhramaṇañcāhniṃ kuryādvā saṃskṛtasya ca

devatāhvānakāle tu varjayet vṛṣabhabhramam /
tatoṃkurārpaṇaṃ rātrau yāgārambhadine matam

tadarthamaṃkuraṃ kuryāt tatpūrve varjayettu vā /
grāmapradakṣiṇantīrthāṃkurasyāvaśyakammatam

anyeṣāmapi sarveṣāṃ kārayedvarjayettu vā /
aṃkurārpaṇa pūrve tu sāyāhnasamayemṛdam

saṃgrāhya vāpayet rātrau bījānyaṃkurasiddhaye /
taddinecaitadiṣṭaṃsyāt bherītāḍanapūrvakam

anyatsarvaṃ samuddiṣṭamaṃkurārpaṇa pūrvake /
tadrātrāvaivakartavyaḥ yāgārambhaśśivasya tu

ketvaṃkuro navāhe syāt sptāhe cotsavāṃkuram // १३२१/२ //
evanniścitya pūrvedyurastrarājantu vārcayet /
yāgaśālāntataḥ kuryādagre vā tvagrapārśvayoḥ // १३३१/२ //
vāme'vāme tathā pañcaśālānāmiṣṭadeśake /
madhyāgāre viśeṣeṇa pañcahastapramāṇataḥ // १३४१/२ //
ekahastavivṛddhayā tu tithihastasamāvidhiḥ /
paṅktitrayasamāyuktaṃ pañcapaṅktisamanvitam // १३५१/२ //
samānapaṃktayovāsyurmātrādekāṃśavardhanāt /
navāṃgulāntamānena tvadhikāḥ pañcapaṅktayaḥ // १३६१/२ //
ekapaṅktiyutāvāpi caturdvāraṃ mahīyasī /
ekadvārayutāṃ vāpi maṇḍapākārasaṃsthitām // १३७१/२ //
śālākūṭanibhāṃ vāpi navapañcāgnisaṃyutām /
ekāgnisahitāṃ vāpi vitānadhvajasaṃyutām // १३८१/२ //
darbhamālāsamāyuktāṃ muktādāmapralambitām /
nālikeraphalopetāṃ sarvamaṇḍanamaṇḍitām // १३९१/२ //
madhyame vedikopetāṃ vasumātrapramāṇataḥ /
ekāṃgulavivṛddhayāṣṭāviṃśatyaṃgulakāvadhi // १४०१/२ //
vedikotsedha uddiṣṭo vistārasya tribhāgataḥ /
athavā paṅktimānena copadevī samanvitam // १४११/२ //
muṣṭyaratnīmitaṃ kuṇḍaṃ karamānantu vā bhavet /
yugāśraṃ vartulaṃ vāpi trimekhalasamanvitam // १४२१/२ //
maṇḍape mālikādau vā kuryāt yāgādhivāsanam /
evaṃ sarvañca saṃpādya śilpimocanamācaret // १४३१/२ //
puṇyāhaṃ vācayitvānte vāstuhomaṃ samācaret /
bhūparigrahakaṃ vāpi sarvādhvara śiroyutam // १४४१/२ //
sthaṇḍilaṃ vedikā madhye kuryāllakṣaṇasaṃyutam /
droṇāt droṇavivṛddhayātu navadroṇāvasānakam // १४५१/२ //
tadardhataṇḍulopetaṃ tadardhatilasaṃyutam /
tadvallājasamopetaṃ tadardhatilasaṃyutam // १४६१/२ //
vicitrakarṇikopetaṃ prajvaladdalaśobhitam /
tilalājādirekhāḍhyandarbhaveṣṭanasaṃyutam // १४७१/२ //
pañcādyeka vivṛddhayā tu tatvadarbhāntasaṃkhyayā /
tanmadhye sthāpayetkumbhaṃ śivākhyaṃ vardhanīyutam // १४८१/२ //
aṣṭavidyeśvaropetaṃ kumbhāvaraṇasaṃyutam /
sarve sasūtravastrāḍhyāhemapaṃkajabhūṣitāḥ // १४९१/२ //
sāpidhānāssakūrcāśca pakvabimbaphalaprabhāḥ /
snapanāddhyāyasaṃsiddhapramāṇena samanvitāḥ // १५०१/२ //
śivākhye navaratnaṃ syāt vardhanyāṃ pañcaratnakam /
lokeśādiṣu hemāni kṣipelbāhyaghaṭeṣvapi // १५११/२ //
āḍhyenaivaṃ prakartavyaṃ vastrayugmañca madhyame /
toraṇadvārakumbhāṃśca lokapālaghaṭānapi // १५२१/२ //
hitvā vidyeśasahitaśivaṃ śaktisamanvitam /
maṅgalāṣṭakasaṃyuktaṃ daśāstraṃ viniveśayet // १५३१/२ //
evaṃ saṃpādya sarvantu kuryātpratisarakriyām /
sauvarṇaṃ rājataṃ sūtraṃ yadvā kārpāsanirmitam // १५४१/२ //
sauvaraṇaṃ rājataṃ beraprakoṣṭhapariṇāhataḥ /
svalpādhikapramāṇāḍhya nāgarājaphaṇānvitam // १५५१/२ //
tatpucchasaṃyutaṃ sūtraṃ paṭākārasamanvitam /
anantastvadhi devasyāt sauvarṇe rājate'pi vā // १५६१/२ //
sarvakāmaprasiddhyarthaṃ sūtramekatamaṃ bhavet /
grathitaṃ śreṣṭhamityuktaṃ valayagrāhakānvitam // १५७१/२ //
kṣaumapaṭṭādisūtroktaṃ yadi tatvatrayātmakam /
śāntyarthaṃ vijayārthantatkalātmakamitismṛtam // १५८१/२ //
navatatvātmakaṃ kāryamārogyārthaṃ pramāṇataḥ /
ṣaḍaṃgamūrtipāṃgañcet putrāyuṣyaphalapradam // १५९१/२ //
ekadvitryaṃgulādhikyaṃ yogyanāhapramāṇataḥ /
saṃśoddhya vāriṇā caivañcandanenopalipya ca // १६०१/२ //
bhasmādhāre nyasetbhasma madhyenetramanusmaran /
pratyekaṃ sthaṇḍilaṃ kṛtvā tadūrdhve yantrikopari // १६११/२ //
pātraṃ saṃsthāpya saṃpūrya taṇḍulairuḍusannibhaiḥ /
dviprasthāntairnataddhīnaiḥ droṇādyai rhṛdayaṃ smaran // १६२१/२ //
tanmadhye vinyasetsūtraṃ bhasmādhārasamanvitam /
abhinnayugmasuślakṣṇapūgasārasamanvitam // १६३१/२ //
acchinnamūlapūrvodak vaktratāmbūlakānvitam /
tāmbūlaṃ sūtrasahitaṃ sthaṇḍilopari vinyaset // १६४१/२ //
puṇyāhaṃ vācayitvā tu prokṣayeddhṛdayena tu /
sthaṇḍile pūjayecchaktiṃ yaṃtrikāyāṃ tritatvakam // १६५१/२ //
pradhānatatvaṃ pātresyāt daṇḍavattaṇḍulematā /
bhasmādhāre umākhyāsyāt bhasite lakulīśvaram // १६६१/२ //
anantādīṃśca sūtre tu gandhādyairarcayetkramāt /
pātramācchādya paṭṭādyaiḥ mālāntaduparinyaset // १६७१/२ //
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvātodyasamanvitam /
grāmadakṣiṇaṃ vātha prāsādasya pradakṣiṇam // १६८१/२ //
kārayedvarjayedvātha deveśaṃ pūjayettataḥ /
aṃguṣṭhānāmikābhyantu grahītvā vāmahastake // १६९१/२ //
ālabhet bhasma saṃyuktaṃ sūtrandakṣāṃguladvayāt /
mantreṇānuṣṭubhānetraṃsmaran sarvaprakoṣṭhake // १७०१/२ //
devānāṃ bandhayettatra bhasitaṃ viniveśayet /
sarvātmanātha devīnāṃ vāme vā dakṣiṇetha vā // १७११/२ //
janebhyo bhasitandadyāddeśikapramukhastathā /
tāmbūlañca phalāpūpanālikeraphalānvitam // १७२१/२ //
dadyāt devāya bhaktebhyaḥ dāpayedvarjayettu vā /
skando mā sahite skandahīne vā candraśekhare // १७३१/२ //
deviyukte viyukte vā nṛttarūpe viśeṣataḥ /
umā maheśvare vāme sukhāsīne maheśvaraḥ // १७४१/२ //
anyasmin saumyarūpe ca kalpayedutsavāya ca /
ekadvitriṣu sarvatra vāñchayā kautukaṃ matam // १७५१/२ //
kautukañcetkṛtaṃ kāryaṃ grāmādīnaṃ pradakṣiṇam /
yāgārambhadinetvetat vidhānaṃ parikīrtitam // १७६१/२ //
anyasmin divase kāryaṃ madhyame cotsavasya vā /
kautukaṃ vāñchite bimbetaddināt pūrvarātrike // १७७१/२ //
raudre śānte'pi vā bere śivabhakte vidhirmataḥ /
triśūle madhyapatre vā tatstha devakarepi vā // १७८१/२ //
daśāyudhānāṃ sarveṣāṃ sūtrabandhanamiṣyate /
yāgārambhasya pūrvedyuḥ taddine vā samācaret // १७९१/२ //
tīrthārthamaṃkuraṃ kuryādanayoḥ pūrvakālataḥ /
deśiko mūrtipaissārdhaṃ sakalīkṛtavigrahaḥ // १८०१/२ //
dvārapūjāntataḥ kṛtvā yāgaśālāṃ praviśya ca /
brahmeṣṭiṃ bhūtaśuddhiñca sakalīkaraṇaṃ punaḥ // १८११/२ //
pādyādi tritayaṃ kṛtvā prokṣayedarghyavāriṇā /
vedikāyāṃ tataḥ kṛtvā sthaṇḍile tu śivāsanam // १८२१/२ //
kṛtvā śivaghaṭe mūrtiṃ mūrtimantreṇa kalpayet /
pañcabrahmāṇi vinyasya kalpayettatkalāmayam // १८३१/२ //
vidyādehañca saṃkalpya praṇavaṃ vinyaset śivam /
hṛdayādīni vinyasya pādyadyairarcayettataḥ // १८४१/२ //
evaṃ manonmanīnnyastvā śaktimantreṇa pūjayet /
vidyeśān paritaśceṣṭvā lokapālān prapūjayet // १८५१/२ //
tadastrāṇi ca saṃpūjya darpaṇādīni pūjayet /
tāni vā vedikā bāhye sthaṇḍilordhve sthalepi vā // १८६१/२ //
aṣṭadikṣu vā pūjya mahādikṣu dvayaṃ dvayaṃ /
tadante cāstrarājānamaṣṭadik sthaṇḍilesthitam // १८७१/२ //
evaṃ krameṇa saṃpūjya yāyātkuṇḍāntikaṃ guruḥ /
saṃskṛtya vidhinā kuṇḍaṃ śivāgniṃ vidhinā nayet // १८८१/२ //
navadhā pañcadhā kṛtvā svasvakuṇḍe svadik gatam /
nyastvā'vāhya śivaṃ sāṃgaṃ sabrahmāṃgañca tarpayet // १८९१/२ //
caturdikṣu narādyāsyuḥ hṛdayādyā vidikṣuvai /
svasvamantrapradhāne tu sarvairmantraiśca tarpayet // १९०१/२ //
veṇubilvayavā vāpi saktukṣīraṃ yavaṃgulam /
tilasarṣapamudgā vā homakarmaṇisaṃsthitāḥ // १९११/२ //
brahmaśāliyavairvāpi māṣaśāliyavaissaha /
tilasarṣapamudgāśca saktuveṇurgulaṃ madhu // १९२१/२ //
caturddhaivaṃ samākhyātaṃ homadravyaṃ munīśvarāḥ /
samidājyānnalājāṃstu caturvargeṣu homayet // १९३१/२ //
śatamaṣṭottaraṃ homaṃ śivenāṃgairdaśāṃśataḥ /
pradhānetvanya kuṇḍeṣu kalārthañjuhuyuḥ kramāt // १९४१/२ //

dravyabhedena mantrāstu kvaciduktā śivāgame /
tatra bhedena mantrāṇāṃ bhedo nātra vidhīyate // १९५१/२ //
homānte tu havirdidyāddhomādau vā havirbhavet /
tadante balidānaṃ syāt tadvidhānamihocyate // १९६१/२ //
nityotsavavidhānena kṛtvā liṃgaṃhavirmayam /
tatreṣṭvā cāstrarājantu triśūlena samanvitam // १९७१/२ //
daśāyudhasamopetaṃ dhūpadīpasamanvitam /
ghaṇṭāravasamopetaṃ balidravyasamāyugam // १९८१/२ //
nānāchatrasamāyuktaṃ nānāvādyasamanvitam /
praviśya nagarādyantu deśikaśśiṣya eva vā // १९९१/२ //
devatāhvānadeśe tu baliṃ dadyāt krameṇa tu /
laḍḍukaṃ modakaṃ maudgaṃ gulaṃ saktuṃ gaṇeśvare // २००१/२ //
pāyasaṃ rātricūrṇantu padmapuṣpaṃ salājakam /
brahmapriyamidaṃ deyaṃ dvitīyehanikīrtitam // २०११/२ //
kṛsarānnaṃ ghṛtopetaṃ kadalīphalasaṃyutam /
tṛtīyehani dātavyaṃ bhūtānāṃ prītikāraṇam // २०२१/२ //
rātricūrṇasamopetaṃ nālikeraphalānvitam /
caturthehanidātavyaṃ gandharvapriyameva ca // २०३१/२ //
ghṛtaṃ priyaṃgusaṃyuktaṃ indravallī samanvitam /
pañcamehani dātavyaṃ indrapriyakaraṃ bhavet // २०४१/२ //
veṇvannaṃ ghṛtasaṃyuktaṃ panasottha phalānvitam /
ṣaṣṭhehani pradātavyaṃ ṛṣīṇāṃ prītisiddhaye // २०५१/२ //
gulānnaṃ ghṛtasaṃyuktaṃ bṛhatīphalasaṃyutam /
saptamehani dātavyaṃ śriyaḥ prītikaraṃ bhavet // २०६१/२ //
māṣodanaṃ ghṛtopetaṃ ajamāṃsasamanvitam /
aṣṭamehani dātavyaṃ rākṣasaḥ prītisiddhaye // २०७१/२ //
śuddhānnandadhisaktuñca lājapuṣpasamanvitam /
navamehanidātavyaṃ śivaprītikaraṃ bhavet // २०८१/२ //
athavānyaprakāreṇa devatādravyamucyate /
śuddhānnandadhisaṃyuktaṃ laḍḍukāpūpasaṃyutam // २०९१/२ //
phalaiśca gulasaṃyuktaṃ gaṇeśasya priyaṃ bhavet /
phalaiśca rajanīcūrṇaṃ ghṛtānnaṃ dadhisaktukam // २१०१/२ //
bhūtebhyaḥ kṛsaraḥ proktaḥ tena tebhyo balirbhavet

padmamūlakuśāgrañca śālyānnaṃ ghṛtamiśritam /
kadalīphalasaṃyuktaṃ ṛṣibhyo balimācaret

indravallī haridrā ca priyaṃgughṛtasaṃyutam /
caturthe'hani dātavyaṃ śakrasyāsya tu tṛptaye

pāyasaṃ rātricūrṇañca padmapuṣpaṃ salājakam /
pañcamehani dātavyaṃ brahmaprītikaraṃ bhavet

gulānnamājyasaṃyuktaṃ bṛhatīphalasaṃyutam /
ṣaṣṭhehanipradātavyaṃ viṣṇuprītivivṛddhaye

kṛsarānnaṃ ghṛtopetaṃ nālikeraphalānvitam /
saptamehanidātavyaṃ śivaprītikaraṃ bhavet

veṇvannaṃ dadhisaṃyuktaṃ kadalīpanasānvitam /
aṣṭamehaninidātavyamīśvaraprītisiddhaye

śuddhānnandadhisaṃyuktaṃ lājapuṣpasamanvitam /
navamehani dātavyaṃ caṇḍeśaprītihetave

navānāṃ divasānāntu devadravyāṇi ca dvijāḥ /
kathitānyata ūrdhvantu kathyate dvādaśāhake

mudgānnaṃ laḍḍukaṃ sarpikadalīgulasaṃyutam /
prathamehani dātavyaṃ vighnamantramanusmaran

raktānnaṃ māṃsasaṃyuktaṃ kṛsarāpūpasaṃyutam /
ghṛtamatsyasamāyuktaṃ japākusumasaṃyutam

dvitīyehani dātavyaṃ paiśācammantramuccaran /
pāyasaṃ saktupuṣpañca padmapuṣpasamanvitam

tṛtīyehani dātavyaṃ brahmamantramanusmaran /
kṛsarānnaṃ ghṛtaṃ saktu laḍḍukaiśca samanvitam

caturthehanidātavyaṃ gandharvammantramuccaran /
indravallī haridrānnaṃ saghṛtaṃ lājasaṃyutam

pañcamehanitātavyaṃ bhūtamantramanusmaran /
gulānnaṃ ghṛtasaṃyuktaṃ nālikeraphalānvitam

ṣaṣṭhehanipradātavyaṃ skandamantramanusmaran /
kuśāgraṃ ghṛtasaṃyuktaṃ śuddhānnaṃ dadhisaṃyutam

saptamehani dātavyaṃ ṛṣīṇāṃ mantramuccaran /
kṣīrānnaṃ śālipiṣṭañca ikṣukhaṇḍasamanvitam

aṣṭamehani dātavya nāgamantramanusmaran /
dadhikānnaṃ gulopetammātulaṃgaphalantathā

navamehani dātavyamaindramantramanusmaran /
gulānnamājyasaṃyuktaṃ kadalīpanasamanvitam

daśamehanidātavyaṃ viṣṇumantramanusmaran /
raktānnaṃ māṃsasaṃyuktaṃ apūpaṃ tilacūrṇayuk

ekādaśāhe dātavyaṃ rakṣasāmmantramuccaran /
śālyannaṃ dadhisaṃyuktaṃ gulakhaṇḍasamanvitam

dvādaśehani dātavyaṃ śivamantramanusmaran /
saptāhe vātha pañcāhe tridine vyomarātrike

pūrvaṃ tyaktvā paraṃ proktaṃ dinadravyāśca devatāḥ /
dinadravyabalidravyaṃ kathitaṃ munisattamāḥ

pūrvaṃ brahmādi deveṣu dravyairetairbalirbhavet /
dinādhipati tṛptyarthaṃ śuddhānnaṃ dadhisaṃyutam

dadyāllokeśatṛptyarthaṃ lokapālādi mantrataḥ /
vṛṣādi parivāreṣu dhvaje brahmādiṣu kramāt

balindatvā tadante tu balipīṭhe baliṃ kramāt /
dhvajādi balipīṭhāntaṃ athavā balirīritaḥ

brahmādi balipīṭhantaṃ śakrāt pīṭhāntameva vā /
tattat dinādhi devānāṃ balipīṭhe balistu vā

dina devādi tṛptyarthaṃ śuddhānnena balistu vā /
lokeśebhyo balirvāpi dinadeveṣu vāmataḥ

dinadevabalidravyaiḥ lokapāle'tha vā baliḥ /
dinānāmapi sarveṣāṃ dinaṃ pratibalidvayam

kuryāt vādyaṃ tayorekaṃ balirdivasayostu vā /
sāyaṃ prātarbalindadyāt tatkāle vā tadantake

berayātrā prakartavyā yānakramamihocyate /
prathame vṛṣayantraṃ syāt dvitīye bhramaṇārhakam

ḍolāyantraṃ tṛtīye syāt vājiyantraṃ tataḥ param /
sihmayantraṃ tataḥ proktaṃ dīpayantraṃ tato bhavet

meṣayantraṃ tato jñeyaṃ rathayantraṃ tato bhavet /
anyonyañcārurūpāṇi kāryāṇi dvijasattamāḥ

berāṇyanekarūpāṇi tadante kathitāni ca /
tadante balidānaṃ syāt balipīṭhasamanvitam

annaliṃgasamāyuktaṃ triśūlena samāyutam /
daśāyudhasamāyuktaṃ golakāliṃgasaṃyutam

rathasthitagaṇeśānāṃ tadante nandikeśvaram /
rathe vā śibikāyāṃ vā sarvālaṃkārasaṃyutam

etaissarvaivihīnogre balyaṃgaiśca samanvitaḥ /
tadante vṛṣabhaṃ paścāt vṛttārthaṃ mukharaṃgakam

tadante devadeveśarathassarvāṃgasundaraḥ /
rathāgrobhayasaṃsthābhyāṃ bhūṣitābhyāṃ viśeṣataḥ

ghṛtacāmarahastābhyāṃ matkanyābhyāṃ virājitaḥ /
navaratnojvalacchaveta chatreṇoparigāminām

madantika gatenaiva śaivācāryeṇa śobhitaḥ /
matpṛṣṭhabhāgasaṃsthena matkarmaniratena ca

paricāraka saṃjñena matbhaktenāpramādinā /
padmakuḍmalasannaddhapāśa saṃbandhahastayā

puruṣākāradhāriṇyā śobhito rudrakanyayā /
maddāsyāvātha sarvāṃgasundaryāssyandanasya ca

tadante devadeveśirathastadvat vibhūṣitaḥ /
tadante caṇḍanāthasyāt prathagvānyasamanvitam

ṣoḍaśapratimādīni yānyanyāni śivasya tu /
śivabhaktāśca ye khyātāsteṣāṃ raṃgānyanekadhā

tāni agragānyaneyāni pṛṣṭato vā dvijottamāḥ /
eṣāmiṣṭantu yatgrāhyaṃ balyaṃgaṃ kautukaṃ vinā

nānāvādyasamāyuktaṃ gajāśvādyuṣṭrasaṃyutam /
vīthisammārjanopetaṃ jalasekasamanvitam

gṛhaṃ pratikṛtālepacūrṇacitrasamanvitam /
maṃgulāṃkurasadvīpavardhanīkumbhavāriyuk

kadalīpūgasaṃyuktaṃ paṭṭavastrādi śobhitam /
darbhamālā samāyuktaṃ muktādāmavibhūṣitam

upariṣṭādadhastāttu talaṃ prati talaṃ prati /
vinyaseddīpadaṇḍāṃśca rātrau ceddīpamālayā

gṛhālaṃkāra uddiṣṭo gṛhahīnasthalepi ca /
nānādhvajasamopetaṃ nānāvādyasamanvitam

nānāgānasamopetaṃ nānānṛttasamanvitam /
nānācchatrasamopetaṃ picchacāmarasaṃyutam

tālavṛntasamopetaṃ dhūpadīpasamanvitam /
pratidinaṃ kuryādahnirātrau mahotsave

rathādau śibikādau vā paricārakamūrdhasu /
yānakāle tu tāmbūlaṃ deyaṃ nānāphalāni ca

bhakṣyāpūpādikandeyaṃ datvā kāṇḍapaṭādikam /
yogyāyogya vibhāgena dagdhārdra viṣayaḥ kramāt

dagdhaṃ sarvaṃ dvijaissiddhamārdraṃ śūdre tu vā matam /
vitvak satvak kṛtaṃ yuktayā vīkṣaṇādiviśodhitam

śaṃkhadhvanisamāyuktaṃ pādyācamanasaṃyutam /
pracchannapaṭamāvarjya nirmālyāpanaye kṛte

datvopahārān sarvebhyo madbhaktebhyaḥ krameṇa tu /
āgantukebhya stvanyebhyaḥ tattat bhaktyanusārataḥ

praveśyasthānakūṭādyamāsanasthāya śambhave /
datvā pādyādikaṃ nityaṃ snapanaṃ śāntihomayuk

kāryaṃ takṣādisaṃspṛṣṭarathādisparśaśāntaye /
caṇḍālapāṇadṛkdoṣanivṛtyarthaṃ viśeṣataḥ

āvaśyakamidaṃ jñeyaṃ pratidhānaṃ gurūttamāḥ /
śāntihomaṃ vināvātha aśaktau snapanaṃ nayet

pañcaprākārabāhye tu mama yāne prakalpite /
vidhāya snapanaṃ vātha pañcakhārisamanvite

catvāriṃśamitairbhāraiḥ jalairvātha tadardhataḥ /
pādena vātha tanyūnaisnāpayeddevamādarāt

mṛgayātrāṃ viśeṣeṇa snapanaṃ karma kalpayet /
svakālavihitañcaitadiṣṭadaṃ parikīrtitam

prātassandhyārcanannityaṃ yāgamaṇṭapaveśanam /
rathādyārohaṇaṃ yānantato madhyāhnapūjanam

ratheceddhūpadānāntaṃ naivedyāntaṃ śivālaye /
yātrārthasnapanaṃ paścāttato naimittikārcanam

vinodadarśanañcānte pradoṣe pūjanantataḥ /
punarhomaniveśaśca tato grāmapradakṣiṇam

yātrārthasnapanaṃ pūjā nṛttageyādi darśanam /
tato dhāma niveśaśca devyā saha niveśanam

kāle ṣoḍaśasaṃkhyāte yāmārdhapariniṣṭhite /
kṛtasara prati sarasyaitā devatāḥ vihitaḥ kriyāḥ

svakālenuṣṭhitāstvetā kriyāssarvārthasādhakāḥ /
pūrvapūrvagrahe'puṣṭiḥ pṛṣṭhapṛṣṭhagrahe'śubhaḥ

tasmātsarva prayatnena pūrvakāle samācaret /
svakālepi ca doṣassyāt pṛṣṭhakāle samācaret

yānakāle baleḥ kāle pūrvakāle'thavāmataḥ /
parivāroktamārgeṇa balipīṭhe samācaret

mārdavārkṣantu vā pīṭhaṃ lohaṃ vābhū vilepanam /
yāgamaṇḍapaveśañca hitvāntarveśanantu vā

tatra tāmbūladānādyaṃ varjayedvātha kārayet /
uktakāle parityāge śāntihomañca kārayet

rātrau nīrājanaṃ kāryaṃ dhūpadīpāvasānake /
prabhūtantu havirdadyādyānakālāvasānake

evaṃ pratidinaṃ kuryāt viśeṣastvaghunocyate /
grāmādau tatbahiḥ vāpi kalpite maṇḍapādike

nītvā devaṃ samārādhya vinodālokanantataḥ /
praviśya dhāma vā no nayet grāmaṃ samastakam

praveśevātha vṛṣṭyādāvevameva samācaret /
bhaviṣyadvṛṣṭiśaṃkāyāndhakāre mahatyapi

śāntihomo vidheyasyādavaśiṣṭapradakṣiṇe /
yāgārambhadine vātha tīrthadānadinepi ca

sakalaṃ bhrāmayet grāmaṃ prāyaścittannacocyate /
grāmapradakṣiṇe hīne diśāhomantu kārayet

nirmale nabhasīndośca darśane'vaśyameva ca /
berayātrā prakartavyā balinnityaṃ samācaret

tīrthāhnaḥ pañcame pūrve caturthe vā samācaret /
tailābhyaṃgañca tadvāre rātricūrṇayutantu vā

tāmbūladānasahitandeve bhakteṣu ca kramāt /
anyatrāpi ca kartavyaṃ dhvajārohepi vāmatam

devāgre sthāpayettailaṃ sthaṇḍileyaṃtrikopari /
astramantreṇa saṃprokṣya saṃhitā manunā labhet

kavacenāva kuṇṭhyātha yajedgandhādhibhiḥ hṛdā // २९३१/२ //
śivatatvādibhistailaṃ mūlayuktairnamontakaiḥ /
sapuṣpannikṣipenmūrdhni rātricūrṇamanukramāt // २९४१/२ //
lalāṭāt pādabāhvantaṃ devyāḥ kaṇṭhāntamācaret /
tatra vanyatra vā snānaṃ kṛtvā maudgannivedayet // २९५१/२ //
tīrthāhnāt pūrvadivase tatpūrve vā samācaret /
naṭeśabhramaṇaṃ kuryāttadardhaṃ pūrvarātrike // २९६१/२ //
kautukaṃ pūrvavidhinā kārayennṛttamūrtaye /
sarvābharaṇayuktāya pūjitāya viśeṣataḥ // २९७१/२ //
tasmādanyatra kūṭevā raṃge vā'sthānamaṇṭape /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ kṛtvā dhāmapradakṣiṇam // २९८१/२ //
tatkāle vā prabhāte vā devadevaṃ praveśya ca /
vinodadarśanañcāpi kārayedvijasattamāḥ // २९९१/२ //
prātasnānādikaṃ kṛtvā bhūṣayet bhūṣaṇārhakaiḥ /
nānāgarusugandhañca karpūreṇa vimiśritam // ३००१/२ //
dhāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā sarvātodyasamanvitam

sthaṇḍilopari saṃsthāpya puṇyāhaṃ vācayettataḥ /
saṃprokṣyārghyāmbhasāstreṇa mantrayet śarvaśambaraiḥ

gandhādibhissamabhyarcya kavacenāvakuṇṭhayet /
samidājyena caruṇā tilalājagulaistu vā

mūlena śatahomassyādastrahomamato na vā /
pañcāgni saṃskṛtiryukto homassarvārthasādhakaḥ

prāyaścittaṃtvaghoreṇa kṛtvā pūrṇāsamanvitam /
sadyojātena saṃspṛśya gandhaṃmūlena dāpayet

savatsāṃgāṃ suvarṇañcakāṃsyapātraṃ suvastrayuk /
tilamājyamathānyadvā dadyādācārya tṛptaye

jaladānasamopetaṃ yātrādānamidaṃmatam /
athānyadvā haridrāñca lavaṇantilasarṣapau

tāmbūlantaṇḍulañcaiva gandhājyaṃ tilatailakam /
śivadānamiti khyātaṃ karturiṣṭa pradāyakam

yogināṃ dhyānayuktānāṃ śivajñānārthavedinām /
tatpūjādānamiṣṭaṃ syāt sarveṣāṃ prāṇināmapi

uṣṇīṣādyaṃ pradeyaṃ syādviśeṣeṣu dineṣu ca /
pratidānaṃ tu deyaṃ syājjalopetaṃ tu tadbhavet

uṣṇīṣādyaṃ pradātavyaṃ dadyācāryadhīmataḥ /
ācāryaśśiva evasyādanayorantarannahi

yaḥ paśyedanayorbhedaṃ sodhogatimavāpnuyāt /
sarvāgamajñaṃ śāntañca śivaliṃgārcanāratam

nityahomādibhiryuktaṃ śivārthānnaprakalpitam /
grahabalyādisaṃyuktaṃ bhikṣā pradamaninditam

kimatra bahunoktena deśikastvīdṛśo yadā /
tṛpto yatra tadātasya puruṣārthagatirdvijāḥ

satyaṃ satyaṃ punassatyaṃ trisatyaṃ satyameva hi /
tadvittamāhṛtaṃ yena trijagaccora ucyate

devasvādapinistāryaṃ kalpakoṭiśatairapi /
tasmāt pāpaṃ parijñāya bahudhā deśikasya ca

taddattaṃ śraddhayā grāhyantachrāvyantārakam yataḥ /
yātrādāna midaṃ kāryānnaivedyādi nivedayet

pūrvānte bhavelliṃgapratiṣṭhādau ca sammatam /
anyatrāpi ca kartavyaṃ rājñāṃ vijayahetave

sarvadānottamaṃ hyetat grahaṇādau viśiṣyate /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ mukheṇasamanvitam

