Kāmasūtra · Chapter 4.1

bhāryaikacariṇī gūḍha-viśrambhā((107)) devavat patim ānukulyena varteta.

tan-matena kuṭumba-cintām ātmani saṃniveśayet.

veśma ca śuci su:saṃmṛṣṭa-sthānaṃ viracita-vividha-kusumaṃ ślakṣṇa-bhūmi-talaṃ hṛdya-darśanaṃ((108)) triṣavaṇācarita-bali-karma pūjita-devatāyatanaṃ kuryāt.

na hy ato 'nyad gṛhasthānāṃ citta-grāhakam astīti gonardīyaḥ.

guruṣu bhṛtya-vargeṣu nāyaka-bhaginīṣu((109)) tat-patiṣu ca yathārhaṃ pratipattiḥ((110)).

paripūteṣu ca harita-śāka-vaprān ikṣu-stambāñ jīraka-sarṣapājamoda-śatapuṣpā-tamāla-gulmāṃś ca kārayet((111)).

kubjakāmalaka-mallikā-jātī-kuraṇṭaka-navamālikā-tagara-nandyāvartajapā-gulmān anyāṃś ca bahu-puṣpān bāla-kośīraka-pātālikāṃś ca vṛkṣa-vāṭikāyāṃ ca sthaṇḍilāṇi mano-jñāni kārayet((112)).

madhye kūpaṃ vāpīṃ dīrghikāṃ vā khānayet.

bhikṣukī-śramāṇā-kṣapaṇā-kulaṭā-kuhakekṣaṇikā-mūla-kārikābhir na saṃsṛjyeta.

bhojane ca rucitam idam asmai dveṣyam idaṃ pathyam idam a:pathyam idam iti ca vindyāt.

svaraṃ bahir upaśrutya bhavanam āgacchataḥ kiṃ kṛtyam iti bruvatī sajjā((113)) bhavana-madhye tiṣṭhet.

paricārikam apanudya svayaṃ pādau prakṣālayet.

nāyakasya ca na vimukta-bhūṣaṇaṃ vijane saṃdarśane tiṣṭhet.

ati:vyayam a:sad-vyayaṃ vā kurvāṇaṃ rahasi bodhayet.

āvāhe vivāhe yajñe gamanaṃ sakhībhiḥ saha goṣṭhīṃ devatābhigamanm ity anujñātā kuryāt.

sarva-krīḍāsu ca tad-ānulomyena pravṛttiḥ.

paścāt saṃveśanaṃ pūrvam utthānam an:avabodhanaṃ ca suptasya.

mahānasaṃ ca su:guptaṃ syād darśanīyaṃ ca.

nāyakāpacāreṣu kiṃ cit kaluṣitā nāty:arthaṃ nirvadet.

sādhikṣepa-vacanaṃ tv enaṃ mitra-jana-madhya-stham ekākinaṃ vāpy upālabheta. na ca mūla-kārikā syāt.

na hy ato 'nyad a:pratyaya-kāraṇam astīti gonardīyaḥ.

dur:vyāhṛtaṃ dur:nirīkṣitam anyato mantraṇaṃ dvāra-deśāvasthānaṃ nirīkṣaṇaṃ vā niṣkuṭeṣu((114)) mantraṇaṃ vivikteṣu ciram avasthānam iti varjayet.

sveda-danta-paṅka-dur:gandhāṃś ca budhyeteti virāga-kāraṇam.

bahu-bhūṣaṇaṃ vividha-kusumānulepanaṃ vividhāṅga-rāga-samujjvalaṃ vāsa ity ābhigāmiko veṣaḥ.

pratanu-ślakṣṇālpa-dukūlatā parimitam ābharaṇaṃ su:gandhitā nāty:ulvaṇam((115)) anulepanam. tathā śuklāny anyāni puṣpāṇīti vaihāriko veṣaḥ.

nāyakasya vratam upavāsaṃ ca svayam api karaṇenānuvarteta. vāritāyāṃ ca nāham atra nirbandhanīyeti tad-vacaso nivartanam.

mṛd-vidala-kāṣṭha-carma-loha-bhāṇḍānāṃ ca kāle sam:argha-grahaṇam((116)).

tathā lavaṇa-snehayoś ca gandha-dravya-kaṭuka-bhāṇḍauṣadhānāṃ ca dur:labhānāṃ bhavaneṣu pracchannaṃ nidhānam.