śaivācāryasamopetamāropya śibikottamam /
pañcaprākāramadhye vā tatbāhye vā pradakṣiṇam

kṛtvā yānakramaṃ proktaṃ sarvamaṃgala saṃyutam /
rājaveṣadharaiḥ puṃbhirnānānṛttasamanvitaiḥ

ārūḍha śibikairdakṣaiḥ puṣpodairgandhatoyakaiḥ /
agrataḥ pṛṣṭhato vāpi kṛtasevā samanvitaiḥ

varjayedvātha mukhaṃ rājaveṣadharānvitam /
praveśya bhavanaṃ paścāt sthāpayet pūrvavartmanā

kautukañca parityajya gandhapuṣpādibhiryajet /
tadante berayātrādi tatpūrve vā prakīrtitam

rātryante rathamāropya devadevannaṭeśvaram /
pūrvayānakrameṇaiva grāmādīnāṃ gradakṣiṇam

kṛtvā niveśayedantaḥ punasnapanamācaret /
anyeṣvapi ca bereṣu vidhānaṃ sadṛśaṃ matam

tīrthāhnaḥ pūrvadivase tatpūrve vā dvijottamāḥ /
yuddhārambhakriyopetaṃ mṛgayātrāvasānakam

anyena cotsavārthena bereṇa punarācayet /
viśeṣeṇa snapanantasya vidheyaṃ pūrvavartmanā

tadrātrau kautukaṃ kuryāt tīrthārthaṃ pūrvavartmanā /
tīrthārthaṃ sādhayedrātrau kalaśānnavasaṃkhyayā

sasūtrān sāpidhānāṃśca sakūrcān pallavānvitān /
savastrānvā vivastrānvā pradhāne vastrameva vā

rātrau vā sādhayettīrthaṃ snāne tatsamayepi vā /
prātaḥ prāgudayāt pūrvantīrthakāryaṃ samācaret

tīrthasthānañca saṃprāpya śuddhiṃ kṛtvā mahītale /
sthaṇḍiladvitayaṃ kuryāt śūlārthaṃ kalaśārthakam

paścime sthāpayecchūlaṃ tadagre kalaśānyaset /
puṇyāhaṃ vācayitvā tu devānāhūyapūrvakam

triśūle sarvatīrthañca sarvaṃdurgāsamanvitam /
madhye manonmanīyuktaṃ gandhapuṣpādibhiryajet

tajjalaiḥ snāpayecchūlaṃ nadyādyantaḥ praviśya ca /
tīrthasaṃgrahaṇaṃ kuryāt gaṃgādyāvāhanena ca

he devi gaṃge yamune narmade ca sarasvati /
sindho gotāvaritvañca kāveryatrajalāśaye

sannidhībhavaśarvasya tīrthārthamidamuttamam /
kherastamanaṃ yāvat tīrthānāṃ pāpaśuddhaye

tīrthasaṃgrahaṇaṃ tanmadhye prākśirānvitam /
triśūlaṃ snāpayedapsu śivamantramanusmaran

jalāduttīrya śūlantu jalatīre niveśayet /
tīrthasaṃgrahaṇaṃ kṛtvā tīrthaṃ devālayepi vā

avagāhanahīnantu nayeddūrajalāśaye /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ praviśedālayaṃ prati

homañca balidānañca kṛtvā prāguktavartmanā /
cūrṇotsavaṃ tataḥ kuryāt devasyāsthānamaṇṭape

sthaṇḍile dvitayaṃ kuryāt devadevasya sannidhau /
triśūlaṃ paścimenyatrolūkhalaṃ viniveśayet

tanmadhye vinyasedrātrimathataccūrṇasiddhaye /
vastrāṇāveṣṭya tanmadhye rātricūrṇantu vā kṣipet

triśūlaṃ pūjayitvādau tato rātryadhivāsanam /
saṃklpyolūkhaleśaktimmādhārākhyaṃ prakalpayet

musale pūjayitveśaṃ kuryāt ghṛtaśirorpaṇam /
dūrvā puṣpasamopetaiḥ vrīhitaṇḍulakādibhiḥ

sammukhaṃ vimukhaṃ vāpi śūlaṃ devasya kīrtitam /
tadvanmusalamuddiṣṭaṃ tathaivolūkhanaṃ bhavet

savastraṃ vā vivastraṃ vā mūsalaṃ parikīrtitam /
musalaṃ pūrvamabhyarcyolūkhanaṃ tadanantaram

śivatatvādito vā syādātmatatvāditopi vā /
dūrvāpradānaṃ kartavyaṃ guruṇā vā niyoginā

rājñā devyā ca tasyātha tanniyuktairmahātmabhiḥ /
purohitamukhairdeyaṃ tato māheśvarairjanaiḥ

matkanyābhiścadāsībhiḥ kartavyaṃ rājasannidhau /
no cetrājaniyuktābhirudrakanyābhireva vā

dāsībhirvārtha bhaktairvā yogyairranyaiḥ krameṇa ca /
dūrvādānaṃ prakartavyaṃ viddhairdeśikājñayā

anyasminnapi devasya devyā vā kautukāntare /
tadādau snānakālādau kartavyammaṃgalārthakam

tadante cūrṇayedrātriṃ triḥkṛtvā cāstramuccaran /
dūrvādānaṃ krameṇaiva cūrṇayedrātrimādarāt

taccūrṇaṃ tanmanuṃ smṛtvā tasmādādāya nikṣipet /
nānāvidheṣu pātreṣu liṃgārthakaṃ pratimārthakam

utsavapratimārthakañca triśūlārthaṃ viśeṣataḥ /
parivārārthamekañca bhāgaṃ saṃkalpayet kramāt

avaśiṣṭajanārthañca saṃgrahet kalaśādiṣu /
kevalaṃ gandhatailaṃ vā pṛthak pātreṣu kalpayet

saṃprokṣya hetinā paścāt hṛṇmantreṇa samarcayet // ३५६१/२ //
amṛtīkṛtya gostanyā dadyāttāmbūlapūrvakam /
rātricūrṇaṃ ca deyaṃ syāt prāguktavidhinā dvijāḥ // ३५७१/२ //
cūrṇotsavaṃ triśūlena grāmādāvālaye'pi ca /
kārayet śīghragatyā tu samarthaiḥ paricārakaiḥ // ३५८१/२ //
mahātīrthaṃ prakartavyaṃ samudrādau mahājale /
nālpodake vidhātavyaṃ tacca kautukatīrthavat // ३५९१/२ //
kiṃ tu berasamopetaṃ prapādi parimaṇḍite /
kalaśasthāpanopetaṃ devatāhvānasaṃyutam // ३६०१/२ //
viberaṃ vāpi prakartavyaṃ tīrthakārye dvijottamāḥ /
tīrthasaṃgrahaṇaṃ pūrvaṃ na kṛte tu jalāntare // ३६११/२ //
tīrthasaṃgrahaṇaṃ kṛtvā mahātīrthaṃ samācaret /
vimocya kautukaṃ sarvaṃ bhaktebhyo viniveśya ca // ३६२१/२ //
mahātīrthaṃ prakartavyaṃ śūlaberasamanvitam /
triśūlasahitaṃ vāpi nānādevālayāgataiḥ // ३६३१/२ //
triśūlairdevatopetaiḥ sahitaṃ vā samācaret /
athavā padmacakrābhyāṃ sahitaṃ vā samācaret // ३६४१/२ //
mahāmoṭisamāyuktaṃ rātrau vā tīrthamāśrayet /
ahnitīrthaṃ prakartavyaṃ madhyāhne tīrthamuttamam // ३६५१/२ //
pūrvāhne madhyamaṃ tīrthamaparāhne'dhamaṃ bhavet /
hitvendu grahaṇaṃ tīrthaṃ rātrau vā varamiṣyete // ३६६१/२ //
tacca (moṭi) samāyuktaṃ uttamottamamiṣyate /
tithipradhānaṃ sāmudrayamanyaddakṣapradhānakam // ३६७१/२ //
tithinakṣatrasaṃyogayuktaṃ durlabhamucyate /
pūrvāhne vā parāhnevā tithiṛkṣasamanvitam // ३६८१/२ //
samudre vātha nadyādau kāryaṃ madhyandine varam /
nakṣatramadhikaṃ tvahnisaṃgrāhyaṃ tithireva vā // ३६९१/२ //
vāradvayagate ṛkṣe tithau vā yogasambhave /
tīrtharkṣadvayasaṃprāptāvekamāse paraṃ varam // ३७०१/२ //
tatrāpi yogayuktañcet pūrvaṃ saṃgrāhyameva vā /
yasmin māse tu yadṛkṣaṃ pūrvaṃ tīrthamanuṣṭhitam // ३७११/२ //
tasmin māse tu tadṛkṣe paścādapi samācaret /
liṃge svāyambhuve cettu daivike cārṣikepi vā // ३७२१/२ //
mānuṣe pūrvatīrthakṣe māsarkṣantadvimāsake /
nakṣatre vā tithau vāpi tīrthakāryaṃ dvijottamāḥ // ३७३१/२ //
jalamadhye tatastīrthaṃ kārayeddeśikottamaḥ /
dvidhāvagāhanaṃ proktaṃ berayogaviyogataḥ // ३७४१/२ //
viyoge tīradeśe tu berasnapanameva vā /
kārayet pūjayet paścāt gandhādyairupacārakaiḥ // ३७५१/२ //
naivedyaṃ dāpayettatra noceddevālayepi vā /
ārāmādau ca deveśaṃ toṣayet sarvamaṃgalaiḥ // ३७६१/२ //
grāmapradakṣiṇopetamathavā tadvivarjayet /
sarverbhaktajanopetaṃ tairvihīnantu vā bhavet // ३७७१/२ //
pūrṇāhutiṃ tato hutvā sarvamaṃgalasaṃyutam /
dhāmapradakṣiṇopetaṃ viśuddhaiḥ paricārakaiḥ // ३७८१/२ //
grāhayitvā tu deveśaṃ devyā vidyeśvarairyutam /
garbhagehe susaṃsthāpya liṃge pīṭhehyanukramāt // ३७९१/२ //
devaṃ devīñca vinyasya vidyeśān paritonyaset /
tattat toyaiśca saṃprokṣya śuddhodaisnāpayedvibhum // ३८०१/२ //
tatassaṃpūjayeddevaṃ yathāvibhavavistaram /
dhvajāvarohaṇaṃ tasyāṃ rātrau śreṣṭhamudāhṛtam // ३८११/२ //
tṛtīye pañcame vāpi saptame navameva vā /
ekādaśāhe viśvarkṣe kuryātpañcadaśāhake // ३८२१/२ //
kuryāt saptadaśāhe vaikona viṃśatyahe'pi ca

mūrtihomayutaṃ kuryāddiśāhomantadūrdhvataḥ /
dhvajādi tīrthaparyantaṃ dinasaṃkhyāsthitā yadi

punarutsavamārabhya tīrthāntaṃ sarvamācaret /
dhvajāvarohaṛkṣetu śuddhākhyaṃ snapanaṃ nayet

liṃge bere śūle dhvaje snapanamācaret /
arcanoktaṃ samabhyarcya malābhirdhāmabhūṣayet

garbhagehaṃ samārabhya gopurāntaṃ svaśaktitaḥ /
kālāgarūdbhavai rdhūpairdhūpayeddevamandiram

naivedyaṃ vividhandadyāt toṣaye ddevaṃ mādarāt /
caṇḍapūjāntataḥ kuryāt homena sahitannavā

tato grāmabaliṃ dadyāt annaliṃgasamanvitam /
triśūlena samāyuktaṃ caṇḍanāthayutantu vā

bherikā maddalopetaṃ paṭahaiḥ kāhalairyutam /
śrīkhaṇṭa śaṃkhasaṃyuktaṃ balikāle tu ghoṣaṇam

kṛtvā visarjayeddevān brahmadīn grāmavartinaḥ /
dhvajevādau balindadyāttadante ca dhvajaṃ punaḥ

avatāryapaṭasthañca yojayet vṛṣabhaṃ vṛṣe /
dhvajāvarohaṇasyādau cānte vā baliriṣyate

ācāryaṃ pūjayetkartā vastrahemāṃgulīyakaiḥ /
aṃkurārpaṇakāle ca dhvajārohaṇakālake

yāgādhivāsena homaprārambhe sandhyayordvayoḥ /
athavā caikasandhyāyāḥ prārambhevāvasānake

nṛttamūrtyutsave tīrthe śuddhasnapanakālake /
dakṣiṇāndāpayetpaścāt trividhā sā ca sammatā

adhamā pañcaniṣkā ca dviguṇā madhyamā bhavet /
triguṇā cottamā jñeyā deśikasya tu dakṣiṇā

tadardhasaṃkhyayā proktā dakṣiṇākanyasakrame /
śreṣṭhaṃ tu dviguṇā proktā tvanyathā vā nigadyate

niṣkamardhaṃ tadardhaṃ vā pratyahaṃ dakṣiṇā matā /
bhaktotsavantataḥ kuryāt pakṣāhāt pūrva eva vā

utsavādau ca madhye vā bhaktānāmutsavo mataḥ /
saṃvatsarodbhavekāle yadā māsotsavo bhavet

bali homādisaṃyukto berayātrādi saṃyutaḥ /
varjayedvānayetbera yātrāmātramathāpi vā

māsotsavadvayaprāptāvevameva samācaret /
māsotsavamihaproktastvekāhotsavat dvijāḥ

kuryādekamanekaṃ vā māsyekasmin tadutsavam /
aṃkurārpaṇapūrvaṃ vā tadviyuktamathācaret

ekāhamutsavaṃ kuryāt bherītāḍanapūrvakam /
sthaṇḍiladvitayaṃ kṛtvā śūlamekatra vinyaset

tadagre sthāpayedbherīṃ puṇyāhaṃ vācayettataḥ /
astraṃ bherīñca saṃpūjya bherīṃ santāḍayet kramāt

tataḥ pratisaraṃ baddhvā deve śūle yathākramam /
dhāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā yāgaśālāṃ praviśya ca

sthaṇḍile sthāpayet śūlaṃ vedyūrdhve sthaṇḍile śubhe /
vinyaset śivakumbhañca vardhanī sahitaṃ guruḥ

samantāt sthāpayedaṣṭau ghaṭānvākalaśānvatha /
puṇyāhaṃ vācayitvā tu prokṣayedastravāriṇā

hemābjaṃ nikṣipetkumbhe vardhanyāṃ vastraveṣṭitam /
ubhayañca vidhātavyaṃ sūtrakūrcapidhānayuk

phalapallavasaṃyuktaṃ kumbhe śambhummanonmanīm /
vardhanyāmaṣṭavidyeśān kalaśeṣu samarcayet

dvārāṇi dvārapānnandi pramukhān kalaśeṣu vā /
sthaṇḍiletān samabhyarcya toraṇairaṣṭamaṃgalaiḥ

saṃyuktantadvihīnaṃ vā daśāyudhayutannavā /
kuṇḍe vā sthaṇḍile vāpi homakarmasamācaret

pañcasaṃkhye'thavaikasmin pūrvadravyasamanvitam /
tato grāmabaliṃ dadyāt bimbena sahitantu vā

evaṃ rātrau prakartavyaṃ prātaryāgeśvarān yajet /
kṛtvā homaṃ baliṃ kuryādbereṇa ca samanvitam

ālayaṃ praviśyānte kuryāccūrṇotsavaṃ guruḥ /
tatastīrthaṃ prakartavyamatrānuktantu pūrvavat

prātarvākārayet sarvaṃ bherītāḍana varjitam /
sadyodhivāsanaṃ kṛtvā prāgvatsarvaṃ samācaret

cūrṇotsavavihīnaṃ vā vidhānamidamācaret /
ālaye baliyāne ca syātāṃ tīrthaṃ vihāya vā

berayātrā prakartavyā sāyāhne vā pradoṣake /
tīrthordhvañcet bhavet yātrā balikāle'nyaberataḥ

berayātrā vidheyā vā tvanyathā ca nigadyate /
balihomādikaṃ hitvā bhramaṇaṃ kevalantu vā

devasya kautukaṃ kuryāddineṣvetadapīritam // ४१८१/२ //
karturvāñchāvaśāt kḷptakāleṣvetacca vā matam /
kartṛjanmāvasānarkṣe cārdrā nakṣatra eva vā // ४१९१/२ //
caturdaśyāmathāṣṭamyāṃ parvaṇyubhayapakṣayoḥ /
ayane viṣuve rāhu darśanedamanotsave // ४२०१/२ //
pavitremāsapūjāyāṃ kṛttikādīparohaṇe /
saṃvatsarādilekhāyānnavatoyāgatāvapi // ४२११/२ //
pūrvaphālgunanakṣatre navanaivedyakarmaṇi /
anyasmin maṃgale kārye kuryādekotsavaṃ budhaḥ // ४२२१/२ //
evaṃ pratyabdhasaṃyuktaṃ bhuktyai noce dvimuktaye /
vārapūjādi kartavyā ravivārāditaḥ kramāt // ४२३१/२ //
pañcagavyāmṛtairvāpi snāpayet snapanāṃgakaiḥ /
puṣpakalairgandhapuṣpādyaiḥ pūjayet parameśvaram // ४२४१/२ //
sthalapadmamapāmārgaṃ śrīparṇantulasī tathā /
gokṣurā bilvapatrañca viṣṇukrāntiḥ krameṇa tu // ४२५१/२ //
arkavārādi vāreṣu patrāṇyetāni yojayet /
māṇikkamarkavāresyāt candra vāre tu mauktikam // ४२६१/२ //
pravālaṃ gujavāre tu budhe marakataṃ bhavet /
sureḍhye puṣparāgaṃ syāt śukre vajramiti smṛtam // ४२७१/२ //
indranīlaṃ ca saure syāt sarvāṇyanyāni yāni ca /
sarvavāreṣu yogyāni bhūṣaṇānāṃ vidhirmataḥ // ४२८१/२ //
tadvarṇābhāni ca puṣpāṇi vastrāṇi ca niyojayet

tattadvarṇāni naivedyantattadvāre nivedayet /
vārapūjāvasāne tu vārotsavamathācaret

arkavārotsavaṃ vāpi kārayediṣṭasiddhaye /
grahapīḍāvināśārthamārogyārthaṃ viśeṣataḥ

jagatkṣobhavināśārthaṃ bādhāyena graheṇa ca /
tadvārapūjā kartavyā tadvārotsavasaṃyutā

tattadvāravibhedena gandhādigrahaṇena vā /
saṃvatsarotsavaḥ proktaḥ tathā māsotsavopi ca

vārotsavasya viprendrā viśeṣastatra kathyate /
pūrvāhne brāhmaṇānāntu madhyāhne kṣatriyasya tu

sāyāhne vaiśyajātestu caturthasyārdharātrake /
dhvajasyārohaṇaṃ kuryāt dhvajārohaṇa pūrvakam

bherītāḍanapūrvaṃ vā bījanirvāpapūrvakam /
brāhmaṇādi trayāṇāṃ vā śūdre vāṃkurapūrvakam

nagare dhvajapūrvaṃ vā maṃgale bheripūrvakam /
pattaneṃkurapūrvaṃ vā tadvachśūdre prakīrtitam

catussahasrakādūrdhve vaipre grāme mahattare /
purādau saṃkaronoktaḥ utsavānāṃ dvijottamāḥ

saptaṣaṭpañcavedaistu tālairvādhyajadaṇḍakaiḥ /
dhvajasya vedikāṃ kuryāt śūdrādīnāṃ vilomataḥ

dhvaje dhvajanna kartavyaṃ kartavyo vṛṣabhadhvajaḥ /
utsave cotsavanneṣṭamiṣṭaṃ śaivotsavaṃ dvijāḥ

sarvānukūla nakṣatre dhvajārambhādiko varaḥ /
śvetaṃ raktañca pītañca brāhmaṇyādi traye mataḥ

śūdrasya pītaḥ sarveṣāṃ śveto vā parikīrtitaḥ /
ārambhastu paṭe mūrdhā pucchasyādavasānayuk

dhvajapradakṣiṇe kāle gacchedagre gururnavā /
gāndhāraṃ pūrvabhāge tu dakṣiṇo kauśiko bhavet

paścime kāmaro jñeyastarkarāgastaduttare /
evañca dikvibhāgena svarāstu parikalpayet

dhvajārohaṇakāle tu caturṣvekatamopi vā /
dhvajārohādi tīrthāntaṃ rotrau grāmabalistu vā

athavā dhvajamūle tu devānāṃ balireva vā /
nityotsavayutasthāne cotsavenyatravāpi vā

brāhmaṇādi vibhedena saumyādārabhya kuṇḍakam /
pradakṣiṇakramādvāpi kuryādekāgnikalpane

caṇḍarūpadharobrahmacārī sammṛṣṭabhojanaḥ /
ātmānañcaṇḍavat dhyātvā chindyādvādhvajadaṇḍakam

utsavaṃ vā pavitraṃ vā kalpayedubhayantu vā /
ketvaṃkurannavāhe syāt saptāhecotsavāṃkuram

tīrthāṃkurantu tatsaṃkhye sarvaṃ sarvatra vāmatam /
madhyāhne dhvajapūjāṃ vā somakumbhe jalasya ca

nikṣepañcātha tatpūjā rātrau vātha vidhīyate /
kṛtakautukaberasya tatgrāmānnirgamopi vā

mṛgayāceṣṭakāleṣu kartavyaṃ dvijasattamāḥ /
sauraścāndro dvidhāproktā vatsaraḥ kāmikāgame

sauraśreṣṭha iha proktaścāndro madhyama ucyate /
sāvanastvadhamaḥ proktastena kāryantu neṣyate

utsavādiṣu kāleṣu pratiṣṭhādyanna kārayet /
vidhāya śāntihomantu pratiṣṭhādyantu vā nayet

athavānyaprakāreṇa utsavantu vidhīyate /
dhvajamekaṃ samāropya dhvajārohaṇapūrvakam

tasminnevadine viprā mandībhūte divākare /
śrāvayettīrthadivasaṃ gajādyārohitena ca

caṇḍālena sadāreṇa kuryāt ghoṣayutena ca /
tadrātrāveva kartavyaṃ bherītāḍanapūrvakam

berāgre śūlasaṃyukte devānāvāhyapūrvavat /
āśrāvya tīrthadivasaṃ grāmādibalivarjitam

dhāmanyeva vidhāyaivaṃ tasmādgatvā jalāśayam /
sthaṇḍiladvitayaṃ kṛtvā jalatīre gurūttamāḥ

ekatra sthāpayecchūlamanyatra kalaśānnyaset /
navakaisnāpayecchūlaṃ tacchūlamavagāhayet

praviśya devatāsthānaṃ taddinādvā daśāhake /
yāgārambhaṃ punaḥ kuryādaṃkurārpaṇapūrvakam

ekahomasamāyuktaṃ grāmādibalimācaret /
berayātrā samāyuktaṃ divasaṃ pratyaharniśam

pañcame divase tatra sikatā astramantritāḥ /
vikiret sadanaṃ sarvamantarbāhya vikalpitam

aṣṭādāśadine prāpte bījānirvāpamācaret /
tīrthāthaṃ tanniśāyāntu dhāmnastvaṣṭādiśāsvapi

dhvajānaṣṭau samāropyāṃkitān lokeśavāhanaiḥ /
tadastrākān vṛṣāṅgānvā mūrtipaiśca samanvitaḥ

tataḥ prabhṛtikartavyaṃ homakarmaviśeṣataḥ /
tadante balidānaṃ syāt berayātrāsamanvitam

evaṃ navadinaṃ kṛtvā daśame tīrthamācaret /
dhvajānāmaṣṭasaṃkhyānāṃ tadrātrāvavarohaṇam

kṛtvā taddinamārabhya nānāvādya samanvitam /
nānāgānasamāyuktaṃ nānānṛttasamanvitam

grāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā pariveṣakramaṃ nayet /
saptāhamevaṃ kṛtvānte tasmādgatvā jalāśayam

sthaṇḍiladvitayaṃ kṛtvā jalatīre gurūttamaḥ /
ekatra sthāpayecchūlamanyatra kalaśānnyaset

navakaiḥ snāpayecchūlaṃ tacchūlamavagāhayet /
praviśya devatāsthānaṃ sarvātodyaṃ vivarjya ca

sthāpayenmaunamāsthāya saptāhaṃ tadanantaram /
caṇḍeśvaraṃ puro nītvā berayātrāmanantaram

balihomavihīne tu nayet saptāhamācaret /
caṇḍapūjā samāyuktaṃ homaṃsnapanasaṃyutam

tadante kārayettīrthaṃ triśūlena samanvitam /
dhvajāvarohaṇaṃ kuryāt tadrātrau pūrvavartmanā

berayātrā vihīnaṃ vā vidhimenāṃ samācaret /
navānnaliṃgaṃ kṛtvā vā dikpālāstrārthameva vā

taistriśūlena vā kuryāt grāmādau vā balikriyām /
nityotsavānnaliṃgāni daśa vā parikalpayet

dvādaśābdāvasānānta dhvajasthāpanameva vā /
jīrṇādi doṣe taṃ tyaktvā dhvajamanyaṃ niveśayet

iti uttarakāmikākhye mahātantre mahotsavavidhiḥ ṣaṣṭhaḥ paṭalaḥ
pañcahastādi viśvāntaṃ dhvajadairghyaṃ prakalpayet /
mānametat samākhyātaṃ śiraḥpucchāntare dvijāḥ //
tat saṃyuktaṃ vā grāhyaṃ catussapta samāvadhi /
bhāgaṃ kṛtvaika bhāgena paṭa vistāra ucyate //
vistāreṇa samaḥ pucchaḥ tripādaṃ vārdhamucyate /
vistārārdhaṃ śirojñeyaṃ pucchadvaya samanvitam //
vetradvaya samāyuktaṃ tanmadhye vṛṣabhaṃ likhet /
āyādi śubha saṃyuktaṃ sthitaṃ vā śayanānvitam /
śvetaṃ vā raktavarṇaṃ vā pītavāla samanvitam /
raktaśṛṃga samāyuktaṃ tadvatkhura samanvitam //
māna mātrāṅgulābhyāṃ syāt dhvajadaṇḍaḥ paṭovṛṣaḥ /
padmāsana samāyuktaṃ pārśvedīpa dvayānvitam //
cāmaradvaya saṃyuktaṃ chatrasaṃvṛta mastakam /
pūrṇakuṃbhayutaṃ vāpi triśūlena yutaṃ na vā //
evaṃ vṛṣabhaṃ samāpādya kṛtvānetra vimokṣaṇam //
sarvaśaśūlokta vṛkṣo vā tvak sāraḥ kramukādikaḥ /
dvibhāgādi navāṃśāntaṃ daṇḍadairghyaṃ vidhāya ca //
ekāṃśena vidhātavyā dhvajayaṣṭirgurūttamāḥ /
pañcāṃgulaṃ samārabhyāṅgula vṛddhyā ṣoḍaśāṅgulam //
yāvattāvatparīṇāha mupadaṇḍasya kalpayet /
pañcāṃśāt dvādaśāṃ śāntaṃ nūlanāhaṃ vidhāya ca //
ekāṃśenonamagraṃ syāt tathā daṇḍāgramiṣyate /
daṇḍokto veṇu vṛkṣo vā dhvajayaṣṭirmahīruhaḥ //
ubhayoryoga siddhyartaṃ skandhatrayamadhāharet //
saptame paṭale nirājanavidhiḥ
nīrājanavidhiṃ vakṣye sa ca rātrau vidhīyate /
pradoṣādau vidheyo vā dhūpadīpāvasānake

utsavādau ca kartavyamanyasmin maṃgalepi ca /
tadarthaṃ sthaṇḍilaṃ kuryāt maṇḍalaṃ vā samācaret

garbhe'rdhamaṇḍape vāpi snapanākhye tadagrake /
mahānasevācānyasmin prokṣayedastramantrataḥ

pātrāṇyāhṛtya śuddhāni dīpādhārayutāni ca /
pātrāṇi ca vidheyāni balipātroktavartmanā

dīpādhārāṃśca tanmadhye kārayedekamātrataḥ /
pādāṃgulavivṛddhyātu navāṃgulasamāvidhi

vistārastatsamovāpi tadardhaṃ voccamiṣyate /
vasudhā madhyame bhakte navadhāmānamīritam

oṣṭho yavadvayādardhavṛddhyā mātrāvasānakaḥ /
pātramāna ghanaṃ cārdhaṃ madhye suṣirasaṃyutam

padmākārañca vā kuryāt pālikāpādasannibham /
dhurtūrakusumākāraṃ śaravākārameva vā

caturaṣṭadalopetaṃ sarvālaṃkārasaṃyutam /
ekapātre bhavedekadīpādhārantu pañca vā

nava vā kārayettāṃśca saṃsaktān sāntarāṃstu vā /
piṣṭenānnena vā dīpādhārāndevārthameva vā

devyarthaṃ pratimārthañca viśeṣānnṛtta rūpiṇaḥ /
ekatra tilamanyatra sarṣapaṃ lavaṇantathā

kārpāsabījamanyatra gomayaṃ piṣṭameva vā /
varṇabhakta haviṣyaṃ ca vaṭāśvadakāni

caturdikṣu ca koṇoṣu krameṇa parikalpayet /
madhyame dīpapātrantu pañca vā parikalpayet

gandhamarghyañca puṣpañca bhasmacāgneyakoṇataḥ /
sarvatra dīpānvā kuryānnavasaṃkhyān samujvalān

ghṛtārdrāṃstailasaṃyuktān brahmāṃgasahitānyaset /
lokapālā viriñcena mūrtayomūrtipāstu vā

vasavo vahnisaṃyuktā vāmādyāśśaktayaḥ parāḥ /
kalābhūtāni devāṃśca brahmādyāḥ kāraṇeśvarāḥ

pātradevāssamākhyātā vahnirvādīpadevatāḥ /
prasthapādādi tadvṛddhyātu cāḍhakāntamudāhratam

tilādīnāṃ pramāṇantu pātrāṇāṃ karturicchayā /
saṃskāraissarvasāmānyaiḥ saṃskṛtyokta krameṇa ca

vahni bījamanusmṛtya dīpaṃ dīpena niyojayet /
sarvātodyasamāyuktaṃ śaṃkhadhvani samanvitam

gāmanṛttasamāyuktaṃ dhārayettānyathākramāt /
strībhirvāvāhayeddīpānathavā paricārakaiḥ

devāgre sthāpayitvā tāṃ tripādyupari pūjayet /
datvā pādyamajātena dadyādācamanaṃ hṛdā

gandhādinārcayet sarvān svabījena hṛdādinā /
trivāramekavāraṃ vā bhrāmayecchivamūrdhani

saṃgṛhya tāni hastābhyāṃ dīpapātrāṇi pūjayet /
ātmatatvādibhirmantraiḥ dadyācchiṣya karāmbuje

sopi saṃgṛhya taṃ dīpaṃ sapraṇāmanniveśayet /
sitaṃ pūtaṃ sugandhañca nirvālukamanantaram

gṛhītvā bhasmahastena bhrāmayitvā śivopari /
trivārandīpamadhye tu nikṣipya tadanantaram

aṃguṣṭhānāmikābhyāntu tilakaṃ pañcavaktrake /
lalāṭeṣu kramāt kuryāddhṛdi bāhvoranukramāt

pīṭhepi tilakaṃ kuryāddevīṃ vāmapradeśake /
devī vyaktasvarūpācettilakañca puro bhavet

kaṇṭhapradeśe mūlena hṛdayenāthavānayet /
bere lalāṭahṛtbāhupradeśe tilakannayet

tad bhasmanā samādāya svalpañcaṇḍeśvarādiṣu /
bhakteṣvanyeṣu lohādi kṛtabereṣu dāpayet

tato bhaktajanebhyaśca dadyāddeśika pūrvakam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ pātrāṇyāhṛtyapūrvavat

sajvālānyatha nirjvālānyādāya śivamandirāt /
pīṭhāgre vṛṣabhāge vā gopurasyāntikepi vā

vṛṣamūlethavānyasminnikṣipettānanukramāt /
dravyāṇi gurave dadyāddahedvātena vahninā

tilādīnāṃ pramāṇantu yatheṣṭaṃ vā prakīrtitam /
rājñāmapi ca kartavyaṃ kintvagnistatra devatā

rājñābhiṣekakalādau kuryādvijayahetave /
deśikasyābhiṣekepi kintu dīpavivarjitam

taṇḍulā vihitāstatra rātrauceddīpasaṃyutam // ३४१/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre nirājanavidhiḥsaptamaḥ paṭalaḥ
aṣṭame paṭale kṛttikādīpāvalividhiḥ
dīpāvaliṃ pravakṣyāmi śṛṇudhvaṃ dvijasattamāḥ /
māse tu kārtikākhye tu nakṣatre kṛttikāhvaye

pūrṇāyāṃ vātha tadyoge sarvakāmaprasiddhaye /
ravyastamaya velāyāndīpārohaṇamācaret

karturaṣṭamarāśyādi lagnadoṣanirīkṣaṇam /
vṛṣṭivaināśikarkṣādi prekṣaṇantatra sammatam

raverastamayātpūrvaṃ yāmapādāvasānakam /
kālastadūrdhvaṃ yāmārdhaparyantaḥ kāla eva vā

evanniścitya kālantu kārayedvāṃkurārpaṇam /
dīpārādhanapūvedyuradhivāsanamārabhet

devāgre sthāpayeddaṇḍaṃ pratigopurameva vā /
aṣṭadikṣu caturdikṣu triṣvekatra ca vā dvayoḥ

dīpadaṇḍapramāṇantu dhvajadaṇḍapramāṇavat /
sa daṇḍo nālikero vā tālaḥ kramukaveṇujau

dhvajadaṇḍoktadaṇḍo vā tatra kīlāṃśca yojayet /
dvādaśāṃgulamārabhya vyomāṃgulavivṛddhitaḥ

pañcāśatkarajāntaṃ tudaṇḍātkīlavinirgamaḥ /
dvimātrāt pādavṛddhyātu ṣaḍaṃgulasamāvadhi

vistārasyāt ghanastasya tryaṃśamardhaṃ tripādakam /
daṇḍaproktā bhaveyurvā lagnā vā kīlapādapāḥ

navakīlaṃ samārabhya vyomakīlavivṛddhitaḥ /
saptaviṃśatikīlāntaṃ diśyekasyāṃ niyojayet

visṛṣvanyāsu dikṣvevaṃ kīlāṃśca viniveśayet /
trikīlaṃ vā catuṣkīlamiṣṭamānasamanvitam

tadagre sthāpayet pātradhāraṇārthaṃ viśeṣataḥ /
dārūdbhavāni cakrāṇi pratikīlantu yojayet

dīpikāḥ praticakrantu vasudvādaśaṣoḍaśa /
yojayedvā bahiśśuṣkaiḥ nālikeradalādibhiḥ

chādayedvātha cakrāṇi tannicchidraṃ yathā bhavet /
ekahastaviśālantu dviguṇāyatasaṃyutam

dakṣiṇe kalpayet dvāraṃ daṇḍārohaṇasiddhaye /
kalpametatsamākhyātamanukalpamathocyate

hitvā cakrāṇi sarvāṇi pratikīlantu dīpikāḥ /
yojayedupakalpaṃ syāddhomakūṭavivarjitam

daṇḍaṃ vihāya yatkḷptamakalpamiti kathyate /
dīpakūṭānnayeddikṣu vidikṣvapi tadantare

prativedantu kartavyā dīpikā bahusaṃkhyayā /
sthāpayet dīpadaṇḍāṃśca mālākāreṇa vā bahūn

toraṇākāratopivā vṛttākāreṇa vā bahūn /
prabhākārāṃśca vā kṛtvā tatra dīpāṃśca yojayet

prāsāde gopure śāle parivārālayādiṣu /
maṇṭape balipīṭhādau kūpe vātha gṛhepi vā

vṛṣe mahānase kuryāt puṣpamaṇṭapikādiṣu /
bahirvā kalpayeddīpān grāmādiṣvapi sarvataḥ

dīpāvaliriyaṃ kāryā adhivāsanapūrvakam /
astreṇa śodhayeddaṇḍaṃ praṇavena tu pūjayet

ṣaṭcatuḥpañcatālenāvaṭaṃ bhūmau samācaret /
sthāpayitvā tu pūrvedyuḥ stanmūle vedikāṃ nayet

dhvajadaṇḍe yathā devī kintu padmayutantu vā /
śilpinaṃ mocayitvānte puṇyāhaṃ vācayettataḥ

dīpena pūjayeddaṇḍaṃ gandhapuṣpādi saṃyutam /
badhvā pratisarañcāntaḥ praviśyedaṃ samācaret

ālaye maṇṭape vāpi yāgamaṇṭapa eva vā /
manorame śubhenyatra gomayenopalepite

sthaṇḍilantatra saṃkalpya śastreṇa prokṣayet guruḥ /
navavā pañcapātrāṇi vaikaṃ vā tatra vinyaset

nīrājanavidhau devāste sarvetrāpi ca sammatāḥ /
pātre praṇava ityuktaścandanādyaissamarcayet

kuṇḍaṃ vā sthaṇḍilaṃ vāpi tatpūrvasmin prakalpayet /
śivāgniṃ tatra saṃpādya śivaṃ sāṃgañca tarpayet

samidhājyena caruṇā tataḥ kārpāsabījataḥ /
kṣīreṇa śatamardhaṃ vā tadardhaṃ vā samācaret

mūlenāṃgairdaśāṃśena vahnibījamanusmaran /
śatamaṣṭottaraṃ hutvā pūrṇāmante vidhāya ca

devaṃ sāṃgaṃ visṛjyātha dīpānāropayet guruḥ /
tailājyenavāpūrya pātraṃ sarvātmakaṃ smaran

vahnibījamanusmṛtya madhyādibhyaḥ krameṇa tu /
gandhapuṣpādibhiśceṣṭvā śivāgniñca visarjayet

gṛhītvā madhyapātraṃ tu dīpadīpikayā guruḥ /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ taruṇākhyantu dīpakam

daṇḍordhve sthaṇḍilevāpi hṛdayena niveśayet /
homānte dīpadaṇḍasya kautukaṃ vā samācaret

tato dvitīyadivase caturdikṣuvidikṣu ca /
catustoraṇasaṃyuktañcatuṣkūṭasamanvitam

kūṭāni pañcavedāgni hastāniṣṭāntarāṇi ca /
pūrvasyāmathavāgneyayāṃ kūṭamekantu vā nayet

toraṇāni yathāyogyannayedicchāvaśena tu /
sarvatra toraṇaṃ kūṭandarbhamālādiśobhitam

sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ kadalīpūgasaṃyutam /
evaṃ saṃpādya sarvantu mandībhūte divākare

puṇyāhaṃ vācayitvā tu daṇḍaṃ gandhādinārcayet /
vastrayugmena caikena veṣṭayeddaṇḍamūlakam

svarṇādi nirmitaṃ pātraṃ daṇḍordhve viniveśayet /
kārpāsa bījasārābhyāṃ yuktantailājyasaṃyutam

kūṭeṣu yojayeddhīmān kuṇḍeṣu sthaṇḍileṣu vā /
adhivāsana homena samaṃ homaṃ samācaret

vahnāvīśe tu kūṭe vā deśiko homamācaret /
brahmā viṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ

atra homādhipāḥ proktā dīpadaṇḍe sadāśivaḥ /
palāśavaṭaśamyarkān sarve vahnerathāpi vā

ācāryaṃ pūjayetpaścāt vastrakāñcanabhūṣaṇaiḥ /
pūrṇāhutipradānānte sarvādīpādvijottamāḥ

ekīkṛtya hṛdā pātre sthāpayet vahnibījataḥ /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ maṃgalāṃkura śobhitam

vitānadhvajasaṃyuktaṃ chatracāmarasaṃyutam /
nānāvādyasamāyuktannānānṛttasamanvitam

bereṇa ca samāyuktaṃ berayātrāyutannavā /
grahasthe brahmacārī vā dīpaṃ saṃgrāhya pāṇinā

daṇḍaṃ śīghraṃ samāruhya tadūrdhve saumyavaktrayuk /
dīpayedūrdhvapātre tu tasmāt sopyavatārya tu

vijñāpayenmaheśāya tasmin kāle tu cakragān /
mūrdhādi pādaparyantandīpānāropyayettataḥ

dīpāropaṇakartāraṃ pūjayet paricārakam /
vastrādyairdeśiko dhīmānuttarābhi mukhasthitaḥ

jyotiliṃgamanusmṛtya dahet kūṭacatuṣṭayam /
athavā kūṭadāhañca hitvānyat sarvamācaret

toraṇādho nayeddevaṃ dīpadaṇḍapradakṣiṇam /
kārayitvā trayaṃ grāmaṃ nayeddīpasamanvitam

harmya pradakṣiṇaṃ kṛtvā nayedāsthānamaṇṭapam /
prāsādādiṣu sarvatra dīpānāropayettadā

praviśya devatāsthānaṃ pariveṣakramaṃ nayet /
snapanaṃ kārayenno vā beraliṃgaṃ taduktitaḥ

prabhūtantu havirdatvā tāmbūlantu nivedayet /
pṛthukandāpayeddeve nālikeraphalānvitam

marīcajīrakopetaṃ gulasārasamanvitam /
aṃkurārpaṇahīnaṃ vā kriyāmenāṃ samācaret

gurave dakṣiṇāndadyāddhotṛbhyastadanantaram /
atropayogiyat dravyaṃ homakūṭādi daṇḍakam

tadaṃgamaparaṃ cānyaddeśikāya pradāpayet /
idaṃ karma vidheyaṃ syāt rājñāmāvāsakepi ca

grāmādau ca vidheyaṃ syāt brahmasthānādiṣu dvijāḥ /
anyeṣāmapi martyānāṃ vāhanānāṃ kṣayepi ca

gośālāyāṃ viśeṣeṇa teṣāṃ roganivṛttaye /
yāntithiṃ samanuprāpya udayaṃ yāti bhāskaraḥ

sā tithissakalā jñeyā śukle kṛṣṇe dvijottamāḥ // ६२१/२ //
yadṛkṣaṃ samanuprāpya astaṃ yāti bhāskaraḥ /
taduktaṃ sakalaṃ jñeyaṃ nakṣatrepyevameva tu // ६३१/२ //
evaṃ jñātvā prayoktavyaṃ sarvakarmadvijottamāḥ

iti uttarakāmikākhye mahātantre kṛttikā dīpāvali vidhiḥ aṣṭamaḥ paṭalaḥ
८
dhvaja daṇḍokta daṇḍovā tatrakīlāṃśca yojayet /
dvādaśāṃgulamārabhya vyomāṃgula vivṛddhitaḥ //
pañcāśatkarajāntaṃ tu daṇḍātkīlavinirgamaḥ /
dvimātrāt pāda vṛddhyāṃ tu ṣaḍaṅgula samāvadhiḥ //
vistāraḥ syāt ghanaṃ tasya tryaṃśamardhaṃ tripādakam /
daṇḍaprotā bhaveyurvā lagnāvā kīlapādapāḥ //
nava kīlaṃ samārabhya vyomakīla vivṛddhitaḥ /
śaptaviṃśati kīlāntaṃ diśyekasyāṃ niyojayet //
trikīlaṃ vā catuṣkīlaṃ miṣṭamāna samanvitam /
tadagre sthāpayet pātradhāraṇārdhaṃ viśeṣataḥ
dārūdbhavāni cakrāṇi pratikīlaṃ tu yojayet
dīpikāḥ praticakraṃ tu vasu dvādaśa ṣoḍaśa //
dakṣiṇe kalpayedvāraṃ daṇḍārohaṇa siddhaye //
lokaḥ ३
karturaṣṭamarāśyādi lagnadoṣa nirīkṣaṇam /
viṣṭi vaināśikarkṣādi prekṣaṇaṃ tatra saṃmatam //
karaṇadoṣaḥ viṣṭiḥ
caturthyāṃ apare viṣṭiḥ aṣṭamyāṃ pūrvabhāgataḥ
ekādaśyāṃ pare viṣṭiḥ pūrve pūrṇe tu parvaṇi
tṛtīyāyāṃ paṭe kṛṣṇe saptamyāṃ pūrvabhāgataḥ
daśamyāṃ apare viṣṭiḥ caturdaśyāṃ tu pūrvataḥ
vaināśikaḥ
dvāviṃśajjanmanakṣatrādvaināśikamiti smṛtam
navame paṭale
mārgaśīrṣe ghṛtasnāna ḍolārohaṇa puṣye kṣaudrapūjā vidhiḥ
mārgaśīrṣākhya māse tu yajedārdroḍuke śivam /
ghṛtasnānasamopetaṃ prāguktavidhinā saha

kevalasnapanaṃ vāpi kārayitvā viśeṣataḥ /
gandhādyairarcayeddevaṃ nānāgānaiśca toṣayet

grāmapradakṣiṇannītvā devaṃ dhāmni niveśayet /
athavā balihomābhyāṃ yuktaṃ rātrau divāvapi

berapradakṣiṇaṃ kṛtvā sarvālaṃkāra saṃyutam /
cūrṇotsava samāyuktaṃ tīrthaṃ kṛtvā''layaṃ viśet

ḍolārohantataḥ kuryāt sāyāhna samaye dvijāḥ // ४१/२ //
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ kṛtvā stambhadvayaṃ tathā /
stambhalakṣaṇasaṃyuktaṃ tayoryaṣṭinniveśayet // ५१/२ //
tanmadhye vinyaseḍḍolāñcaturhastasamanvitām /
caturbāhu samāyuktāmūrdhvapracchādanānvitām // ६१/२ //
nānālaṃkārasaṃyuktā mathabāhudvayānvitām /
ekahaṃsāsanopetāṃ puṇyāha prokṣaṇānvitām // ७१/२ //
astratoyena saṃprokṣya kalpayedāsanaṃ yathā /
phalakāyāṃ yajeddhaṃsaṃ hṛdā haṃsāsane yajet // ८१/२ //
brahmāṇandakṣiṇe bāhau vāmabāhau yajeddharim /
viṣṭare rudramiṣṭvā tu phalakordhve śivaṃ yajet // ९१/२ //
vāme devīṃ samabhyarcya senānīnmadhyame yajet /
gandhādyairathavā devīmarcayet phalakopari // १०१/२ //
nānāgānasamāyuktannānā nṛttasamanvitam /
nānāvādyasamopetaṃ tadā santoṣayeddharam // १११/२ //
anyatrāpi ca kartavyaṃ ḍolarohaṇamiṣṭadam /
pratyahaṃ vā vidheyaṃ syāt sarvakāmārthasiddhaye // १२१/२ //
ḍolācalanamiṣṭaṃ syāt berasyārohaṇena ca /
asmin māse sapitrarkṣe viśeṣājyasamanvitam // १३१/२ //
pāyasaṃ dāpayeccambhordevyā api ca sammatam

puṣyamāse tu puṣyarkṣe kuryāt kṣaudrābhiṣecanam /
mahāhavirnivedyānte berayātrāṃ prakalpayet

pūrvoktavidhinā kartā phalamiṣṭamavāpnuyāt // १५१/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre mārgaśīrṣa puṣyamāsa pūjāvidhiḥ navamaḥ paṭalaḥ
९
ḍorārohaṃ tataḥ kuryāt sāyānhasamaye dvijāḥ /
sarvālaṅkāra saṃyuktaṃ kṛtvā staṃbhadvayaṃ tathā //
stambhalakṣaṇa saṃyuktaṃ tayoryaṣṭiṃ niveśayet /
tanmadhye vinyaseḍḍolāṃ caturhasta samanvitām //
caturbāhu samāyuktāṃ ūrdhva pracchādanānvitām /
nānālaṅkāra saṃyuktāmatha bāhudvayānvitām //
eka haṃsāsanopetā puṇyāha prokṣaṇānvitām /
daśame paṭale māghamāse ghṛtakambalapūjāvidhiḥ
māghamāse magharkṣe tu kuryādvai ghṛtakambalam /
kāpilaṃ kevalañcājyaṃ kṛmi kīṭādivarjitam

nīromaṃ nūtanaṃ śuddhaṃ sugandhaṃ sthāpayet guruḥ /
śastreṇa nikṣipet toye vāruṇaṃ bījamuccaran

tadājyaṃ piṇḍavat kṛtvā kuṃkumāgarusaṃskṛtam /
haridrācūrṇakarpūra cūrṇābhyāmapi saṃskṛtam

hemādi pātre saṃsthāpya dhūpayitvābhimantrayet /
pañcabrahmaṣaḍaṃgaiśca śivena tadanantaram

viśeṣasnapanaṃ kuryāt pañcagavyāmṛtaistu vā /
viśeṣapūjāṃ kṛtvānte sthaṇḍile sthāpayet ghṛtam

ganadhādyairarcayeddhīmān hṛnmantraṃ samyaguccaran /
tatpūrve sthaṇḍile dhīmān tarpayecchivapāvakam

palāśasamidājyānna tilalājasamanvitam /
śatamaṣṭottaraṃ hutvā pūrṇāmante vidhāya ca

ghṛte saṃpātahomañca pavitrārohavartmanā /
kṛtvā saṃsthāpayetpūrvaṃ sthaṇḍile sāpidhānakam

kavacenāvakuṇṭhyātha prātarmadhyāhna eva vā /
saṃpūjya pūrvavaddevaṃ snapanādi samanvitam

viśeṣeṇārcayitvā tu sarvālaṃkārasaṃyutam /
dhāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā śivamantraṃ samuccaran

liṃgaṃ sarvatra cālipya pīṭhāntaṃ sarvapīṭhakam /
gandhādyairarcayitvā tu kambalena ca veṣṭayet

dadyādevaṃ haviśśambhostāmbūlena samanvitam // १११/२ //
sandhyantareparedyurvā kambalādyaṃ vivarjya ca /
pūrvavat pūjayeddevaṃ guruṃ saṃpūjayettadā // १२१/२ //
dakṣiṇāṃ dāpayettasya yathā vibhavavistaram /
aṃkurārpaṇapūrvaṃ vā rahitaṃ vaitadācaret // १३१/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre ghṛtakambalapūjāvidhiḥ daśamaḥ paṭalaḥ
ekādaśe paṭale māghe śivarātripūjāvidhiḥ
atha vakṣye viśeṣeṇa śivarātrivrataṃ dvijāḥ /
śruṇvantu saṃyatāyūyaṃ vratānāmuttamottam

anuṣṭhitaṃ purā devyā yadanyairapyanuṣṭhitam /
mayā saha mudā sārdhaṃ ramantīpsitamāyayuḥ

na bādhyante yamādeśāt kiṃkaraiḥ krūradṛṣṭibhiḥ /
yamañcāpi na paśyanti narakāṇi ca no yayuḥ

śriṇudhvaṃ tadvidhānaṃ hi sarveṣāmapisammatam /
māghamāsyāsite pakṣe vidyate yā caturdaśī

tadrātriśśivarātrisyāt sarvapuṇyaśubhāvahā /
tasyāmeva śivapūjā śivaliṃge śivālaye

kṛtasnānopavāsena pūrvehni niyatena ca /
sādhakenopacāreṇa kartavyā śraddhayā saha

pañcaśuddhiḥ purā kṛtvā pūrvokta vidhinā tataḥ /
śivāsanaṃ prakalpyātra mūrtiṃ vidyātanuṃ tataḥ

āvāhya sannidhīkṛtya śivaṃ pādyādinārcayet /
abhyarcya gandhatailena piṣṭenodvartya śodhayet

pañcāmṛtaiḥ pañcagavyaistattadyuktyā bhaṣecayet /
gandhodakena vidhinā ghṛtādyairabhiṣecayet

pavitraiḥ pañcabhiḥ kuryāt pañcāṃgaiśca krameṇa tu /
piṣṭena punarapyevamudvartyāmalakena tu

cūrṇenāpi sapiṣṭena rajanyā dhūpitena ca /
astreṇa śodhitenaiva śodhayedudakena ca

nālikerodakenaiva taṃ paścādabhiṣecayet /
gandhodakena mūlāṃgabrahmabhiścābhiṣecayet

kārpāsakena śuddhena vastreṇa parimārjitam /
liṃgamācchādya devāṃgādyena śuddhena vāsasā

yāmaṃ prati pṛthak dravyairgandhādyaiśca samarcayet /
candanāgarukarpūra kuṃkumādyaiḥ krameṇa tu

mallikotpalapuṣpaiśca jāti puṣpaiśca bilvakaiḥ /
dūrvākṣatatilaiścāpi saṃyuktaṃ samyagarcayet

guggulvagaruniryāsa sarjasāraiśca dhūpayet /
dīpayet susitenaiva vartinājyaplutena ca

pāyasaṃ prathame yāme dvitīye kṛsaraṃ bhavet /
gaulamannantṛtīyena śuddhānnañca caturthake

nivedya ca tataḥ paścāt sarvavyañjana saṃyutam /
saghṛtaṃ gulasaṃyuktantāmbūlañca nivedayet

dhūpamārātrikopetaṃ śivāya vinivedya ca /
homaṃ kuryādviśeṣeṇa kuṇḍe vā sthaṇḍilethavā

kuṇḍe kalpe'thavā pātre kuṇḍasaṃskārapūrvakam /
śivāgniṃ kalpayitvāgnau hṛdi kalpya śivāsanam

saṃpūjya tatra deveśañjuhuyāt jvalitenale /
samādājya havirlāja tilairmūlāṃgabrahmābhiḥ

śivāddaśāṃśamanyeṣāṃ mantrāṇāmāgutirbhavet /
daśādidaśavṛddhyātu yāvatpañcadaśāhutiḥ

kṛtvā pūrṇāṃ śivenaiva nicchidraparipūraṇīm /
vandayitvātha tambhasmadeveśamabhivandya ca

pūjayet punarapyevaṃ pratiyāmaṃ punaḥ punaḥ /
svayaṃ kartṛmaśaktaścet svārthamanyeva kārayet

nītvā jāgaraṇaṃ rātrau prabhāte vimale tataḥ /
kṛtanityakriyaḥ paścāt snapanaṃ vidhipūrvakam

devaṃ pūrvavadabhyarcya gurupūjāntato nayet /
dakṣiṇāñca tato dadyāt vittaśāṭhya vivarjitaḥ

liṃginaśśivabhaktāṃśca brāhmaṇānatithīnapi /
pūjayecchaktito bhaktyā pūjāṃ samyak samāpya ca

gatvā bandhūjanaissardhaṃ svagṛhaṃ pratisādhakaḥ /
pādau hastau ca saṃkṣālya pāraṇantu samācaret

iti uttarakāmikākhye mahātantre māghaśivarātripūjāvidhiḥ ekādaśaḥ paṭalaḥ
dvādaśe paṭale phālgunamāsagandhapūjāvidhiḥ
uttare phālgune māse sarvagandhaiśca pūjayet /
viśeṣasnapanopetaṃ viśeṣayajanānvitam

dikpālātpalavṛddhyā tu palasāhasrakāvadhi /
pramāṇañcandanasyoktantadardhamagarurbhavet

tatpādaṃ vā tadardhaṃ vā kuṃkumaṃ syāttadardhataḥ /
pādamaṣṭāṃśakaṃ veṣṭantadardhaṃ pādameva vā

karpūradviguṇaṃ vāpi piṣṭvā sarvañca dhūpayet /
vāsitaṃ gandhapuṣpaiśca sarvamantraiśca mantritam

ghṛtakambalamārgeṇa saṃskṛtaṃ homavartmanā /
gandhairālipya liṃgantu sapīṭhaṃ śivamantrataḥ

sugandhapuṣpamālābhirbhūṣayelliṃgapiṇḍike /
kambalena vinā sarvaṃ ghṛtakambalavannayet

sarvarogasamutpattāvadbhute vāñchitāptaye /
ābhicārakṛte doṣe vidhānamidamācaret

iti uttarakāmikākhye mahātantre phālgunamāsa gandhapūjāvidhiḥ dvādaśaḥ paṭalaḥ
trayodaśe paṭale caitramāsa damana pūjā vidhiḥ
damanāropaṇaṃ vakṣye caitramāsaphalapradam /
harakopāt purājātaḥ bairavo damanāhvayaḥ

dāntāstena surāssarve dānavāśca mahābalāḥ /
prītenātha śivenokto viṭapo bhavabhūtale

dāntanutvamanuprāpya matbhogāya bhaviṣyasi /
pūjayiṣyanti yemartyā devantvatpallavādibhiḥ

te yāsyantiparaṃ sthānandamanasya prabhāvataḥ /
ye punarnukariṣyanti dāmanaṃ parvamānavāḥ

teṣāntu caitramāsotthandattaṃ puṇyaphalaṃ mayā /
saptāmyāṃ vā trayodaśyāṃ gatvā damanakāntikam

śodhayitvāstra mantreṇa pajayetsaṃhitāṇubhiḥ /
atha saṃbodhayeddāmaṃ śivavākyena mantravit

haraprasādasaṃlabda tvamantrasannidhī bhava /
śivakāryaṃ samuddiśyanetavyosi śivājñayā

evandamanamāmantrya saṃrakṣya bhavanaṃ vrajet /
yadidūraṃ samānīya samūlammṛttikānvitam

punarāropya mṛtpūrṇe pātre saṃsicya vāriṇā /
grahepyāmantraṇaṃ kāryaṃ pūrvoktavidhinā budhaḥ

sāyāhnasamaye prāpte vidadhyādadhivāsanam /
āhṛtya yāgavastūni kṛtasnānādi satkriyaḥ

yathā vidhisamabhyarcya bhānuśaṃkarapāvakān /
paścime devadevasya tasya mūlammṛdāyutam

sadyojātena manunā dīpitaṃ hṛdayena vā /
vāmena śirasā vāpi nālandhātrīmathottare

dakṣiṇe bhasmapātrañca śikhayā rūpiṇāthavā /
puṃsā vā varmaṇā prācyāṃ sapuṣpaṃ dantadhāvanam

phalaṃmūlena gāyatryā aiśānyāṃ gandhasaṃyutam /
pañcāṃgamañjalau kṛtvā dāmaṃ puṣpākṣatānvitam

vijñāpayejjagannāthandamaṇāropaṇaṃ prati /
āmantritosi deveśa prātaḥ kāle mayā prabho

kartavyañca yathā lābhaṃ pūrṇaṃ parvatavājñayā /
iti vijñāpya devasya mastake kusumāñjalim

saṃyojya śivamantreṇa vidadhīta japādikam /
śeṣaṃ pātre vinikṣipya dvitīyena pidhāya tat

pavitrakavidhānena kavacenāvakuṇṭhayet /
evaṃ surakṣitaṃ kṛtvā śivāya vinivedayet

havistadanu bhuñjīta yadi vā pavanāśanaḥ /
śivāgre jāgaraṃ kṛtvā dhyānagānajapādibhiḥ

prātasnātvā jagannāthamaṣṭapuṣpaissamarcayet /
nityānnaimittikīñcaiva kṛtvā pūjāṃ viśeṣataḥ

damanaiḥ pūjayeddevaṃ pañcāṃgairapi khaṇḍitaiḥ /
śeṣamañjalinādāya dūrvāpuṣpākṣatānvitam

dhyāyannabhimukhandevaṃ pañcavaktraṃ sadāśivam /
ātmavidyāśivaistatvaiśśivādyairīśvarāntakaiḥ

pavitraka vidhānena krameṇa śivamarcayet /
pūrvoktairātmatatvādyaiḥ dvicatuṣṣaṭsvarānvitaiḥ

sabindukaiśca śāntaiśca pavitramanunācaret /
caturthāñjalimantrastu praṇavaṃ śivamantrakam

makheśvarāya ca makhaṃ pūrayeti ca vīpsitam /
śūlapāṇiñcaturthyantannamaskārāntamācaret

praṇamya śivamabhyarcya pāvakañca vidhānavit /
vijñāpayet śivaṃ paścāt vāñchitārthaphalapradam

bhagavannatiriktaṃ vā hīnaṃ vā yanmayākṛtam /
sarvantadastu saṃpūrṇaṃparva dāmanakaṃ mama

evaṃ dāmavidhiṃ kṛtvā kurvīta gurupūjanam /
paritoṣakaraṃ paścāt dīkṣitānapi tarpayet

grahastho brahmacārīvā ya enaṃ kurute vidhim /
pūjā japādikantasya sa phalañcaitramāsajam

iti uttarakāmikākhye mahātantre caitramāsadamanapūjāvidhiḥ trayodaśaḥpaṭalaḥ
caturdaśe paṭale caitramāsa vasantotsavavidhiḥ
tasmin māse vidheyasyādvasantotsava iṣṭadaḥ /
pūrvedyuḥ kautukaṃ baddhvā nānāvṛkṣasamākule

nānāmālā samākīrṇe nānāphalavicitrate /
nānāgānasamopete nānāvādyasamanvite

nānānṛttasamāyukte nānāyantrasamanvite /
prakīrṇapuṣpaprakāre nānāgandhasamāyute

patākābhissamākīrṇe jvaladdīpaiśca dīpite /
āsthānamaṇṭapopete jalakriḍāsamanvite

devodyānenayeddevaṃ sarvālaṃkārasaṃyutam /
grāmapradakṣiṇopetaṃ mandībhūte divākare

pariveṣakramantasmin kṛtvā devaṃ viśeṣataḥ /
pūjayedupacāraistu gandhadhūpasṛgādibhiḥ

sevārthamāgataṃ smṛtvā vasantaṃ kusumāyudham /
devasya dakṣiṇe vāme nānāgandhādibhiḥ kramāt

kumbhayorarcayettau tu hemavastrādyupetayoḥ /
sthaṇḍiladvitaye vāpi nānāpuṣpasamanvite

vastreṇācchādya naivedyaṃ pāyasaṃ vinivedayet /
tāmbūlandāpayedante toṣayettau viśaṣataḥ

nṛttavādyasamopetairdivyagānairvyapohya ca /
evaṃ kāle tu deveśannayeddevālayaṃ punaḥ

snapanaṃ kārayeccaiva viśeṣaṇārcayecchivam /
evaṃ devaṃ viśeṣaṇābhyarcayecchivamādarāt

evaṃ yaḥ kurute martyassarvān kāmānavāpnuyāt // १११/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre caitramāsavasantotsavavidhiḥ caturdaśaḥ paṭalaḥ
pañcadaśe paṭale veśākhamāsaśītakumbhavidhiḥ
tato vakṣyo viśeṣeṇa śītakumbhamanukramāt /
viśākharkṣe tu vaiśākhe'vagrahe vā vidhīyate

sarvāriṣṭavināśārthaṃ sarvādbhuta nivṛttaye /
prāyaścittādike kārye grāmadāhādike nayet

catuṣpādrogasamaye jvaramāryādi saṃbhave /
śītakumbhavidhiḥ kāryastattaṃddoṣāpanuttaye

yajñayogyaiḥ drumaiḥ kṛtvā tripādīṃ liṃgamūrdhani /
vastvaṃgulaṃ samārabhyāṃgulavṛddhyākarāntakam

yathāntaraṃ tathā kṛtvā saṃprakṣālayāmbunā guruḥ /
vastreṇācchādya pādāṃśca brahmāṇandakṣiṇe yajet

viṣṇuṃ vāme vṛṣaṃ praṣṭhe triṣu pādeṣu devatāḥ /
mahāmāyānnayasedūrdhvaṃ phalākāyāṃ samantataḥ

evaṃ kṛtvā tripādīṃśca vinyaselliṃgapūrdhani /
maṇḍape sthaṇḍilaṃ kṛtvā vasudroṇādiśālibhiḥ

taṇḍulaistilalājaiśca tatra kumbhanniveśayet /
caturdroṇena saṃpūrṇaṃ śreṣṭhaṃ droṇatrayeṇa tu

madhyamaṃ khārisaṃpūrṇaṃ kanyasaṃ sūtraveṣṭitam /
pakvabimbaphalākāraṃ savastraṃ kūrcasaṃyutam

kanakābjasamāyuktaṃ pañcaratnodaraṃ śubham /
pṛṣṭhe suṣirasaṃyuktaṃ hemanālasamanvitam

ekadvitryaṃghrisaṃyuktanniṣkamānakṛtena tu /
yugāṃgulasadairghyeṇa sūcyagrasuṣireṇa tu

pidhānena samopetaṃ pallavena samanvitam /
upakumbhantadagre vastrahemādi saṃyutam

pṛṣṭharandhravihīne tu dakṣiṇe tasya vinyaset /
āsanañca tataḥ kṛtvā mūrtimāvāhayetghaṭe

brahmābhiśca kalopetairvidyādehaṃ prakalpayet /
praṇavaṃ śivamāvāhya gandhādyaissamyagarcayet

pradhāne copakumbhe ca kriyāmenāṃ samācaret /
gandhodaṃ vā madhupayassarvārthaṃ viniyojayet

prāyaścittedbhutenyasmin duritānāṃ kṣayārthakam /
pañcagavyaṃ vinikṣipya śuddhodakamathāpi vā

gandhaṃ syāccandanaṃ bhasma sahitaṃ vātha kalpayet /
athavācamanīyārthaṃ kalpito gandha eva vā

nīromajantukaṃ dravyaṃ upakumbhe vinikṣipet /
hṛdā saṃpūjya gandhādyaistato homaṃ samācaret

navapañcaikakuṇḍeṣu samidājyānna saṃyutam /
tilalājasamāyuktaṃ madhusasyendrasaṃyutam

samidhovañculotthāsyuḥ sarvāvāruṇamantrataḥ /
āpyenāmṛtabījena saṃpuṭena śivena ca