mūlakāluka-pālaṅkī-damanakāmrātakairvāruka-trapu-savārtāka-kūṣmāṇḍālābu-sūraṇa-śukanāsā- svayamguptā-tila-parṇikāgnimantha-laśuna-palāṇḍu-prabhṛtīnāṃ sarvauṣadhīnāṃ ca bīja-grahaṇaṃ kāle vāpaś ca.

svasya ca sārasya parebhyo nākhyānaṃ bhartṛ-mantritasya ca.

samānāś ca striyaḥ kauśalenojjvalatayā pākena mānena tathopacārair atiśayīta.

sāṃvatsarikam āyaṃ saṃkhyāya tad-anurūpaṃ vyayaṃ kuryāt.

bhojanāvaśiṣṭād go-rasād ghṛta-karaṇam tathā tela-guḍayoḥ. karpāsasya ca sūtra-kartanam sūtrasya vānam. śikya-rajju-pāśa-valkala-saṃgrahaṇam. kuṭṭana-kaṇḍanāvekṣaṇam. āma-cāmaṇḍa-tuṣaka-khakuṭy-aṅgārāṇām upayojanam. bhṛtya-vetana- bharaṇa-jñānam. kṛṣi-paśu-pālana-cintā-vāhana-vidhāna-yogāḥ. meṣa-kukkuṭa-lāvaka- śuka-śārikā-parabhṛta-mayūra-vānara-mṛgāṇām avekṣaṇam. daivasikāya-vyaya-piṇḍī- karaṇam iti ca vidyāt.

taj-jaghanyānāṃ ca jīrṇa-vāsasāṃ saṃcayas tair vividha-rāgaiḥ śuddhair vā kṛta-karmaṇāṃ paricārakāṇām anugraho mānārtheṣu ca dānam anyatra vopayogaḥ..4.1.35 surā-kumbhīnām āsava-kumbhīnāṃ ca sthāpanaṃ tad-upayogaḥ kraya-vikrayāv āya-vyāyāvekṣaṇam.

nāyaka-mitrāṇāṃ ca srag-anulepana-tāmbūla-dānaiḥ pūjanaṃ nyāyataḥ.

śvaśrū-svaśura-paricaryā tat-pāratantryam an:uttara-vāditā parimitā:pracaṇḍālāpa-karaṇam an:uccair hāsaḥ tat-priyā:priyeṣu sva-priyā:priyeṣv iva vṛttiḥ.

bhogeṣv an:utsekaḥ.

parijane dākṣiṇyam.

nāyakasyā:nivedya na kasmai cid dānam.

sva-karmasu bhṛtya-jana-niyamanam utsaveṣu cāsya pūjanam.
ity ekacāriṇī-vṛttam((117)).
section (prakaraṇa)33 [pravāsa-caryyā-prakaraṇam]

pravāse maṅgala-mātrābharaṇā devatopavāsa-parā vārtāyāṃ sthitā gṛhān avekṣeta.

śayyā ca guru-jana-mūle. tad-abhimatā kārya-niṣpattiḥ. nāyakābhimatānāṃ cārthānām arjane pratisaṃskāre ca yatnaḥ.

nitya-naimittikeṣu karmasūcito vyayaḥ. tad-ārabdhānāṃ ca karmaṇāṃ samāpane matiḥ.

jñāti-kulasyān:abhigamanam anyatra vyasanotsavābhyām((118)). tatrāpi nāyaka-parijanādhiṣṭhitāyā nātikālam avasthānam a:parivartita-pravāsa-veṣatā ca.

guru-janānujñātānāṃ karaṇam upavāsānām. paricārakaiḥ śucibhir ājñādhiṣṭhitair anumatena kraya-vikraya-karmaṇā sārasyāpūraṇaṃ tanū-karaṇaṃ ca śaktyā vyayānām.

āgate ca prakṛtisthāyā eva prathamato darśanaṃ daivata-pūjanam upahārāṇāṃ cāharaṇam.
iti pravāsa-caryā((119)).

bhavataś cātra ślokau.
sad-vṛttam((120)) anuvarteta nāyakasya hitaiṣiṇī. kula-yoṣā punarbhūr vā veśyā vāpy ekacāriṇī.. dharmam arthaṃ tathā kāmaṃ labhante sthānam eva ca. niḥ:sapatnaṃ ca bhartāraṃ nāryaḥ sad-vṛttam āśritāḥ..