āpyādhāraṇayopetaṃ sahasraṃ vā tadarthakam /
śatamaṣṭottaraṃ vāpi pratidravyantu homayet

āpyāṇusaṃpuṭaṃ mūlaṃ japettatsaṃkhyakaṃ yathā /
japtavyā vāruṇā mantrā mantrajāpibhiriṣṭibhiḥ

āpyāyasveti vaktavyā caturvedibhirādarāt /
kṛtasnānairbinītaiśca haviṣyānnāśanairdvijaiḥ

ananyamānasaiśśāntairācāryājñānupālanaiḥ /
śivadīkṣāsamopetaiḥ sarvervṛṣṭyabhikāṃkṣibhiḥ

sarvaṃ devālayaṃ vārisekaissiñcedaharniśam /
tatkāle pātayet kṣīraṃ gostanebhyaḥ viśeṣataḥ

sahasrasaṃkhyakāvāsyuḥ ardhasaṃkhyā samanvitāḥ /
śatasaṃkhyāśca pātāścet puṣṭāvṛṣṭirbhaviṣyati

evaṃ pratidinaṃ kāryaṃ homakāle dvijottamāḥ /
pūjāyāñcātha pūrṇāyāṃ vāruṇīndhāraṇāṃ dvijāḥ

dhyātvā'mṛtamayammūlamuccaranvauṣaḍantataḥ /
kuryācchaṃkhasvanopetaṃ pratyahaṃ caivamācaret

nityapūjāvasāne tu naimittikamupakramet /
naimittikaṃ mahaccettu mahadādau samācaret

nānāgandhasamopetaiśśītodaisthāpanānvitaiḥ /
saṃsthāpya devadeveśamamṛtāplāvanaṃ smaran

candanāgarukarpūrakuṃkumaiḥ pracurairguruḥ /
gandhapuṣpairanekaiśca tatkṣaṇaṃ pratibodhitaiḥ

kṛṣṇāgarudbhavairdhūpaiḥ hṛṣṭarājyaprakalpitaiḥ /
karpūravartibhirdīpaiḥ pāyasaiḥ pracūraiḥ kṣaṇāt

navabhāṇḍaprakḷptaiśca naivedyaiśśālikalpitaiḥ /
pānīyaiśśītalairgandhaiḥ mṛṣṭairnūtanabhāṇḍakaiḥ

tāmbūlairgaurapatraiśca sugandhaiḥ kramukodbhavaiḥ /
mukhavāsasamopetaiḥ gānairvādyaiśca nartanaiḥ

navanāṭyarasopetaiḥ stotrairvedasvarairapi /
jāpibhirjayaśabdaiśca namaskārairanekaśaḥ

pūjayet pratyahaṃ devaṃ yāvatsyāt kāṃkṣitaṃ phalam /
tadante homakarmeṣṭaṃ pratyahaṃ vidhirītitaḥ

prathamehni viśeṣo'yaṃ pūrṇānte tu ghaṭadvayam /
saṃgrāhayitvādosthañca śirasthaṃ vā pradakṣiṇam

ābhyāṃ kṛtvā sudhāmnastu ca suvārake
ācāryasyānukūlarkṣe yajamānasya caivahi

sitithau ca sulagne vā ropayecchivamuccaran /
ghaṭaṃ sasuṣirantasmin navakumbhasthitañjalam

śivamantraṃ samuccārya dhyātvā cāmṛta dhāraṇam /
nikṣipeduttarāsyastu tripādyuparimadhyagam

toyaśeṣannayennityaṃ yāvatkarmaprasiddhyati /
saptāhaṃ vā dvisaptāhaṃ trisaptāhantu māsakam

dvimāsaṃna vā trimāsaṃ vā vidhimevaṃna samācaret /
ācāryaṃ pūjayedādau vastraiḥ pañcāṃgabhūṣaṇaiḥ

dakṣiṇāndāpayedādau daśaniṣkādikānnṛpaḥ /
ante ca dviguṇāṃ pūjāṃ dakṣiṇāmapi mānavāḥ

anyeṣāmapi sarveṣāṃ hemavastrāṃgulīyakān /
niṣkaikandakṣiṇopetāṃ dadyācchraddhāsamanvitam

pratyahaṃ bhojanārthantu taṇḍulavyañjanānvitam /
tāmbūlañca nṛpastebhyaḥ dadyācchraddhāsamanvitam

nityañca bhojanaṃ kāryaṃ bhaktānāṃ yogināmapi /
dīnānātha janānāñca pratyahaṃ bhojanaṃ bhavet

snapanaṃ kārayedante pracurandāpayeddhaviḥ // ४६१/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre vaiśākhamāsaśītakumbhavidhiḥ
pañcadaśaḥ paṭalaḥ
१५
yajñayogyadrumaiḥ kṛtvā tripādīṃ liṅgamūrdhani /
vastvaṅgulaṃ samārabhyāṅgulavṛddhyākarāntakam //
yathāntaraṃ tathā kṛtvā saprakṣālyāṃbunāguruḥ /
vastreṇācchādyapādāṃ brahmāṇāṃ dakṣiṇe yajet //
viṣṇuṃ vāme vṛṣaṃ pṛṣṭhe triṣu pādeṣu devatāḥ /
mahāmāyāḥ nyasedūrdhvaphalakāyāṃ svamantrataḥ //
evaṃ kṛtvā tripādīṃ ca vinyaselliṃga mūrdhani /
caturdrāṇena saṃpūrṇaṃ śreṣṭhaṃ droṇatrayeṇa tu //
madhyamaṃ khāri saṃpūrṇaṃ kanyasaṃ sūtraveṣṭitam /
pakvabimbapalākāraṃ savastraṃkūrcasaṃyutam //
kanakābja samāyuktaṃ pañcaratnodaraṃ śubham /
pṛṣṭhe suṣiraṃ saṃyuktāṃ hemanāla samanvitam //
ṣoḍaśe paṭale jyeṣṭhamāsaphalapūjāvidhiḥ
jyeṣṭhamāse tu mūlarkṣe pūjayet svādubhiḥ phalaiḥ /
viśeṣasnapanopetaṃ pañcāmṛta samanvitam

viśeṣapūjā saṃyuktaṃ pāyasena samanvitam /
viśeṣahoma saṃyuktaṃ samidājyānnakaissaha

nānāphalasamāyuktairdravyaiḥ pūrṇāṃ vidhāya ca /
pīṭhādi liṅgamūrdhāntaṃ phalairmūlena pūrayet

kṛtvāntarhitaliṅgaṃ tu tadbahiḥ pūraṇaṃ tu vā /
vastrābhyāṃ veṣṭayelliṅgaṃ pīṭhaṃ kavacanamantrataḥ

sandhyantare pare vāhni tāni tasmādbahirnayet /
kriyānte pūjayet kartā deśikaṃ vastrakāñcanaiḥ

yadyadiṣṭaphalaṃ kartustattacchīghraṃ bhaviṣyati // ५१/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre jyeṣṭhamāsa phala pūjāvidhiḥ ṣoḍaśaḥ paṭalaḥ
saptadaśe paṭale
āṣāḍha māsa pūrvaphalgunī pūjā vidhiḥ
āṣāḍhe māsi nakṣatre pūrvaphālguna saṃjñake /
āśvayujyatha vā māse kriyāmenāṃ samācaret

kautukaṃ bandhayedrātrau devyāḥ pūrvoktavartmanā /
devadevyauśca vā prātaḥ kanyābhyaḥ kāñcanādikam

vastraṃ ca bhojanaṃ datvā devyāḥ kṣīraṃ nivedayet /
grāmapradakṣiṇaṃ kuryāt sarvālaṅkāra saṃyutam

tatkāle dāpayenmudgāṅkuraṃ lakṣaṇa saṃyutam /
grāmapradakṣiṇātpūrvaṃ naivedyaṃ dāpayenna vā

āsthāna maṇḍapaṃ nītvā pariveṣakramaṃ nayet /
rātricūrṇaṃ ca tailaṃ ca cūrṇotsavavidhānataḥ

dadyāddevāya devyai ca jayebhyastadanantaram /
tāmbūlasahitaṃ nānāvyañjanaṃ taṇḍulānvitam

hitvā vā cūrṇakāryaṃ ca taṇḍulādipradānakam /
triśūlena samāyuktaṃ devīṃ nadyādikaṃ nayet

sthaṇḍiladvitayaṃ kuryācchālibhirvidhinā guruḥ /
ekatra śūlaṃ saṃsthāpya devyāḥ pūrvaṃ tadagrake

saṃsthāpya tānghaṭān samyak snapanoktavidhānataḥ /
saktubhiśca phalopetaistān saṃpūjya hradā guruḥ

taiḥ saṃsnāpya ca tacchūlamavagāhanamācaret /
tīrthamadhye janaissārdhaṃ praviśedālayaṃ prāti

tīrthakarmavihīnaṃ vā grāmādibhramaṇāvadhi /
āsmindine vā nirvāṇadīpamamlānamālayā

pratisaṃvatsaraṃ kuryādbalidāna samanvitam /
athavā balihomābhyāṃ yutaṃ rātrau divāpi vā

berapradakṣiṇaṃ kṛtvā sarvālaṅkāra saṃyutam /
nānābhaktajanaissārdhaṃ nānāsvāduphalāni ca

guḍakhaṇḍa samopetaṃ saktu saṃdāpayed guruḥ /
nānāpūpa samāyuktaṃ nānāphala samanvitam

jalatīre nivedyaiśe guḍādi phalasaktukam /
vimocya devadevāgre tatastīrthaṃ navodake

vidhāya kevalaṃ vāpi triśūlena samanvitam /
nītvālayaṃ tataḥ kuryāt snapanaṃ pūjayā saha

prabhūtahaviṣopetaṃ mukhavāsena saṃyutam /
tāmbūlena tadante tu pūjayedgurumādarāt

vastrahemāṅgulīyādyairdakṣiṇāṃ dāpayettaḥ /
sarvapāpavināśārthaṃ sarvāriṣṭanivṛttaye

sarvābhīṣṭa prasidhyarthaṃ sarvakāryātha siddhaye /
vidhānametat kartavyaṃ devyāssantuṣṭikāraṇam

iti uttarakāmikākhye mahātantre-āṣāḍha māsa pūrvaphalgunī pūjā vidhiḥ saptadaśaḥ paṭalaḥ
aṣṭādaśe paṭale śrāvaṇamāse pavitrārohaṇa vidhiḥ
duritasya vināśārthaṃ saṃvatsarakṛtasya tu /
pavitrakamahaṃ vakṣye trūyatāṃ muni puṅgavāḥ

prāyaścittamakurvāṇo mantrī vidhi vilaṅghanāt /
siddhi bhraṃśamavāpnoti deśiko roga bhāg bhavet

putrako bhukti bhāṃṅnasyāt janmanaikena rodhanāt /
samayī samayastho'pi naiva yasmāt pavitrakam

vidhātavyaṃ prayatnena yena kena prakārataḥ /
pratyahaṃ vāṅmanaḥ kāyavyāpārajanitādalam

patanāt trāyate yasmāt tasmādedat pavitrakam /
āṣāḍhādi trayomāsāḥ jyeṣṭha madhyamakanyasāḥ

aśvinī kṛttikāmāsāvathavā saṃprakīrtitau /
pūrva pakṣe caturdaśyāmāṣāḍhe tu pavitrakam

itareṣu ca māseṣu pakṣayośśuklakṛṣṇayoḥ /
caturdaśyāmathāṣṭamyāṃ pavitraṃ vidhinācaret

kṛttikādīpataḥ paścānnaiva kāryaṃ pavitrakam /
śuklapakṣe gṛhasthasya yaterubhaya pakṣayoḥ

kartuḥ kārayituścānukūlarkṣaṃ vā na vā matam /
kṣaumakārpāsajaṃ sūtraṃ mauñjaṃ vā tadasaṃbhave

darbhaṃ savatkalotthaṃ vā samāhṛtyādhivāsayet /
triguṇaṃ triguṇīkṛtya śodhayedastramantrataḥ

romādyaṃ śuddhatoyaiśca kṣālayedastra mantrataḥ /
śuṣkaṃ kṛtvā hṛdā tena pavitraṃ kārayedguruḥ

śaktayo nava vāmādyā nava sūtrādhipā matāḥ /
diguṇāstantavo haste daśavṛddhyā tataḥ kramāt

śatamaṣṭottaraṃ teṣāṃ tantūnāmuttamottamam /
dvādaśottarayā vṛddhyā dvādaśābhyastadantikāḥ

tantavo vātha saṃsiddhāḥ kanyasādiṣu siddhiṣu /
yavīyasāṃ kalāsaṃkhyā madhyānā varṇa lakṣitāḥ

jyeṣṭhānāṃ padasaṃkhyātā stantavo mānuṣe matāḥ /
svāyaṃ bhuvādiliṅgeṣu bāṇe vā ratnaje'pi vā

sthaṇḍile maṇḍalevāpi cale vā pratimāsu ca /
saṃkhyāssarvāśca saṃgrāhyāssamā vā viṣamāśca vā

samā eva gṛhasthasya parivārāmarādiṣu /
tathaivahīna vitteṣu liṅgādiṣu munīśvarāḥ

ekādyekaika vṛddhyātu tantavo dvādaśāntakāḥ /
granthayastantu saṃkhyātāḥ snigdha garbhā navā matāḥ

yatheṣṭa granthato vāpi samāssarvatra saṃsthitāḥ /
ekāditryaṃgulaṃ vāpi granthimānamihāgame

granthayo veṣṭa deśe'tha vidhātavyā vicakṣaṇaiḥ /
rakta candana kāśmīra gairikāgarucandanaiḥ

kuṣṭhakarpūra saṃyuktaṃ haridrākṛṣṇa gandha yuk /
rañjayeddhṛdayenaiva raktasūtrādibhistu vā

tritayaṃ mūrdhni kartavyamātmavidyāśivātmakam /
piṇḍikāspṛk caturthaṃ tu pavitraṃ sarva tātvikam

yajñasūtrākhyamālā ca bāhumalā tataḥ param /
mukhaliṅge vidheyāsyāt sakale'pyathavā matāḥ

ājānuśobhivyakteṣu tripūrvaṃ sveṣṭatantu yuk /
yantraliṅga pramāṇaṃ vā puṣpaliṅgamitaṃ tu vā

kṣudraliṅge pavitraṃ syāt sthaṇḍilādau yathāmatam /
āśṛṅgamekaṃ vṛṣabhe kakudaḥ khuragaṃ param

pavitramekaṃ sarveṣāmāvṛtānāṃ vidhīyatām /
ekaika meva dātavyaṃ caṇḍeśa kṣetra pālayoḥ

kṣetranebhyāṃ lokabhṛdbhyassūtramekaṃ pradakṣiṇam /
yāgadhāmavṛṣasthāna prāsādālaya saṃśrayān

kārakāṇi ca sarvāṇi trivṛtsūtreṇa veṣṭayet /
evaṃ niścitya pūrvedyuradhivāsanamārabhet

prāsāda syāgradeśe vā tadvāme dakṣiṇe'pi vā /
maṇḍape pañcahastādi caturviṃśatkarāntake

ṣoḍaśastaṃbhasaṃyukte ravistaṃbha yute'pi vā /
madhyame vedikāyukte sarvalakṣaṇa samyute

tribhāgāyāmayukte vā viṃśati staṃbha saṃyute /
maṇḍape pūrva kḷpte vā dviguṇāyatavedike

tatsamantāt susaṃkḷpta nava pañcaika kuṇḍake /
tatsaṃkhye sthaṇḍilevāpivedikārohite'pivā

paścime maṇḍalaṃ kuryāt pavitraṃ prāci vinyaset /
kṛtaśauca vidhasnāna sandhyāvandana tarpaṇaḥ

kṛtānityārcano mantrī sūryārcana samanvitaḥ /
avisṛjya raviṃ śuddho mantrasannaddha dehayuk

parigṛhya bhuvaṃ dvāraṃ dvārapān vāstunāyakam /
lakṣmī yāgeśavardhanyau lokapān gaṇapaṃ gurūn

iṣṭvā saṃprārthyatatpaścāt maṇḍale'picaśaṅkaram /
saṃpūjya vidhivaddeva samīpe svāsanesthitaḥ

āsanārcanamārabhya kuryādāvāhanāntakam /
karma pañacāmṛtopetaṃ viśeṣasnapanānvitam

nānāgandhānvitāṃ nānā bhakṣyabhojyānnasaṃyutām /
pūjāṃ viśeṣataḥ kṛtvā gatvā kuṇḍāntikaṃ guruḥ

kuṇḍasaṃskāramārabhya pūrṇāntaṃ homamācaret /
samidājyacarullājāṃ stilasasyendra saṃyutān

palāśodumbarāvatthavaṭāḥ prāgādi dikṣu ca /
śamīkhādiraśrīvṛkṣaplakṣāḥ syuḥvahnikoṇataḥ

pradhānetu palāśassyācchataṃ vārdhaṃ śivasya tu /
śivāddaśāṃśato'ṅgānāṃ kuṇḍe prādhānike mate

tadardhamanya kuṇḍeṣu narādiṣu hṛdāduṣu /
sthālīpākahaviḥ kṛtvā taddhṛtā vibhajet tridhā

śivāṃśamagni bhāgaṃ ca madhvājyābhyāṃ tu miśritam /
kuryādātmīya bhāgaṃ tu kevalena ghṛtena ca

hṛdā devāṃśamabhyarcya tamādāya śivāntikam /
gatvā saṃpūjya deveśaṃ vratāṅgāni nivedayet

danta kāṣṭhaṃ nyaset prācyāṃ vidhyuktaṃ puruṣaṃ smaran /
bhasmadakṣiṇataśśuddhapātre 'ghoreṇa mantravit

paścāddadyānmṛdaṃ śuddhāṃ sadyojātaṃ ca tāṃ smaran /
dhātrīphala mudak pūrve pañca bhakṣyaṃ nivedayet

homadravyāṇi sarvāṇi sakuśānyaparānane /
daṇḍākṣamālākaupīna bhikṣāpātrāṇi dakṣiṇe

rocanaṃ kuṅkumaṃ tailaṃ śalākāṃ keśaśodhinīm /
darpaṇaṃ kartrikāṃ danta nakhaśodhana mañjanam

tatpātramaparaṃ dadyādvāma deva manusmaran /
tāṃbulaṃ bhasma saṃmiśraṃ dadyāttatpuruṣaṃ smaran

aiśānyāmāsanaṃ chatraṃ pāduke yogapaṭṭikām /
sthaṇḍile sūtranikaṭe paritaśicādhivāsya vā

astreṇa prokṣitaṃ varma kuṇṭhitaṃ hṛdayārcitam /
dhenu mudrāmṛtī bhūtaṃ śivāṃśaṃ vinivedayet

brahmabhirdeva devāya pavitrāṇyāharettataḥ /
sthaṇḍilaṃ vedikordhve syāt aṣṭadroṇena śālinā

tadardhataṇḍulopetaṃ tila lājasamanvitam /
tatra saṃsthāpayet pātre pavitrāṇya'tha deśikaḥ

maṇḍale vedikordhve cedatra kuṃbhāntike'pi vā /
saṃsthāpyārghyodakenaiva prokṣya saṃhitayālabhet

mṛgājinādinācchādya sthāpayet pāvakāntike /
saṃvatsarātmakaṃ sarvakṛtya sākṣiṇamavyayam

goptāraṃ saṃśrayaṃ karma phalaprāptinibandhanam /
anusmaran śivaṃ brahma ṣaḍaṅgaṃ śivamantrataḥ

trissaptakṛtvaḥ saṃpātaṃ tathaiva juhuyāttataḥ /
datvā gandhapavitraṃ tu bhānorācamya deśikaḥ

yāga dhāmavṛṣasthāna prāsādānala saṃśrayān /
kārakān pañca sūtreṇa varmaṇā pariveṣṭayet

dadyādgandha pavitraṃ tu nandyādibhyaḥ pradakṣiṇam /
praviśya pūrvavaccāntaḥ brahmaṇe ca pavitrakam

tadetāni pavitrāṇi bhagavan saṃskṛtāni hi /
arpayāmi ghaṭasthāya śivāyādhyeṣaye diti

samarpya rakṣaṇāyāsmai tebhyo gandhapavitrakam /
ādau vā kuṃbhavardhanyordatvāyāyācchivāntikam

svamūrtau guru paṅktau ca dadyād gandha pavitrakam /
eka granthi samāyuktamalpa tantu vinirmitam

dhūpitaṃ puṣpasaṃyuktaṃ samādāyāñjalau guruḥ /
āmantraṇapavitraṃ tat sudhāmudrā prarocitam

śivāyāropya tanmūrdhni recakena śivāṇunā /
āmantraṇātmakaṃ mantraṃ paṭheddeveśa sannidhau

samastavidhivicchidra pūraṇeśamakhaṃprati /
prabho vāmantrayāmi tvāṃ tvadicchāvāptikārakaḥ

tatsiddhi manujānīhi yajataścidacitpate /
sarvathā sarvadā śambho namaste'stu prasīda me

japtvā nivedya devāya stutvā natvā kṣamāpayet /
dadyādāśādhipālānāṃ tadastrāṇāṃ pavitrakam

datvā vahnistha devāya tṛtīyāṃśaṃ carorguruḥ /
āmantraṇa pavitraṃ ca dadyāttasyaiva pūrvavat

indrāya saṃgṛhāṇeti natyantaṃ praṇavādikam /
anyeṣāṃ caiva mūrtinā/ kramāddadyāt bahirbalim

vāyavyāṃkṣetrapālāya datvācamya baliṃ punaḥ /
prāyaścittaṃ tato hutvā pūrṇāṃ datvā tato guruḥ

bhūrbhuvasvaḥ padairvyastaisamastairapi homayet /
agnaye tvatha somāya tābhyāṃ sviṣṭakṛdā hutim

svāhāntairdīpa pūrvestu hutvā mantrairyathāditaiḥ /
maṇḍalastha śivenaiva pāvakasthaṃ śivaṃ tataḥ

nāḍī sandhānamārgena yojayedbhāvayecchivam /
siddhānta pustake datvā svagurau ca pavitrakam

nissṛtya yāgadhāmnastu samācamyaguruśśuciḥ /
pañcagavyaṃ caruṃ danta dhāvanaṃ ca kramādbhavet

ācamya punarapyante svapecchivamanusmaran /
atha prātaḥ kṛtāvaśyasnāna sandhyāṇutarpaṇaḥ

avisarjita deveśāt pavitrāṇyavaropayet /
tānīśa maṇḍale pātre caṇḍeśārthaṃ prakalpayet

datvāṣṭa puṣpakaṃ deve liṅgāddevaṃ visarjayet /
samācamya kṛtanyāsassāmānyārghyakaro guruḥ

kṛtvā nityavidhiṃ samyagācānto mantra vigrahaḥ /
dvāradvārādhipāniṣṭvā praviśyāstrāṇi kuṃbhayoḥ

dikpālānāṃ ca sāstrāṇāṃ krameṇābhyarcanaṃ nayet /
svāsane dīpasaṃkḷpte saimyāsyordhva sthita sthitiḥ

mantrakāyo viśeṣārghyadravya śuddhi samanvitam /
śivahastaṃ ca saṃkalpya pañcagavyaṃ ca pūrvavat

viśeṣasnapanopetaṃ pañcāmṛtasamanvitam /
pañcagavya samāyuktaṃ viśeṣeṇa śivaṃ yajet

japaṃ kṛtvā samāvedya yāyāt kuṇḍāntikaṃ guruḥ /
kuṇḍamastreṇa saṃprokṣya mekhalāparidhisthitān

sampūjya sruksruvāvājyaṃ saṃskṛtya ca vidhānavit /
datvā pūrṇāhutiṃ devamāvāhyābhyarcya tarpayet

prāyaścittaṃ tato hutvā pūrṇāhutimathācaret /
datvā bhānoḥ pavitraṃ tu samācamyāṇudehayuk

nandyādibhyo pavitraṃ tu datvāntassaṃpraviśya ca /
brahmaṇe kumbhavardhanyoḥ kramāddadyāt pavitrakam

gatvā devāntikaṃ svasya cāsane sūpaviśya ca /
kṛtvā viśeṣa pūjāṃ ca vibhavasyānusārataḥ

svamūrtau guru paṅktau ca datvā sūtraṃ śivaṃ smaran /
varṣartumāsa pakṣāharnāḍī prāṇādi vigraham

sarvendriya śarīrartha vyavahāraika kāraṇam /
kṛtākṛta samutsṛṣṭakliṣṭa karmaika sākṣiṇam

kṣetragoptāramīśānaṃ śaraṇyaṃ śucimānasaḥ /
prabrūyādīśvarāśāsyassapavitrakaro vibhum

kālātmanā tvayādeva yaddṛṣṭaṃ māmake vidhau /
kṛtaṃ kliṣṭaṃ samutsṛṣṭaṃ hṛtaṃ guptaṃ ca matkṛtam

tadastu kliṣṭamakliṣṭaṃ kṛtaṃ puṣṭamasatkṛtam /
sarvātmanāmunā śambho pavitreṇa tvadicchayā

pūrayeti dviruccārya makhavrata phalaṃ tataḥ /
niyameśvarāyeti padaṃ svāhetyantaṃ samuccaran

ātmatattvādhipataye śivāya nama ityapi /
tatvavidyāśivākhyaṃ ca muktikāmapadaṃ paṭhet

pavitrakatrayaṃmūrdhni tadbhogī śivādikam /
śivāṇumādāvuccārya śivavidyātmakaṃ punaḥ

sarvatattveśvarāyeti dadyādgaṅgāvatārakam /
puṣpāñjalipuṭo bhūtvā bhaktyā vijñāpayetprabhum

tvaṃ gati ssarvabhūtānāṃ saṃsthitatvaṃ carācare /
antaścāreṇa bhūtānāṃ draṣṭātvaṃ parameśvara

karmaṇā manasā vācātvakto nānyogatirmama /
mantrahīnaṃ kriyāhīnaṃ dravya hīnaṃ ca yatkṛtam

japahomārcanāhīnaṃ kṛtyaṃ nityaṃ mayā tava /
akṛtaṃ vākyahīnaṃ ca tatpūraya maheśvara

supūtatvaṃ sureśāna pavitraṃ pāpa nāśanam /
tvayā pavitritaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaḍagamam

khaṇḍitaṃ yanmayā deva vrata vaikalya yogataḥ /
ekī bhavatu tatsarvaṃ tavājñāsūtraguṃbhitam

japaṃ kṛtvā nivedyāsmai stutvā niyamamīśvarāt /
gṛh ṇīyātpraṇato bhaktyācatustridvyekamāsakam

ardhamāsaṃ ca saptāhaṃ pañcāhaṃ tu tryahaṃ tu vā /
athavaikāha mārabdha karmāntaṃ niyamaṃ nayet

eka bhuktyādi yatsarvaṃ śaktyānuṣṭheya mīśvarāt /
vrataṃ gṛhītvā kartavyaṃ yāvatsūtrā varohaṇam

sāstrebhyo dik patibhyastu sūtraṃ matvāgnisaṃsthite /
śive pavitraṃ turyaṃ tu datvā vyāhṛtibhirguruḥ

vahniṃ saṃrodhya sviṣṭāntaṃ gutvāntassaṃpraviśya ca /
devaṃ sampūjya gurave saiddhānte pustake'pi ca

datvā pavitraṃ dikpālabalimācamya deśikaḥ /
prāyaścitaṃ tato datvā pūrṇāṃ vai chidra pūraṇīm

maṇḍalasthaṃ ca sampūjya tato devaṃ kṣamāpayet /
tadante bhojanācchāda mātropakaraṇādibhiḥ

sampūjya dīkṣitānbrūyāt prīyatāṃ me sadāśivaḥ /
liṅgātpavitramudvārasya nirmālyāpanaye kṛte

snāte'rcite tadāropya mā visarjya dine dine /
bratānte prāgvadābhyarcya cātītadinavacchivam

vrataṃ nivedayeduktvā mamāstu phala sādhakam /
bhuktikāmo vratī kāmekarmabandhaka ityapi

mantra tarpaṇa karmāntaṃ kṛtvā niṣkṛtimācaret /
bhasitaṃ vandayitvātha vahnisthaṃ yojayecchive

vahnermantrāṃśca saṃhṛtya nītvā tāṃ dvādaśāntike /
hṛdaye saṃniveśyāgniṃ visṛtyodvārasya viṣṭarāt

paridhīṃśca baliṃ datvā samācamya guruśśuciḥ /
śivakuṃbhāstravardhanyormanūn saṃhṛtya yojayet

īśe sāpekṣamuktvaivaṃ kṣamasveti visarjayet /
dikpālānastra saṃyuktān dvārapān dvārasaṃsthitān

ravyantaṃ tu visṛjyātha pavitrāṇi maheśvarāt /
ādāya sati caṇḍeśe tasmai dadyātpavitrakam

nirmālyādikamanyaṃ ca pavitraṃ na kṛtaṃ yadi /
lakṣaṃ tvaghoramāvṛtyā daśāṃśaṃ homamācaret

pavitraṃ nitya pūjāṅgaṃ puṣyādyaiḥ parikalpayet /
datte nityapavitre vā sāṃvatsarikamācaret

iti uttarakāmikākhye mahātantre śrāvaṇamāse pavitrārohaṇa vidhiḥ aṣṭādaśa paṭalaḥ
ekonaviṃśattame paṭale navanaivedyavidhiḥ
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi navanaivedyalakṣaṇam /
mārgaśīrṣamathāṣāḍhaṃ māghamāsaṃ vivarjya ca

anyeṣu sarvamāseṣu navanaivedyamācaret /
niścitya śubhanakṣatraṃ tatpūrve'ṅkuramācaret

vinā vāṅkurakāryaṃ tu sumuhūrte sulagnake /
śaṅkhadundubhinādaiśca gītanṛttādimaṅgalaiḥ

nānādhvajavitānaiśca dhūpadīpāṅkurairyutam /
mama bhaktajanaissārdhaṃ triśūlena samanvitam

caṇḍeśvara samāyuktaṃ devakṣetre samāviśet /
caṇḍeśāstraṃ vinā vāpi kṣetraṃ gatvā vicakṣaṇaḥ

haviṣā dadhiyuktena bhūtānāṃ tu baliṃ kṣipet /
pūrvādyaṣṭadiśāsvevaṃ gandhapuṣpādi saṃyutam

salakṣaṇena dātreṇa pūjitenaiva hetinā /
prāṅmukhodaṅmukho bhūtvā śastramantramanusmaran

śūkaṃ lūtvā yugme tu sthalikordhve niveśayet /
tacchūkena samāyuktaṃ navavrīhi samāyutam

taṇḍulaiśca samopetaṃ nānāvyañjana saṃyutam /
nālikeraphalopetaṃ navapūgaphalānvitam

marīcagulakhaṇḍādyaiḥ ikṣubhiśca samanvitam /
nānāśākasamāyuktaṃ nānāvyañjanasaṃyutam

pṛthakkandaphalopetaiḥ pūjādravyaistathāvidhaiḥ /
āścaryakārakairanyaissarvātodya samanvitam

nṛttagānasamāyuktaṃ nānādhvajasamanvitam /
nānāchatrasamāyuktaṃ praviśya nagarādikam

grāmaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā praviśedālayaṃ prati /
pūrṇakumbhasamāyuktaṃ nānadīpa samanvitam

kadalīstambhasaṃyuktaṃ nānāmaṅgalamaṇḍitam /
vimocya vrīhiṃ śūkebhyaśśoṣayedātapena vai

vetrādinirmite pātre bhūtale kevale'pi vā /
gomayālepite piṣṭacitrite dīpasaṃyutam

cūrṇotsavakramaproktamārgeṇākuṭya varjayet /
tuṣādīna taṇḍulāñśudhdān saṅgrāhya kṣālayettataḥ

marīcajīrakopetaṃ gulasārasamanvitam // १६१/२ //
nālikeraphalopetaṃ saṃskuryāttaṇḍulaṃ purā /
snapanaṃ kārayeddevaṃ bhūṣayedbhūṣaṇārhakaiḥ // १७१/२ //
muhūrte samanuprāpte vrīhināstīrya bhūtale /
paṭaṃ tadūrdhve vinyasya rambhāpatrāṇi vinyaset // १८१/२ //
astratoyena saṃprokṣya mṛtyuñjayamanusmaran /
taṇḍulaṃ tatra nikṣipya gulatoyena secitam // १९१/२ //
kavacenāvakuṇṭhyānte hṛdā saṃpūjayed guruḥ /
dhenvākhyayāmṛtīkṛtya brahmabhiḥ puruṣeṇa vā // २०१/२ //
naivedyaṃ parameśāya pānīyaṃ dāpayet kramāt /
tairmantrairdevadevāya tāmbūlaṃ vinivedayet // २११/२ //
navapūgaphalopetaṃ devyai ca vinivedayet /
sarvebhyassakalebhyaśca prāguktavidhinā guruḥ // २२१/२ //
athavā sthalikāyāṃ vā sarvebhyo vinivedayet /
vṛṣādiparivārebhyo homakarma samāpayet // २३१/२ //
naivedyaṃ dāpayedante tāmbūlaṃ vinivedayet /
balidānasamopetamatithīnāṃ samarpaṇam // २४१/२ //
nivedya taṇḍulaṃ cānnaṃ paścāddhomo'thavā bhavet /
tadante cotsavaṃ kuryāttaṃ vinā vā samācaret // २५१/२ //
hitvā kṣetrabaliṃ vātha hitvā volūkhalakriyām /
sarvamanyatsamānaṃ syāt tadante pūjayedgurum // २६१/२ //
vastrahemāṅgulīyādairdakṣiṇāṃ dāpayettataḥ /
evaṃ yaḥ kurutemartyassa puṇyāṃ gatimāpnuyāt // २७१/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre navanaivedya vidhiḥ
ekonaviṃśatitamaḥ paṭalaḥ
viṃśatitame paṭale samayaviśeṣadīkṣā vidhiḥ
athedānīṃ pravakṣyāmi dīkṣāṃ samaya saṃśritām /
ācārya kṛtanityastu kṛtamantrādi tarpaṇaḥ

kṛtabhānvarcanaśśuddhaḥ kṛtamantra parigrahaḥ /
sāmānyārghyakaro bhūtvā praviśedyāgamaṇṭapam

dvārāṇyastreṇa saṃprokṣya dvāradvārādhipānyajet /
ādau śāntikalā śabdadvārāya nama ityapi

paṭhitvā pūjayetpūrvadvāraṃ vidyākhyadakṣiṇam /
vāruṇaṃ ca nivṛtyākhyaṃ pratiṣṭhākhyamudāhṛtam

prācyāṃ nandimahākālau yāmye bhṛṅgivināyakau /
paścime tu vṛṣaskandau devīcaṇḍāvudagdiśi

praṇavādinamo'ntaṃ tu caturthyantaṃ kramādyajet /
toraṇasthān ghaṭasthān vābhittisthānapi pūjayet

paścimadvāramāśritya puṣpakṣepaṃ vidhāya ca /
astreṇa pārṣṇiṃghātasya trayaṃ kṛtvātha bhūgatān

kṛtvā tākatrayaṃ mantrī vighnānākāśavartinaḥ /
choṭikātrayato vighnāt dhāmnaḥ protsārayedbahiḥ

dakṣajaṅghāṃ samukṣipya vāmaśākhāśrayī viśet /
astreṇodumbare puṣpaṃ kṣiptvā dhāmnaśca madhyame

vāstoṣpataye ceti brahmaṇe nama ityapi /
saṃpūjya gandhapuṣpādyairastraprākārakalpanāt

varmāvakuṇṭhanādyāgagehaṃ saṃrakṣya deśikaḥ /
upaviṣṭa udagvaktro bhūtaśuddhiṃ samācaret

sakalīkaraṇaṃ kṛtvā kṛtāntaryajanoguruḥ /
viśeṣārghyaṃ tataḥ kuryādyavasiddhārthakākṣataiḥ

adbhistilakuśāgraiśca kṣīrapuṣpaiḥ samanvitam /
tadambhasā tu saṃprokṣya svaśirodravya saṃhitam

astramantreṇa tatsarvaṃ kavacenāvakuṇṭhayet /
hṛdābhimantrya pratyekaṃ tilakaṃ candanaṃ nayet

śivahastaṃ ca saṃkalpya tadāropitamastakaḥ /
jñānāsiṃ tatvasaṃkhyātaiścaturūnairathāpi vā

darbhaiḥ prādeśamātraṃ tu nirmitaṃ śastramantritam /
kalpayet pañcagavyaṃ tu tadvidhānamihocyate

maṇḍapasya śubhe bhāge kṣetre navapadīkṛte /
pañcatatvākṛtanyāse pañcapātrāṇi vinyaset

śivesadākhye vidyāyāṃ kāle puṃsi ca deśikaḥ /
supratiṣṭhaṃ suśāntaṃ ca tejovadabhṛtātmakam

ratnodakaṃ ca saṃkalpya kṣīraṃ dadhighṛtaṃ nyaset /
gomayaṃ caiva gomūtramīśānādyaistu mantritam

ekadvitricatuṣpañcavāraiṣṣaḍbhiḥ kuśodakam /
amṛtīkṛtya saṃpūjya śivenaikatvamācaret

maṇḍapaṃ tena saṃprokṣya vikirānabhimantrayet /
lājacandanasiddhārtha bhasmapuṣpakuśākṣatāḥ

hetayo'streṇa saptaite vidhātavyā vimiśritāḥ /
naiṛtyāṃ maṇḍapesthitvā saṃskṛtī maṇḍapasya tu

kuryādīśānavaktrastu saṃskārairvīkṣaṇādibhiḥ /
kuṇḍasyevaṃ purāsyāpi gururaṣṭādaśātratu

vikīrya vikīrānīśe kuśakurcyā samāharet /
vedyāṃ vā maṇṭape vāpi īśāne vāpi paścime

hemādyekatamaṃ kumbhamānīya galitāmmasā /
pūritaṃ pallavopetaṃ svarṇavastrādi saṃyutam

saṃhṛtau vikirāstrāṇāmāsanaṃ tu calācalam /
saṃkalpya mūrtimantreṇa mūrtībhūtaṃ ghaṭaṃ nyaset

vardhanīṃ sodakāṃ vastrasūtrasvarṇādisaṃyutām /
vinyasedastrabhūtāṃtāṃ pratyaṅganālasamanvitām

saṃpūjya gandhapuṣpādyairghaṭāstrālū gurūttamāḥ /
indramagniṃ yamaṃ caiva niṛtiṃ varuṇaṃ tathā

vāyuṃ somaṃ tathaiśānyaṃ pūjayetprāgdigāditaḥ /
viriñcimīśadakṣasthaṃ viṣṇuṃ niṛtivāmagam

ghaṭasthaṃ kalaśasthaṃ vā kuṃbhasthaṃ vājayedguruḥ /
tathaiva vajraśaktyādidaśāstrāṇyapi pūjayet

bho bho śakra tvayā svasyāṃ diśi vighnapraśāntaye /
sāvadhānena yāgāntaṃ sthātavyaṃ tu śivājñayā

sarveṣāṃ lokapālānāmanena kramayogataḥ /
śivājñāṃ śrāvayet kubhbhaṃ bhrāmayedagrato'strakam

vinyasetkumbhavardhanyau pūrvavattadanantaram /
sthirāsanaṃ ca saṃpūjya devamastraṃ ca pūjayet

mūrtividyātanuṃ sāṅgaṃ śivaṃ sāvaraṇāstrakam /
pūjayitvā tayoraikyaṃ kalpayedbhagamudrayā

savyamuṣṭirumāpiṇḍiliṅgamaṅguṣṭhako haraḥ /
bhūtaye kalaśaṃ spṛṣṭvāḥ pūrvamaṅguṣṭhaparvaṇā

saṃspṛśedvardhanīṃ paścānmuṣṭhināhṛdayāṇuvā /
muktaye ca puraspṛṣṭvā vardhanīṃ muṣṭhinaiva tu

spṛśedaṅguṣṭhakāgreṇa caramaṃ ca ghaṭaṃ tathā /
umāyai bhagarūpiṇyai liṅga rūpadharāya ca

śaṅkarāya namastubhyamitistutvā'numodya ca /
yajñasyāsya patistvaṃ hi mūrtireṣā tavācalā

etatte jñānanistriṃśattadgṛhāṇa svamāyudham /
mayā pravartitaścāyaṃ yajvanā bhavatuḥ kratuḥ

rakṣaṇīyaṃ tvayaitaddhi samāptiryāvadasyahi /
yajñarakṣādhuraṃ tasminnevamāropya deśikaḥ

arghyapātraṃ vidhāyātha dadyādarghya mathāmbhasā /
nirodhanāya tatpātraṃ tathaiva sthāpayedguruḥ

vardhanīvikirotthāstraissamantādyāgamaṇṭapam /
apasāritavighnaṃ tu bhāvayed bhūparigraham

maṇḍalesthaṇḍile vāpi liṅge vā śivamarcayet /
viśeṣapūjayopetaṃ pāvake śivamarcayet

bhagavan dehamāviśya madīyamanukampayā /
kartavyo'nugrahasteṣāṃ śiṣyāṇāṃ bhāvitātmanāṃ

saṃprārthyaivaṃ karomīti labdhānujñaśśivātguruḥ /
mantritaṃ mūlamantreṇa saptakṛtvaḥ sitaṃ śubham

uṣṇīṣaṃ śirasi nyasya śivenaikyaṃ tu bhāveyet /
sarveṣāṃ karmaṇāṃ sākṣī maṇḍale samupasthitaḥ

yajñasya rakṣakatvena śivakumbhe vyavasthitaḥ /
homādhi karaṇatvena pāvakasthassadāśivaḥ

śiṣyadehe tu tacchiṣyapāśamocanakārakaḥ /
anugrahakaro devo mama dehe vyavasthitaḥ

pañcādhikaraṇo devasso'hameva sadāśivaḥ /
apṛthagbhūtamātmanāṃ tatsamānaguṇaṃ smaret

mamāpi hṛdayādīni sādhanāni na saṃśayaḥ /
svātantryameva saṃbhāvya śivaṃ vijñāpayediti

yadartho'yaṃ mayā deva bhavadyāgaḥ pravartitaḥ /
ta-ime paśavaśśāntā dvāri tiṣṭhanti vāritāḥ

avisaṃvādibhiliṅgairuddhūtadhvantavṛttayaḥ /
bhavadīyakarairjñātvā ciraṃ yuṣmatpracoditaiḥ

vihitāvaśyakāḥ snātānivartitadinakriyāḥ /
sitavastrottarīyā stvatpādapadmadidṛkṣavaḥ

tat karotu prasādaṃ me tatpraveśāya śaṅkara /
praveśayāmi tānetān bhavatpādāmbujāntikam

kuruṣva vacanaṃ bhadra praveśāya kiletyaham /
uktaśśivena saṃbhāvya tataśśiṣyān praveśayet

dvārasya saṃmukhaṃ bāhye praṇave kuśamaṇḍale /
śiṣyaṃ tatraivaṃ saṃsthāpya sthitvā svayamudaṅkukhaḥ

volokayecchikhāntācca yāvatpadanakhāgrakam /
nakhāgraccūlikāṃ yāvat tatvajñānadṛśā guruḥ

ayamātmā śivatvārhaśśithilīkṛtabandhanaḥ /
patiśaktyā niveśāya pāśavrātaśca madvaśaḥ

tadāmuṃ tāmrasaṃsthānaṃ svaguṇodayayogyakam /
sparśavedhimaṇiprakhyaṃ codito'haṃ ca śambhunā

saṃsparśādvimalīkṛtya kaladhautamivācirāt /
karomi guṇasaṃpannaṃ satāṃ mastakabhūṣaṇam

tatassaṃprokṣya darbheṇa śirasyātāṅyabhasmanā /
darbhamūlāgrabhāgābhyāṃ hṛtpradeśādadhordhvayoḥ

ullikhet pāśasaṃtānaṃ pravṛttakaraṇonmukham /
sakalīkṛtya taṃ śiṣyaṃ netrabandhaṃ vidhāya ca

astreṇa prokṣitenaiva kuṇṭhitenaiva varmaṇā /
saṃstutenaiva mūlena sitavastreṇa deśikaḥ

praveśya puṣpakṣepaṃ tu kārayitvā tu darśayet /
śivamaṇḍaladakṣasthe maṇḍale pūrvavannayet

praṇavaṃ tatra saṃsthāpya śiṣyamunnatadehakam /
dhāraṇādyaiśca saṃśodhya sakalīkṛtya tantanum

gandhādhivāsitaṃ kṛtvā svasavyakarapallavam /
śāsanena sadehena śivena samadhiṣṭhitam

śivahastamiti dhyātvā sāpekṣa nirapekṣakam /
hṛddeśādbhrūpradeśāntaṃ nītvā vai cūlikāntakam

saha prāsādoccāreṇa samastagranthibhedinā /
rudreśvaraspadāvāptidāyakaṃ śirasi nyaset

kuryācchiṣyasya sarvāṅgālambhanaṃ ca viśeṣataḥ /
tatastasyāñjalau puṣpagandhadhūpādhi vāsitam

nyasya sarvātmanā śambhoḥ pratyekaṃ prārthayet sthitam /
apanīya dṛgālokācchādanaṃ vasanam kramāt

sahasālokiteśāna śivavaktrasaroruham /
yāttamaṅgamuñceti prasūnaṃ śivasaṃmukham

sphuṭabhakti śivāmbho japarāgāmiva puñjitam /
tatpātasūcite sthāne pūrvaṃ śivapadottaram

nāmāvadhāryaṃ viprasya devakaṇṭhagaṇātmakam /
kṣatraviṭchūdrajātīnāṃ strīṇāṃ śaktyanta saṃjñakam

śivanāmātha sarveṣāṃ sarvaṃ sarvatra vā matam /
sapradakṣiṇamaṣṭāṅgaṃ praṇāmaṃ copadiśyaca

nītvākuṇḍāntikaṃ svasya dakṣiṇe praṇavāsane /
saṃsthāpya śiṣyaṃ taddhaste datvā darbhasya mūlakam

darmāgraṃ svasya jaṅghāyāssandhau saṃyojya deśikaḥ /
piṅgalāmadhya dehasthāṃ viniḥsṛtya śiśoḥ svataḥ

svasyanāḍyāṃ vilīneti bhāvayenmūlamantrataḥ /
datvāhutitrayaṃ nāḍīsandhānārthatayā guruḥ

praveśanirgamau kāryau caitanyagrahaṇāya ca /
śatamaṣṭottaraṃ hutvā śivamaṅgāni vai daśa

pūrṇāṃ hutvā śivenaiva prāyaścittanimittataḥ /
śatamaṣṭottaraṃ hutvā tenaiva śivamantrataḥ

viprādayo'pi śūdrāssyurguṇatastān samuddharet /
śūdrādijātimuddhṛtya svāhāntenaiva mūlataḥ

hutvāhutitrayaṃ paścācchivaṃ prāti vadediti /
āhārabhāvadoṣābhyāṃ yoni bījaśarīrataḥ

śuddho dvijo bhavatvātmā bhagavan parameśvara /
rudrāṃśāpādane'pyevamāhutrayamācaret

ayaṃ rudro bhavatvātmā bhagavaṃsvatprasādataḥ /
ityevaṃ prārthanāṃ kṛtvā kuryātprokṣaṇatāḍane

praviśya śiṣyadehe tu recakenātmano guruḥ /
vidhāyāstreṇa viśleṣacchedanaṃ cāṅkuśākhyayā

mudrayā śiṣyacaitanyamākṛṣya dvādaśāntake /
samānīya dhruveṇaiva saṃpūjya śiśumastakāt

saṃhāramudrayā svasya hṛdaye pūrakeṇa tu /
praviśya kumbhakenaiva smṛtvā samarasaṃ śiśoḥ

recakena prayogeṇa keśeśānasadāśivān /
nītvātmānaṃ samāvartya dvādaśānte tataśśivam

saṃhāramudrayā śiṣyadehe saṃyojayed guruḥ /
dadyādyajñopavītaṃ tu mūlamantrābhimantritam

śataṃ sahasraṃ vā hutvā pūrṇāṃ dadyācchivena tu /
evaṃ samayasaṃskārayukto yaśśivapūjane

home cādhyayane caiva mantrāṇāṃ śravaṇe'pi ca /
yogyassyānmunayo raudraṃ padaṃ prāpnoti mānavaḥ

tato nirvāṇadīkṣāyāmadhikāri bhaveddvijaḥ /
śūdraṃ hi dīkṣayitvā tu vidhānevāgrajanmanaḥ

so'pi śudratvamāpnoti dīkṣādānānna saṃśayaḥ // ९११/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre samayaviśeṣadīkṣāvidhiḥviṃśatitamaḥ paṭalaḥ
ekaviṃśattame paṭale sthālīpākavidhiḥ
sthālīpākavidhiṃ vakṣye naivedyacarukalpane /
sthālīṃ tāmramayīṃ vātha mṛṇmayīṃ lakṣaṇānvitām

prakṣālya pātramastre kavacenāvakuṇṭhya ca /
nirīkṣya prokṣya cābhyukṣya saṃtāḍyālipya gandhataḥ

kaṇṭhe saṃveṣṭya kauśena rajjunā varmarūpiṇā /
maṇḍale gomayālipte prokṣite śastravāriṇā

varmākuṇṭhite pātre mantravinyastadarbhake /
ṣaḍutthamāsanaṃ ceṣṭvā tāṃ nyasenmūrtirūpiṇīm

śivaṃ sāvaraṇaṃ tatrāvāhya saṃpūjya saṃtyajet /
puṣpādyamājyenābhyajya vastrapūtaṃ payo nyaset

cullīmastreṇa collikhya tena prokṣyāvakuṇṭhya ca /
saṃmṛjya copalipyātha dharmādharmadvayaṃ yajet

dakṣavāmastha bhujayośśivāgniṃ madhyame nyaset /
āsanaṃ praṇavaṃ kṛtvā tāṃ tasyāmadhiropayet

dviprasthamāḍhakaṃ vāpi pañcaprasṛtinirmitam /
caturthaṃ kalpayeddhīmān śālītaṇḍulakādikam

cālanodghāṭane'streṇa kṛtvaghoramanusmaran /
vipacetpūrvavaktrassan madhyapakvaṃ yathā bhavet

uṣṇe taptābhighārassyāt śīte śītābhighāraṇam /
svāntayā mantrasaṃhatyā śivahavyavahe purā

haviṣyānte ca hetyuktvā sussvinno bhava ityapi /
taptābhighāra evaṃ syāt dvitīye maṇḍale tataḥ

prokṣaṇādi samāyukte pūjite'pyavaropya tām /
suśītale bhavetyevaṃ vauṣaṭpallavayā tathā

śītābhighāra evaṃ syānmantrasaṃhitayā bhavet /
saṃmṛjya ca mṛdambhobhyāṃ sthālīṃ surabhimudrayā

amṛtīkṛtya kuṇḍasya paścime pūrvamaṇḍale /
pūjite hṛdayeneṣṭvā cāṅgairekaikaśaḥ kramāt

śivenāṣṭottaraśataṃ saṃpātaṃ pūrvavannayet /
evaṃ saṃpāditenaiva caruṇā homa-iṣyate

taṇḍulenāmbhasā cātha caruṃ nityaṃ vipācayet /
haviṣyacaturaṃśena homakarmāthavā matam

homāvaśiṣṭaṃ deyaṃ syādācāryāya prayatnataḥ /
pañcagocara saṃsthāya samastāgamavedine

śiṣṭamanyapradattañceddhomo niṣphala eva hi /
śeṣahīne carorhome sahomaḥ syādaniṣṭadaḥ

haviṣo nyūnavedāṃśaścarurvā homakarmaṇi /
ādyāṃśo daivikaḥ prokto dvitīyo homakarmaṇi

parivāre tṛtīyaḥ syāccaturtho deśikāya hi /
pṛthak caruścennaivedyaṃ sarvamīśe nivedayet

prāṇāgnihotraṃ kartavyaṃ sādhakaiḥ phalakāṃkṣibhiḥ /
eteṣāmanyathābhāve sarvaṃ bhavati cānyathā

iti uttarakāmikākhye mahātantre sthālīpākavidhiḥ
ekaviṃśatitamaḥ paṭalaḥ
dvāviṃśattame paṭale svapnādhyāya vidhiḥ
atha vakṣye viśeṣeṇa svapnādhyāyaṃ dvijottamāḥ /
dīkṣāpūrve ca kāmye vā lakṣayet svapnamuttamam

tatra hi prathame yāme svapnoyadi bhaviṣyati /
lakṣayedātmanaḥ kāle phalabhāktvaṃ dvijottamāḥ

saṃvatsare tu siddhisyāt dvitīye yāmake yadi /
ṣaṇmāsenatu siddhisyāt tṛtīye yāmake yadi

māsenaivatu siddhisyāt caturthe yāmake yadi /
śīghrameva phalaṃ tasya bhaviṣyati na saṃśayaḥ

raśmimantaṃ vivasvantaṃ śaśāṅkaṃ tārakāvṛtam /
pradīptamagnihotrañca pradīpamati bhāsvaram

mātaraṃ pitaraṃ dārān putrān bhrātṛn suhṛjjanān /
yadi paśyennaraḥ svapne vipulāṃ śriyamāpnuyāt

candrārka tāragrasanaṃ parimārjanameva ca /
bhakṣaṇaṃ dhāraṇaṃ teṣāṃ rājyaṃ saṃprāpnuyānnaraḥ

śveta puṣpaja mālānāṃ dhavalānāṃ ca pakṣiṇām /
sauvarṇānāṃ khagānāṃ ca darśanāllabhate śriyam

gandharva nagaraṃ vāpi devagandharva yoṣitām /
darśanātprāpaṇātsvapne vipulāṃ śriyamāpnuyāt

jātarūpamayaṃ chatraṃ śvetamālā vibhūṣitam /
cūtādi puṇyavṛkṣāṇāṃ saphalanāṃ tu darśanam

teṣāmārohaṇaṃ śastaṃ tatphalānāṃ ca saṃgrahaḥ /
teṣāṃ ca bhakṣaṇaṃ śastaṃ śailaharmyāśvahastinām

go siṃha vṛṣabhāṇāṃ ca vīkṣaṇārohaṇe hite /
siṃhāsana caturdanti śibikārohaṇaṃ śubham

sūryendvagnyudadhivyomadharitrīśaila vīkṣaṇam /
taraṇaṃ nimnagāmbhodhi kānanānāṃ jalasya ca

praśastaṃ dohanaṃ karma mahiṣīṇāṃ gavāmapi /
siṃhīnāṃ hastinīnāṃ ca bāndhavānāṃ svaveśmani

prasavo vātha caitāsāṃ bhūtiliṅgamitismṛtam /
payasaḥ pāṭalāyā goḥ pānaṃ yadvatsalīlayā

dadhnaścāpakvamāṃsānāṃ viṣṭhāpāyasa bhakṣaṇam /
eteṣāmapi lābhaśca praśasto munipuṅgavāḥ

sudhārudhiramadyānāṃ pānaṃ matsyasya bhakṣaṇam /
eteṣāṃ vīkṣaṇāṃ vāpi snānaṃ vā rudhireṇa yat

ambhasā tvabhiṣekastu gavāṃ śṛṅgasrutena ca /
candraśrutena vā rājyābhiṣekaśśubhamiṣyate

paśusiṃha gajānāṃ ca lābho yuddhe viśeṣataḥ /
adhyāpanaṃ ca śāstrāṇāmannalepanameva ca

tṛṇadārūdbhavau nābhau kusumasyodakasya ca /
bahirśīrṣakarhastatvaṃ sitamālyānulepanam

sitāmbaratvaṃ viprasya darśanaṃ cāśiṣaśśubhāḥ /
śvetābhasya phalasyāpi vyajanasya dhvajasya ca

sarojasyātapatrasya maṇīnāṃ darpaṇasya ca /
dīpasya cāmarasyāpi śastrasyakamalasya ca

vimalasyāṃbhasaśśastaṃ darśanaṃ hāṭakasya ca /
rājñaśca darśanaṃ tena bhāṣaṇaṃ śubhadaṃ matam

devālayaṃ sapratimaṃ dṛṣṭvā śvetāṃ ca gāmapi /
sāgaraṃ sarito vāpi toyayuktā śriyaṃ labhet

eteṣāmapi panena rājyaṃ saṃprāpnuyānnaraḥ /
śaṅkhamābharaṇaṃ śvetavastraṃ puruṣameva ca

rūpayauvana saṃpannāṃ śriyaṃvā tādṛśīmapi /
uttamāṃ śriyamāpnoti svapne dṛṣṭvā tu mānavaḥ

kumāraṃ sarpamukṣāṇaṃ gajaṃ dṛṣṭvā sutaṃ labhet /
tṛṇaṃ ca vipulaṃ dhānyaṃ gṛhamagniyutaṃ tathā

dṛṣṭvā svapne labhellakṣmīṃ dṛṣṭvā śakradhvajaṃ tathā /
bhūmyambu vairigrasanaṃ śatrūṇāṃ ca vadhakriyām

jayaṃ vivādadyutādau saṃgrāme vijayaṃ tathā /
kṛtvā tu śriyamāpnoti bhūmau candra niveśanam

nirmalaṃ gaganaṃ dṛṣṭvā hyodanāptiṃ mṛtiṃ tathā /
dṛṣṭvāgniṃ saṃgrahaṃ kṛtvā labdhvā vairājacihnakam

narassukhamavāpnoti tantrīvādyasya vādanam /
tayorullaṅghanaṃ caiva rodanaṃ ca śubhāvaham

parastrīṇāṃ ca tathā lābhastathā''liṅganameva ca /
nigalairbandhanaṃ dhānyaṃ svadehadahanaṃ tathā

nikṛtya ca tanuṃ dikṣukṣepaṇaṃ śubhadaṃ matam /
svāgatenorageṇātha siṃhenaivātha bhakṣaṇam

hṛnmūrdhnodarśanaṃ śastaṃ sasyānāṃ ca viśaṣaṭaḥ /
pātre maṇimaye vātha rājate vātha bhojanam

sauvarṇepadmapatrevā dadhnovānnasya bhojanam /
lābhovāhayaśabdasya jaya bhukṣveti śabdayoḥ

mudrā bhṛṅkāra vṛṣṭīnāṃ darśanaṃ śubhadaṃ dvijāḥ /
piṇyāko gośakṛt śastā cocchritaṃ svātmano gṛham

bandhubhissaṃvṛtaṃ dīptamātmānaṃ veśmasaṃsthitam /
śivāṅkurāṇi bījāni tathā vidyādharāgamam

cinnābhyāṃ rudhirāktābhyāṃ pādābhyāṃ svaṃca paśyati /
aiśvarya śīghramāpnoti putrāṃśca labhate bahūn

chinnasyāddakṣiṇohastaḥ svapne yasya saśoṇitaḥ /
putraṃ ca labhate śīghramāyuṣmantaṃ yaśasvinam

chinnaṃ yasyaśiraḥ svapne dṛśyate rudhirāplutam /
labhate kṣipramārogyaṃ dhanaṃ cāsya vivardhate

suvarṇākṛtibhirgātraṃ svapne yasya viśīryate /
dhanadhānyamavāpnoti sarvābharaṇa bhūṣitaḥ

āpaṇā jīvamātmānaṃ svapnānte yastu paśyati /
vṛddhiṃ tasya vijānīyādāyuścāsya vivardhate

cakraṃ ca pūrṇa kuṃbhaṃ ca śrīvatsaṃ svastikaṃ tathā /
somapānaṃ tathā prāśya labhate vācchitaṃ phalam

śivāgamādi śabdānāṃ śravaṇaṃ dhanadaṃ bhavet /
guruprājñāgamaścāpi śubho vṛścika darśanam

devadvijamarutstrībhirbhāṣaṇaṃ śubhataṃ matam /
tāmbūlamañjanaṃ bilvapatraṃ kuṅkumamaṇḍale

paśyediṣṭyādi karaṇaṃ kuḍyagoṣṭhakriyāmapi /
udyānārāmakaraṇaṃ śubhapradamihocyate

āgamyāgamanaṃ caiva sarvagātreṣu bandhanam /
bandhubhirgharṣaṇaṃ dhanyaṃ kanyāyāḥ patisaṃgrahaḥ

snānaṃ śivārcanaṃ vahnestarpaṇaṃ darśanaṃ satām /
gaṇānāṃ vibudhānāṃ ca sudhāpānaṃ nabhogatiḥ

ityevamādikaṃ svapne darśanaṃ śubhaśūcakam /
bhūvastralābha paryaṅkaśayayā dāhoṃbarasya ca

āsanasya ca dāho vā nāvā rohaṇameva ca /
navaśuklāṃbaratvaṃ ca tathā śuddhodanāśanam

madhunaḥ paṅkajasyeva jananaṃ hananaṃ svakam /
śaṃkhapadma nidherllābhaḥ śubhasvapnoyamīritaḥ

dṛṣṭānāmapi caiteṣāṃ prāptānāṃ ca kathañcana /
aprāptirapahāraśca svapne'niṣṭārthasūcakaḥ

liṅgasya pratimāyā vā bhaṅgādau nṛpatermṛtiḥ /
piṇḍikāyā mahiṣyāstu dhāmno rāṣṭrasya vibhramaḥ

bandhūnāṃ ca kṣayaḥ putranāśastvagni praveśanam /
hastadhvastaphalaṃ bhasma gulaśākastvaniṣṭadaḥ

videśagamanaṃ jātīsthaulyaṃ vyādhi prapīḍanam /
uddantatā vināśaśca malinatvamaśodhanam

suvarṇa rajatāṅgāra mudraviṣṭhodgamo'śubhaḥ /
cūrṇānāṃ mūrdhni kāṃsyānāṃ nagnatā malināmbaraḥ

abhyaṅgapatanaṃ coccāṅḍolārohastvaniṣṭadaḥ /
raktapuṣpadrumāṇāṃ ca caṇḍāla vyādha darśanam

bhakṣaṇaṃ pakvamāṃsānāṃ tailasya rudhirasya ca /
nartanaṃ grasanaṃ caiva vivāho gītameva ca

tantrīvādyavihīnānāṃ vādyanāmapi vādanam /
strotonimajjanaṃ yacca snānaṃ gomayavāriṇā

paṅkodenāthavā mātuḥ praveśo jaṭhare'śubhaḥ /
citāyāṃ rohaṇaṃ śakradhvajasya patanaṃ tu vā

sūryā candramasostārā patanaṃ cāśubhapradam /
divyāntarikṣa bhaumānāmutpātānāṃ ca darśanam

deva dvijādi bhūpālagurūṇāṃ krodha eva ca /
āliṅganaṃ kumārīṇāṃ puruṣāṇāṃ ca maithunam

hāniścaiva svagātrāṇāṃ virekavamanakriye /
dakṣiṇāśābhigamanaṃ vyādhinābhi bhavastathā

gṛhaṇāñcaiva pātaśca gṛha saṃmārjanaṃ tathā /
pīḍāpiśāca kravyādaiḥ vānaraiśca narairapi

parādabhibhavaścaiva tasmācca vyasanodbhavaḥ /
kāṣāyavastra dhāritvaṃ tadvatstrīkrīḍanaṃ dvijāḥ

sneha pānāvagāhau ca raktamālyānulepanam /
krīḍanaṃ ca lihā sphoṭaḥ kṣut pipāsā pariśramaḥ

nakṣatrāṇāṃ dhvajānāṃ ca śrotasāṃ gamanaṃ ca vā /
rajjucchedaḥ pratāpetu vapanaṃ śmaśru keśayoḥ

nakhasya dīrghatāsevā sevanaṃ ca striyopivā /
virūpeṇa nareṇāṅgamardanaṃ cotsave'pivā

paśukrīḍāṇḍajānāṃ ca stabdhasya ca mṛtasya ca /
plavanaṃ bhagnayānatvamaśubhāya bhaviṣyati

sarasi krīḍanaṃ nṛttaṃ jatubhāṇḍena dvijāḥ /
dravyasya nāśaḥ suhṛdo viyogaḥ śyāmavastratā

chedaḥ pāṇyo sarojasyāpahāro jīrṇavastratā /
prāsāda veśma śṛṅgānāmavatārastu neṣyate

karṇe ca nāsikādau vā sarpaveśapraveṣṭane /
kārpāsatila mūlādi lohāni labhate ca yaḥ

svasthaśca labhate vyādhito mṛtyumṛcchati /
bhagna dhvajādhikaṃ bhagnaṃ chatraṃdṛṣṭvā'śubhaṃ labhet

ekastha puṇḍarīkasya dhāraṇaṃ tadvadīritam /
tathaivahasanaṃ bhuktirodanasya tilaiḥ saha

adhaḥ śirastasyā snānaṃ taile dantavidāriṇam /
kuñcarasya pṛthivyāśca jvalanaṃ jātavedasā

dāruṇāṃ parvatānāṃ ca pīṭhe kṛṣṇāyase dvijāḥ /
saṃsthānaṃ kṛṣṇavarṇatvaṃ rathe khara samanvite

yānaṃ ca kaṇṭhabandhaśca śiṃśumārāhipīṭhanam /
hīnanṛttasamajaśca nābheranya pradeśake

tṛṇavṛkṣapaśūnānāṃ prodbhavaḥ krīḍayāpi ca /
khareṇa kapinoṣṭreṇa bhogo vyālena raudrakaiḥ

satvairanyairaniṣṭāya bhavetkāyasya lepanam /
snehena gomayenāpi paṅkaiḥkaluṣavāribhiḥ

neṣṭaṃ jihvā bhujānāṃ ca romṇāṃ vicchedataṃ nakhaiḥ /
vyālasyārohaṇaṃ neṣṭaṃ tadāghrāṇaṃ na saṃmatam

āghrāyate yaścabhṛśaṃ śvāpadairvikṛtānanaiḥ /
saca duḥkhamavāpnoti paṅkamagrastathaiva ca

pariṣvaṅgo'tha yasyāpi pretaiḥ pravrajitairapi /
antāvasāyibhiryovā kṛṣyate yamadūtakaiḥ

śālmalīṃ kiṃśukaṃ yūpa caityaṃ vā paribhadrakam /
puṣpāḍhyaṃ ko vadāraṃ vā yodhyārohatimānavaḥ

śoṣaṇaṃ kathitākhyaṃ ca toyapānaṃ pramehiṇaḥ /
haridrābhojanaṃ cāpi yadbhavetpāṇḍurogiṇaḥ

raktapittaṃ pibadyaśca śoṇitaṃ sa vinaśyati /
bhagnayānā varohaṃśca svapne'lakṣmī prado bhavet

ādityacandratārāṇāṃ malinatvamaśobhitam /
padmaṃ havyaṃ kanyā vā bhaktyākāśato yadi

grahānāṃ grahaṇenāpi rājño maraṇamādiśet /
darśanaṃ cāśubhānāṃ vā tairevāliṅganaṃ tu yat

kākaṃ gṛdhraṃ tathāśyenaṃ piśācaṃ rākṣasaṃ tathā /
patantīṃ pratimāṃ vāpi dṛṣṭvā vyasanamāpnuyāt

patantamucchitaṃ ketuṃ parvataṃ vṛṣameva vā /
gṛhaṃ mahattaraṃ kuḍyaṃ pradhānamaraṇaṃ bhavet

nirvāṇadīpaṃ rajakaṃ śvitriṇaṃ dyūtakārakam /
mlecchaṃ dṛṣṭvāntyajaṃ vāpi kṛṣṇadantaṃ ca durmukham

kapālonmattaveṣaṃ ca puruṣaṃ vā striyaṃ ca vā /
kṛṣṇāṃ saśūlāṃ svapnānte sadyomaraṇamaśrute

nihataṃ ca tathātmānaṃ tābhyāṃ dṛṣṭvā tathā bhavet /
aśvamuṣṭraṃ kharaṃ vāpi mahiṣaṃ śvānameva ca

sṛgālaṃ mahiṣīṃ tailaṃ durvarṇaṃ vāyasaṃ vṛkam /
vṛṣaṃ varāhaṃ mārjāramulūkaṃ kṛṣṇa sarpakam

kṛṣṇakīṭaṃ ca gāṃkṛṣṇāṃ paśyeccedbhayamāpnuyāt /
eteṣāṃ sparśane vāpi grahaṇe rohaṇe tathā

kāñcanasyāpi vṛkṣasya darśanaṃ maraṇapradam /
vahniyāna rathādīnāṃ chatrādīnāṃ ca bhagnatā

vidhavā darśanaṃ cāpi tatsaṅgena dhanakṣayaḥ /
dhūmāyamānamātmānaṃ śiromuṇḍanameva ca

baddhamanyairniruddhaṃ vā paśyeccedbhayamāpnuyāt /
yavāgū māranālaṃ vā pipeddhana vināśanam

taṇḍulaṃ pakvamāṃsaṃ vā tuṣamaṅgārakoṣare /
mudgaṃ māṣaṃ marīcaṃ ca sarṣapaṃ paśyato'śubham

kuṇḍādau patanaṃ neṣṭaṃ tathā keśa vikīrṇatā /
vartitailatilādīnāmañjanālepanaṃ tathā

andhakāraniveśastu mahāmārgagatistuvā /
saṃnyāsi pretakaiḥ sārdhaṃ kuṇḍakādiṣu veśanam

tāraṃ ca bhakṣyedvātha śavaṃ vā bhakṣayedyadi /
raktavarṇaṃ tu yaddravyaṃ kṛṣṇaṃ vā na praśasyate

aśubhaṃ ca bhavedrakaṃ kṛṣṇavastu prakīrtitam /
anyatra śoṇitān padmāt palāśādrakta candanāt

tathā ca rajakaśvatridyūtakamlecchakāriṇaḥ /
paśyetpāṣaṇḍino vāpi naśubhaṃ tasya jāyate

valmīkadarśanaṃ śuṣka viṣavṛkṣasya darśanam /
bhūtānāṃ rodanaṃ neṣṭaṃ vṛkṣāṇāṃ patanaṃ kṣaṇāt

devatāśca dvijātiśca pitaro yogino nṛpaḥ /
yadvadanti naraṃ svapne tattathaiva bhaviṣyati

eṣyatkarmavipākasya śubhasyāpya śubhasya ca /
liṃgaṃ svapnovidhitasya na kvaciddhātu doṣajaḥ

yaddhātu prakṛtiryena dhātunā vāpi dūṣitaḥ /
tadvikāraṃ nanu svapne pratyakṣāniva paśyati

yaśca supto'rthamādṛtya dṛṣṭaṃ vā yadi vā śrutam /
taccintā santatiḥ svapne pratyakṣevāvabhāsate

taddvayaṃ svapnavijñānaṃ nābhipreta mihāgame /
dṛṣṭākṣadūra vijñeya vyabhicāri prakāśavat

samadhāturataḥ svapne yatpaśyati śubhāśubham /
praṇidhānavinirmukta statsatyaṃ nāviśeṣataḥ

aśubhaṃ vā śubhaṃ svapnaṃ ācāryāya nivedayet /
dvijāti prakrameṇaiva vayasā vā dhanenavā

ācāreṇātha dharmeṇa vidyayā vātha yasyatu /
śreṣṭhatvaṃ vidyate viprāḥ sarvādau nivedayet

anenaiva krameṇātha svaṃsvaṃ svapnaṃ nivedayet /
ācāryānujñayā vātha jyeṣṭhatvaṃ teṣu kīrtitam

brāhmaṇa samayākhyena saṃskāreṇa samanvitaḥ /
nirvāṇa dīkṣayā yuktaḥ śūdro dvāvekabhāginau

niyogo yasya tanmadhye sa eva gurumāśrayet /
ādau samānadīkṣāyāṃ satyāmapi ca yatra tu

niyogaḥ sa śiśuḥ pūrvaṃ namaskuryād gurūttamam /
jātyādi sāmye saṃskāra sāmye satyapi yatra tu

niyogo deśikasyāsīt sa cādau gurumāśrayet /
paraspara namaskāre'pyevameva kramomataḥ

jyeṣṭhatve'pyasya saṃskārādyeṣāṃ tairgurvanujñayā /
na saṃmānyo namaskāra pramukhaiḥ kāraṇādguroḥ

ekadeśika śiṣyāṇā mācāraḥ parikīrtitaḥ /
kimatra bahunoktena yaduktaṃ deśikena tu

tadeva sarvadā kāryaṃ śiṣyaiḥ śroyobhikāṃkṣibhiḥ // १९९१/२ //
iti uttarakāmikākhye mahātantre svapnādhyāya vidhiḥ dvāviṃśatitamaḥ paṭalaḥ
trayoviṃśattame paṭale nirvāṇa dīkṣā vidhiḥ
nirvāṇākhyāṃ pravakṣyāmi dīkṣāṃ paramamokṣadām /
ācāryaḥ kṛtanityastu kṛtamantrādi tarpaṇaḥ

kṛta sūryārcanaḥ śuddhaḥ sakalīkṛta vigrahaḥ /
sāmānyārghyakaro dvāra dvārapārcana saṃyutaḥ

paścimadvāra mārgeṇa saṃpraviśya makhālayam /
kṛta brahmārcanaḥ (śuddhaḥ) kṣetre rakṣāṃ kṛtvā vidhānataḥ

bhūtaśuddhimaṇornyāsaṃ viśeṣārghyaṃ ca kṛtyavit /
kṛtvā jñānākhya khṛḍgaṃ ca pañcagavyaṃ vidhāya ca

vikirānabhimantryātha bhūmiśuddhiṃ vidhāya ca /
nikṣipya vikirāṃstāṃśca kuśairīśe samāharet

kuṃbhaṃ ca vardhanīṃ tatra saṃpūjya parito guruḥ /
lokapālānathābhyarcya teṣāṃ ājñāṃ tu śrāvayet

bhrāmayitvā ghaṭāstrālū jñānakhaḍgaṃ samarcya ca /
maṇḍale deva deveśaṃ iṣṭvā'gnau tarpayenmanūn

bhagavan dehamāviśya madīyamanu kaṃpayā /
anugrahastvayā kāryaḥ śiṣyāṇāṃ bhāvitātmanām

iti vijñāpya labdhājñaścoṣṇīṣam śirasi nyaset /
sarveṣāṃ karmaṇāṃ sākṣī maṇḍalasthaḥ sadāśivaḥ

yajñasya rakṣakaḥ kuṃbhe pāvake homa kāraṇam /
śiṣyetu pāśanāśāya maddehe pāśamocakaḥ

pañcādhikaraṇo devaḥ tvamahameva sadāśivaḥ /
mantrāḥ kāraṇabhūtā ye śivasya hṛdayādayaḥ

mamāpi te tathaiveha svātantryaṃ svasyacātmani /
saṃbhāvyādhyeṣayeddevaṃ prāṇairantarbahisthitaiḥ

parīkṣitaḥ samartho'yaṃ nirvāṇārtha mupasthitaḥ /
utkṛṣṭa jātirīśāṃśaḥ samayeṣu vyavasthitaḥ

tadetasmin vimokṣāya prasādaḥ kriyatāṃ mama /
pūrṇasaṃkalpitārthaḥ san śivaśāstropabṛṃhitaḥ

ārabhya yāgadhāmnastu praveśaṃ cāgnisaṃmukham /
ātmanaḥ savyabhāge tu kṛtvā śiṣyasya veśanam

nāḍī sandhānakarmajñastarpaṇaṃ pūrṇayā saha /
kṛtvā śivādimantrāṇāṃ dīpanaṃ samyagocaret

aghora saṃpuṭaṃ kṛtvā śivaṃ sāṅgaṃ phaṭantakam /
kuṭilabhrū samāyuktaṃ sarālavadanānvitam

āhutīnāṃ trayaṃ kāryaṃ mantrāṇāṃ dīpanaṃ ca yat /
kanyā vinirmitaṃ sūtraṃ triguṇaṃ triguṇīkṛtam

astreṇa prokṣitaṃ varma kuṇṭhitaṃ mūlamantrataḥ /
saṃpūjya cordhvakāyasya śikhāyāṃ bandhayetśiśoḥ

aṃguṣṭhakāgraparyantaṃ tatsūtramavalambayet /
sūtraṃ suṣumnārūpaṃ tu dhyātvāśiṣyasya dehataḥ

suṣumnāyai namaśceti saṃgṛhyāsmin niyojayet /
saṃpūjyagaṃdha puṣpādyaiḥ varmaṇācāva kuṇṭhayet

saṃnidhānāya mūlena cāhuti trayamācaret /
śiṣyasya hṛtpradeśaṃ tu saṃprokṣyāstreṇa puṣpataḥ

saṃtāḍya hṛdayaṃ tasya recakena praviśya ca /
huṃkāraṃ uccaraṃstasya caitanyaṃ tārakākṛtim

hṛdgranthimastramantreṇa chitvā saṃgṛhyamūlataḥ /
dvādaśānte nyaset śiṣya jīvaṃ hṛdaya saṃpuṭam

sāntaṃ bījaṃ samuccārya tasmin saṃhāra mudrayā /
sūtre niyojayet varma mantreṇaiva avakuṇṭhayet

hutvāhutitrayaṃ tasya saṃvidhānāya mūlataḥ /
malaṃ ca karmamāyeyaṃ bhoktṛ bholaśarīrajam

śāntyatītādikaṃ sūtre bhājayetsvasvamantrataḥ /
śāntyatītāṃ caturthyantāṃ huphaṭkārāṃ śivādikām

puṣpāstreṇaiva saṃtāḍya śiṣyasya śirasi sthitām /
saṃhāramudrayākṛṣya śivaṃ praṇava pūrvakam

śāntyatītāṃ caturthyantāṃ namasmakāra samanvitām /
uccārya yojayetsūtre bhrūmadhyāntopalakṣite

anenaiva krameṇātha bhūtaśuddhyuktamārgataḥ /
kalācatuṣṭaye kuryāttāḍanagrahayojanam

galaśvabhrantanābhyantajānvantāṅguṣṭhakāntikam /
vyāpyavyāpakabhāvaṃ tu kuryāttatravicakṣaṇaḥ

mantrāḥ padānivarṇāśca tattvānibhuvanāni ca /
vyāpyāni vyāpakāḥ karmamalamāyeyabandhanāḥ

vyāpyāmalādayaścāpi vyāpakāstu kalāsmṛtāḥ /
tāsāṃca saṃgrahe tasmāt sarvesyuḥ svīkṛtāstviha

sthāpitābhiśca śuddhābhirahopasthāpitā api /
śuddhā bhavanti sarvesyustasmāttacchuddhiriṣyate

tāsāṃca dīpanaṃ kāryamoṅkārādi phaḍantakam /
aghorabījaṃ mūlaṃ ca śāntyatītakalāmapi

caturthyantaṃ samuccārya huṃkāraṃ tu samuccaran /
tyaktvānyāsāṃ ca mūlaṃ tu svasvabījaṃ smaran nayet

āhutīnāṃtrayaṃ hutvā pāśabandhanamācaret /
śiraḥ saṃtāḍyacāstreṇa śivamantraṃ tridhāsmaran

bhagavan śāntyatītākhyaṃ malakarmasamanvitam /
vyāpakaṃ śānti tatvādeḥ pāśaṃ bandha padadvayam

huṃphaḍantaṃ samuccārya sūtre granthiṃ samācaret /
śivaṃ saṃpuṭitaṃ svasvabījaṃ ca bhagavat padam

kalācatuṣṭayaṃpāśaṃ mala tatvādivyāpakam /
bandha bandha padaṃcoktvā huṃphaṣanta samanvitam

pṛthak pṛthak samuccārya sūtregranthiṃ samācaret /
tatsūtraṃ ca samādāya śarāvayuga saṃpuṭam

kṛtvāsaṃpāta homaṃca tatsūtraṃ maṇḍalādhipe /
nivedya tasya rakṣārthaṃ śivakuṃbhāntikaṃ nyaset

praṇatiṃ kārayitvā ca śivena śivakuṃbhake /
ācāryaḥ śiṣyasahito niḥsṛtya makhamaṇḍapāt

pañcagavyaṃ carūṃ tebhyaḥ pradadyāt dandhadāvanam /
śucau sāvaraṇe deśe vivikte lepite bhuvaḥ

pṛthaṅmaṇḍalakasthebhyo bhuktimuktivyapekṣayā /
bhūtaye pūrvavaktrebhyaḥ saumyāsyebhyaḥ vimuktaye

nirṇiktapādapāṇibhyaḥ prayatebhyo yathākramam /
antarjānūpaviṣṭebhyaḥ sakuśe dakṣiṇekare

uddhṛtya dakṣiṇenaiva sapavitreṇapāṇinā /
culukaṃ pañcagavyasya dadyādekaṃ hṛdānvitam

tatpītvā prayatebhyo'tha tadvadeva dvitīyakam /
culukaṃ cāparaṃ cāpi datvā dadyāttataścarum

aṣṭagrāsapramāṇaṃtu puṭake brahmavṛkṣake /
mumukṣubhyo bhubhukṣubhyaḥ kṛte pippala patrakaiḥ

advija sparśametasya bhakṣaṇānantaraṃ punaḥ /
śucibhyo dantakāṣṭhaiśca kṣīra vṛkṣasamudbhavam

kaniṣṭhikāṅgulasthūlamṛjuṃ sarasamavraṇam /
maṅgalārkāṅgulānmuktibhukti liṅgaprakāśakam

rājadantrāgrasandaṃśacarvitaṃ dhautamagrataḥ /
āmuktaṃ nipatedyatra tena vidyācchubhāśubham

agnyantaka palāśānāṃ dikṣu vāyau na śobhanam /
mukhapāto'sya śeṣāsu śobhanaḥ karmaṇāṃ vaśāt

iti jñātvā tu tatpātamācāntāstān samāhitān /
svapnādhigamanenaiva sarakṣān svāpayenniśi

sadyogomaṃyasaṃspṛṣṭa bhūtala sparśanīṣu ca /
pūrvayāmyottamāṅgāsu śayayāsu kuśabhasmanā

parasparamalagnāsu sopadhānāsu pārśvataḥ /
caturdaṇḍikayāstreṇa guptāsu vitamassu ca

astrābhirakṣitāsvastrajaptāsu śatasaṃkhyayā /
hadāropya śikhābaddhaśikhān varmābhimantritaiḥ

vastrairākṣāditāñchiṣyāṃ stilasarṣapabhūtibhiḥ /
astrābhimantritaististro rekhāḥ saṃkalpya bāhyataḥ

svapnamāṇavakaṃ mantramanujñāya ca tānatha /
datvā bāhyabaliṃ dikṣu dikpatibhyo yathākramāt

carūṃ dantadhavādiṣṭapratikūlopaśāntaye /
viṣamārciṣamādīpya hutvā caikaikataḥ śatam

prāyaścittaṃ tato hutvā mūlenāṣṭottaraṃ śatam /
prakṣālitāṅghrihastastu svācāntaḥ snānamambhasā

nirvartya bhasmanā vāpi parivartya sitāṃśuke /
śivīkṛtatanurdhyātvā samastādhvatanuṃ śivam

carukaṃ pañcagavyaṃ ca prāśaye ddantadhāvanam /
pūrvavatprayato bhūtvā śuddhaḥ svayamapi svapet

atha prātardvitīye'hni kṛtanityakriyo guruḥ /
śiṣyān pṛṣṭvā niśāssvapnān duḥsvapne śāntimācaret

ghṛtadūrvāmadhukṣīraiḥ śatahomaṃ ca kāpilaiḥ /
śubhe pūrvavacchiṣyapraveśādikamācaret

āhūya śiṣyān kuṇḍasya samīpe svasya dakṣiṇe /
avalmbya ca tatsūtraṃ śiṣyadehe'dhivāsitam

karomyanugrahaṃ deva śiśo radhyeṣayediti /
labdhānujño nyasedagnau śaktimādhāra rūpiṇīm

nivṛttiṃ vinyasecchaktau kalā tatvādi saṃyutām /
pṛthivī tatvaṃ kṣakāraśca mantrau hṛdayasadyakau

kālāgnirathaku''māṇḍaṃ hāḍakaṃ brāhmavaiṣṇavau /
raudraṃ ca bhuvanānyantarbrahmāṇḍasyasthitāni ṣaṭ

kāpālīśo hyajobuddho vajra dehaḥ pramardanaḥ /
vibhūtiravyayaḥ śāstā pinākī tridaśādhipaḥ

agnirudro hutāśaśca piṅgalaḥ khādako haraḥ /
jvalano dahano babhruḥ bhasmāntakaḥ kṣayāntakaḥ

yāmyo mṛtyurharo dhātā vidhātā kartṛsaṃjñakaḥ /
saṃyoktā ca viyoktā ca dharmo dharmapatistathā

niṛtirmāraṇo hantā krūradṛṣṭirbhayānakaḥ /
ūrdhvakeśo virūpākṣo dhūmralohitadaṃṣṭriṇaḥ

balo hyatibalaścaiva pāśahasto mahābalaḥ /
śveto'tha jayabhadraśca dīrghabāhurjalāntakaḥ

meghanādaḥ sunādaśca daśamaḥ parikīrtitaḥ /
śīghro laghurvāyuvegastīkṣṇaḥ sūkṣma kṣyāntakaḥ

pañcāntakaḥ pañcaśikhaḥ kapardī meghavāhanaḥ /
nidhīśo rūpavān dhanyaḥ saumyadeho jaṭādharaḥ

lakṣmīdhṛgratnadhṛkchrīdhṛk prasādaśca pakāmadaḥ /
vidyādhipeśau sarvajño jñānabhugvedapāragaḥ

sureśaḥśarvo jyeṣṭhaśca bhūtapālo balipriyaḥ /
vṛṣo vṛṣadharo'nantaḥ krodhano mārutāśanaḥ

grasanoḍhumbareśau ca phaṇīndro vajradaṃṣṭriṇau /
śaṃbhurvibhurgaṇādhyakṣastriyakṣastridaśeśvaraḥ

saṃvāhaśca vivāhaśca nabho lipsustrilocanaḥ /
vīrabhadro bhadrakālī sarvordhve bhuvanadvayam

kapālīśādayaḥ prācyāmagnirudrādayo'nale /
yāmyādyā dakṣiṇe bhāge niṛtyādyāśca naiṛte

balādyā vāruṇe bhāge śīghrādyā vāyugocare /
uttare tu nidhīśādyā īśe vidyādhipādayaḥ

vṛṣādayastvadhobhāge śambhumukhyā nabhogatāḥ /
bhuvanānāṃ śataṃ cāṣṭādhikamevaṃ tu vinyaset

ekāśītipadeṣvantyapraṇavādi vilomataḥ /
namodvayaṃ praṇavaṃ ṣaḍakṣaramataḥ param

sarvadaśca tataḥ śarvaśivasūkṣmadvayaṃ tathā /
śabdadvayaṃ tathā jñānadvayaṃ piṅgadvayaṃ tathā

pataṅgaṃ ca dvirabhyastaṃ turuyugmapadaṃ bhavet /
sākṣiyugmapadaṃ paścātpūrvasthitamataḥ param

astuta astuta ityevaṃ tataścānarcitānarcita /
brahmaviṣṇurudrapara sarvasannidhyakārakaḥ

sarvabhūtasukhaprada bhavodbhavapadaṃ tataḥ /
bhavayugmaṃ tathā śarvayugmaṃ ca prathamadvayam

muñca muñca padaṃ yogādhipate ca padaṃ bhavet /
mahātejaḥ padaṃ sadbhāveśvaraṃ ceti kīrtitam

mahādevapadaṃ paścātpadānyaṣṭau ca viṃśatiḥ /
nivṛttyā vyāptamadhvānaṃ tattvādyaṃ kalayā smaret

hlāṃ nivṛttikalāyai ca namo'ntaṃ praṇavādikam /
ityuccārya nivṛttiṃ tu sūtrātsaṃgrāhya pāvale

āvāhyeṣvāhutīnāṃ tu trayaṃ svāhāntamācaret /
malaḥ karma ca māyākhyaṃ bhoktṛbhogaśarīrajam

bhāvayan kalpayedyoniranantā devigarbhagāḥ /
tadvyāpikāṃ ca vāgīśīṃ samāvāhya prapūjayet

vāgīśvaryai namaśceti hṛtpūrvaṃ praṇavādikam /
hutvāhutitrayaṃ paścātsvāhāntenaiva mantrataḥ

saṃnidhībhava deveśi paśvanugrahakarmaṇi /
prārthaivaṃ śiṣyamastreṇa saṃprokṣya hṛdi tāḍayet

astrāṇunā phaḍantena praṇavenānvitena ca /
svātmano recakenaiva tasya dehe praviśya ca

astramantreṇa hṛcchedaṃ kṛtvā cāṅkuśamudrayā /
ākṛṣya mūlamantreṇa cāhutitrayamācaret

tṛṇāgrabinduvaddhyātvā praṇavena puṭīkṛtam /
sāntabījaṃ samuccārya śiśuṃ saṃhāramudrayā

pūrakena hṛdi svasya saṃniveśya ca kumbhakam /
kṛtvā mūlaṃ smaran svasya dvādaśānte niyojya ca

ādāya tasmāccaitanyaṃ mudrayodbhava saṃjñayā /
sarvāsu yoniṣu śiśoḥ saṃyogaṃ yugapannayet

svāhāntamūlamantreṇa cāhutitrayamācaret /
bhagavan deva deveśa śiśossarvāsu yoniṣu

saṃyogaṃ kuru kurvatra dīkṣākarmaṇi mokṣadam /
niṣpatyai sarvagarbhāṇāṃ dadyānmūlahutitrayam

bhagavannasya śiṣyasya garbhaniṣpattimatraca /
sarvāsu yoniṣu kurukurvityevannayedvijāḥ

tatastu jananārthantu dadyāt mūlahutitrayam /
bhagavan sarvagarbhāṇāṃ jananaṃ kuru kurvaṇoḥ

ityuktvā jananārthaṃ ca paśoḥ vṛddhyarthameva ca /
mūlahutitrayaṃ datvā śivaṃprativadedidam

bhagavan śiṣyadehānāṃ pravṛttiṃ kuru kurviti /
karmārjanāya mūlena āhutitrayamācaret

bhagavan ātmano nānābhogadaṃ kuru kurvatha /
karmārjanaṃ paṭhitvaivaṃ viśeṣo lokadharmiṇi

prākkarmāgāmikaṃ dharmarūpaṃ karmārjanaṃ kuru /
deśataḥ kālataścaiva dehena viṣayeṇa ca

saṃcitāgāmibhedena bhogannānā vidhaṃ smaran /
bhoktṛtva liṃgitepuṃsi sukhaduḥkhātmavedanam

mūlāhutitrayaṃ datvā śivaṃsaṃprārthayediti /
bhagavan bhoganiṣpattiṃ sarvatra kuru kurvaṇoḥ

paramaprīti rūpaṃ ca bhogeṣu saṃsmaran /
śivāhuti trayaṃ datvā paramaprīti rūpakam

layaṃca kuru kurvīti śiśoḥ nirvāṇa karmaṇi /
jātyāyurbhogasaṃskāraśuddhyarthaṃ niṣkṛtāvaṇoḥ

hṛdāhuti śataṃ hutvā nayetmūlāhutitrayam /
sarvakarmasu śuddhiṃca niṣkṛtyā kuru kurvaṇoḥ

bhagavanniti viśleṣam bhogābhāvādaṇoriha /
bahirniṣkāmarūpantu māyāpāśāt smarannayet

mūlahutitrayaṃ paścāt malaviśleṣamācaret /
malakāryaṃca bhoktṛtvaṃsmṛtvā śuddhyarthamāhutīḥ

daśa datvā hṛdā paścāt dadyāt mūlahutitrayam /
malaviśleṣa evaṃsyāt karma viśleṣa ucyate

atyantābhāvarūpantu viśleṣaṃ karmaṇāmiha /
smṛtvāhutitrayaṃ dadyāt mūlamantraṃ samuccaran

bhagavannātmano māyāphala karmātmakaṃ tviha /
viśleṣaṃ kuru kurvatra tebhyo nirvāṇasaṃskṛtau

tato nivṛttipāśasya vyāpinastu malādiṣu /
astrāhutitrayaṃ datvā śuddhyai tasya ca mūlataḥ

āhutīnāṃ trayaṃ datvā nivṛttichedananaṃtviha /
bhagavan kuru kūrvatreti ājñāṃ prārthyaiva mācaret

aśeṣāṇāṃ śarīrāṇāṃ nāśetvekatvamātmanaḥ /
saṃbhāvya vauṣaḍantena dadyāt pūrṇāṃ śivāṇunā

oṃbrahmaṇe namaścetyāvāhya saṃpūjya tarpayet /
śabdasparśau gṛhaṇātra brahman svāheti mantrataḥ

āhutīnāṃ trayaṃ datvā śivājñāṃ śrāvayet tataḥ /
kāraṇeśatvayānāsya dhātuḥ padamanāmayam

pratibandho vidhātavyastvājñaiṣā pārameśvarī /
brahmāṇaṃ saṃvisṛjyātha śuddhatatvāgra saṃsthitam

nivṛtti pāśanirmuktaṃ śuddhasphaṭikasannibham /
dhyātvāhutitrayaṃ dadyānmūlamantraṃ samuccaran

nivṛttipāśāduddhāraṃ pūrakeṇa bhagavannasya cātmanaḥ /
kurukurvīti saṃhāramudrayā pūrakena tu

kṛtvātmasthaṃ tatassūtre kavacena niveśayet /
āhutīnāṃ trayaṃ dadyācchiśoḥ sthityai śivāṇunā

vāgīśvaryai namaśceti saṃpūjyaināṃ tu tarpayet /
āhutīnāṃ trayeṇāgneḥ kāryamasyā visarjanam

atha sūtre pratiṣṭhāyāṃ śuddhyarthamavalokayet /
trayoviṃśatitatvāni cāpastejomarudviyat

gandho raso sparśau śabdopasthau ca pāyu ca /
pādau pāṇī ca vāṅnāsā jihvā cakṣustvacaśśrutiḥ

mano'haṅkārabuddhi ca prakṛtiḥ syāttataḥ param /
tatvāni kathitānyevaṃ lādiṭāntāḥ dvijottamāḥ

caturviṃśativarṇāḥ syuḥ śiśo vāmastathaiva ca /
aghora iti mantrāssyuṣṣaṭpañcāśat purāṇi tu

amareśaḥ prabhāsaśca naimiśaḥ puṣkaro'vadhiḥ /
ḍiṇḍimuṇḍistathā bhārabhūtiśca lakulīśvaraḥ

hariścandraśca śrīśailo jalpeśāmrātakeśvarau /
madhyameśo mahākālaḥ kedāro bhairavastathā

gayā caiva kurukṣetraṃ nākhalo nakhalastathā /
vimaleśo'ṭṭahāsaśca mahendro bhīmasaṃjñakaḥ

vastrāpado rudrakoṭira vimukto mahālayaḥ /
gokarṇobhadrakarṇaśca svarṇākṣaḥ sthāṇurityapi

jhagalaṇḍo dviraṇḍaśca mākoṭo maṇḍaleśvaraḥ /
kālañcaraḥ śaṅkukarṇaḥ sthūleśvaraḥ sthaleśvaraḥ

paiśāca rākṣasaṃ yākṣaṃ gāndharvaṃ caindrameva ca /
saumyaṃ caiva tāthājñeyaṃ prājeśaṃ brāhmameva ca

akṛtaśca kṛtaścaiva bheravobrāhmavaiṣṇavau /
kaumāramaumaṃ śraikaṇṭhamaṣṭa saptabhavantihi

amareśādi cātpatve hariścandrāditejasi /
gayādi vāyu tatve ca vyomni vastrāpadādi ca

jhagalaṇḍādyahaṃkāre paiśācādyaṃ manausthitam /
prakṛtāvakṛtādyevaṃ ṣaṭpañcāśat purāṇāni tu

maheśvarādyarūpyantā padānāmekaviṃśatiḥ /
maheśvara padaṃ cādyaṃ paramātmā dvitīyakam

tataśśarvapadaṃcoktaṃ śiveti ca tataḥ param /
nidhanodbhavasaṃjñaṃ ca nidhanākhya padaṃ tataḥ

anidhanapadaṃ caivam oṃsvakṣaḥpadamataḥ param /
oṃbhuvaścapadaṃ cānyadoṃbhūḥ padamataḥ param

caturdhū nirmitam cānyannānā nānā padaṃ tataḥ /
anāde tupadaṃ cānyadabhasmeti padaṃ tataḥ

adhūmapadamanyacca anagnīti padaṃ tataḥ /
arūpapadamanyacca jyātirjyotistathaiva ca

tejastejaḥ padaṃ proktuṃ prathama prathametyapi /
arūpin padayugmaṃca padānyekaṃ ca viṃśatiḥ

pratiṣṭhākalayācaitat sarvaṃ vyāptaṃ tu bhāvayet /
ityukta saṃkhyata tvārṇaṃpadamantraistriviṣṭapaiḥ

garbhitāṃ tāmanusmṛtya saṃtadhītopabhuktyā /
śuddhaṃ pāśaṃ laghuṃ smṛtvā śodhyaṃ ca gurumetayoḥ

vācakaṃ tadvaduccārya śodhyeśuddhiṃ vilokayet /
sarvasandhānayogāya copadiṣṭaśśivadvijāḥ

oṃ hrāṃ hrīṃ pūrvamuccārya caturthyantaṃ kalādvayam /
namaskārāntamiṣṭvānte dadyānmūlāhutitrayam

kalopasthāpanādyaṃ tu sarvaṃ pūrvavadācaret /
niṣkṛtiṃ śirasādadyācchata homena deśikaḥ

hareśśuklaṃ rasaṃ datvā kalāṃ vidyāṃ samāśrayet /
kalayā vidyayā vyāptaḥ puruṣaścādimo bhavet

rāgo niyatividye ca kalākālau ca mohinī /
ñakārādidhakārāntā varṇāssapta vilomataḥ

mantraśśikhā purāṇīha saptaviṃśatisaṃkhyayā /
vāmo bhīmastathograśca bhaveśānaikavīrakāḥ

pracaṇḍomāpatī cājo'nantaikaśivasaṃjñakau /
krodheśaścavai saṃvarto jyotiḥ piṅgaścādimo bhavet

pañcāntakaikavīrau ca śikhedaśca mahādyutiḥ /
vāmadevo bhavaścaivodbhavaścāpyekapiṅgalaḥ

ekekṣaṇastathaiśānastathaivāṅguṣṭhamātrakaḥ /
ṣaṭkaṃ ca pañcakaṃ caivaṃ yugmaṃ yugmaṃ dvayaṃ dvayam

aṣṭakaṃ puruṣādau ca māyānte tu purāṇi hi /
padāni viṃśatirvyāpin vyāpinniti padaṃ bhavet

vyomin vyomin padaṃ paścādīpsitaṃ syādacetanam /
parameśvara parāyeti padaṃ caiva punarbhavet

jyotirūpāyasaṃjñaṃ ca sarvayogādyameva ca /
padaṃ cānidhanāyeti padaṃ goptre prakīrtitam

guhyāya cātiguhyāya padaṃ syādau namo namaḥ /
padaṃ brahmāṇi pañcātra sadyādīni krameṇa tu

śivāyeti padaṃ sarvaprabhaveti tataḥ /
śivāyeti padaṃ paścād oṃ padamantataḥ

dhyānāhārāyasaṃjñaṃ ca kīrtitāni padāni ca /
saṃdhānaṃ pūrvavat kṛtvā vidyāmagnau niveśayet

niṣkṛtiṃ śikhayā datvā śatahomaṃ vidhāya ca /
rūpagandhau hṛhāṇeti rudre śuklaṃ samarpayet

bhavākhyaṃ padametattu kalātritayagocaram /
bhavottīrṇamathātmānamātmatatvopari sthitam

adhikāramalāviṣṭamudbhavaiśvarya bhājanam /
bubhojayiṣurācāryo bhogaṃ śuddhākṣasādhanam

anukūlamasaṃkīrṇamanāsaktinibandhanam /
vilokya manasā śānti tasyāmantargatāni ca

tatvāni trīṇi vidyeśasādākhyāni dvijottamāḥ /
varṇāstu gakhakāḥ proktā mantrau vaktratanucchadau

vāmā jyeṣṭhā ca raudrī ca kālī kalavikaraṇī /
balavikaraṇī caiva balapramathanītyapi

sarvabhūtadamanyeva manonmanyaparā bhavet /
purāṇi nava vidyāyāmanantassūkṣmasaṃjñakaḥ

śivottamaikanaitrau cāpyekarudrastrimūrtikaḥ /
śrīkaṇṭhaśca śikhaṇḍī cetyevamīśe purāṣṭakam

sādākhyabhuvanaṃ svasmin purāṇyaṣṭādaśaiva tu /
ekādaśapadānyāsannityaṃyogina ityapi

yogapīṭhādyamanyat syācchāśvatāyapadaṃ punaḥ /
dhruvāyetipadaṃ caivānāśritāyapadaṃ tataḥ

anāthāyapadaṃ proktamanantāyapadaṃ punaḥ /
śivāyetipadaṃ sarvavyāpine ca padaṃ tataḥ

vyomādivyomarūpāya padaṃ vyomādyameva ca /
niṣkṛtau śatahomaṃ tu kavacena samācaret

sarvaṃ pūrvavaduddiṣṭaṃ śuklārthaṃ buddhyahaṅkṛtī /
īśvaraḥ kāraṇeśassyāt prāgvatsarvamataḥ param

śāntyatītakalāyāṃ tu śivatattvaṃ vyavasthitam /
bījaṃ ṣoḍaśakaṃ mantrāścāstreśānaśivāstrayaḥ

omityekaṃ padaṃ jñeyaṃ purāṇi daśa pañca ca /
nivṛttiśca pratiṣṭhā ca vidyā śāntiśca nābhasī

purāṇi bandavāmīha pañca proktānyataḥ param /
indhikā dīpikā caiva rocikā mocikā tathā

tathordhvagāminī ceti nādotthabhuvanāni tu /
vyāpinī vyomarūpā cāpyanantā ca tataḥparam

anāthā ca tathā proktā'nāśritā pañcamīritā /
bhuvanāni tu śāktāni pañcaiva kathitāni ca

ebhiśca garbhiṇīṃ jñātvā sandhānaṃ śuddhayā nayet /
hyauṃ hauṃ caturthyantaṃ kalādvayamudāharan

saṃpūjya manasā yuktaṃ dadyānmūlahutitrayam /
kalopasthāpanādyaṃ tu sarvaṃ pūrvavadācaret

niṣkṛtau śatahomaṃ tu śivamantreṇa kārayet /
astraṃ tyaktvā tu dīpena pāśacchedāya homayet

tato nirbījadīkṣāyāṃ pūrṇānte kārayedidam /
samayaṃ samayācāraṃ śakto pāśātmake nyaset

samayaṃ samayācārapāśaśuddhiṃ maheśvara /
śiṣyasya kuru kurvatretyuktvā śuklaṃ samarpayet

śivabījaṃ samuccārya sadāśivapadaṃ punaḥ /
mano hṛhāṇa svāheti cāhutitrayamācaret

pūrvavatsaṃvisṛjyātma sūtraṃ saṃgṛhya nirmalam /
recakenātmasaṃsthaṃ tu śiṣyadehe niveśayet

śirasyudakabinduṃ ca datvā vāgīśvarīṃ yajet /
saṃtarpya pāvakasthāṃ tu tato vijñāpayediti

paśvarthaṃ kheditosi tvaṃ devi gaccha svagocaram /
śāntyatītāṃ kalāṃ śaktitattve līnāṃ vicintya ca

ātmatattvaṃ ca māyāntamupasthāpya gurūttamāḥ /
ātmatattvaṃ caturthyantamādau mūlasamanvitam

namaḥ praṇavasaṃyuktamuktvā saṃpūjya sannidhau /
vidhivaikalyaśuddhyarthaṃ svāhāntaṃ śivamantrataḥ

saśabdaṃ tu śataṃ hutvā vidyātattvamupāṃśuvat /
sadeśāntamupasthāpya hutvā cāṣṭottaraṃ śatam

mantroccāraṇavaikalyācchivamantreṇa śudhyati /
śivatattvamupasthāpya śaktyantaṃ mānasaṃ smaret

śatamaṣṭottaraṃ hutvā manovaikalyamātrataḥ /
mucyate śivamantreṇa śikhācchedamathārabhet

adhvāntasthāṃ ca sarvādhvavyāpikāmadhvakāraṇām /
dhyātvā śikhāṃ tadagrasthaṃ śuddhasphaṭikasannibham

saṃcintya śiṣyacaitanyaṃ kartarīṃ śikhayālabhet /
chindhācchikhāṃ tu śikhayā tatassaṃsnāpayecchivam

ācamya sakalīkṛtya gururgomayaveṣṭitām /
srugagrasthāṃ śikhāṃ pūrṇāṃ hutvāhutyā ca pāvake

tato bahirviniḥsṛtya sruksruvau kartarīmapi /
prakṣālyācamya śuddhastu śivamiṣṭvā vadedidam

adhvaśuddhiśśikhācchedastvatprasādānmayā kṛtaḥ /
yāvatvayaṃ paraṃ dhāma bhagavan parameśvara

śiṣyaṃ saṃyojayāmyenamājñedānīṃ vidhīyatām /
evaṃ kurvityanujñātaḥ prakṛṣṭo'rghyakaro guruḥ

samāhūya śiśuṃ yāyācchiṣyayukto'gnisaṃmukham /
śiṣyasya prokṣaṇaṃ caiva sakalīkaraṇaṃ tataḥ

antaryāgaṃ tato nāḍyossandhānaṃ mantratarpaṇam /
sakalīkṛtamantrāṇāmekaikāhutidānataḥ

sakalīkaraṇaśuddhiṃ ca kṛtvā saṃyojayecchive /
vidyātattvāspadācāryo bindukḷptāsanasthitaḥ

indhikā dīpikā caiva rocikā mocikā tathā /
tathordhvagāminī ceti sūkṣmā sukṣmāmṛtā matā

binduśaktiriti proktā nādaśaktiḥ kalā dvijāḥ /
ābhiḥ kalābhissaṃkḷptadehayugdeśikottamaḥ

vyāpinī vyomarūpā cāpyanantā hyaparā matā /
anāthānāśritā ceti bahiḥ karaṇasaṃyutaḥ

antaḥ karaṇasaṃyuktassamanākalpitaṃ ca tat /
ātmatattvonmanāśśarve samāpūritadehayuk

kṛtvā pūrakakumbhau tu jihvāsaṃbaddhatālayuk /
īṣaddhayāvṛttavaktraḥ sa dantairdantānna saṃspṛśan

samyagunnatagātrastu śiśuṃ saṃyojya cātmani /
nāḍīṃ suṣumnāṃ prāṇākhyavāyunaikīkṛtāṃ smaran

samntraṃ śiṣyacaitanyaṃ śuddhasphaṭikasaṃnibham /
saṃbhāvya mantramuccārya kāraṇatyāgayogataḥ

śive saṃyojayecchiṣyaṃ pūrṇayā kumbhakena tu /
vyāvartitamanaḥ prāṇadānaśaktikalātmanaḥ

samīpe sruksruvau muktvā mṛtaṃ saṃhāramudrayā /
śuddhamudyacchikhākalpaṃ vahnerādāya pudgalam

yojayedastrabījena śarīre tasya pūrvavat /
tatra yukto'pyasau tena na samānaguṇīkṛtaḥ

yāvattāvat prayātasya tatvaprāptiryathā vibhoḥ /
sāmrājyādhigame'pyuccairnṛpasūnoḥ kṛtārthatā

na ṣaḍguṇyānabhijñasya śatasyāpi na rājate /
svaguṇavyaktaye tena sruveṇājyāhutīstu ṣaṭ

homayed deśiko dhīmān prayogeṇāmunā yathā /
sarvajño nityasaṃbodhaḥ svatantrastṛptimān bhava

aluptānantaśaktistvaṃ hrasvaprāsādapūrvakam /
ātmanniti padopetaṃ svāhāntaṃ dīpasaṃyutam

ityevaṃ kathitā dīkṣā sarvapāpavimocanī /
catvāro brāhmaṇādyāścāpyanulomāśca ye matāḥ

nyāyajā gūḍhajātā vā dīkṣāyāmadhikāriṇaḥ /
jāmātṛpitṛpatnyādyāḥ yogyāssyurmokṣakāṃkṣiṇaḥ

dīkṣakartā śivo yasmātteṣāṃ tasmānna putrayā /
antyajānāṃ na hotrī syāt kiṃ tu teṣāṃ tu cākṣuṣī

iti uttarakāmikākhye mahātantre nirvāṇadīkṣāvidhistrayoviṃśatitamaḥ paṭalaḥ
caturviṃśattame paṭale ācāryābhiṣeka vidhiḥ
abhiṣekamatho vakṣyeyena syāt deśikobhuvi /
āryāvartodbhavaḥ śrīmān sarvalakṣaṇa lakṣitaḥ

yatra viprāḥ sadācārāḥ yatayaśca tapodhanāḥ /
santi devāḥ tathā vedāḥ āryāvarta itismṛtaḥ

eṣadeśo samādiṣṭo na ca vindhyābdhi madhyagaḥ /
kakārāṣṭaka nirmuktaḥ prasaṃṅgāt so'pi kathyate

karṇāṭaśca kaliṅgākhyaḥ kacchaḥ kāśmīra saṃjñakaḥ /
koṅkaṇaḥ karahāṭaśca kukkuṭaḥ kāṅka īritaḥ

ādiśaiva kulejātaḥ śreṣṭhasyāt sthāpanādiṣu /
viprādayaścaturvarṇāḥ api yogyāḥ sva karmaṇi

dīkṣāyāṃ sarvamartyānāṃ patiṣṭhāyāmathotsave /
snapane prokṣaṇe'nyatra prāyaścitte'bhiṣecane

vyākhyānādau ca śastasyāt svārthe vātha parārthake /
sarva devārcane viprāstvādi śaivo gurūttamaḥ

viprādayastrayo varṇāḥ dīkṣāyāṃ sthāpane'pi ca /
brāhmaṇakṣatriyādīnāṃ kṣatriyaḥ śūdra vaiśyayoḥ

vaiśyaḥ śūdrasya dīkṣāyāṃ svasyajātāvapīṣyate /
svārtheṣṭau cala liṃgasya pratiṣṭhāyāṃ trayasvime

śūdropi śūdradīkṣāyāṃ svārthe ca calasaṃjñake /
bāṇaliṃgekṣaṇevāpi sthāpako yadi naiṣṭhikaḥ

ācāryaṃ gaulakaṃ caiva dayita parivartakam /
tathaiva pāravettāraṃ devalaṃ ca punarbhavat

abhakṣya bhakṣakaṃ caiva kuṇḍaṃ bhasmāṅkuraṃ tathā /
khaṭvāṅgiśyāmadantau cāpyārūḍhaṃ patitaṃ tu vā

alasaṃ vṛṣalaṃ caivaṃ vrātyaṃ vaiśyāpatiṃ tathā /
asacchastrakṛtaṃ klībaṃ vyādhitaṃ kunakhaṃ tathā

athavyasaninaṃ pāradārikaṃ vṛṣalīpatim /
citrakaṃ gāyakaṃ caiva nartakaṃ ca vivarjayet

pararāṣṭra bhṛtaṃ caivāśuddhabuddhiṃ ca tāntrikam /
parāpavāda śīlaṃ ca tathā bahukiṇairvṛtam

sūtakaṃ kāmukaṃ vaidyaṃ kutarkasthaṃ tathālabham /
baiddhādi śāstranirataṃ sanyāsaṃ vratinaṃ tathā

capalaṃ śaṭhasañjāraṃ vṛddhyā jīvana meva ca /
śuklakarmarataṃ caiva nyāye vaiśeṣikepi ca

sāṃkhye vividhabhede ca māyāvāde'rhato mate /
bauddhe lokāyate śāstre mīmāṃsāṃ viśaṣataḥ

anyeṣvapi kumārgeṣu kāpāle pāñcarātrake /
somasiddhāntake vāpi pūrvāmnāye tu paścime

bhairave kaulaśāstre ca śeṣeṣvanāddateṣu ca /
siddhaprameya jāle ca kṛtāśaṃ ca nirantaram

kāvya nāṭakasaktaṃ ca bharate tu nirantaram /
kāmaśāstrakṛtābhyāsaṃ padavyutkrāntakaṃ naraṃ

jyotijñānaparaṃveda purāṇahita cetasam /
tat siddha puruṣārtheṣu kṛtayatnaṃ parityajet

kāmikādi śivajñānaṃ vedārthajñānameva ca /
samaṃ yo manyate mohāttaṃ prayatnena varjayet

śiva siddhānta saṃsiddha jñānayoga kriyāsu ca /
caryāyāṃ va sva saṃsiddha prameya śivabhāṣite

śaivārtha dehike hitvā vicāraṃ santataṃ naraḥ /
yodhyatra kurute nyāsaṃ durmatiṃ ca vivarjayet

anyāyena śivadravya hāriṇaṃ hantṛ sannibham /
alpavidyāmarṣakau ca virūpaṃ ca vivarjayet

daivajñaṃ ca tathāmbaṣṭa mūhāpoha vivarjitam /
samāna gotra saṃbandhaṃ kusumākṣaṃ ca varjayet

ityukta lakṣaṇopetaṃ śuddhalagnodaye'hani /
abhiṣekaṃ tataḥkuryāt aṃkurārpaṇa pūrvakam

pūrvasyāṃ vātha vaiśānyāṃ paścimāyāṃ cadiśyatha /
maṇḍape saumya vaktre tu vitānenopaśobhitam

ardhahastocchrayaṃ tadvadyugāśraṃ vedikādvayam /
caturhasta pravistāraṃ dakṣiṇottara diggatam

svastikena caturdikṣu rañjitaṃ dīparājitam /
bhuvaḥ parigrahaṃ kṛtvā maṇḍapegnau śivaṃ yajet

luptakriyānvitaśśiṣyo yadi saṃskṛtya dīkṣayā /
bahirantarbaliṃ datvā vidhāna mida mācaret

kāñjikodana mṛdbhasma dūrvā gomaya gaulakaiḥ /
siddhārthadadhi toyaiśca nirmṛjya tadanantaram

navadhā pañcadhā vāpi sarvadhānyo paristhitān /
ghaṭānvā kalaśānvātha sakūrcān sāpidhānakam

sa sūtrān sodakān gandha ratna svarṇa varānvitān /
cūtāśvattha palāśāsyān bījāpūraphalāvahān

sadeśānena vidyeśaiḥ navapañcapavitrakaiḥ /
pañcapakṣe nivṛtyādi kalābhistvabhi mantrayet

śivena śatadhālabdhān pūjitān snapanocitān /
athavā kalaśānekaghaṭaṃ vā śiva saṃyutam

dakṣavedyāṃ tu saṃsthāpya saumyāyāṃ tu śiśuṃ nyaset /
bhadra pīṭhe śivenaiva sāṅgenādhiṣṭitaṃ yathā

svāsanena tathā samyak arcitaṃ vibhavena vā /
varṇabhakta śarāvaistu nirmajya vā jalena vā

śuddhodakena saṃsnāpya tasmāt deśāntare punaḥ /
pari vartita sūtrādyaṃ sottarīyaṃ samālakam

sitacandanadigdhāṅga bhasmoddhūlitameva ca /
ānīyaṃ dakṣavedistho bhadrapīṭhe niveśayet

pūrvāsyaṃ gandhapuṣpādyaiḥ pūjayitvā pravartayet /
ārātrikaṃ jvaladdīpaissadvartyā pratibodhitaiḥ

tato'sya dadyādācāryaḥ śiṣyasyoṣṇikādibhiḥ /
karaṇīṃ kartarīṃ tadvat dhaṭikāṃ sruk sruvaupunaḥ

darbhaṃ ca pustakānyakṣa sūtramāmakuṭaṃ guruḥ /
pādukāṃ cāmaraṃ chatraṃ hastinaṃ śibikādikam

rājāṅga manyat tatkāle dadyācchraddhā samanvitaḥ /
ājñāṃ ca śraddhayā yāvadadya prabhṛti deśikaḥ

dīkṣāvyākhyādikaṃ jñātvā parikṣya vidhinā vurtha /
tathaivaṃ deva devāya deśikāya mayākṛtam

tvat prasādādavighnena cādhikāraṃ karotviti /
vijñāpayet tataḥ kuṇḍa sannidhiṃ prāpya deśikaḥ

nivṛtyādi kalānāṃ tu pṛthagevāhutiṃ nayet /
sva sva mantraiḥ tataḥ pūrṇāṃ kṛtvā taddakṣiṇe kare

darbholmukhena pañjāṅgaiḥ kaniṣṭādiṣu lācchayet /
harahastaṃ ca saṃkalpya svādhikāraṃ samarpayet

tadarthaṃ vidhinānena prayaścittaṃ samācaret /
śivāsanāṅgamantraiśca pūjyadevasya nāmabhiḥ

aṅgairdaśāhutīrhutvā śivenānte daśāhutīḥ /
tenaiva pūrṇāṃ datvānte bhagavantaṃ kṣamāpayet

anenaiva prakāreṇa sādhakaṃ cābhiṣecayet /
kiṃtu sadhyānunā labdhai rghaṭairasyābhiṣecanam

dīkṣitaḥ putrakaḥ proktaḥ saṃskṛta ssamayī kṛtaḥ /
sāmānya samayī yastu sa tu māheśvarassmṛtaḥ

jātyuddhāra vihīno yassāmānya samayī bhavet /
tadyuktastu viśeṣasyāt cākṣuṣyādyāstu yāḥ smṛtāḥ

dīkṣāstābhissamāyuktāḥ paricāraka nāmakāḥ /
na tu liṃgārcane yogyāḥ kimu dīkṣādi karmaṇi

śāpānugraha kartā cet gurvādīścaiva dīkṣayet /
śivadvija kulotthāye te ca māheśvarā janāḥ

śivena dīkṣitāḥ pūrvaṃ sṛṣṭyādau sarva eva te /
madarcanārthaṃ teṣāṃ ca dīkṣā śuddhyarthamiṣyate

śarīra bandhanaṃ yasmāt prāyaścitta mathācaret /
bahudhā dīkṣitoyastu śīghraṃ śivamavāpnuyāt

bhautuko brahmacārī vā deśiko gṛhamedhinām /
naiṣṭiko naiṣṭikeṣu syāt bhuktau muktau kramādyataḥ

bhukti mukti prasiddhyarthaṃ gṛhatho gururiṣyate /
sarvānugrāhakaḥ proktaḥ sāntānika gurussadā

anuloma kramo vā syāt pratilomastu neṣyate /
yoṣit yuktassa keśaśca jaṭārudrākṣa daṇḍayuk

kaupīna mekhalābhiśca parityaktastuyo bhavet /
sa gṛhastha iti proktaḥ muṇḍivā syājjaṭādiyuk

vratī dāra viyuktastu bhikṣāśī ca tathā bhavet /
vratī vratā'sa martho yo vidhinā vratamarpayan

paścāt kṛtavivāhassa vratārpaka iheṣyate /
sṛṣṭyānantara kāle ye dīkṣitāḥ kauśikādayaḥ

śivena tatkulotthāḥ syuḥ śaivāssāntānikādvijāḥ /
ādiśaivāstu te jñeyāḥ sarvānugrahakāmatāḥ

varṇācāra vratāsteṣu tadviyuktāstu vā matāḥ /
pakṣatraya madhaśśāyī naktāśī carubhuk sadā

maunī triṣavaṇa snāyī śivāgni guru pūjakaḥ /
samūrtikaṃ śivaṃ sāṅgamabhyasecchaktito guruḥ

ācārya vratametasyāt vratānāmuttamaṃ vratam /
ācāryassādhakaścānyaḥ putrakaḥ samayīyataḥ

liṅgādyaṃ pūjayennityaṃ nānyo naimittike mataḥ /
pratyahaṃ samanuṣṭheyaṃ tannityamiha kīrtyate

snapanotsava śāntyādi karma naimittikaṃ matam /
prayāścitte svanityotthe tasyossyādadhikāritā

svārtha naimittike yogyaḥ putrako na paratra ca /
yadi sāntānikau tau hi so'sau naimittikepi ca

svārthe vātha parārthe vā sthāpanādi vivarjite /
ācāryādhikṛte kṛtye sarvasmin sthāpanādike

tadaṅga homa karmādau yogyau tau deśikājñayā /
sthāpanādyaṅga bhūteṣu maṅgalāṅkurakādiṣu

adhikāra stayorasti deśikājñā bhavedyati /
ācārya sarva yogyasyādyadi sāntāniko bhavet

sādhakaśca tathā bhūtassarvakarmāṇi śaṃsitaḥ /
mahā śaivādayo yogyā dīkṣitā nityakarmaṇi

naimittikaṃ kṛtaṃ taistu yadi doṣāya kalpitam /
lakṣādhyāyī guruśreṣṭhaḥ bhukti mukti phalapradaḥ

madhyamassyāttadardhajñastatpādajño'dhamo bhavet /
saṃhitā pārago vātha lakṣādhyāyayupadeśataḥ

saṃhitā syāccatuṣpādayuktā kāmika pūrvikā /
śaivaṃ caturvidhaṃ proktaṃ śaivaṃ pāśupataṃ tathā

somasiddhāntakaṃ caiva lākulaṃ ca caturvidham /
caturvaktrānmaheśācca puruṣādyānanodbhavam

pūrvaṃ purvaguṇotkṛṣṭaṃ tatra tvevaṃ caturvidham /
pratyekaṃ trividhaṃ proktaṃ vāmadakṣiṇa bhedataḥ

siddhāntāsyena teṣāṃ ca siddhāntaḥ śreṣṭha ucyate /
tatrāpi śaivasiddhāntaḥ sarvebhyo hyuttamottamaḥ

siddhānto mantratantraṃ syād atimārgaṃ tato'varam /
adhyātmaṃ yattato nīcaṃ tasmādvaidikameva ca

vaidikāllaukikaṃ hīnaṃ brahmādyāḥ pañcadevatāḥ /
vaktāro laukikādīnāṃ teṣāṃ bheda ihocyate

sadyamantrādviniṣkrāntau brahmanāmakhilārtha dṛk /
tena vai laukikaṃ śāstraṃ martyaloke'vatāritam

śabdaśāstramalaṃkāro niruktaṃ chanda eva ca /
kauṭilyaṃ bhārataṃ jyotiśśāstraṃ vātsyāyanādikam

āyuśśāstraṃ dhanuśśāstraṃ vṛkṣāyurveda eva ca /
lokāyataṃ tathā sāṃkhya mārhato matameva ca

mīmāṃsā daṇḍanītiśca vārtādyaṃ laukikaṃ matam /
vāma mantrodbhavo viṣṇuḥ kāraṇeśo dvitīyakaḥ

tena vaidika muddiṣṭaṃ tvaṣṭādaśa purāṇakam /
dharmaśāstraṃ ca vedāntaṃ pāñcarātraṃ ca bauddhakam

rudro'ghorādviniṣkrānto svadhyātmaṃ ca praṇītavān /
nyāya vaiśeṣikaṃ sāṃkhyaṃ seśvaraṃ yat praṇītavān

īśvaraḥ puruṣājjāta stvati mārgaṃ praṇītavān /
pañcārthaṃ lākulaṃ tānyat tathā pāśupataṃ matam

sadāśivohi bhagavān mantra tantra mapālayat /
ṛkyajussāmātharvāśca puruṣādyānanodbhavāḥ

paścimaṃ vāma saṃjñaṃ tu vāmāddakṣiṇamuttamam /
dakṣiṇāt kaulakaṃ śreṣṭaṃ mahākaulaṃ tataḥ param

pūrvāmnāyāṃ tataḥśreṣṭhaṃ tasmāt siddhānta uttamaḥ /
siddhāntāt paramaṃ jñānaṃ neti śāstrasya niścayaḥ

anyatantreṣu yemuktāḥ siddhānte paśavo matāḥ /
siddhānto vedasāraḥ syādanyadveda bahiṣkṛtam

siddhānta vihitācāro vaidikācāra ucyate /
garbhā dhānādikaṃ karma yāvacchrāddhāvasānakam

tāvattu vaidikaṃ karma śaivaṃ vātha samācaret /
tasyāpi dīkṣā kartavyā jātakarmādikā kriyā

yuktā samayayā strī cet dīkṣayā puruṣeṇa ca /
dīkṣā yuktena soḍhā vai tadgarbhādhāna meva ca

tathā puṃsavanādiśca śaiva āvaśyako mataḥ /
tatputrasyāpi kartavyā jātakarmādikā kriyāḥ

kriyāstasyāpi kartavyāḥ puruṣārtha prasiddhaye /
vaidikyādau tadante vā kartavyā lokasaṃvṛtau

bhāryā dīkṣā vihīnā cet tasyāḥ putrasya cobhayoḥ /
vaidikyena kriyākāryā bhartā yadyapi dīkṣitāḥ

nikṛṣṭeṣvanulomeṣu vaidikī neṣyate kriyā /
hitvā suvarṇaṃ daivajñaṃ tathā syād vaidikī kriyāḥ

śaiva karma samāyuktā śaive śaivī ca kevalā /
śrutismṛtyādi saṃsiddha manuṣṭānaṃ tu yadbhavet

āvaśyake vā śauce vā snāne tvācamane'pi ca /
sandhyāyā vandane vāpi tarpaṇe homakarmaṇi

garbhādhānādike vāpi dahane śrāddha karmaṇi /
aṣṭakā karaṇe vāpi nityanaimittikepi vā

vedādhyayana saṃskāre somayāgādikepi vā /
vedādhyayanakādau vā dvijānāṃ vihitaṃ tu yat

tatsarvaṃ karma kartavyaṃ na vāvaśyaṃ tu śaivakam /
kartavyaṃ tvapyaniṣṭeyaṃ śaivakarma virodhiyat

viruddhaṃ cet parityājyaṃ na tu śaivīṃ parityajet /
saṃgrāhyaṃ vaidikaṃ sarvaṃ śaiva vākyā'virodhataḥ

śaiva vaidika mevoktaṃ vaidikaṃ śaivameva vā /
vaidikānna bahirbhūtaṃ śaivaṃ śaivāttadapyatha

tathāpi vaidikācchreṣṭaṃ śaivaṃ śaivātparam nahi /
siddhāntaṃ kāmikādisyāt nāsmāt paramanuttamam

śaivantu mūlabhūtaṃ syāt caturvedāstamudbhavāḥ /
tadāpi vaidikaṃ vedasāra mityādi vākyataḥ

śaive proktaṃ ca sarvatra tadarthoktayā munīśvarāḥ /
sarveṣāṃ kāmikādīnāṃ śivadehatvamiṣyate

sa śivo dvividhaḥ proktaḥ sṛṣṭi saṃhāra iṣyate /
kāmikādvātulāntena vātulāt kāmikāntakaḥ

kāmikaṃ tūrdhvamakuṭaṃ yogajaṃ puruṣāhvayam /
aghora makuṭaṃ cintyaṃ vāmagaṃ kāraṇaṃ bhavet

ajitaṃ sadyamakuṭaṃ dīptamīśānavaktrakam /
sūkṣmaṃ tu puruṣāsyaṃ syāt sahastraṃdakṣiṇānanam

aṃśumān vāmavaktraṃ syāt sadyāsyaṃ suprabhedakam /
vijayaṃ karṇa ityukto niśvāsaṃ galamucyate

svāyaṃbhuvaṃ ca hṛdayaṃ nābhiratrānalaṃ bhavet /
vīraṃ kaṭi pradeśasyāt rauravaṃ gudamucyate

makuṭaṃ tūrūpradeśaḥ syāt vimalaṃ vāmago bhavet /
candrajñānaṃ tadagraṃ syāt dakṣasthaṃ biṃbamanyataḥ

prodgītaṃ dakṣajānusyāt vāmāṅghre rlalitaṃ bhavet /
jaṅghā siddhamiti proktaṃ saṃtānaṃ vāmagaṃ bhavet

jaṅghāgraṃ syācca śārvoktaṃ vāmakaṃ pārameśvaram /
kiraṇaṃ tala mityuktaṃ vātulaṃ vāmakaṃ talam

sṛṣṭibhedaḥ śivaḥ proktaḥ saṃhāro viparītataḥ /
ṛṣaya ūcuḥ
pūrvaṃ tantravatāre tu kāmikaṃ pādayugmakam

ityādi kathitaṃ deva parasparavirodhanaṃ /
īśvara ucāca
bahudhā kathitaṃ viprāḥ bhavadbhiravadhāritam

mama sarvatra makuṭaṃ tathā netraṃ tathāpyakam /
tadā pādau ca hastāśca kiṃ tu dhyātu vibhedataḥ

sṛṣṭi saṃhāra mārgeṇa mamadeho vibhidyayat /
bhoga mokṣa prasiddhyarthaṃ jñānadeho mamāgrajāḥ

nirākāraṃ bhavejjñānaṃ saṃkaraṃ tadupāsyataḥ /
paraspara virodhīti matihīnaiḥ prabādhyate

aiśvaryaṃ yadbhavedvākyaṃ tatpūjyaṃ matamuttamaiḥ /
na pumbhirārṣakaṃ vākyaṃ daivika mṛṣibhistathā

na devaiḥ brāhmaṇo vākyaṃ vaiṣṇavaṃ padmajena vā /
na śaivaṃ viṣṇunā vākyaṃ bādhyate na kadācana

uttarottara vaiśiṣyaṃ sarveṣāṃ parikīrtitaḥ /
kāmikādyajitāntāśca īśa vaktrasamudbhavāḥ

dīptādi suprabhedāntāḥ puruṣākhyāna nodbhavāḥ /
vijayādvīratantrāntāḥ pañcaite'ghoravaktrakāḥ

rauravānmukha biṃbāntā vāmadeva mukhodbhavāḥ /
prodgītādyaṣṭa tantraṃ ca sadyavaktrasamudbhavam

tantrāvatāre sadyādi śabdai īśādayo matāḥ /
aṣṭāviṃśati tantraṃ ta sopabhedaṃ ca vettiyaḥ

sa guruśśiva eva syāt śriṇuyāt taṃ prayatnataḥ /
anyena guruṇārabdhe tasya syādadhikāritā

viśiṣṭa guruṇārabdhe na hīnasyādhikāritā /
hīnā rabdhe viśiṣṭasyādhikāra karmaṇīritaḥ

viśiṣṭamaraṇādau syād gurvantara niveśanam /
viśiṣṭe vidyamāne ca haṭhādajñena kārite

sāhānistanmahāṃśchidra samūhaścāndhamūkatā /
tena rājño baveddoṣo rāṣṭra syāpi bhayaṃ bhavet

kartuḥ kārayituścāpi grāmasyāpi ca doṣakṛt /
lokaprakhyāta vidyāya gurave dattamaṇvapi

dravyaṃ karoti sumukhaṃ sarvalokasamaṃ yaśaḥ /
tato hi rājño vijñeyaṃ taddānaṃ cottamottamam

tadvittamāhṛtaṃ yena sa pāpī ca sa durmatiḥ /
narādhamassa vijñeyaḥ sarvaloka bahiṣkṛtaḥ

iti uttara kāmikākhye mahātantre ācāryābhiṣeka vidhiḥ
caturviṃśatitamaḥ paṭalaḥ
jñānadīkṣāvidhiḥ
jñānadīkṣāmahaṃ vakṣye śṛṇudhvaṃ dvijasattamāḥ /
suvāre sudine pakṣe sumuhūrte viśeṣataḥ

ekānte nirjane sthāne madhyarātravupakrame /
sacchiṣyāṇāṃ sadācāryo bodhaṃ kuryādviśeṣataḥ

śivālaye gurusthāne śaktipīṭhe maṭhe gṛhe /
śuddhadeśe sukhāsīnaḥ pañcagocarasaṃbhavaḥ

darbhāsane vyāghracarme ṣaṭpade pīṭhamadhyame /
sadgurūṇāṃ sukhāvāse vasejjñānamanusmaran

snānopacārakādyaiśca dukūlābharaṇairapi /
gandhapuṣpādibhiḥ pūjya yogapīṭhasya madhyame

pāyasaṃ cāpyapūpaṃ ca tāmbūlaṃ ca nivedayet /
ṣoḍaśenopacāraṇābhyarcayedgurupādayoḥ

jñānadīkṣāṃ viśeṣeṇa kuryātsaddeśikottamaḥ /
śarīramarthaṃ prāṇaṃ ca sadgurubhyo nivedayet

dīrghadaṇḍaṃ namaskuryānnirlajjo gurusaṃnidhau /
sacchiṣye tu viśeṣeṇa bodhaṃ kuryātsadeśikaḥ

gandha puṣkaraḥ sthitvā śiṣyamūrdhni ca kārayet /
arcitaṃ tu śiromadhye pādaṃ kāruṇya deśikaḥ

tatpaścājjñāna sadbhāvamidaṃ śiṣyasya bodhayet /
prathamaṃ tattvarūpaṃ ca dvitīyaṃ tattvadarśanam

tṛtīyaṃ tattvaśuddhiśca caturthaṃ cātmalakṣaṇam /
pañcamaṃ cātmasandarśaṃ ṣaṣṭhaṃ syādātmaśodhaman

saptamaṃ śivarūpākhyamaṣṭamaṃ śivadarśanam /
navamaṃ śivayogaṃ ca daśamaṃ śivabhogakam

tritribhedaiścatuṣkeṇa pati pāśa paśu trayam /
gurorvacanamātreṇa jīvanmuktiprakāśakam

ityarthaṃ daśakaṃ jñānamārgeṇāsya vidhīyate // १३१/२ //
pañcaviṃśattame paṭale gotra nirṇaya vidhiḥ
ṛṣīṇāmapi sarveṣāṃ vakṣye gotravinirṇayam /
gotrāṇāṃ sahasrāṇi āyutānyarbudāni ca

ūnapañcāśadevaiṣāṃ saṃkhyā syānmahatāmiha /
kauśikaḥ kāśyapaścaiva bhāradvājo'tha gautamaḥ

atrirvasiṣṭhaścāgastyo jāmadagniśca bhārgavaḥ /
aṅgirāśca manuścānyo dvi vidhāste prakīrtitāḥ

śivasṛṣṭi samopetāḥ munayastadvivarjitāḥ /
śivasṛṣṭyanvitā ye te pañcavaktreṣu dīkṣitāḥ

kauśikādyāśca munayassarve sarvatra dīkṣitāḥ /
gotraṃ ca dīkṣayā naiṣāṃ kiṃ tveṣāṃ tu svajātikam

kṣatriyāṇāṃ tu vaiśyāṇāṃ gotramācāryajaṃ tu vā /
naiva śūdrasya gotraṃ syādevaṃ gotravidhau matam

ādiśaive yathā gotramanuśaive tathāmatam /
kiṃ tu dīkṣāvihīnaṃ tu śivasṛṣṭivivarjitam

jātisiddhaṃ vivāhe tu parihārya vicakṣaṇaiḥ /
ubhayaṃ paripālyaṃ vā kalau neṣṭaṃ tu vā dvijāḥ

pradhānamunayaścādau kathyante dvijasattamāḥ /
kauśikā lihitā raudrā viśvāmitrāḥ katāstathā

dhanañcayāstatovājānāśca parikīrtitāḥ /
aghamarṣaṇapūrvāśca kauśikā indra pūrvagāḥ

pauraṇāḥ kāśyapā rephāśśāṇḍilyāśca tato gatāḥ /
lokākṣayo bharadvājāstato raukṣāyaṇā matāḥ

bhārgavāḥsyuḥ śaradvantaḥ kaumaṇḍāścatato matāḥ /
tato dīrghatamā jñeyāḥ tataḥ kāreṇa pālayaḥ

uśanā vāmadevo'trirvārdhakyāśca gaviṣṭhirāḥ /
mudgalāśca vasiṣṭāśca kuṇḍinā upamanyavaḥ

parāśarastato'gastyassāmbavāhanasaṃjñakāḥ /
somavāhanasaṃjñāśca yajñavāhāstato matāḥ

vatsā bidā ārṣṭiṣeṇā yaskā mitrayuvāstathā /
vainyāśca śunakā viṣṇuvṛddhā kaṇvāstataḥ param

hāritāḥ saṃkṛtiścaiva paścādrathītarā matāḥ /
mudbhavākkathitāḥ proktā ūnapañcāśadeva hi

kauśikānādito vakṣye kuśikāḥ pārṇajaṅghakāḥ /
pārakyā audalirmāṇirālarvirbṛhadagnagaḥ

tathā ghaṭṭistathāpattistatastvāpādyavā matāḥ /
kāntakā bāṣpakā vācyukitā lomakā dhanāḥ

sāṅkāyanāśca gaurāśca lokāssaugatayo matar /
yama dūtā ānabhinnā tatastārāyaṇā matāḥ

caulakāyanasaṃjñāśca jābālyudumbarau mato /
daṇḍā bhuvanayo yājñabalkyaḥ sauśratayastathā

śyātāmayo bhrāṣṭaṣaṭka dehā niściatyasaṃjñakāḥ /
śālāvatāṃ mayūrāśca tathodutsarityapi

citrayajñāśca saumatyāḥ śvetundāyanasaṃjñakāḥ /
tato manuvataścaiva māntavāḥ parikīrtitāḥ

ye'tyantapādaparyantāstatobālavya ityapi /
syādrālavā unmanaya iti ravyātāstu kauśikāḥ

pañcārṣeyāḥ samuddiṣṭā viśvāmitrastathaiva ca /
devarāto dadhīcīti pravare ṛṣayastrayaḥ

lohitāḥ syurdaṇḍakāyāścakravarmāyaṇāssmṛtāḥ /
jakṣyayaḥ prājñako vājijaya ityapi lohitāḥ

kuśikāścaiva ete ca pravare syustryārṣayakāḥ /
viśvāmitraḥ sṭaiṣakayo lohitāśca trayastvamī

pravaryā ṛṣayaḥ proktāstato raukṣāstu saṃmatāḥ /
māṇā udvahalā ete rokṣāstu kuśikā matāḥ

pravare triyārṣeyāḥ syurviśvāmitraśca raukṣakaḥ /
māṇiścaiva trayastvete munayo munipuṅgavāḥ

viśvāmitrastato devaśravasaśca pari bhramaḥ /
śraumito devatarasaḥ kāmakāyanikastataḥ

kāmakāyana ityete viśvāmitrāḥ prakīrtitāḥ /
trayārṣeyāḥ samuddiṣṭā viśvāmitrastadādimaḥ

devaśrāvasa ityanto devatarasa ityamī /
kaṭhāḥ svairandhrisaṃjñāścakarabhāḥ sahitāḥ pare

vājāyanāśca kaukṛtyāstato jāṇāyanā matāḥ /
kaukṛtyāḥ śaiśirāścaiva tataścodumbarāyaṇaḥ

piṇḍigrīvāstato nārāyaṇā nāradya saṃjñakāḥ /
ete kaṭhāḥ samākhyātāstriyārṣeyāḥ samīritāḥ

viśvāmitrakaṭhaścāṣṭilaścetyanye dhanañcayāḥ /
āśvavītāḥ kāriṣayo mayūrāḥ saindhavāyanāḥ

talavyāśca mahākṣāśca puṣṭā ye te dhanañjayāḥ /
triyārṣeyāḥ samuddiṣṭāḥ pravare tu munīśvarāḥ

viśvāmitro madhucchando dhanañjaya iti trayaḥ /
ājāyanastataḥ prokta ekavatsaśca saṃmataḥ

triyārṣeyāḥ samuddiṣṭā viśvāmitrastathaiva ca /
syānmadhuścātha sojaśca pravaryā ṛṣayastrayaḥ

aghamarṣaṇapūrvāśca kauśikāśca tato matāḥ /
ete ca triyerṣeyāḥsyuḥ viśvāmitro'ghamarṣaṇaḥ

kauśikaśca trayastvete pravaryā munipuṅgavāḥ /
kauśikāścendrapūrvāśca tataḥ proktā munīśvarāḥ

tryārṣeyā iti vijñeyā viśvāmitrendra kauśikāḥ /
ṛṣayastraya ākhyātāḥ pravaryā yāgakarmaṇi

pauraṇādyā dvyārṣeyāḥsyuḥ kauśikāste ca saṃmatāḥ /
ṛṣī dvau saṃmatau viśvāmitraḥ pauraṇaḥ ityapi

kauśikāśca daśāpyevaṃ na samanvayagāminaḥ /
kāśyapānatha vakṣye'haṃ kāśyapaste cādimaḥ

tataścāṅgiraso jñeyā māṭharā etiśāyanāḥ /
ābhūtyāścaiva vaiśiprā dhūmā dhūmrāyaṇā matāḥ

dhaumadhaumrāyaṇā audhapracurāgrāyaṇā matāḥ /
rudrāgnayaśca pravarāstathā paimbakayo'pare

kāyātāyā akāpāyā nikāmauṣanikistathā /
kādrāyaṇā aujvalayo rohitāyanasaṃjñakāḥ

piṅgākṣirmitakumbhāśca mārāyaṇaya eva ca /
vaikarṇeyāstataḥ proktā dhūmalakṣmaṇayaḥ surāḥ

kauṣītakeyā vātsyaḥ syādagniśarmāyaṇā matāḥ /
kāmijaṅghodarā gaurīvāyanā daukṣakāyanāḥ

vaitambā devayātāśca mahācakreyasaṃjñakāḥ /
paiṭhinasāśca bāndhreprāstato mālandanāmakāḥ

vṛṣagaṇāśca pānadhyo dākṣapāyaṇa eva ca /
haritā gākhamitreyā pañcāvāścaiva svairikāḥ

jāramaṇḍaśca vāyuśca svantivarṣa gaṇāyanāḥ /
vaiśampāyanasaṃjñākṣa tataḥ keśāyatāḥ smṛtāḥ

aukāyanistato mārjāyanāḥ kāṃsāyanāḥ pare /
devaśca hotasūcyāsthūṇā bhāgurayastathā

pāthikāryāḥ kharebhā ye gomayātāstataḥ param /
hiraṇyapāpāḥ musalā āviśreṇyastataḥ param

agnidevistathā saumyaḥ śūlabhindava ityapi /
uttarato gaṇyamānā mantravaikarṇayaḥ paraḥ

naidhruvāḥ kāśyapā ete triyārṣeyāḥ prakīrtitāḥ /
kāśyapaścāpavatsāro nidhavā ṛṣayastrayaḥ

triyārṣeyāstathā rephāḥ kāśyapā iti saṃsmṛtāḥ /
kāśyapaścapavatsāro rephakṣa munayastrayaḥ

śāṇḍilyāḥ kaulahāścaiva pāyakāḥ pāyikāstataḥ /
rabheravyayasaumānau vanasaṃstu kareyutaḥ

kākuṇḍeyaśca kāreyastataḥ ṣṭaiṣikayo matāḥ /
mahākāyo jāṇavaṃśāḥ kauśreyaḥ kārdamāyanaḥ

tataḥ kāmaśayaḥ paścānmahaujakya eva ca /
tato mauñjāyanāḥ proktāstato gāṃgāyanā matāḥ

vātsabhālaya ityuktāstato gomilasaṃjñakāḥ /
vedāyanāstato jñeyāstato vāśyāyanā matāḥ

bahūdaraya ityuktā bhāgurirvārdatī mukhāḥ /
hiraṇyabāhustedehā gomūtrāśca tato matāḥ

vākyaśuṇṭhāstathā jānandharirdhanvantaristataś /
jālandhaririti proktastriyārṣeyāstu śaṇḍilāḥ

kāśyapaścapavatsāraḥ śaṇḍilaśca trayo'thavā /
kāśyapakṣāpavatsāro'sitaṃ ityathavā trayaḥ

śaṇḍilo'pyasito'gnistu devalapravarastu vā /
kokākṣayo maitravādirveho dārbhāyaṇastataḥ

cairanghriḥ paśavaściva payaṇāyanasaṃjñakāḥ /
kalayaścāpi kāpuṣṭirlaugākṣaya iti smṛtāḥ

kāṃsapatrāśca ityuktā vālukāyanirityapi /
kaunāmisautayaścoktāḥsyuḥ parastāvirodakī

saitakiṃṣṭirbheroniṣṭiḥ ṣṭaiṣikiḥ sausukistataḥ /
yauthakālakikāleyāḥ syurlokākṣaya ityapi

yaudhavā yājapā ete logākṣaya iti smṛtāḥ /
aharvasiṣṭhā naktaṃ tu kāśyapāstriyārṣeyakāḥ

kāśyapaścāpavatsāro vasiṣṭho munayastrayaḥ /
pūrvoktaiḥ kāśyapaiḥ siddhairvasiṣṭhasya ca saṃmatāḥ

bharadvājaśca māgaṇḍastataḥ kṣāmyāyaṇā matāḥ /
devāśvā udvahavyāśca tataḥ prāgvāśayo matāḥ

tato vāhalavāś dvayaugā apare vāsināyanāḥ /
ājā aumāśca taudehāḥ pariṇaddhedhasaṃjñakāḥ

śaikheyāḥ bhūrayo rūḍhāḥ śauddhyaḥ khārigrīvayaḥ /
vayokṣibhedā aupaśayā agniveśyāḥ śaṭhā api

śvelakāstanakarṇāśca veśyāḥ syugaurivāyanāḥ /
ṛkṣāśca māṇabhidyāśca kāmbodakasusaṃjñakāḥ

pailāḥ saujjvalayaḥ kāruṇādayaḥ śugasaṃjñakāḥ /
bhāruṇḍeyā iṣumatāstathā vaudodameghayaḥ

saurabharāstathā bhādrapathayaḥ parikīrtitāḥ /
tataḥ syurdevamatayaḥ kalmāṣāśca sadopakṛt

pravāhaṇeyā vijñeyāḥ stambhastambhistato matāḥ /
vārāhayoḥ devavelā valabhīgaya ityapi

bhadrāṅgagatasaṃjñāśca śālāhalaya ityapi /
nṛtyāyanā mahāvelāstataḥ śālālayo matāḥ

śārdūlayastato jñeyāḥ kākṣalā bāṣkalāstathā /
krodhāyanāstu kauṭilyāḥ saiṃhyakendrāstataḥ param

brahmastambhāstathā rājastambhākṣa parikīrtitāḥ /
somāgnivāyusūryendrayamaviṣṇavāpapūrvakāḥ

stambhāstato'nye stambhāntāstviṣṭā aruṇasindhavaḥ /
tataḥ kaumudagandhiśca śaktiḥ syātkautukāyanāḥ

ātreyāṇāśca māmaṇḍā dhūmagandhāstathaiva ca /
dhūmrāḥ kaukṣeyakā nitutayo dābhaya ityapi

matsyakrodhāścaśyāmeyāstataḥ kṣokṣeyanāmakāḥ /
kāblyāḥ kārupathayaḥ kāriṣāyaṇasaṃjñakāḥ

bharadvājavanau dvau tu ṛṣayaḥ pañca saṃmatāḥ /
bhāradvājā ime sarve triyārṣeyāḥ prakīrtitāḥ

aṅgirāśca bārhaspatyā bhāradvājā iti smṛtāḥ /
eko raukṣāyaṇaḥ pañcārṣeyastu prakīrtitāḥ

bharadvājaḥ vijñeyastvaṅgirāśca bṛhaspatiḥ /
syād māta vacaso vandano'tha gargāḥ samīritāḥ

sāṃbharāyaṇasaṃjñāśca tathā yaugandharāyaṇaḥ /
sakhīnā bāhulakayo bhraṣṭayo bhraṣṭubindavaḥ

tataḥ kroṣṭakayaḥ sauyāmuniḥ kāṇāyanā muniḥ /
bhājitākṣaya ityuktā gotrāpacaya ityapi

satyāpacaya ākhyātā jāṇapakvalasaṃjñakāḥ /
palāśaśākhāvantaste markaṭāyanasaṃjñakāḥ

tataḥ saṃgrahatulyāśca vaidhūhyaḥ kārirotayaḥ /
tristro tasā śca kāravalyā rājayaḥ pailayastathā

pañcatrimunikā gargā bhāradvājaḥ samīritāḥ /
aṅgirāśca bharadvājo bārhaspatyāścaśainyakāḥ

gargaśca pravaryāḥ pañca aṅgiraśśainyagargakāḥ /
ṛṣayastraya ākhyātāḥ pravaryāśca tripakṣake

bhāradvājāstrayaścāpi na samanvayagāminaḥ /
gautamānatha vakṣye'hamāyāsyāstauḍinistataḥ

āṇīcayāśca mūḍhāśca bādhyāḥ kācākṣato matāḥ /
sātyakāyaśca taidehāḥ kaumārāḥ sātyamugrikāḥ

vyāpyāpau naikariṣṭiśca ṣṭaiṣakirdevakistataḥ /
kaṭhoriḥ kāruṇiḥ kīlālayaḥ pārthivasaṃjñakāḥ

kāśivājā ime jñeyā āyāsyā gautamā matāḥ /
eteṣāṃ triyārṣeyāstu pravare munipuṅgavāḥ

pravaryā ṛṣayaḥ khyātā āṅgirāyāsya gautamāḥ /
śaradvantāśca rohiṇyāstatastvabhijitā matāḥ

tataḥ kṣīrakambhāśca tataḥ saumucayo matāḥ /
sauryāmunistathā aupabindavo rāyaṇo matāḥ

rāhūgaṇāśca māṣaṇyāḥ śaradvantā ime matāḥ /
ete ca gautamā jñeyāstriyārṣeyā iti smṛtāḥ

aṅgirā gautamaścaiva śaradvantaśca te trayaḥ /
kaumāṇḍā māsurākṣaśca tato māmānyareṣaṇaḥ

payantyātā yanāścātha kāṣṭeyaḥ paśavastataḥ /
ūrjāyanā ime jñeyā gautamā dvijasattamāḥ

pañcārṣeyāstvāṅgirasaucathyau kākṣīvatastataḥ /
kaumāṇḍo gautamaḥ pañca tato dīrghatamā matāḥ

pañcārṣeyāstu vijñeyāstveka eva ca sammatāḥ /
āṅgirasaucathya kākṣīvatā gautamā ityapi

tato dīrghatamaśceti paryāyāḥ pañca saṃmatāḥ /
kāreṇupālayaścaiva vāstavyāścodivāstataḥ

bṛhadukthā api pauñjiṣṭhā rājagandhaya ityapi /
auduñcāyanasajñāśca ete kāreṇupālayaḥ

gautamāste triyārṣeyāstvaṅgirā gautamastataḥ /
kāreṇu pālirityete trayastvauśanasastataḥ

saha diṣṭāḥ praśastākhyāḥ surūpākṣāmahodarāḥ /
vikaṃhataḥ subuddhyāśca nihatāśca guhā iti

proktā uśanasā ete triyārṣeyāstu gautamāḥ /
aṅgirā gautamastvauśanasaśca ṛṣayaḥ smṛtāḥ

saha diṣṭāḥ praśastākhyāḥ surūpākṣā mahaujasaḥ /
tathaiva vāmadevaśca triyārṣeyāstu gautamāḥ